Siyasi iktisatların belki de en belirgin özelliği, toplumdaki mülkiyet sahipliğini tanımlayan yapıdır. Özel mülkiyet, kapitalizmin ayırt edici özelliği olarak kabul edilmiştir. Üretim araçlarının kamusal mülkiyeti ise sosyalizmin temel özelliğidir. İslam siyasi iktisadı üç mülkiyet biçimini tanır: özel mülkiyet, kamu mülkiyeti ve devlet mülkiyeti. Bu mülkiyet biçimlerinin her birinin kapsamı açıkça belirlenmiştir.

Perhaps the most outstanding feature of political economies is that which defines property ownership in the society. Private ownership was recognized as the distinctive feature of capitalism. Public ownership of the means of production is the main characteristic of socialism. The Islamic political economy recognizes three forms of ownership, namely, the private ownership, the public ownership, and the state ownership. The scope of each of these forms of ownership is exclusively defined.

Mülkiyet biçimlerini açıklamaya geçmeden önce, ne sosyalizmin ne de kapitalizmin mülkiyet tanımlarına tek başına bağlı kalabildiğini belirtmek gerekir. Sovyetler Birliği'ndeki sosyalist yöneticiler, kamu mülkiyetine ilişkin katı görüşlerini gevşetmek zorunda kaldı ve özellikle tarım sektöründe sınırlı özel mülkiyetin önünü açtı. Aynı şekilde Çinli sosyalistler de imalat sanayisinde sınırlı bir özel mülkiyete izin verdi. Kapitalizm dünyasında ise özel mülkiyetin çeşitli nedenlerle kamulaştırılması daha da yaygındır. Amerika Birleşik Devletleri ve bazı Avrupa ülkelerinde bankaların, sigorta şirketlerinin ve otomotiv sanayisinin devlet tarafından ele geçirilmesi, finansal krizlere ve ekonomik sorunlara kabul görmüş bir tepki haline gelmiştir. Sosyalizm ve kapitalizm fikirlerinin hâkim olduğu bir dünyada mülkiyetin kapsamı, şekil 31'deki diyagramda gösterildiği gibi gözlemlenebilir. Özel mülkiyete dayalı devlet ekonomileri sistemlerine kamu mülkiyetini eklemekle sonuçlanır; kamu mülkiyetine sahip olanlar ise sistemlerine özel mülkiyeti eklemekle sonuçlanır.

Before proceeding to explain these forms of ownership, it should be noted that neither socialism nor capitalism was able to exclusively stand by their definitions of ownership. The socialist rulers in the Soviet Union were forced to relax their strict view of public ownership and open the door for limited private ownership, especially in the farming industry. By the same token, the Chinese socialists have also allowed a limited private ownership in the manufacturing industry. Within the world of capitalism, nationalization of private property for different reasons is more than common. The government takeover of banks, insurance companies, and auto industries in the United States and some European countries has become an acceptable response to financial crisis and economic problems. The scope of property ownership in a world dominated by the ideas of socialism and capitalism can be visualized as shown in the diagram in figure 31. State economies based on private ownership end up adding public ownership to their systems; those with public property ownerships end up adding private ownerships.

Bu, pratikte optimal ve istikrarlı siyasi iktisatların birden fazla mülkiyet biçimini kullandığını göstermektedir. Özel ve kamusal mülkiyetin uygun karışımı ile bu mülkiyetlerin kapsamı, deneme-yanılma ya da bekle-gör türünden bir süreçle elde edilemez. Bu karışım, ortaya çıkan siyasi iktisadın istikrarlı olabilmesi ve yoksulluk ile açlığın giderilmesi gibi arzu edilen hedeflere ulaşabilmesi için daha resmî bir biçimde tanımlanmalıdır.

Practically this shows that optimal and stable political economies are the ones that deploy more than one form of ownership. The proper mix of ownerships and the scope of what constitute a private and what makes a public ownership cannot be obtained through a trial-and-error, wait-and-see kind of process. This mix should be more formally defined so that the resulting political economy can be a stable one and can lead to the desired objectives of resolving poverty and hunger.

