۴۱۹۔ ابن عباسؓ فرماتے ہیں... Wait, the output must be Pashto, not Urdu. Correcting: ۴۱۹۔ ابن عباس رضی الله عنهما وایی: دوه سړي د الله د رسول ﷺ په زمانه کې یو بل ته بد ویل. یو تن بل ته بد ویل او هغه چپ پاتې شو. نبي ﷺ ناست و. بیا هغه بل سړي هم ځواب ورکړ، نو نبي ﷺ پورته شو. هغه ته وویل شول: "ته پورته شوې؟" هغه وفرمایل: "ملائکې تللي وو، نو زه هم د هغوی سره لاړ شوم. کله چې دا سړی چپ و، ملائکې هغه ته ځواب ورکاوه چې بد یې ویلی و؛ کله چې هغه ځواب ورکړ، ملائکې لاړې."

419. Ibn 'Abbas said, "Two men defamed one another in the time of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace. One of them reviled the other who remained silent. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, remained seated. Then the other man answered him back and the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, got up. He was asked, "You got up?" He said, "The angels left, so I left with them. While this man was silent, the angels were answering the one who cursed him. When he answered, the angels left." .

420. ام الدرداء روایت کوي چې یو سړی د هغې په لور راغی او ویې ویل: "یو سړي ستا په اړه د عبدالملک په حضور کې بد خبرې کړي دي." هغې وویل: "موږ د هغه څه په تور کې نیول کیږو چې موږ یې نه دي کړي. موږ څو ځله د هغه څه له امله ستاینه شوي یو چې موږ یې نه دي کړي!"

420. Umm ad-Darda' reported that a man came up to her and said, "A man has said bad things about you in the presence of 'Abdu'l-Malik.' She said, "We are suspected of something which we did not do. How often we have been praised for what we did not do!" .

421. عبدالله وویل: "کله چې یو سړی خپل ملګری ته ووایي: 'ته زما دښمن یې'، نو یا یو له دوی څخه اسلام پرېښی وي، یا هغه د خپل ملګري په وینا کې بې ګناه دی۔" ابو جحيفه روایت کوي چې عبدالله دا زیاته کړه: "مګر هغه څوک چې توبه وباسي۔"

421. 'Abdullah said, "When a man says to his companion, 'You are my enemy,' then one of them has left Islam or he is innocent of what his companion said.'" Abu Juhayfa reported that 'Abdullah added, "Except the one who repents."

422. ابن عباسؓ فرمایا: «د انسان په بدن کې ۳۶۰ جوړې دي، او هر یوه باید هره ورځ صدقه ورکړي۔ هره ښه خبره صدقه ده۔ د یو سړي د خپل ورور سره مرسته کول صدقه ده۔ هغه یو پیاله اوبه چې ورکوي صدقه ده۔ د لارې څخه تکلیف ورکوونکې شی لرې کول صدقه ده»۔

422. Ibn 'Abbas said, "There are 360 joints and each of them owes sadaqa every single day. Every good word is sadaqa. A man's helping his brother is sadaqa. A drink of water which he gives is sadaqa. Removing something harmful from the road is sadaqa."

423. ابوهریره رضی الله عنه روایت کوي چې نبي ﷺ وفرمایل: «کله چې دوه کسان یو بل ته بد وایي، نو د هغه څه مسؤلیت چې دوي وائي، په لومړي خبرې کوونکي پروت دی، تر هغه وخته پورې چې ظالم د حد څخه تجاوز ونه کړي.»

423. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "When two people revile each other, the responsibility for what they say rests on the first to speak as long as the one who wronged does not become excessive.".

424. د ‏انس ‏له ‏لارې ‏لکه ‏د ‏۴۲۳ ‏حدیث ‏چې ‏ورته ‏دی۔

424. As 423, but from Anas.

425۔ نبی ﷺ نے فرمایا: "کیا تم جانتے ہو چغلی کیا ہے؟" صحابہ نے عرض کیا: "اللہ اور اُس کا رسول ہی بہتر جانتے ہیں۔" آپ ﷺ نے فرمایا: "کسی کی بات دوسرے لوگوں تک اِس نیت سے پہنچانا کہ اُن کے درمیان فساد پیدا ہو۔"

425. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Do you know what calumny is?" They said, "No, Prophet and His Messenger know best." He said, "Telling people what other people have said in order to create dissension between them.".

426. پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: «الله تعالی ماته وحی وکړه چې تاسو عاجزي وکړئ او یو بل باندې ظلم مه کوئ.»

426. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Allah Almighty revealed to me that you should be humble and that you should not wrong one another."

427. عیاض بن حمار روایت کوی: ما وویل، «ای د الله رسول! یو سړی شتون لری چې ما ته بد وایي.» پیغمبر ﷺ وفرمایل: «هغه دوه کسان چې یو بل ته بد وایي، دوه شیطانان دي چې یو بل تورنه کوي او یو بل ردوي.»

427. 'Iyad ibn Himar said, "I said, 'Messenger of Allah, there is someone who reviles me.' The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, 'Those who revile one another are two shaytans who accuse one another and deny one another.'" .

428۔ عیاض بن حمار رضی اللہ عنہ سے روایت ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "اللہ نے میری طرف وحی کی ہے کہ تم عاجزی اختیار کرو، تاکہ تم میں سے کوئی دوسرے پر ظلم نہ کرے اور تم میں سے کوئی دوسرے پر فخر نہ کرے۔" میں نے عرض کیا: "اے اللہ کے رسول! اگر کوئی شخص کسی کم تر مجلس میں مجھے گالی دے اور پھر میں اسے جواب دوں تو آپ کی کیا رائے ہے، کیا اس سے مجھ پر کوئی گناہ ہوگا؟" آپ ﷺ نے فرمایا: "دو آدمی جو ایک دوسرے کو گالی دیتے ہیں وہ دو شیطان ہیں جو ایک دوسرے پر الزام لگاتے اور ایک دوسرے کو جھٹلاتے ہیں۔"

428. 'Iyad ibn Himar reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "Allah has revealed to me that you should be humble so that none of you will oppress anyone else and none of you will disdain another.' I said, 'Messenger of Allah, what do you think I should do when a man reviles me in a low assembly and then I answer him back? Do I incur any wrong action in doing that?' He replied, 'Two men who revile one another are two shaytans who accuse one another and deny one another.'" .

428. (sic) عیاض وویل: «زه د الله رسول ﷺ سره په جګړه کې وم، او زه مسلمان کیدو مخکې ما هغه ته یوه اوښه ورکړه. هغه وفرمایل: "زه د مشرکانو د ټکانو (زړه ناخوښ کوونکی حالت) څخه کرکه لرم."»

428. (sic) 'Iyad said, "I was at war with the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, and I gave him a she-camel before I became Muslim. He said, "I dislike the froth of the idolaters."

۴۲۹۔ سعید بن مالک روایت کرتے ہیں کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "مسلمان کو گالی دینا فسق ہے۔"

429. Sa'id ibn Malik reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Reviling a Muslim is deviant behaviour." .

۴۳۰۔ انس رضي الله عنه فرمایي: «رسول الله ﷺ نه تنده خو، نه لعنت وایونکی او نه بد زبانه و، کله چې یو چا ته ملامت کول غوښتل، ویل به یې: "د هغه څه شو؟ د هغه تندی خاورې الوده شه!"»

430. Anas said, "The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, was neither coarse nor a curser nor a reviler, He used to say when he wanted to censure someone, 'What is wrong with him? May his brow be dusty!'" .

د عبدالله په روایت، چې رسول الله ﷺ وفرمایل: «د مسلمان دشنام ورکول فسق دی، او د هغه وژل کفر دی.»

431. 'Abdullah reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Reviling a Muslim is deviant behaviour and killing him is disbelief." .

432. ابوذر روایت کوي چې ما د پیغمبر ﷺ څخه واورېدل، هغه فرمایل: «که یو سړی بل سړي ته فسق ووایي یا هغه ته کفر ووایي، نو دا تور به هم هغه ته واپس راځي که چیرې ملګری یې هغسې نه وي لکه څنګه چې هغه ویلي.»

