۳۳۳۔ ابوبکرؓ روایت کرتے ہیں کہ نبی ﷺ کی موجودگی میں ایک شخص کا ذکر ہوا تو کسی نے اس کی تعریف کی۔ نبی ﷺ نے فرمایا: "تم پر افسوس! تم نے اپنے ساتھی کی گردن کاٹ دی!" اور آپ ﷺ نے یہ بات کئی بار دہرائی۔ پھر فرمایا: "اگر تم میں سے کسی کو کسی کی تعریف کرنی ہی ہو تو وہ یوں کہے: 'میں سمجھتا ہوں کہ فلاں شخص ایسا ہے'، اور اللہ ہی اس کا حساب لینے والا ہے، اگر وہ واقعی ایسا ہے۔ کوئی شخص اللہ کے حق کو اپنے ہاتھ میں لے کر کسی کے کردار کی گواہی نہیں دے سکتا۔"

333. Abu Bakr reported that a man was mentioned in the presence of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and someone praised him. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Woe to you! You have cut off the head of your companion!" and he repeated that several times. He went on, "If one of you must praise someone, he should say, 'I consider that so-and-so is such-and-such.' Allah is the One who will take account of him if he thinks that he is indeed like that, No one can appropriate Allah's right to attest to someone's character." .

334. ابو موسی روایت کوي چې نبي ﷺ يو سړي ته واورېدل چې بل سړي ستاینه کوي او په ستاینه کې يې مبالغه کوله. نبي ﷺ وفرمايل: "تاسو هغه سړي ته ماته وررسولې يا يې ملا ماته کړې."

334. Abu Musa reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, heard a man praise another man and he was using exaggeration in his praise of him. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "You have destroyed or broken the man's back." .

۳۳۵۔ ابراهیم التیمی روایت کرتے ہیں چې د ده پلار وویل: «موږ د عمر سره ناست وو چې یو سړي بل سړي ته د هغه په مخ کې ستاینه وکړه.» هغه وویل: «تاسو هغه سړی زخمي کړ. الله دې تاسو زخمي کړي.»

335. Ibrahim at-Taymi reported that his father said, "We were sitting with 'Umar and one man praised another man to his face." He said, "You have wounded the man. May Allah wound you." .

۳۳۶۔ زید بن اسلم روایت کرتے ہیں کہ ان کے والد نے عمر (رض) کو یہ فرماتے سنا: "تعریف ذبح ہے۔" راوی نے مزید کہا: "ان کی مراد یہ تھی کہ جب وہ قبول ہو جائے۔"

336. Zayd ibn Aslam reported that his father heard 'Umar state, "Praise is slaughter." The transmitter added, "He meant when it is accepted."

[* هغه یقین لري چې د هغه ستاینه به ځان ستاینې یا غرور ته نه وده ورکوي.] 337. ابوهریره روایت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: «د سړیو غوره ابوبکر دی. د سړیو غوره عمر دی. د سړیو غوره ابوعبیده دی. د سړیو غوره اسید بن حضیر دی. د سړیو غوره ثابت بن قیس بن شماس دی. د سړیو غوره معاذ بن عمرو بن جموح دی. د سړیو غوره معاذ بن جبل دی.» بیا یې وفرمایل: «د سړیو بد فلان دی. د سړیو بد فلان دی.» تر دې چې اوه تنه یې نومولي.

[* He is certain that his praise will nor produce pride or vanity.] 337. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The best of men is Abu Bakr. The best of men is 'Umar. The best of men is Abu 'Ubayda. The best of men is Usayd ibn Hudayr. The best of men is Thabit ibn Qays ibn Shammas. The best of men is Mu'adh ibn 'Amr ibn al-Jamuh. The best of men is Mu'adh ibn Jabal." Then he said, "The worst of men is so-and so. The worst of men is so-and-so," until he had named seven men.