Mülkiyetin doğru karışımını belirleyen şey, toplumun nasıl oluştuğu ve farklı ideolojilerce nasıl görüldüğüdür. Toplum bireylerden oluşan bir topluluk olarak görülüyorsa, bireylerin özel mülkiyetini vurgulamak ve diğer mülkiyet türlerini kısmen ya da tamamen dışlamak doğaldır. Toplum, bireylerin yalnızca bütünün parçaları olduğu tek bir maddi birim olarak görülüyorsa, toplumdaki kolektif mülkiyeti vurgulamak doğaldır. Bununla birlikte, toplum birbirinden ayrı ve bağımsız bileşenlerden oluşan bir yapı olarak görülüyorsa, mülkiyet türleri de bu bileşenlerin çeşitliliğine göre çeşitlenecektir.

What defines the proper mix of ownerships is the way the society is formed and viewed by different ideologies. If the society is perceived as being as a group of individuals, then it is natural to emphasize the private ownerships of individuals and to partially or completely exclude other ownerships. If the society is perceived to be as a single material unit with individuals being only as parts of the whole unit, then it is natural to emphasize the collective ownership in the society. However, if the society is perceived as a structure composed of distinct and independent components, then property ownerships will diverse according to the diversity of its components.

İslami toplum anlayışına göre toplum üç ayrı bileşenden oluşur. Her birinin, diğerlerinin ihtiyaçlarından farklı olan kendine özgü ihtiyaçları vardır. Bu bileşenlerin ilki, sürekli olarak karşılanması gereken belirli içgüdülere ve biyolojik ihtiyaçlara sahip olan bireydir. Toplumdaki her birey yiyecek, barınma, sağlık, dinlenme, eş bulma, ibadet ve üreme ihtiyaçlarına sahiptir. Bu ihtiyaçları karşılayabilmek için birey, bunların her birini karşılamak için gerekli olan araç ve gereçlere sahip olmalıdır. Bu araç ve gereçler tek bir kişinin ya da bütün topluluğun mülkiyetinde olduğunda, onlara sahip olmayan bir başka kişinin ihtiyaçlarının karşılanacağına dair bir güvence bulunmaz. Örneğin, John, Ali ve Adam'ın her birinin bir somun ekmeği varken Sam'in hiç ekmeği yoksa, John, Ali ve Adam tok olurken Sam aç kalabilir. Aynı şekilde, dört somun ekmek John, Ali, Adam ve Sam tarafından ortak olarak sahipleniliyorsa, yine de bunlardan biri aç kalabilir. Bireyin temel ihtiyaçlarının karşılanmasını güvence altına almak için, birey bu ihtiyaçları gidermek için gerekli olan mal ve araçlara sahip olabilmelidir.

The Islamic view of society is such that the society has three distinct components. Each has its specific needs which are different form the needs of the other ones. The first of these components is the individual human being who possesses specific instincts and biological needs which need to be satisfied on a continuous basis. Each individual in the society has his own needs for food, shelter, health, rest, mating, worshiping, and breeding. In order to satisfy these needs, the individual must own the means and tools necessary to satisfy each of these needs. When the means and tools are owned by one person, or by the community at large, there will be no guarantee that the needs of another person who does not own them will be satisfied. For example, if John, Ali, and Adam each has a loaf of bread, but Sam does not have any, then Sam may go hungry while John, Ali, and Adam are full. By the same token, if four loaves of bread are collectively owned by John, Ali, Adam, and Sam, then it is possible that one of them can go hungry as well. To guarantee the satisfaction of the individual basic needs, the individual must be able to own the commodities and tools which are necessary to fulfill these needs.

Kapitalist ideolojinin hâkim olduğu bir dünyada, meta, mal ve üretim araçlarının özel mülkiyeti, mülkiyetin varsayılan normudur. Ancak sosyalizm çerçevesinde özel mülkiyet, norma aykırı kabul edilmektedir. 1970'lerin ortalarında Sovyetler Birliği'nde yaşadığımda, meslektaşlarıma özel mülkiyetin normal bir insan davranışı olduğunu kabul ettirmekte zorlanmıştım. Özel mülkiyeti, mülkiyet suçlarına karşı en ağır cezayı öngörecek ölçüde koruyan İslam gibi bir dine mensup olmak da kolay değildi. Kapitalist dünyadaki deneyimim tamamen tersiydi; özel mülkiyet normdu ve başka her şey istisnaydı.