432. Abu Dharr is reported as saying that he heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, say, "If a man accuses another man of deviance or accuses him of disbelief, that accusation will come back on him if his companion is not as he said." .

۴۳۳۔ ابوذر روایت کوي چې ما د رسول الله ﷺ څخه اورېدلي دي چې فرمايل: "هغه څوک چې پر خپل پلار پرته د بل چا د پلار دعوه پوهېدلی په ځان کې کفر کوي. هغه څوک چې د يوې ډلې څخه د ځان نسبت کوي حال دا چې هغه د هغوئ څخه نه دی، نو هغه به خپل ځای په اور کې ونيسي. او هغه څوک چې يو سړی کافر وبولي يا ووايي: 'د الله دښمن'، حال دا چې داسې نه وي، نو دا خبره به ځان ته راوګرځي."

433. Abu Dharr states that he heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, say, "A person who knowingly claims a father other than his own has disbelieved. A person who claims to be from a people when he is not one of them will take his place in the Fire. A person who calls a man an unbeliever or says, 'Enemy of Allah,' when that is not the case will have that come back on him." .

۴۳۴۔ سلیمان بن صُرد، جو د صحابه کرامو څخه و، فرمایي: "د پیغمبر ﷺ په حضور کې دوو کسانو یو بل ته بد وویل، او له هغو څخه یو خفه شو. دومره خفه شو چې مخ یې پُف شو او رنګ یې بدل شو. پیغمبر ﷺ وفرمایل: "زه داسې خبرې پیژنم چې که هغه ووایي، نو هغه څه چې هغه احساس کوي لیرې کیږي." سړی د پیغمبر ﷺ په لور راغی او هغه څه یې ورته وویل چې پیغمبر ﷺ فرمایلي وو. پیغمبر ﷺ وفرمایل: "له ملعون شیطان څخه د الله په پناه کې شه." سړي وویل: "ایا تا فکر کوي چې زه کې کومه ناروغي ده؟ ایا زه دیوانه یم؟ لاړ شه!"

436. عایشہؓ فرمایا: "رسول اللہ ﷺ نے ایک کام کیا اور اس کے ذریعے اس کام کی اجازت دی۔ پھر بھی کچھ لوگ اس کام سے رکے رہے۔ رسول اللہ ﷺ کو اس بات کی خبر ہوئی تو آپ ﷺ نے خطبہ دیا، اللہ کی حمد و ثنا بیان کی، پھر فرمایا: 'ان لوگوں کو کیا ہو گیا ہے جو اس کام سے رکتے ہیں جو میں کرتا ہوں؟ اللہ کی قسم! میں ان سے زیادہ اللہ کو جانتا ہوں اور ان سے زیادہ اس سے ڈرتا ہوں!'"

436. 'A'isha said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, did something and thereby created a dispensation for doing it. Some people still refrained from doing. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, heard about that and he gave a speech and praised Allah. Then he said, 'What is wrong with people who restrain themselves from doing something which I do? By Allah, I know Allah better than they do and I fear Him more than they do!'" .

437. انس وویل: "پیغمبر ﷺ به ډیر لږ داسې څه کسې ته مخ په مخ ویلي چې هغه خوښ نه وو. یوه ورځ یو سړی د ژیړ رنګ عطر د یوه نښې سره ده ته راغی. کله چې هغه ولاړ شو، نو خپلو صحابه کرامو ته یې وفرمایل: 'کاشکې چې دې دا ژیړ رنګ بدل کړی وای یا لرې کړی وای!'"

437. Anas said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, rarely told a man something to his face which he disliked. One day a man came to him with a trace of yellowish scent on him. When he stood up, he said to his Companions, 'If only he would change or remove this yellow!'"

