Hoewel iedereen het erover eens is dat de kapitalistische patiënt chronisch ziek is, is een analyse van hoe we hier terecht zijn gekomen controversiëler. Veel rechtse ideologen blijven de superioriteit van het kapitalisme te prediken, zoals oud-president George W. Bush deed in zijn televisietoespraak op 24 september. Hun visie is dat de fundamenten van het kapitalisme sterk blijven en dat wat er is gebeurd een geval is van excessen en slechte besluitvorming. In opmerkingen tijdens een besloten inzamelingsactie had Bush eerder het gedrag van Wall Street vergeleken met iemand die dronken is geworden en nu met een kater kampt. Hoewel zij de ernst van de situatie erkennen, verschillen dergelijke ideologen in hun reactie; terwijl Bush en zijn minister van Financiën en oud-CEO van Goldman Sachs, Henry Paulson, de voorkeur geven aan grootschalige overheidssteun, vinden andere conservatieven elke vorm van overheidssteun een anathema, vergelijkbaar met wat een politicus (vertegenwoordiger Sam Johnson) stelde: het inslaan van het pad van het socialisme. Voor degenen aan de linkerzijde is hun vreugde voelbaar; nadat zij decennialang tegen ongebreidelde vrije markten hadden gepleit, geloven zij nu dat de rekening van het kapitalisme wordt gepresenteerd.

Though everyone agrees that the capitalist patient is chronically sick, an analysis of how we got here is more controversial. Many right wing ideologues continue to preach the superiority of capitalism as former President George W Bush did in his televised address on 24th September. Their view is that the fundamentals of capitalism remain strong and that what happened is a case of excess and bad decision making. In remarks at a private fundraiser Bush had earlier compared Wall Street’s behaviour to someone getting drunk and now facing a hangover. Though accepting the seriousness of the situation such ideologues differ in their response, whereas Bush and his Treasury Secretary and former CEO of Goldman Sachs, Henry Paulson, favour large Government bailouts, other conservatives find any government bailout an anathema, akin as one politician (Representative Sam Johnson) stated, to embarking down the road of socialism. For those on the left their glee is palpable, having argued against unfettered free markets for decades, they now believe capitalism’s chickens have come home to roost.

De linkse zijde ziet dat deze crisis twee oorzaken heeft. Ten eerste de hebzucht en de corrupte praktijken van Wall Street, en ten tweede de cultuur van deregulering, wat heeft geleid tot het feit dat regelgeving ofwel afwezig was, ofwel sliep op de wacht. Hun oplossing is zeer eenvoudig: een harde aanpak van de bonus- en beloningscultuur op Wall Street en het versterken van de regulering en het toezicht.

The left see that this crisis has two causes. Firstly the greed and corrupt practices of Wall Street and secondly the culture of deregulation which resulted in either regulation being absent, or asleep at the switch. Their solution is very simple, crackdown on the bonus and remuneration culture on Wall Street and beef up regulation and oversight.

Zowel degenen aan de linker- als aan de rechterzijde hebben de oorzaken van de crisis echter verkeerd gediagnosticeerd. Hoewel beiden wijzen op een cultuur van excessen en falend toezicht, proberen zij dit los te koppelen van het kapitalisme, alsof het vertoonde gedrag op de een of andere manier losstaat van de kernwaarden van het kapitalisme. Maar hebzucht en deregulering zijn voor het kapitalisme even essentieel als een motor voor een auto. Verwachten dat het kapitalisme effectief kan functioneren zonder hebzucht en een risicovolle casinocultuur van hoog risico, is als verwachten dat een hond niet zal blaffen. Hebzucht, het nemen van grote risico's en het buigen van de regels zijn de essentiële oliën die het hele kapitalistische systeem aandrijven. De cultuur in veel van de banken op Wall Street en in de City of London bewijst dit punt precies. Ze zijn doordrenkt van testosteron, ze hechten een premie aan materiële ambitie, ze verwachten dat mensen werken om te leven, in plaats van leven om te werken, en elke vorm van zwakte wordt afgekeurd. Aangedreven door hun hoge salarissen en buitengewone bonussen, is een cultuur van hebzucht niet alleen te verwachten, maar is deze verplicht als men succesvol wil zijn. Deze arrogante handelaren van Wall Street en de City noemen zichzelf “Masters of the Universe”. Er is weinig controverse over in die zin dat de meeste redelijke mensen geloven dat de kapitalistische cultuur die de financiële dienstverlening domineert, vatbaar is voor excessen, en dat daarom effectieve regulering noodzakelijk is. Echter, geen enkele hoeveelheid regulering kan het kapitalisme ooit verzachten, om de volgende redenen:

However, both those on the left and right have misdiagnosed the causes of the crisis. Though both point to a culture of excess and regulatory mismanagement, they seek to detach this away from capitalism as if the behaviour exhibited was somehow detached from the core values of capitalism. But greed and deregulation are as essential to capitalism as an engine is to a car. Expecting that capitalism can effectively operate without greed and a risk-taking casino culture of high risk taking, is like expecting a dog not to bark. Greed, high-risk taking and bending the rules are the essential oils that drive the whole capitalist system. The culture in many of the banks in Wall Street and the City of London exactly proves this point. They are testosterone rich, they put a premium on material ambition, they expect people to live to work, not work to live and any weakness is frowned upon. Fuelled by their high salaries and extraordinary bonuses, a culture of greed is not just expected but is obligatory if one is to succeed. These arrogant Wall Street and city traders call themselves “Masters of the Universe”. There is little controversy over this in the sense that most reasonable people believe the capitalist culture that dominates the financial services industry is prone to excess, which is why there must be effective regulation. However, no amount of regulation can ever mitigate capitalism, for the following reasons:

1. Ten eerste is de complexiteit van sommige van de financiële producten die worden verhandeld exponentieel toegenomen. Toezichthouders zijn op hun best al nauwelijks de meest wendbare entiteiten; in een wereld waar productinnovatie snel en voortdurend veranderend is, hebben toezichthouders moeite om bij te blijven. Hun kennis en capaciteiten lopen ver achter op die van degenen die zij reguleren, wat betekent dat ze op de meeste dagen maar beter kunnen blijven slapen voor het nut dat ze hebben.