In a world dominated by the capitalist ideology, the private ownership of commodities, goods, and means of production is the default norm of ownership. However, within the realm of socialism, private ownership is considered to be against the norm. When I lived in the Soviet Union in the mid-1970s, I had a hard time convincing my colleagues that private ownership was a normal human behavior. It was not easy to belong to a religion, like Islam, which protects private ownership to the extent that it invokes the harshest punishment against the crime against the private property ownership. My experience in the capitalist world was totally the opposite; private property was the norm, and anything else was the exception.

Sosyalizmden farklı olarak İslam, insanın en içsel özelliğini tanır; bu özellik insanı mal edinmeye ve mal üretme araçlarını elde etmeye yöneltir. Ancak İslam, kapitalizmden de ayrılır; çünkü özel mülkiyetin faaliyet gösterebileceği alanın kapsamını ve sınırlarını daraltır. İslam, bireyin İslam'da yasaklanmış mallar sayılan şeylere sahip olmasına veya bunları üretmesine izin vermez. Örneğin İslam'a göre uyuşturucu, alkollü içecek veya kumarhane üretmek ve bunlara sahip olmak caiz değildir. İslam ayrıca bireylerin petrol sahaları, ormanlar veya nehirler gibi kamu mülkü sayılan varlıklara sahip olmasını da kısıtlar.

Unlike socialism, Islam recognizes the innermost characteristic of a human which calls for the acquisition of wealth and the means to produce wealth. But it also differs with capitalism in the sense that it restricts the scope and the range in which private ownership is allowed to operate. Islam does not allow an individual to own or produce things which are categorized as prohibited goods in Islam. For example, it is not allowed under Islam to produce or own drugs, alcoholic drinks, or a casino. Islam also restricts individuals from acquiring property which is considered to be a public property such as oil fields, forests, or rivers.

Esasen İslam, insanın doğasını kavrar ve özel mülkiyetin insanın hayatta kalma içgüdüsünün doğal bir tezahürü olduğunu kabul eder. Bununla birlikte, bireylerin servet edinme kabiliyetlerindeki farklılıkların yol açtığı dengesizliğe karşı korunmak amacıyla bazı malların toplumun bütününün elinde kalması gerektiğini de kabul eder. Bir toplumda kimi insanların diğerlerinden daha fazla beceri edinmesi, kimilerinin servet edinme konusunda daha fazla motivasyona sahip olması, hatta kimi insanların ihtiyaçlarını karşılamalarına yetecek kadar servet edinmelerini engelleyen bazı engel veya sakatlıklara sahip olması sık görülen bir durumdur. Savaşlar ve iç karışıklıklar, depremler ve tsunamiler gibi doğal afetler, kölelik ve ayrımcılık, siyasi ve ekonomik adaletsizlik gibi çeşitli durumlar da bazı insanların mülkiyet bakımından geride kalmasına katkıda bulunabilir.

İnsan emeği, servet edinmenin ilk ve en önemli aracıdır. Fiziksel ya da zihinsel emeğini kullanarak bir erkek ya da kadın, kendi özel mülkü hâline gelen ve kanunla korunan ve devlet tarafından uygulanan özgün bir servet yaratabilir. Rivayet edilir ki Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Kim ölü bir arazi ekip işlerse, o arazi onundur."100 Peygamber'in bu sözü, daha önce herhangi bir biçimde kullanılmamış ve hiçbir kimsenin sahip olmadığı çıplak araziler için geçerlidir. Bir arazi parçasını ekip biçerek tarım ya da kalkınma için yararlı bir hâle getiren kişi, o arazinin tek sahibi olur.