338. عائشہؓ فرماتی ہیں کہ ایک آدمی نے رسول اللہ ﷺ کے پاس آنے کی اجازت مانگی تو رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: «یہ اپنے قبیلے کا برا آدمی ہے۔» جب وہ آدمی اندر آیا تو نبی ﷺ نے اس کے ساتھ نرمی اور خوش روئی کا معاملہ فرمایا۔ جب وہ آدمی چلا گیا تو ایک اور آدمی نے اندر آنے کی اجازت مانگی۔ آپ ﷺ نے فرمایا: «یہ اپنے قبیلے کا اچھا آدمی ہے۔» جب وہ اندر آیا تو آپ ﷺ نے اس کے ساتھ وہ خوش روئی نہ دکھائی جو پہلے آدمی کے ساتھ دکھائی تھی۔ جب وہ بھی چلا گیا تو میں نے عرض کیا: "اے اللہ کے رسول! آپ نے فلاں کے بارے میں وہ بات فرمائی تھی، پھر بھی آپ نے اس کے ساتھ نرمی کا معاملہ فرمایا، اور فلاں کے بارے میں آپ نے وہ کہا جو کہا، مگر میں نے آپ کو اس کے ساتھ ویسا کرتے نہیں دیکھا۔" آپ ﷺ نے فرمایا: "اے عائشہ! لوگوں میں بدترین وہ ہے جس سے اس کی بدزبانی کی وجہ سے لوگ ڈرتے ہوں۔"

338. 'A'isha said, "A man asked permission to come to the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, and the Messenger of Allah said, 'He is an evil son of his tribe.' When the man came in, the Prophet was courteous and cheerful towards him. When that man left, another man asked permission to come in. He said, 'He is an excellent son of his tribe.' When he came in, he was not cheerful towards him as he had been cheerful towards the other man. When he left, I said, 'Messenger of Allah, you said what you said about so-and-so and yet you were courteous to him. You said what you said about so-and-so and I did not see you do the same.' He said, ''A'isha, the worst of people are those who are feared on account of their bad language.'"

339. ابو معمر روایت کوی: یو سړی د یو امیر ستاینه پیل کړه. المقداد د هغه په مخ خاورې وغورځولې او ویې ویل: «رسول الله ﷺ مورې ته امر وکړ چې د هغو کسانو په مخ خاورې واچوو چې د خلکو ستاینه کوي.»

339. Abu Ma'mar said, "A man began to praise one of the amirs. Al-Miqdad began to throw dirt in his face and said, 'The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, commanded us to throw dust into the faces of those who praise people.'" .

340. عطاء بن ابی رباح روایت کوي چې یو سړی د ابن عمر په موجودیت کې بل سړی ستایه. ابن عمر د هغه د خوله طرف ته د خاورو غورځول پیل کړل. هغه وفرمایل: "د الله رسول ﷺ وفرمایل: «کله چې تاسو هغه کسان وګورئ چې خلکو ستائي، د هغوی په مخ کې خاورې واچوئ۔»"

340. 'Ata' ibn Abi Rabah reported that a man was praising another man in the presence of Ibn 'Umar. Ibn 'Umar began to throw dust towards his mouth. He said, "The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, 'When you see those who praise people, throw dust in their faces.'" .

341. رجاء وویل: «یوه ورځ زه او مهجن د بصرې د خلکو جومات ته لاړو. بریده الاسلمي د جومات د یوې دروازې په خوا کې ناست و. د جومات دننه یو سړی وو چې صبکه نومیده او لمونځونه یې اوږد کول. موږ د جومات دروازې ته راورسیدو چې په هغې باندې د ژوندون (یا پشمینه) یوه پرده ځوړنده وه. اوس بریده داسې سړی و چې شوخي به یې کوله. هغه وویل: "مهجن، ایا ته داسې لمونځ نه کوې لکه صبکه چې کوي؟" مهجن ځواب ونه ورکړ او بېرته لاړ. مهجن وویل: "د الله رسول ﷺ یوځل زما لاس ونیوه او موږ دواړه د احد غره ته لاړو. هغه د مدینې ښار ته کتل او وې ویل: "هغه ښار ته افسوس چې خلک یې پریږدي کله چې ډېر ښه ژوند ولري. بیا به دجال هغې ته راشي او د هرې دروازې په خوا کې دوه ملایکي به ومومي، نو هغه به ننوځي نه." بیا هغه ښکته شو تر دې چې موږ جومات ته ورسیدو او د الله رسول ﷺ یو سړی ولید چې لمونځ یې کاوه، سجده یې کوله او رکوع یې کوله. د الله رسول ﷺ زما څخه وپوښتل: "دا څوک دی؟" او زه یې د ستاینې پیل وکړ، ویل مې: "د الله رسوله، دا فلانی دی او فلانی." "بس!" هغه وویل، "هغه ته یې مه اوروه، که نه نو ته به یې تباه کړې."» رجاء دوام ورکړ: «هغه روان شو تر دې چې خپلو کوټو ته ورسید، بیا یې د خپلو لاسونو ګرد وتکاوه او وې ویل: "ستاسو د دین غوره برخه هغه ده چې آسانه ده." او دا یې درې ځله تکرار کړ.»

