De mogelijkheid om rijkdom te investeren, arbeid en expertise te bundelen en op een efficiënte wijze bedrijven op te richten, is fundamenteel voor elke samenleving. Terwijl westerse samenlevingen zich hebben geconcentreerd rond de naamloze vennootschap die vrij verhandelbaar is op de aandelenmarkten, heeft de Islam specifieke regels vastgesteld voor de vorming en de werking van bedrijven, die enkele duidelijke verschillen vertonen.

The opportunity to invest wealth, aggregate labour and expertise, and form companies in an efficient manner is fundamental to any society. While western societies have congregated around the joint stock company which is freely traded on stock markets, Islam has set out specific rules for the formation and function of companies which have some distinct differences.

De Islam beschouwt de vorming van een vennootschap als een specifieke transactie die een aanbod en aanvaarding door alle deelnemers vereist, wat betekent dat er overeenstemming moet zijn tussen de partners voor nieuwe deelnemers. Fundamenteel voor de transactie is ook het concept dat de rechtspersoon een specifiek kapitaal- en lichaamselement heeft, terwijl de standaard naamloze vennootschap een vennootschap van enkel kapitaal is (zelfs de directeuren zijn werknemers). Een "lichaamselement" bij de vennootschap is een absolute vereiste, aangezien het volledige verantwoording en verantwoordelijkheid vestigt voor de handelingen van de vennootschap. Dit, gekoppeld aan het verbod op "beperkte aansprakelijkheid", betekent dat de anonimiteit achter welke velen zich verschuilen in de standaard PLC (Public Limited Company) of SA (Société Anonyme in Frankrijk), wordt vermeden. Dit gebrek aan een verantwoordelijk lichaam met beperkte aansprakelijkheid heeft rampzalige gevolgen gehad in de huidige crisis. 26.

Islam treats the formation of the company as a specific transaction requiring an offer and acceptance by all participants meaning that there must be agreement between partners for new participants. Fundamental to the transaction is also the notion that the corporate entity has a specific capital and body element, whereas the standard joint stock company is a company of capital only (even the Directors are employees). A “body” element to the company is an absolute requirement as it establishes complete accountability and responsibility for the actions of the company. This coupled with prohibition of “limited liability” means that the anonymity behind which many hide in the standard PLC (Public Limited Company) or SA (Société Anonyme in France) is avoided. This lack of an accountable body with limited liability has had disastrous consequences in the current crisis. 26.

Toen de gedegradeerde Chief Executive Officer van de gefaalde investeringsbank Lehman Brothers, Richard Fuld, op 6 oktober 2008 getuigde voor het Congres, verdedigde hij zijn salaris van $484 miljoen, terwijl hij zich er volledig van bewust was dat hij wegliep van de ramp die hij en zijn collega's bij de bank hadden overzien. Zonder enige persoonlijke aansprakelijkheid voor de 20 of 30 keer hefboomwerking van hun balansactiva, de enorm risicovolle weddenschappen die zij aangingen, noch de honderdduizenden uitstaande derivatencontracten, kon Fuld de meeste vragen vrolijk terzijde schuiven. In zijn getuigenis zei hij dat hij "volledige verantwoordelijkheid" nam voor het faillissement van Lehman Brothers en dat hij zich er "verschrikkelijk over voelde". Toch, zelfs enkele dagen voordat de bank instortte (niet slaagde in een reddingsoperatie door het Amerikaanse ministerie van Financiën), steunden hun bestuurders $20 miljoen aan 'speciale betalingen' voor vertrekkende topbestuurders.

When the disgraced Chief Executive officer of the failed investment Bank Lehman Brothers, Richard Fuld, gave testimony to Congress on October 6th, 2008 he defended his $484 million in salary fully aware that he was walking away from the disaster he and his colleagues oversaw at the bank. Without any personal liability for the 20 or 30 times leveraging of their balance sheet assets, the enormously risky bets they were taking nor the hundreds of thousands of derivative contracts which remain outstanding, Fuld could happily brush aside most questions. In his testimony he said he took “full responsibility” for the bankruptcy of Lehman Brothers and “felt horrible” about it. Yet, even days before the bank collapsed (failed to gain a Treasury bailout) their executives were endorsing $20 million in ‘special payments’ for departing senior executives27.

Het debat over de hoogte van de bonussen voor bestuurders tijdens deze crisis, en de vraag of deze ingeperkt moeten worden, negeert het belangrijkste feit. Wanneer er weinig of geen werkelijke financiële en juridische verantwoording is voor de daden van een bank, dan kunnen we het type excessen verwachten dat inmiddels gebruikelijk is geworden. Het islamitisch ondernemingsrecht waarborgt dat de eigenaren van een bedrijf niet worden afgeschermd door beperkte aansprakelijkheid; zij zijn volledig verantwoordelijk voor de uitvoering van hun contracten en voor elke financiële impact van alle transacties die zij aangaan. Bovendien heeft reactieve wetgeving, zoals de Sarbanes-Oxley-wetten die in de VS werden ingevoerd naar aanleiding van de Enron- en Worldcom-debacles waarbij topbestuurders effectief "de boeken vervalsten", vrijwel geen effect gehad tijdens deze crisis, omdat het naliet het kernpunt van aansprakelijkheid voor de transacties van de banken/instellingen aan te pakken. In de islam blijven de eigenaren/partners van elk bedrijf aansprakelijk voor verliezen, zelfs nadat een bedrijf failliet is gegaan. Dit vraagstuk van werkelijke verantwoording voor daden, in plaats van de potentiële beperking van bonussen, zorgt voor een mate van soberheid in de handelswijzen van bedrijfsbestuurders.

The debate over levels of executive bonuses in this crisis and whether they should be curtailed neglects the most important fact. When there is little or no actual monetary and legal accountability for the actions of a bank then we can expect the type of excesses that have become common. Islamic corporate law ensures that the owners of the company are not shielded behind limited liability, they are fully accountable for the performance of their contracts and any monetary impact for all the transactions they enter into. Furthermore reactive legislation such as the Sarbannes Oxley laws introduced in the US in response to the Enron and Worldcom debacles where senior executives were effectively “cooking the books” has had virtually no effect in this crisis because it failed to address the key element of liability for the transactions of the banks/institutions. In Islam the owners/partners of any company remain liable for losses even after a company has failed. This issue of real accountability for actions, rather than potential curtailment of bonuses provides a level of sobriety to the trading practices of company executives.

Er moet ook worden benadrukt dat, met enkele uitzonderingen, de agressieve hefboomeffecten (leningen), derivatenweddenschappen en een reeks risicovolle transacties allemaal volledig legaal waren onder de lakse vennootschapswetten die het bedrijfsleven in het Westen reguleerden. Het is dan ook weinig wonder dat bestuurders dergelijke een lakse handelsomgeving hebben misbruikt om enorme compensatiepakketten voor zichzelf af te dwingen, met weinig oog voor de betrokken risico's.

It must also be stressed that, with a few exceptions, the aggressive leveraging (borrowings), derivative bets, and array of risky transactions were all fully legal under the lax corporate laws governing business in the West. It is thus little wonder that executives have taken advantage of such a lax trading environment to drive massive compensation packets for themselves, with little concern for the risks involved.