Human labor is the first and foremost means of wealth acquisition. Using physical or mental labor, a man or woman can create an original wealth which becomes his or her private property, protected by law and enforced by the state. It is reported that Prophet Mohammad (PBUH) had said, “Whoever cultivated a dead land, it becomes his.”100 This statement of the Prophet applies to bare land that has never been used in any form before and had not been owned by any people. By cultivating a piece of land and converting it into a useful piece for farming or development, one becomes the sole owner of the land.

İslam, bireyin yerin altından çıkardığı şeylere, örneğin taşlara ve mermerlere, denizden elde ettiği şeylere, örneğin değerli incilere101, ya da havadan elde ettiği şeylere, örneğin oksijen ve azota sahip olmasına da izin vermiştir. Bunun istisnası, büyük madenlerde bulunan ve kamunun malı olduğu bilinen madenlerdir. Aynı şekilde, kuş, hayvan, balık ve diğer deniz ürünlerinin avlanmasıyla da mal edinilebilir. Kur'an, Mâide suresinde (5. sure, 96. ayet) şöyle buyurur: "Sizin için deniz avı ve onun yiyecek olarak kullanılması helal kılınmıştır." Başka bir yerde ise Kur'an, karada avlanmayı da bir mülk edinme yolu olarak anlatır.102

Islam also allowed the individual to own what he can extract from beneath the ground such as stones and marbles, from the sea such as precious pearl,101 or from the air such as oxygen and nitrogen. An exception would be the minerals which exist in large mines since these minerals are known to be the property of the public. By the same token, wealth acquisition can be attained by hunting of birds, animals, fish, and other sea products. The Quran says in Surah Al-Mai’dah (chapter 5, verse 96), “Lawful to you is (the pursuit of) sea hunting and its use for food.” In another location, the Quran speaks of hunting on the land as a means of possession.102

İnsanlar, ticaret ortakları arasında yasal anlaşmalar aracılık etmek için zihinsel ve bedensel emeklerini kullanabilirler; şunu not edelim: tüccarlar asıl servete sahiptir, oysa aracı, o servetin bir kısmına sahip olmak için emeğini kullanır. Ayrıca insanlar "Mudaraba" adı verilen özel bir ortaklık biçiminde bulunabilirler. Bu ortaklık biçiminde bir taraf parayı sağlar, diğer taraf ise yalnızca emeği sağlar. Emeğiyle katılan kişi, kendisi için servet yaratır. Bu ortaklık türü tarımda da uygulanabilir.

Kazanç elde etmenin ikinci yolu mirastır. İslam'da miras, belirli bir formüle göre ölen kişinin malının çocuklarına, ana-babasına, eşlerine, erkek ve kız kardeşlerine dağıtıldığı, iyi tanımlanmış bir süreçtir. İslam'daki miras kuralları, malın mal sahibinin ölümünden sonra parçalanmasına ve dağıtılmasına izin verir. Ekonomik büyüme sürecinde, servetin yaşamları boyunca birkaç kişinin elinde birikmesi mümkündür. Miras kuralları, bu eğilimi kırmak ve malın birden fazla kişi arasında dolaşımını sağlamak için kullanılır. İslam'da miras konusunda üç ayrı durum vardır:

The second means of wealth acquisition is inheritance. Inheritance in Islam is a well-defined process, whereby the wealth of a deceased person is distributed among the children, parents, spouses, brothers, and sisters according to a certain formula. Inheritance rules in Islam allow the wealth to be broken and distributed after the death of the wealth owner. It is possible in the process of economic growth for wealth to accumulate in the hands of a few individuals during their life. The rules of inheritance are then used to break this tendency and cause the wealth to be recycled among several individuals. There are three distinct cases of inheritance in Islam:

1. Birinci durum, mirasçıların miras hukukuna göre mirasın tamamını almaları, yani bütün malın aralarında paylaştırılmasıdır.

1. The first case is when the inheritors take the whole inheritance according to the laws of inheritance, whereby all the wealth is distributed amongst them.

İkinci durum, mirasçıların mirasın yalnızca bir kısmına hak kazandığı durumdur. Örneğin, ölen kişi geriye yalnızca eşini (koca ya da karısını) bırakır. Bu durumlarda mal varlığının yalnızca dörtte biri ya da yarısı miras olarak alınır, geri kalan miras ise devlete gider.

