هغه صدقات چې د بیت المال لپاره عایدات جوړوي، هغه زکات دی. صدقه کله چې په عمومي ډول یادیږي، نو مراد یې زکات وي، او زکات کله چې په عمومي ډول یادیږي، نو مراد یې صدقه وي. زکات په لغت کې د زیاتوالي او همدارنګه د پاکوالي معنا لري. په شریعت کې دا دواړه معناوې موجودې دي، ځکه چې زکات ورکول د مال د برکت سبب دی، د دې حدیث له مخې: «د بنده مال د صدقې له امله نه کمیږي»، یا دا چې د صدقې له امله اجر زیاتیږي. همدارنګه دا نفس له بخیلۍ پاکوي او د ګناهونو لپاره پاکوالی دی.

The Sadaqat which represent a revenue for the Bait ul-Mal is the Zakat. Sadaqah when mentioned generally means Zakat, and Zakat when mentioned generally means Sadaqah. Zakat linguistically means the increase, and it also means the purification. It is present in the Shar’a with both meanings because giving Zakat is a cause of blessing for wealth due to the Hadith: “The property of a person (‘Abd) does not decrease because of Sadaqah,” or reward increases because of it. It also purifies the soul from stinginess and it is a purification of sins.

په شریعت کې زکات هغه ټاکلی حق دی چې د ځینو ډولونو مال څخه ورکول کیږي۔ دا د عبادتونو یوه ده او د اسلام یو بنسټیز رکن دی، لکه لمونځ، روژه او حج۔ زکات یوازې د مسلمانانو باندې فرض دی، او له نورو څخه نه اخیستل کیږي۔ د دې فریضې ثبوت د کتاب او سنت له مخې دی۔ الله (ج) فرمایي:

It is defined in the Shar’a as a determined right due from certain types of wealth. It is one of the worships (‘Ibadat) and a basic element (Rukn) of Islam like prayer, fasting and Hajj. Zakat is obliged upon Muslims only, and is not taken from others. It’s obligation is established by the Book and Sunnah. Allah (swt) says:

زکات ورکړئ [Al-Muzzammil: 20]

“Give the Zakat” [Al-Muzzammil: 20]

د پیغمبر ﷺ مُعاذ ؓ ته یمن ته ولېږلو او ورته یې وفرمایل: «دوی ته ووایه چې الله ﷻ د دوی په مال باندې صدقه فرض کړې ده، چې له دوی د بډایانو څخه اخیستل کېږي او د دوی د غریبانو ته ورکول کېږي.» هغو کسانو ته چې زکات منع کوي او ورکولو څخه ډډه کوي، سخت سزاوې ژمنه شوې دي. ابوهریره ؓ روایت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: «د سرو زرو یا سپینو زرو هېڅ خاوند داسې نشته چې د هغه حق ورنه کړي، مګر په قیامت کې به د هغه لپاره د اور تختې جوړې شي. دا به د دوزخ په اور کې تودې شي، بیا به پرې د هغه پهلوګان، تندی او شا داغې کېږي. کله چې یخې شي، بیا به بېرته ورته تودې کېږي، په داسې ورځ کې چې اوږدوالی یې ۵۰۰۰۰ کاله وي، تر دې چې د خلکو په مینځ کې فیصله وشي او هغه ته د خپلې لارې ښودنه وشي، یا جنت ته او یا اور ته.» وویل شو: «ای د الله رسوله ﷺ! د اوښانو څه حال دی؟» ویې فرمایل: «د اوښانو هېڅ خاوند داسې نشته چې د هغو حق ورنه کړي، او د دوی له حق څخه دا دی چې د اوبو په ورځ یې شیدې هم ورکول کېږي، مګر په قیامت کې به د اوښانو لپاره یوه پراخه هوار ځمکه جوړه شي، په داسې حال کې چې ټول اوښان په ډېر شمېر وي، او له هغو څخه یو ځوان اوښ هم نه وي ورک شوی. دوی به هغه په پښو لاندې لګوي او په خولو یې چکوي. کله چې لومړی اوښ له هغه تېر شي، وروستی به بېرته راځي، په داسې ورځ کې چې اوږدوالی یې ۵۰۰۰۰ کاله وي، تر دې چې د خلکو په مینځ کې فیصله وشي او هغه ته د خپلې لارې ښودنه وشي، یا جنت ته او یا اور ته.» وویل شو: «ای د الله رسوله ﷺ! د غواګانو او پسونو څه حال دی؟» ویې فرمایل: «د غواګانو یا پسونو هېڅ خاوند داسې نشته چې د هغو حق ورنه کړي، مګر په قیامت کې به د غواګانو او پسونو لپاره یوه پراخه هوار ځمکه جوړه شي، او له هغو څخه هیڅ یو هم ورک نه وي، نه یو سرکښ، نه یو ماتې شاخه، او نه هغه چې د سر ویښتان یې لږ وي. دوی به هغه په شاخونو وهي او په پښو یې لاندې لګوي. کله چې لومړی یې تېر شي، وروستی به بېرته راځي، په داسې ورځ کې چې اوږدوالی یې ۵۰۰۰۰ کاله وي، تر دې چې د خلکو په مینځ کې فیصله وشي. بیا به هغه ته د خپلې لارې ښودنه وشي، یا جنت ته او یا اور ته.» (روایت یې پنځو کسانو کړی دی، پرته له ترمذي څخه)

