238. ابوهریرہ رضی اللہ عنہ فرماتے ہیں: "مومن اپنے بھائی کا آئینہ ہے۔ جب وہ اس میں کوئی عیب دیکھے تو اسے درست کرنا چاہیے۔"

238. Abu Hurayra said, "A believer is the mirror of his brother. When he sees a fault in it, he should correct it." .

239. ابو هریره روایت کوی چې پیغمبر ﷺ وویل: «مؤمن د خپل ورور آیینه ده. مؤمن د بل مؤمن ورور دی. هغه د هغه له زیان څخه ساتی او د هغه په شا کې د هغه دفاع کوی.»

239. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "A believer is the mirror of his brother. A believer is the brother of another believer. He protects him against loss and defends him behind his back." .

240. المستورد روایت کوي چې نبي ﷺ وفرمایل: "که څوک د یو مسلمان د عزت په قیمت خواړه وخوري، الله به ورته د دوزخ اور د هغې په اندازه خواړه ورکړي. که څوک د یو مسلمان د عزت په قیمت جامه واغوندي، الله به ورته د دوزخ اور د هغې په اندازه جامه واغوندي. او که څوک د یو مسلمان د عزت په قیمت د ریاکارۍ او منافقت مقام ترلاسه کړي، الله به په قیامت کې هغه د ریاکارۍ او منافقت په مقام کې کېږدي."

240. Al-Mustawrid reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "If anyone eats a meal at the expense of a Muslim's honour, Allah will feed him a like amount of Hellfire. If anyone clothes himself with a garment at the expense of a Muslim's honour, Allah will clothe him with a like amount of Hellfire. If anyone achieves a position of showing-off and hypocrisy at the expense of a Muslim's honour, Allah will put him in a position of showing-off and hypocrisy on the Day of Rising.

241۔ عبداللہ بن السائب نے روایت کیا کہ ان کے دادا نے کہا: "میں نے رسول اللہ ﷺ کو فرماتے ہوئے سنا: 'تم میں سے کوئی شخص اپنے ساتھی کا سامان نہ لے، نہ مذاق میں اور نہ سنجیدگی سے۔ جب تم میں سے کوئی اپنے ساتھی کی لاٹھی لے لے تو اسے اس کو واپس کر دینا چاہیے۔'"

241. 'Abdullah ibn as-Sa'ib reported that his grandfather said, "I heard the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, say, 'None of you should take the goods of his companion, either in jest or seriously. When one of you takes his companion's staff, he should return it to him.'"

۲۴۲. ابو مسعود انصاري رضي الله عنه روايت کوي: يو سړی د رسول الله ﷺ په خدمت کې راغی او وې ويل: زما اوښ ستړی شوی دی، ما ته يو سپاره راکړه. هغه ﷺ وفرمايل: زما سره هيڅ نشته، خو فلانی ته ولاړ شه، شايد هغه دې ته يو سپاره راکړي. هغه سړی هغه کس ته ولاړ او هغه ورته سپاره ورکړ. بيا هغه بيرته د رسول الله ﷺ خدمت ته راغی او هغه ته يې خبر ورکړ. هغه ﷺ وفرمايل: څوک چې د ښېګڼې لارښوونه کوي، د هغه شخص په شان اجر لري چې دا عمل ترسره کوي.

242. Abu Mas'ud al-Ansari said, "A man came to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and said, 'My camel has become exhausted, so give me a mount.' He replied, 'I do not have any. But go to so-and-so and perhaps he will give you one.' He went to that man and he gave him a mount. Then he went back to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and told him. He said, 'Whoever guides to good has the like of the reward of the person who actually does it.'"

243. انس روایت کوي چې یوې یهودي ښځې د الله ﷺ رسول ته زهرجن پسه راوړ. هغه ترې وخوړ، نو ښځه راوستل شوه. وپوښتل شو: "ایا موږ دې ونه وژنو؟" هغه وفرمایل: "نه." او ویې ویل: "زه د الله ﷺ د رسول په ساه کې د زهرو اغیز پیژندلی و."

243. Anas reported that a Jewish woman brought the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, poisoned sheep. He ate from it and she was brought. It was asked, "Should we not kill her?" "No," he replied. He said, "I continued to recognise the poison in the sighs of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace." .

244. عبداللہ بن زبیر رضی اللہ عنہ نے منبر پر فرمایا: "لوگوں سے درگزر کرو، نیکی کا حکم دو، اور جاہلوں سے منہ موڑ لو۔" (7:199) پھر فرمایا: "اللہ کی قسم! اس آیت سے ہمیں صرف یہی حکم دیا گیا ہے کہ لوگوں کے اخلاق کو قبول کریں۔ اللہ کی قسم! جب تک میں لوگوں کے ساتھ ہوں، میں ان کے اخلاق کو قبول کرتا رہوں گا۔"

244. 'Abdullah ibn az-Zubayr said on the minbar, "Make allowances for people and command what is right and turn away from the ignorant." (7:199) He said, "By Allah, we are only commanded by this ayat to accept people's character. By Allah, I will accept people's character as long as I am with them." .