341. Raja' said. "One day Mihjan and I went to the mosque of the people of Basra. Burayda al-Aslami was sitting there by one of the mosque doors. Inside the mosque there was a man called Sabka who used to make the prayers long. We came to the mosque door which had a fringed woollen cloth over it. Now Burayda was someone who made jokes. He said, 'Mihjan, don't you pray as Sabka prays?' Mihjan did not answer and went back. Mihjan said, 'The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, once took me by the hand and we went together to the top of Uhud. He looked down on Madina and said, "Woe to a town whose people will abandon it when it becomes very prosperous. Then the Dajjal will come to it and find two angels at each of its gates, so he will not enter it." Then he went down until we reached the mosque and the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, saw a man praying, prostrating and bowing. The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, asked me, "Who is this?" and I began to praise him, saying, "Messenger of Allah, this is so-and-so and so-and-so." "Stop!" he said, "Do not let him hear or you will destroy him."'" Raja' continued, "He began to walk until he reached his rooms and then he began to shake the dust off his hands and said, 'The best part of your deen is the easiest of it.' and he repeated that three times."

۳۴۲. الاسود بن سریع وایی: زه د رسول الله ﷺ په خدمت کې راغلم او وم می ویل: ای د الله رسوله! ما الله او تا د ستاینو شعرونو او مدحیو سره ستایلی دی. هغه وفرمایل: څرنګه چې ستا رب دی، هغه باید وستایل شي، نو ما هغه شعرونه پیل کړل. بیا یو اوږد، ګنجی سړی اجازه وغوښته چې داخل شي. رسول الله ﷺ ماته وفرمایل: "چوپ اوسه." هغه سړی راننوت، یو مهال یې خبرې وکړې او بیا ولاړ. بیا ما بیا شعرونه ولوستل. بیا هغه سړی راستون شو، او هغه بیا ماته د چوپتیا امر وکړ. بیا هغه سړی بیا ولاړ. دا کار دوه یا درې ځله وشو. ما وپوښتل: دا سړی څوک دی چې زه باید د هغه لپاره چوپ اوسم؟ هغه ځواب راکړ: "دا هغه سړی دی چې بې ځایه خبرې نه خوښوي." [It is said that it was 'Umar ibn al-Khattab]

342. Al-Aswad ibn Suray' said, "I came to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and said, 'Messenger of Allah, I have praised Allah and you in poems of praise and eulogies.' He said, 'As far as your Lord is concerned, He must be praised,' and so I began to recite them. Then a tall bald man asked for permission to enter. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, told me, 'Be silent.' The man came in and spoke for a time and then left. Then I recited again. Then the other man came back and he made be silent again. Then the man left again. That happened two or three times. I asked, 'Who is this man for whom I must be silent?' He replied, 'This is a man who does not like vain things.'" [It is said that it was 'Umar ibn al-Khattab]

343. ابو نجید وویل: یو شاعر عمران بن حصین ته راغی او عمران هغته یو څه ورکړل. عمران ته وویل شو: ته شاعر ته ورکوې؟ هغه وویل: زه خپله عزت ساتم (د هغه له هجو څخه).

343. Abu Nujayd said, "A poet came to 'Imran ibn Husayn and 'Imran gave him something. 'Imran was asked, 'You give to a poet?' He said, 'I am preserving my reputation (from his satire).'"