The Prophet (saw) sent Mu’az to Yemen and said to him: “Inform them that Allah (swt) obliged Sadaqah upon their wealth that is taken from their rich and given to their poor.” Harsh punishments are promised to those who prevent and withhold the Zakat. Abu Hurayra narrated that the Prophet (saw) said: “No owner of gold or silver who fails to give its due right except that he will have sheets of fire made for him on the Day of Judgement. They will be heated in the Hellfire then used to burn his sides, forehead and back. Whenever they cool, they are reheated to him in a Day which is 50,000 years long, until it is judged between the people and he is shown his path, either to Paradise or to the Fire.” It was said: ‘O Messenger of Allah (saw), what of the camels?’ He said: “No owner of camels who fails to give their due right, and of their right is their milk the day they reach water, except that on the Day of Judgement a level plain will be extended for camels as most plentiful without one young camel been lost. They will trample him with their feet and bite him with their mouths. As soon as the first one passes him the last one will return in a Day which is 50,000 years long, until it is judged between the people and he is shown his path, either to Paradise or to the Fire.” It was said: ‘O Messenger of Allah (saw), what of the cows and sheep?’ He said: “No owner of cows or sheep who fails to give their due right, except that on the Day of judgement a level plain will be extended for the cows and sheep, without anyone of them being lost whether a rebellious one, or of broken horn or of scanty hair on head. They will butt him with their horns and trample him with their cloven hoofs. As soon as the first one passes by the last one will return in a Day which is 50,000 years long, until it is judged between the people. Then he will be shown his path, either to Paradise or the Fire.” (narrated by the five except At-Tirmizi).

زکات هر مسلمان باندې یو انفرادي فرض (فرض عین) دی چې د یو کال لپاره د نصاب په اندازه یا له هغه زیات مال ولري، د دې شرط سره چې دده له قرضونو وروسته دا مال پاتې شي. کله چې د یو مسلمان په مال باندې زکات واجب شي، نو نه شي کیدای چې دا له منځه یوړل شي. د هغې ټولولو کار د دولت له اړتیاوو یا د امت له ګټو څخه خپلواک دی، برخلاف د مالیې د پیسو، کوم چې له امت څخه یوازې هغه وخت راټولېدای شي کله چې د بیت المال کې د دولت اړتیاوې او د امت ګټې پوره کولو لپاره پیسې نه وي. بلکې دا د هغو اته ګروپونو حق دی چې دولت باید هر کله چې واجب شي بیت المال ته یې وسپاري، که څه هم د هغې اړتیا وي یا نه. زکات د بیت المال له حقونو څخه نه دی، او نه هم دا له بیت المال څخه ګټه اخلي. دا د هغو اته ګروپونو حق دی چې الله (سبحانه و تعالی) په دې آیت کې ښودلي دي:

The Zakat is a personal duty (Fardh ‘Ayn) on every Muslim who possesses the minimum amount (Nisab) in excess of his debts for the duration of a year.Whenever it becomes obligatory upon the wealth of a Muslim, it cannot be abolished. Its collection is independent of the State’s needs or the Ummah’s interests unlike the tax funds, which might be collected from the Ummah only in cases where there are no funds in the Bait ul-Mal to meet the State’s needs and the Ummah’s interests. Rather it is the right of the eight categories that the State must deliver to the Bait ul-Mal whenever it becomes due, whether there is a need for it or not. Zakat is not of the rights of the Bait ul-Mal nor is it a beneficiary from it. It is a right of the eight categories specified by Allah (swt) in the Ayah:

په حقیقت کې صدقه یوازې د … [At-Tauba: 60]

“Verily the Sadaqah is only for…” [At-Tauba: 60]

بیت المال صرف د هغه د پناه ځای دی، داسې چې امام به له هغه څخه هغو کسانو ته لګوي چې آیت یې یادوي، د خپل نظر او اجتهاد سره سم. زکات د سړي، ښځې، ماشوم او دیوانه شخص باندې فرض دی، د صحیحو احادیثو د عمومي بڼې له مخې چې زکات په هیڅ محدودیت پرته فرض کوي. عمرو بن شعیب د خپل پلار څخه، هغه د نیکه څخه روایت کوي چې وویل: «رسول الله ﷺ خلکو ته وعظ وکړ او وې فرمایل: "څوک چې د یتیم سرپرستي وکړي او د هغه مال ولري، نو باید یې په کار واچوي، او باید یې پریږدي چې د صدقې له امله وخوړل شي."» د انس څخه (په مرفوع روایت کې): «د یتیمانو په مال سوداګري وکړئ، ترڅو زکات یې نه خوري.» قاسم بن محمد وایي: «عایشه به زموږ مال، ځکه چې موږ یتیمان وو، په کار اچاوه او له هغې څخه زکات به یې ورکاوه.» مالک بن انس او الزهري دیوانه شخص د مال باندې زکات فرض ګڼلی دی. د ابن شهاب څخه روایت دی: «له هغه څخه وپوښتل شو چې د دیوانه شخص په مال باندې زکات دی؟ هغه وویل: "هو."»

The Bait ul-Mal is only a place of sanctuary for it, such that the Imam will spend from it to those specified by the Ayah according to his view and Ijtihad. Zakat is obliged upon the man, woman, child and insane person due to the general form of the sound Ahadith that oblige Zakat without restriction. Amru bin Shu’aib narrated from his father from his grandfather he said: “The Prophet (saw) preached to the people and said: ‘Verily, whoever has charge over an orphan with wealth then let him invest it. He should not leave it to be eaten by Sadaqah.’” From Anas (in a Marfu’ narration): “Trade in the orphans’ wealth (so that) Zakat does not consume it.” Qasim bin Muhammad (saw) said: “Aisha used to invest our wealth, as we were orphans, and give Zakat from it.” Malik bin Anas considered that there was Zakat on the lunatic’s wealth, as did Az-Zuhri. From ibn Shihab: “That he was asked about the lunatic’s wealth, is there Zakat upon it? He said: ‘Yes.’”.

زکات په لاندې مالونو باندې فرض ده:

Zakat is obliged on the following properties:

۱. مال مویشی، جیسے اوښان، غوایان او پسونه،

1. Livestock including camels, cows and sheep,

۲. فصلونه او میوې،

2. Crops and fruits,

3. کرنسی،

3. Currency,

۴۔ د توکو او سامانونو سوداګري۔

4. Trading goods and merchandise.

دې ملکیتونو باندې زکات فرض دی که چیرې دوی نصاب ته ورسیږي او یو کال دوام وکړي، پرته له کرهنیزو فصلونو او میوو څخه، چې د هغوی زکات د راټولولو په شیبه فرض کیږي.

Zakat is obliged on these properties if they reach the Nisab for the duration of one year except for crops and fruits whose Zakat is due the moment they are harvested.