۲۴۵۔ ابن عباس رضی اللہ عنہما سے روایت ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "آسانی پیدا کرو، سختی نہ کرو، اور خوشخبری دو، نفرت نہ دلاؤ۔" اور فرمایا: "جب تم میں سے کسی کو غصہ آئے تو وہ خاموش ہو جائے۔"

245. Ibn 'Abbas reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "Teach and make things easy and not difficult. When one of you is angry, he should be silent."

عطاء بن یسار وایی: ما د عبدالله بن عمرو بن العاص سره ملاقات وکړه او ومې ویل: "د تورات په کتاب کې د رسول الله ﷺ د صفت په اړه راته وواياست." هغه وویل: "هو، په الله قسم، هغه په تورات کې یو څه داسې بیان شوی دی لکه څنګه چې په قرآن کې بیان شوی دی: «اې نبي، موږ تا د شاهد، د زیری ورکوونکي، د ویروونکي او د ناپوهانو د ساتونکي په توګه لیږلی دی. ته زما بنده او زما رسول یې. ما تا ته «متوکل» نوم ورکړی دی، هغه چې نه بدخویه دی، نه سخت زړه لري، او نه په بازارونو کې چیغې وهي." الله ﺠ تعالی به هغه ته ونه نیسي تر دې چې د هغه په واسطه کږې امت سم کړي، تر دې چې دوي ووایي: "له الله پرته بل هیڅ معبود نشته،" او د هغه په واسطه به ړوند سترګې، ګنګس غوږونه او پټ زړونه پرانیزي.

246. 'Ata' ibn Yasar said, "I met 'Abdullah ibn 'Amr ibn al-'As and I said, 'Tell me about the description of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, in the Torah.' 'Yes,' he said, 'By Allah, he is described in the Torah partly as he is described in the Qur'an: "O Prophet, We have sent you as a witness, a bearer of good news and a warner and a protection to the unlettered. You are My slave and Messenger. I have called you the trusty one who is neither coarse nor harsh nor loud in the markets. Allah Almighty will not take him until He has made the crooked community straight by him so that they say, "There is no god but Allah," and by it they will open blind eyes, deaf ears and covered hearts.'" .

247. عبدالله بن عطاء وویل: "دا آیت چې په قرآن کې دی، {اې پیغمبره! موږ تا د شاهد، د زېرېدونکي او د ويرولو کوونکي په توګه لېږلی یې} (۳۳:۴۵)، په تورات کې هم په ورته ډول موندل کیږي."

247. 'Abdullah ibn 'Ata' said, "This ayat which is in the Qur'an, 'O Prophet, We have sent you as a witness, a bringer of good news and a warner' (33:45) is found in the Torah in a similar form." .

۲۴۸۔ معاویہ رضی اللہ عنہ نے فرمایا: "میں نے نبی ﷺ سے کچھ ایسی باتیں سنی ہیں جن کے ذریعے اللہ نے مجھے فائدہ پہنچایا۔" جبیر بن نفیر رحمہ اللہ نے کہا: "میں نے انہیں یہ کہتے سنا کہ میں نے رسول اللہ ﷺ کو فرماتے سنا: 'اگر تم لوگوں پر اپنے شکوک و شبہات ظاہر کرو گے تو تم انہیں خراب کر دو گے۔' اس لیے میں لوگوں پر اپنے شکوک و شبہات ظاہر نہیں کرتا تاکہ میں انہیں خراب نہ کروں۔"

248. Mu'awiya said, "I heard some words from the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, by which Allah helped me." Jubayr ibn Nufayr said, "I heard him say that he heard the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, say, "If you openly show your suspicions of people, you will corrupt them.' Therefore I do not show my suspicions of people openly so that I will not corrupt them." .

249. ابو هریره وویل: "دا دوه غوږونه زما اورېدلي دي او دا دوه سترګې زما لیدلي دي چې رسول الله ﷺ د حسن یا حسین لاسونه په خپلو دواړو لاسونو کې نیولي وو. د ماشوم پښې د رسول الله ﷺ پر پښو وې. رسول الله ﷺ وفرمایل: 'پورته شه.' ماشوم داسې پورته شو چې پښې یې د رسول الله ﷺ په سینه ورسېدې. بیا رسول الله ﷺ وفرمایل: 'خوله پرانیزه.' نو هغه ورته ښکلې وکړه او وې فرمایل: 'یا الله! هغه سره مینه وکړه، ځکه زه هم هغه سره مینه کوم!'"

