Kapitalizm ve temel ilkeleri, ortaya çıktığı günden bu yana sorgulanmış, eleştirilmiş ve saldırıya uğramıştır. En ciddi saldırılar arasında Marx, Engels ve Lenin gibi sosyalist ve komünist düşünürlerden gelenler yer almaktadır. Bazı İslam düşünürleri ise farklı bir perspektiften eleştiri sunmuştur.

Since its inception, capitalism and its main principles have been under scrutiny, criticism, and attack. Among the most serious attacks are those that came from socialist and communist philosophers such as Marx, Engels, and Lenin. Some Islamic thinkers provided criticism from a different perspective.

Ancak kapitalizmin temel ilkelerine yöneltilen en kapsamlı eleştirilerden birini yapan Marx'tır. Marx, kapitalizm anlayışında "değer" tanımı üzerinde durmuş ve kapitalizm teorisinde büyük ve temel bir kusur bulduğunu düşünmüştür. Marx "değer" kavramını yeniden tanımlamış ve kapitalizmin temel fikirlerine saldırmak için bu kendi tanımını kullanmıştır. Marx değeri "bir ürünün üretim sürecine yatırılan emek miktarı" olarak tanımlamıştır. Ona göre bir ürünün sahip olduğu her türlü fayda, işçinin yatırdığı emeğin doğrudan bir sonucudur. Bu durum, çiftçilerin topraktan elde ettiği ürünler için de, işçilerin endüstride ürettiği mallar için de geçerlidir. Marx "artı değer"i, ürünün tüketilmesinin ardından kapitalist tarafından alıkonulan emek miktarı (ya da onun parasal karşılığı) olarak tanımlamıştır. Marx'a göre bu artı değer, üretim araçlarının (toprağın ya da fabrikanın) sahibi olanların, işçilerin emeğini doğrudan çalmasıdır. Marx, artı değerin üretim araçlarının sahiplerinin ellerinde büyük bir servet birikimine yol açacağını, bunun da değeri en başta üreten emekçilerin pahasına gerçekleşeceğini öngörmüştür. Sonunda bu süreç, değeri üreten emekçi sınıfı ile değeri kendilerinde alıkoyan kapitalist sınıf arasında bir çatışmaya yol açmalıdır.

But it was Marx who provided one of the most thorough criticisms of the basic principles of capitalism. Marx, in his account of capitalism, focused on the definition of “value” and thought to have found a major and fundamental defect in the theory of capitalism. Marx redefined the “value” and used his own definition of “value” to attack the core ideas of capitalism. Marx defined value as “the amount of labor invested in the process of producing a product.” He claims that whatever benefit a product has is a direct result of the labor invested by a laborer. This applies to products of lands made by farmers as well as products of industry made by workers. Marx defined the “surplus value” to be the amount of labor (or its monetary equivalent) retained by the capitalist after the consumption of the product. This surplus value, Marx maintains, is a direct theft of the labor of workers by the ones who own the means of production (the land or factory). Marx predicted that the surplus value will result in a massive accumulation of wealth in the hands of the owners of the means of production at the expense of those who exert their labors to produce the value in the first place. Eventually, this process should lead to a clash between the class of laborers who produce the value and the class of capitalists who retain the value to themselves32.

Marx'ın en önemli katkısı, eleştirisini kapitalizmin temel ilkelerine, yani malların değerine ve fiyatına yöneltmiş olmasıdır. Marx'ın analizi özünde kusurludur. Onun temel hatası, tartışmasını ve analizini kendi değer tanımına dayandırmış olmasıdır. "Artı değer" kavramı, Marx'ın kapitalizm karşıtı teorisinin hem güçlü yanı hem de zayıf yanıdır; bu bakımdan Aşil'in topuğuna benzer. Çiftçinin aynı tür ürünleri, aynı aletleri kullanarak yan yana iki tarlada ekip biçebileceği, buna rağmen ürünlerinden iki farklı sonuç elde edebileceği belirtmek yeterlidir. Açıktır ki, miktar ve kalite bakımından farklı olabilen ürünlerin değeri, her iki durumda da aynı olan çiftçinin emeğine eşit olamaz. Artı değer kavramının yanlışlığını ve kusurunu göstermek için bunun gibi birçok örnek verilebilir.

The main contribution of Marx is the fact that he directed his criticism to the core principles of capitalism, namely, the value and the price of goods. Marx’s analysis is inherently flawed. His major error is that he based his discussion and analysis on his own definition of the value. The “surplus value” concept is at once the point of strength and the point of weakness in Marx’s theory of anti-capitalism; in this respect it resembles the Achilles’ heel. It is sufficient to point out that the farmer may cultivate and farm two pieces of adjacent lands with the same type of crops, using the same tools, and still receive two different results for his products. Obviously, the value of the products, which may be different in quantity and quality, cannot be equal to the labor of the farmer which is the same in both cases. Many examples of the like can be cited to show the inaccuracy and flaw of the surplus value concept.

Son zamanlarda Sorin Cucerai, "Kapitalizm Korkusu ve Kaynaklarından Biri" başlıklı makalesinde kapitalizm hakkında şu yorumları yapmaktadır:

More recently, Sorin Cucerai makes the following comments on capitalism in his article “The Fear of Capitalism and One of Its Sources”39:

Paradoksal olarak, kapitalizmin "özgürlüğü ve refahı" yalnızca insanların yiyeceğe ve barınağa doğrudan erişimini engellemekle mümkündür. Bu kapitalist özgürlüğe sahip olabilmek için kendi doğamızdan yabancılaşmak zorundayız. Kapitalist düzende yaşayan her birey, temelde kırılgan bir varlıktır; kökten bir kırılganlık taşır.