1. Firstly, the complexity of some of the financial products being traded has grown exponentially. Regulators at the best of times are hardly the most agile of entities, in a world where product innovation is rapid and fast changing, regulators struggle to keep up. Their knowledge and capabilities are far behind those that they are regulating meaning that they might as well sleep-in on most days for all the good they do.

2. Ten tweede betalen bedrijven politici om toezichthouders van hun rug te houden. Dit gebeurt via campagnebijdragen en andere gunsten. Dit zorgt er meestal voor dat toezichthouders in bedwang worden gehouden. Maar als deze stok niet werkt, dan ligt de wortel van toekomstig lucratief werk in de private sector altijd op tafel. Er is een ongezonde draaideur tussen de toezichthouders en de private sector, wat een spot drijft met het gehele toezichtsproces.

2. Secondly, companies pay politicians to keep regulators off their back. This is through campaign contributions and other favours. This usually ensures regulators are kept in check. But if this stick doesn’t work, then the carrot of future lucrative work in the private sector is always on the table. There is an unhealthy revolving door between the regulators and the private sector which makes a mockery of the whole oversight process.

3. Ten slotte zijn toezichthouders altijd reactief; zij vechten de strijd van de vorige oorlog. Het verhogen van regelgeving na een grote crisis en een schandaal komt veel voor, maar is nauwelijks relevant voor het voorspellen van de volgende crisis. Zo werd bijvoorbeeld na de Enron-crisis de Sarbanes Oxley-wet ingevoerd, die, hoewel lucratief voor accountants en risicospecialisten, volkomen nutteloos was bij het voorkomen of zelfs voorzien van de subprime-crisis. Het proberen te reguleren van het kapitalisme is dus onmogelijk; het is – met gebruik van een inmiddels beruchte metafoor – alsof men probeert een varken op te maken met lippenstift.

3. Lastly, regulators are always reactive, fighting the last war. Increasing regulation after a major crisis and scandal is common, but is hardly relevant to forecasting the next crisis. For instance after the Enron crisis, Sarbanes Oxley was introduced which, though lucrative for accountants and risk specialists, was entirely useless in preventing or even anticipating the sub prime crisis. So trying to regulate capitalism is impossible, it is – using a now infamous metaphor - like trying to put lipstick on a pig.

In tegenstelling tot de algemene perceptie zou de wereld niet vergaan als het kapitalisme in de papierbak zou worden gegooid. Vooruitgang, ontwikkeling en technologie bloeiden allemaal al voordat het mondiale kapitalisme ontstond, en zij kunnen opnieuw bloeien. Toch blijven de hogepriesters van de mondiale financiën in ontkenning; zij geloven dat het kapitalisme, ondanks de huidige systemische crisis, opnieuw zijn verheven positie zal herwinnen. Dit werd herhaald door George Bush in zijn toespraak van 24 september, waarin hij stelde dat democratisch kapitalisme het beste systeem blijft. In 2002 werd in een prominente toespraak de volgende verklaring aangehaald, die een aanzienlijke relevantie heeft voor de gebeurtenissen van vandaag: "In de loop der jaren heeft de Amerikaanse economie een opmerkelijk vermogen getoond om schokken van alle soorten te absorberen, te herstellen en te blijven groeien. Flexibele en efficiënte markten voor arbeid en kapitaal, een ondernemersgeest en een algemene bereidheid om technologische en economische verandering te tolereren en zelfs te omarmen, dragen allemaal bij aan deze veerkracht. Een bijzonder belangrijke beschermende factor in de huidige omgeving is de kracht van ons financiële systeem: ondanks de nadelige schokken van het afgelopen jaar blijft ons banksysteem gezond en goed gereguleerd, en de balansen van bedrijven en huishoudens zijn voor het grootste deel in goede staat." Die toespraak werd gehouden door Ben Bernanke – dezelfde Bernanke van de quote over de 'drukpers'. Maar Bernanke zat in 2002 ernaast en Bush zit nu ernaast; het kapitalisme kan niet worden hervormd, het moet worden vervangen.

Contrary to popular perception, the world would not end if capitalism was consigned to the waste paper bin. Progress, advancement, technology all prospered before the inception of global capitalism and they can prosper again. Yet the high priests of global finance remain in denial, believing that despite the current systemic crisis, capitalism will once again regain its lofty position. This was reiterated by George Bush in his address of September 24th in which he stated that democratic capitalism remains the best system. In 2002 a prominent speech cited the following statement which has significant relevance to today’s events Over the years, the US economy has shown a remarkable ability to absorb shocks of all kinds, to recover, and to continue to grow. Flexible and efficient markets for labor and capital, an entrepreneurial tradition, and a general willingness to tolerate and even embrace technological and economic change all contribute to this resiliency. A particularly important protective factor in the current environment is the strength of our financial system: Despite the adverse shocks of the past year, our banking system remains healthy and well-regulated, and firm and household balance sheets are for the most part in good shape. That speech was given by Ben Bernanke - the same Bernanke of the ‘printing press’ quote. But Bernanke was wrong in 2002 and Bush is wrong now, capitalism cannot be reformed it needs to be replaced.