Dola imesimama juu ya nguzo nane:

The state is founded on eight pillars:

1) Khalifa,

1) The Khaleefah,

2) Wasaidizi Waliokabidhiwa,

2) Delegated Assistants,

3) Wasaidizi Watekelezaji,

3) The Executing Assistants,

4) Amiri wa Jihadi,

4) The Ameer of Jihad,

5) Watawala (Wulah),

5) The Governors (Wulah),

6) Mahakama,

6) The Judiciary,

7) Idara za Utawala,

7) The Administrative Departments,

8) Baraza la Umma,

8) The Council of the Ummah,

Ushahidi wa muundo huu unaonekana katika matendo ya Mtume wa Allah (ﷺ), kwa kuwa hivi ndivyo alivyoweka muundo wa Dola. Yeye (ﷺ) alikuwa kiongozi wa Dola, na aliwaamuru Waislamu kuanzisha kiongozi wa Dola alipowaamuru kuanzisha Khalifa au Imamu. Kuhusu wasaidizi, Mtume wa Allah (ﷺ) alimchagua Abu Bakr na ‘Umar kuwa wasaidizi wake wawili. Al-Hakim na Al-Tirmidhi wamesimulia kutoka kwa Abu Sa’id Al Khudri kwamba Mtume wa Allah (ﷺ) alisema:

Evidence of this structure is reflected in the actions of the Messenger of Allah (pbuh) since this was the form in which he set up the structure of the State. He (pbuh) was the head of State and he ordered the Muslims to establish a head of State when he ordered them to establish a Khaleefah or an Imam. As for the assistants, the Messenger of Allah (pbuh) chose Abu Bakr and ‘Umar as his two assistants. Al-Hakim and Al-Tirmithi narrated from Abu Sa’id Al Khudri that the Messenger of Allah (pbuh) said:

"Mawaziri wangu wawili kutoka mbinguni ni Jibra'eel na Mika'eel, na kutoka kwa watu wa ardhini ni Abu Bakr na 'Umar." Maana ya neno "mawaziri wangu wawili" hapa ni wasaidizi wangu wawili, kwa kuwa hivi ndivyo neno Wazir (waziri) linavyomaanisha kiisimu katika Kiarabu. Kuhusu neno "waziri", ambalo watu hivi sasa wanalitumia, hili ni neno la Kimagharibi linalomaanisha kazi ya aina fulani ya utawala. Hili ni geni kwa kile Waislamu wanachokijua na linapingana na mfumo wa utawala wa Kiislamu. Kwa hakika, msaidizi ambaye Mjumbe wa Allah ﷺ alimwita waziri (Wazir), hapewi kazi maalum. Badala yake, ni msaidizi ambaye Khalifah anampa mamlaka ya jumla ya kutekeleza majukumu; na hapaswi kupewa kazi maalum. Kuhusu magavana (Wulah), Mjumbe wa Allah ﷺ aliwateua juu ya majimbo (Wilayaat). Aliteua Attab Ibnu Usayd kuwa Wali juu ya Makkah baada ya kutekwa kwake. Baada ya Bazan Ibnu Sasan kusilimu, alimteua kuwa Wali (gavana) wa Yemen. Mjumbe wa Allah ﷺ pia aliteua Wulah wengine wengi. Mjumbe wa Allah ﷺ mwenyewe alisimamia moja kwa moja mahakama. Aliteua majaji ili kusuluhisha migogoro kati ya watu. Hivyo, alimteua 'Ali Ibnu Abi Talib kuwa jaji juu ya Yemen, na akawakabidhi Mu'adh Ibn Jabal na Abu Musa jukumu la Mahakama na Uongozi juu ya Yemen. Al-Tabarani alipokea kupitia wasimulizi waaminifu kutoka kwa Masrooq, alisema:

“My two ministers from the heavens are Jibra’eel and Mika’el and from the people of the earth are Abu Bakr and ‘Umar.” The meaning of the term “my two ministers” here is my two assistants, because this is what the word Wazir (minister) linguistically means in Arabic. As for the word ‘minister’, which people currently refer to, this is a Western term that means the function of a particular type of ruling. This is alien to that which the Muslims know and it contradicts the Islamic ruling system. Indeed the assistant, who the Messenger of Allah (pbuh) called minister (Wazir), is not assigned to a certain function. He is rather an assistant to whom the Khaleefah gives a general delegation to carry out tasks; and he should not be assigned to a specific task. As for the governors (Wulah), the Messenger of Allah (pbuh) appointed them over the provinces (Wilayaat). He (pbuh) appointed Attab Ibnu Usayd as Wali over Makkah after its conquest. After Bazan Ibnu Sasan had embraced Islam he (pbuh) appointed him Wali (governor) of Yemen. The Messenger of Allah (pbuh) also appointed many other Wulah. The Messenger of Allah was in direct charge of the judiciary. He (pbuh) appointed the judges in order to settle the disputes between the people. So he (pbuh) appointed ‘Ali Ibnu Abi Talib as judge over Yemen, and he (pbuh) charged Mua’z Ibn Jabal and Abu Mousa with Judiciary and Imarah over Yemen. Al-Tabarani reported through trustworthy narrators from Masrooq, he said:

Watu wa Mahakama wakati wa Mtume wa Allah (saw) walikuwa sita: ‘Umar, ‘Ali, ‘Abdullah Ibn Ma’sood, Ubay ibn K’ab, Zayd ibn Thabit na Abu Mousa Al-Ash’ari. Kwa upande wa mfumo wa utawala, Mtume wa Allah ﷺ aliwateua makatibu kusimamia idara mbalimbali za serikali, na hawa walikuwa kama wakurugenzi wa idara. Aliwateua Mu’ayqib Ibnu Abi Fatima kuwa mkurugenzi msaidizi (naibu katibu) wa ngawira, na Huzayfah Ibnul Yaman aliteuliwa kuwa mkurugenzi anayesimamia kukadiria mavuno ya Hijaz. Aliwateua wengine kusimamia idara nyingine, na juu ya kila mmoja wao kulikuwa na katibu. Kwa upande wa jeshi, ambalo kiutawala liko chini ya mamlaka ya Amiri wa Jihadi, kwa kweli lilikuwa chini ya usimamizi wa Mtume wa Allah ﷺ, na yeye ndiye aliyekuwa kamanda halisi wa jeshi; alikuwa akishughulikia utawala wake na kuendesha mambo yake. Hata hivyo, Mtume wa Allah ﷺ alikuwa akiwateua makamanda kuongoza misafara fulani. Siku moja alimteua ‘Abdullah Ibnu Jahsh kuongoza msafara wa upelelezi kwa Quraysh. Siku nyingine Mtume wa Allah ﷺ alimteua Abu Salma Ibnu ‘Abdil Asad kuwa kamanda wa kikosi cha watu 150, na akampa bendera yake. Kikosi hiki kilikuwa na baadhi ya mashujaa bora wa Waislamu, miongoni mwao walikuwa ‘Abu Ubayda Ibnul Jarrah, Sa’d Ibnu Abi Waqqas na Usayd Ibnu Hudhayr. Kwa upande wa Baraza la Ummah, ambalo kazi yake ni kushauriana (Shura) na kumwajibisha mtawala, Mtume wa Allah ﷺ hakuanzisha baraza la kudumu wakati wa uhai wake, lakini aliwashauri Waislamu kila alipoona inafaa. Hivyo, aliwakusanya Waislamu na kuwashauri siku ya ‘Uhud, siku ya ‘Hadithul-ifk’ (tuhuma dhidi ya Ayesha rdh), na katika matukio mengine kadhaa. Ingawa yeye (ﷺ) aliwakusanya Waislamu kwa ajili ya kushauriana, alikuwa akiwaita baadhi ya Maswahaba zake mara kwa mara na kushauriana nao; hao walichukuliwa kuwa viongozi wa watu. Walikuwa Hamza, Abu Bakr, Ja’afar, ‘Umar, ‘Ali, Ibnu Mas’ud, Salman, ‘Ammar, Huzayfah, Abu Dharr, Al-Muqdad na Bilal. Walizingatiwa kuwa Baraza lake la Shura (Ushauri), kwa kuwa alikuwa akishauriana nao mara kwa mara. Hii inaonyesha kwamba Mtume wa Allah (ﷺ) alikuwa ameweka muundo maalum wa Dola, na kwamba alishikamana na muundo huo hadi alipokutana na Mola wake (SWT). Baada yake (ﷺ) walikuja Makhalifa wake (warithi), nao wakafuata mfumo wake wa kutawala kulingana na muundo uleule ambao Mtume (ﷺ) mwenyewe alioweka. Walifanya hivyo mbele ya Maswahaba. Kwa hiyo, muundo wa serikali ya Dola ya Kiislamu unapaswa kuwa katika mfumo huu. Baadhi ya watu wanaweza kusema kwamba Mtume wa Allah (ﷺ) alimteua afisa maalum wa kusimamia fedha na kumweka kuwa mkuu wa idara ya fedha. Hili linaweza kuwafanya watu wadhani kwamba idara ya fedha ni chombo huru kisicho sehemu ya muundo wa jumla wa serikali. Hata hivyo, ukweli ni kwamba Mtume wa Allah (ﷺ) alimteua afisa maalum wa fedha, jambo ambalo lilimaanisha kumpa idara huru ya kuendesha, lakini hakuifanya kuwa muundo huru, bali sehemu ya muundo (wa serikali). Baadhi ya Wulah (magavana) waliteuliwa kwa mamlaka ya jumla ya lazima yaliyojumuisha utawala na fedha, huku wengine wakiteuliwa kwa mamlaka ya utawala pekee, na yeye (ﷺ) alimteua Wali maalum wa fedha. Kwa mfano, Mtume wa Allah (ﷺ) alimtuma ‘Amru na fedha kama ilivyoelezwa katika barua aliyompa (ﷺ). Furwa Ibnu Musaik’ aliteuliwa na Mtume wa Allah (ﷺ) kuwa ‘Amil juu ya kabila za Murad, Zubayd, na Muzhaj, na Khalid Ibnu Said Ibnul A’as aliteuliwa pamoja naye kuwa mkusanyaji wa Zakat. Wali aliyesimamia kutawala peke yake alijulikana kama Wali wa Salah; hili ni neno la Shari'ah lenye maana ya Wali anayesimamia mambo yote ya utawala, mahakama, siasa, vita na Ibadaat, miongoni mwa majukumu mengine, isipokuwa fedha. Wali aliyesimamia fedha alijulikana pia kama Wali wa Kharaj, yaani yule aliyekuwa na jukumu la kukusanya Zakat na Kharaj ya ardhi pamoja na majukumu mengine ya kifedha. Wali (gavana) aliyeshika nafasi ya ugavana wa jumla alijulikana kama Wali wa Salah na Kharaj. Hili linaonyesha wazi kwamba idara ya fedha haikuwa muundo tofauti, bali ilikuwa sehemu ya majukumu ya Imarah, yaani Wilayah. Gavana anaweza kuteuliwa mahsusi kuendesha mambo ya kifedha ya wilaya, au kazi hiyo inaweza kupewa gavana mkuu wa jumla. Katika hali zote mbili, idara ya fedha haikufuata idara maalum katikati ya dola (mji mkuu), bali ilibaki chini ya usimamizi wa Khaleefah. Kwa hiyo ni sehemu ya muundo wa dola, si muundo tofauti. Vivyo hivyo, Imarah ya Jihad, ambayo husimamia mambo ya vita, mambo ya nje, mambo ya ndani na viwanda, daima ilikuwa chini ya usimamizi wa moja kwa moja wa Mtume wa Allah ﷺ, pamoja na Makhalifa wake. Mtume wa Allah ﷺ mwenyewe alikuwa akiandaa jeshi, akisimamia mafunzo yake na silaha zake, na kuendesha mambo yake yote, kama alivyokuwa akiendesha mambo ya nje na ya ndani. Alituma watu Jurash huko Yemen kujifunza jinsi ya kutengeneza silaha. Makhalifa waliokuja baada yake ﷺ walifuata sera hiyo hiyo. Hata hivyo, wakati wa 'Umar Ibnul Khattab, alianzisha baraza la vita (Diwan ul-Jund) na akamteua mkuu wa baraza hilo, ambaye ndiye kazi ya Ameer wa Jihad.

Hivyo, Dola ambayo Mjumbe wa Allah ﷺ aliyoianzisha ilijengwa juu ya muundo huu.

Thus, the State that the Messenger of Allah (pbuh) had established was founded on this structure.