علی وویل: «پیغمبر ﷺ زه او زبیر بن العوام راواستاوه، په داسې حال کې چې موږ دواړه په اسونو سپاره وو، او وې فرمایل: "لاړ شئ تر فلانۍ اوبدل شوې ځمکې پورې، هلته یوه ښځه ده چې د حاطب څخه د مشرکانو لپاره یو لیک لري. هغه راته راوړئ۔" موږ هغه ښځه وموندله چې په خپل یو اوښ سپاره روانه وه، لکه څنګه چې پیغمبر ﷺ هغه تشریح کړې وه. موږ وویل: "هغه لیک راکړه چې ستا سره دی۔" هغې وویل: "زما سره هېڅ لیک نشته۔" موږ د هغې سامانونه او اوښ وپلټل، خو هېڅ ونه موندل. زما ملګري وویل: "زه یې نه ګورم۔" ما وویل: "د هغه ذات په قسم چې زما روح د هغه په لاس کې دی، پیغمبر ﷺ دروغ نه وایي! که هغه دا لیک نه راوباسي، زه به یې جامې وباسم!" هغې خپل لاس د خپلې تورې شالې د ګنډې کې کیښود، ځکه چې تور شال یې اغوستی و، او لیک یې راوویست. موږ بیرته پیغمبر ﷺ ته لاړو۔ عمر وویل: "هغه (یعنې حاطب) د الله، د هغه د رسول او مؤمنانو سره خیانت وکړ! ما ته اجازه راکړئ چې د هغه سر پرې کړم!" پیغمبر ﷺ وپوښتل: "دا کار دې ولې وکړ؟" حاطب وویل: "زه په الله ایمان لرم، خو غوښتل مې چې په خلکو کې یو ډول اغیزه ولرم." پیغمبر ﷺ وفرمایل: "هغه ریښتیا وویل، عمره! ایا هغه په بدر کې نه و؟ شاید الله د بدر والاو ته وکتل او وې فرمایل: 'هرڅه چې غواړئ وکړئ، ستاسو لپاره جنت تضمین شوی دی۔'" عمر وژړل او وویل: "الله او د هغه رسول ښه پوهیږي۔"

438. 'Ali said. "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, sent for me and az-Zubayr ibn al-'Awwam while we were both on horseback and said, 'Go to such-and-such a meadow. There is a woman there who has a letter with her from Hatib to the idolaters. Bring her to me.' We found her rising along on one of her camels as the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, had described her. We said, '[Give us] the letter you have with you.' 'I do not have any letter,' she replied. We searched and her camel. My companion said, 'I do not see it.' I said, 'The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, does not lie. By the One in whose hand my soul is, I will strip her unless she produces it!' She put her hand in the knot of her shawl as she was wearing a black shawl and brought it out. We went back to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace. 'Umar exclaimed, 'He (i.e. Hatim) has betrayed Allah, His Messenger, and the believers! Let me strike off his head!' He asked, 'What made you do it?' Hatim said, 'I believe in Allah, but I want to have some authority with the people.' He said, ;He has spoken the truth, 'Umar. Was he not present at Badr? Perhaps Allah has looked on them and said, "Do whatever you like. The Garden is guaranteed for you."' 'Umar wept and said, 'Allah and His Messenger know best.''"

439. عبداللہ بن عمر رضی اللہ عنہما سے روایت ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "جب کوئی شخص اپنے بھائی سے کہے: 'اے کافر!' تو یہ (بات) ان دونوں میں سے کسی ایک پر لوٹ آتی ہے۔"

439. 'Abdullah ibn 'Umar reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "If a man says to his brother, 'You are an unbeliever,' it is true for one or the other of them." .

440۔ عبداللہ بن عمرؓ روایت کرتے ہیں کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "جب کوئی شخص کسی دوسرے سے کہے: 'اے کافر!' تو ان دونوں میں سے ایک کافر ہو جاتا ہے۔ اگر جس سے یہ کہا گیا وہ واقعی کافر ہو تو اس نے سچ کہا، ورنہ کہنے والے پر ہی کفر لوٹ آتا ہے۔"

440. 'Abdullah ibn 'Umar reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "When someone says to another, 'Unbeliever!' then one of them is an unbeliever. If the one to whom he says it is an unbeliever, he has spoke the truth. If that is not the case, then the one who said it has brought down disbelief on himself."

441. ابو هریره روایت کوي چې نبي ﷺ به د بد پای (بدې خاتمې) او د دښمنانو د خوشحالۍ (ښادي) څخه پناه غوښتله.

441. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to seek refuge from an evil end and the glaoting of enemies.