Paradoxically, the “freedom and prosperity of capitalism” are possible only by denying people direct access to food and shelter. In order to have this capitalist freedom, we must be alienated from our own nature. Any individual that lives in the capitalist order is a fundamentally precarious being, of a radical frailty.

Kapitalizm çerçevesindeki bilim insanlarından gelen başlıca eleştiri, toplumun ekonomik işlerine devletin müdahale düzeyine odaklanıyordu. Kapitalizmin en saf biçimi, dengenin fiyat mekanizması aracılığıyla sağlandığı, devlet katılımının en az olmasını savunur; bu, "bırakın olsun" anlamına gelen (fransızca "laissez-faire" ifadesinden çevrilmiş) serbest piyasa kapitalizmidir. Serbest piyasa kapitalizmi, mali ve ekonomik krizler, resesyonlar ve depresyonlar sırasında ciddi saldırılara ve eleştirilere maruz kalır. Forbes.com çevrimiçi dergisi, 19 Şubat 2009'da Nouriel Roubini imzalı "Laissez-Faire Kapitalizmi Başarısız Oldu" başlıklı bir makale yayımladı; burada şöyle yazıyordu: "Bu krizin, daha çirkin, çok yıllı, L şeklinde, Japonya tarzı bir durgunluk-enflasyon (durgunluk, resesyon ve deflasyonun ölümcül bir birleşimi) haline gelme riski artmaktadır." Kapitalizmin temel ilkelerine yönelik ciddi ve önemli eleştiriler, önde gelen İslam düşünürleri Takiyyuddin en-Nebhani ve Muhammed Bakır es-Sadr tarafından yapıldı. En-Nebhani, kapitalizme yönelik eleştirisini *İslam'da Ekonomik Sistem* adlı kitabında ayrıntılı olarak ortaya koydu. Es-Sadr ise kapitalizmin hatalarını *İktisaduna (Ekonomimiz)* adlı kitabında ayrıntılarıyla anlattı. En-Nebhani, kapitalizmin üç ilkesine (göreli kıtlık, değer ve fiyat mekanizması) odaklandı. Es-Sadr'ın temel odağı ise özel mülkiyet ve sahipliik üzerineydi.

The main criticism that came from scholars within the framework of capitalism focused on the level of government intervention in the economics affairs of a society. The purest form of capitalism calls for the least government involvement where equilibrium is achieved through the price mechanism; this is the laissez-faire capitalism (translated to “leave it to be”). Laissez-faire capitalism comes under severe attack and criticism during financial and economic crisis, recessions, and depressions. The Forbes.com online magazine published an article on Feb 19, 2009, under the title “Laissez-Faire capitalism Has Failed” authored by Nouriel Roubini, where he writes, “There is now a rising risk that this crisis will turn into an uglier, multiyear, L-shaped, Japanese-style stag-deflation (a deadly combination of stagnation, recession and deflation.” Serious and significant criticisms of the fundamental principles of capitalism were made by prominent Islamic thinkers, namely, Taqiuddin al-Nabhani and Mohammad Baqir Al-Sadr. Al-Nabhani detailed his critique of capitalism in his book The Economic System in Islam41. Al-Sadr provided a detailed account of the errors of capitalism in his book Our Economy—Iqtisaduna42. Al-Nabhani focused on the three principles of capitalism (relative scarcity, value, and price mechanism). Al-Sadr’s main focus was on the private property and ownership.

Aşağıdaki bölümlerde kapitalizmin bazı önemli kusurlarını inceleyecek, ardından bu kusurların kapitalizmin uygulandığı yıllar boyunca nasıl hatalı davranışlara yol açtığını göstereceğiz. Bu kusurlar uyku hâlindeki hatalar olarak kalmış ve zaman zaman ciddi sonuçlara yol açan hatalara neden olmuştur. Hükümet müdahalesi, bu kusur ve hataların etkisini sınırlamak ve sistemlerin tamamen çökmesini önlemek amacıyla kullanılmıştır. Fed Başkanı Bernanke, 3 Nisan 2008'de bir kongre komitesine yaptığı açıklamada şunları söylemiştir: "Bear Stearns'ün batmasına izin verilseydi, bir temerrüdün olumsuz etkisi yalnızca finansal sistemle sınırlı kalmayacak, varlık değerleri ve kredi erişilebilirliği üzerindeki etkileriyle reel ekonomiye de geniş ölçekte yansıyacaktı"47.

In the following sections, we will investigate some of the major flaws within capitalism and then show how these flaws have led to the creation of erroneous behavior over the years of capitalism application. These flaws have remained as dormant faults and have caused serious errors time and time again. Government intervention had been utilized to contain the impact of these flaws and errors and have attempted to prevent a complete failure of the systems. In a statement made to a congressional committee on April 3, 2008, the Fed Reserve chief Bernanke said that “if Bear Stearns had been allowed to fail, the adverse impact of a default would not have been confined to the financial system but would have been felt broadly in the real economy through its effects on asset values and credit availability”47.

Kapitalizmin başlıca kusur ve eksiklikleri, Adam Smith ve David Ricardo tarafından geliştirilen temel ilkelerinin içine gömülüdür (34, 35). Bu ilkeler “göreli kıtlık”, “bir ürünün değeri” ve “fiyat mekanizması”dır. Aşağıdaki bölümlerde bu ilkelerin her birini ve bunların içindeki kusurları ele alacağız.

The main flaws and defects within capitalism are embedded within its main principles, which were developed by Adam Smith and David Ricardo (34, 35). These principles are the “relative scarcity,” the “value of a product,” and the “price mechanism.” We will discuss each one of these principles and the flaws within them in the following sections.