250. جریر وویل: "له هغه ورځې چې زه مسلمان شوم، د الله رسول ﷺ هېڅکله زما په لیدو کې نه و چې په موسکا سره ماته ونه ګوري." د الله رسول ﷺ وفرمایل: "د ذو یمن له غوره کسانو څخه یو سړی به له دې دروازې ننوځي چې د هغه مخ ته یو فرښته لاس لګولی دی." بیا جریر ننوت.

250. Jarir said, "Since the time I became Muslim, the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, never saw me without smiling at me." The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "A man from the best of Dhu Yaman will enter by this door whose face has been touched by an angel." Then Jarir came in.

۲۵۱. عایشہ رضی اللہ عنہا نے فرمایا: "میں نے کبھی بھی رسول اللہ ﷺ کو اس طرح ہنستے ہوئے نہیں دیکھا کہ میں ان کی تالو تک دیکھ سکوں۔ آپ ﷺ صرف مسکراتے تھے۔" انہوں نے فرمایا: "جب آپ ﷺ بادل یا آندھی دیکھتے تو آپ ﷺ کے چہرے پر پریشانی کے آثار نظر آتے۔" انہوں نے عرض کیا: "اے اللہ کے رسول! جب لوگ بادل دیکھتے ہیں تو خوش ہوتے ہیں، اس امید پر کہ اس میں بارش ہوگی۔ مگر جب میں آپ ﷺ کو دیکھتی ہوں تو آپ ﷺ کے چہرے پر پریشانی دیکھتی ہوں۔" آپ ﷺ نے فرمایا: "عائشہ! مجھے کس چیز کا یقین دلائے گا کہ اس میں دردناک عذاب نہیں ہے؟ ہوا کے ذریعے ایک قوم کو عذاب دیا گیا تھا۔ کچھ لوگوں نے عذاب کو دیکھا اور کہا: یہ بارش برسانے والا بادل ہے جو ہماری طرف آ رہا ہے۔" [مسلم]

251. 'A'isha said, "I never saw the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, laugh until I could see his uvula. He used to smile, may Allah bless him and grant him peace." She said, "When he saw a cloud or wind, distress could be seen in his face." She said, "Messenger of Allah, when people see a cloud, they rejoice, hoping that there will be rain in it. Yet when you see it, I see distress in your face." He replied, "'A'isha, what will assure me that there is no painful punishment in it? People have been punished by wind. Some people saw the punishment and stated, 'This is a rain cloud coming to us.'"

۲۵۲. ابو هریره روایت کوي چې نبي ﷺ وفرمایل: "لږ وخاندئ، ځکه ډېر خندا زړه مړ کوي."

252. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Laugh little. Much laughter kills the heart." .

۲۵۳۔ ابو هريره رضي الله عنه روايت كوي چې نبي كريم ﷺ وفرمايل: «ډېر مه خاندئ، ځكه ډېر خندا زړه مړ كوي.»

253. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Do not laugh a lot. Much laughter kills the heart." .

254۔ ابوہریرہ رضی اللہ عنہ فرماتے ہیں: "نبی ﷺ اپنے صحابہ کی ایک جماعت کے پاس تشریف لے گئے جو ہنس رہے تھے اور باتیں کر رہے تھے۔ آپ ﷺ نے فرمایا: 'اس ذات کی قسم جس کے ہاتھ میں میری جان ہے! اگر تم وہ جانتے جو میں جانتا ہوں تو تم کم ہنستے اور زیادہ روتے۔' پھر آپ ﷺ وہاں سے چلے گئے اور لوگ رو رہے تھے۔ پھر اللہ تعالیٰ نے آپ ﷺ کی طرف وحی فرمائی: 'اے محمد! تم نے میرے بندوں کو کیوں مایوس کر دیا؟' تو نبی ﷺ نے فرمایا: 'خوشخبری دو، لوگوں کو راہ دکھاؤ اور ایک دوسرے کے قریب کرو۔'"

254. Abu Hurayra said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, went out to a group of his Companions who were laughing and talking. He said, 'By the One in whose hand my soul is, if you knew what I knew, you would laugh little and weep much.' Then he left and the people were weeping. Then Allah Almighty revealed to him, 'Muhammad! Why did you make My slaves despair?' The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Give good news, guide people and draw near to one another.'"

۲۵۵. ابو هریره رضی الله عنه وویل: «کله چې هغه (ﷺ) یو چا ته مخ واړاوه، نو په بشپړ ډول یې ورته مخ واړاوه. کله چې هغه مخ واړاوه، نو په بشپړ ډول یې مخ واړاوه. ما هیڅکله داسې څوک نه دی لیدلی او نه به هیڅکله داسې څوک وګورم.»

255. Abu Hurayra said, "When he faced someone, he faced him completely. When he turned away, he turned away completely. I have never seen anyone like him and I will never see anyone like them."