The second case is when the inheritors are entitled for part of the 2. inheritance only. For example, the deceased leaves behind only the spouse (husband or wife). In these cases only a quarter or half of the wealth is inherited, while the rest of the inheritance goes to the state.

Üçüncü durum, ölen kişinin geride hiçbir mirasçı bırakmamasıdır; bu durumda bütün mal devlete geçer.

The third case is when the deceased leaves no inheritor behind; in 3. this case the whole property goes to the state.

Böylece servet parçalanır ve mal mirasçılara geçer; böylece malın alışverişi insanlar arasında bir ekonomik döngü içinde yeniden başlar. Mal, servetin birikeceği belirli bir kişinin elinde tutulmaz. Miras, mülkiyet edinmenin yasal bir yoludur; dolayısıyla bir şeyi miras alan kişi, o şeye yasal olarak sahip olur. Bu nedenle miras, İslam Şeriatı'nın izin verdiği mülkiyet edinme yollarından biridir.

Toplumu yoksulluktan kurtarmak için alınan tüm tedbirlere rağmen, her türlü nedenle bazı bireylerin yoksulluk içinde kalacağı beklenmektedir. Bu bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla İslâm, devletin kendi başlarına iş bulamayanlar için uygun bir istihdam fırsatı sağlamasını tavsiye etmiştir. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "İmam (devlet başkanı) bir çobandır ve tebaasından sorumludur."108 İstihdam, bireylerin emeklerini kullanarak servet elde etmelerini sağlar. Piyasa koşulları nedeniyle iş bulmanın mümkün olmadığı veya kişinin yaş, hastalık ya da engellilik nedeniyle çalışamaz hale geldiği durumlarda, onun geçimini sağlama ve desteklenmesi, bu tarafların gerekli desteği sağlayabilecek durumda olduğu varsayılarak, oğulları, babası ve eşi gibi en yakın akrabalarının görev ve sorumluluğu haline gelir. Bu konu, İslâm fıkıh kitaplarında "Nafaka" (nafaka) başlığı altında açıklanmaktadır.

Despite all measures taken to relieve the society from poverty, it is expected that some individuals will end up in a state of poverty for all types of reasons. In order to attend for the needs of these individuals, Islam recommended the state to provide a suitable opportunity for the employment of those who could not find employment on their own. The Prophet (PBUH) said, “The Imam (head of state) is a Shepard, and he is responsible for his subjects.”108 Employment enables individuals to use their labor to acquire wealth. In case it is not possible to find a job due to market conditions, or the person becomes unable to work due to age, sickness, or disability, then his support and sustenance becomes the duty and responsibility of his next of kin such as sons, father, and husband assuming that these parties are able to provide the required support. This is outlined in the books of Islamic jurisprudence under the section of “Nafaqah” (alimony).

Yakın akrabalar gerekli nafakayı karşılayamadığında, sorumluluk devlete kadar yükseltilir. Devlet, kamu mallarının gelirlerinden ve Zekât'tan elde edilen mevcut kaynakları kullanır. Zekât, zenginlerin malından belirli bir miktarın alınıp fakirlere aktarılmasıdır. Allah, Mearic suresinde (70. sure, 24-25. ayetler) ve Tevbe suresinde (9. sure, 103. ayet) şöyle buyurur:

If the immediate relatives are unable to maintain the required alimony, then responsibility is escalated up to the state. The state uses the funds available from the revenues of the public properties as well as from the Zakah. The Zakah is a specific amount of wealth taken out of the property of the rich and relayed to the poor. In Surah Al-Ma’arij (chapter 70, verse 24-25), and Al-Tauba (chapter 9, verse 103), Allah says,

[70:24] Ve onların mallarında bilinen bir hak vardır;

[70:24]And those in whose wealth there is a known right; for the beggar and the destitute.

İslam devleti, toplumdaki insanların üretkenliğini artırmak ve işlerini kârlı bir aşamaya taşımalarını sağlamak amacıyla bireylere hibe verebilir. Devlet, teşvik hibelerini vermek için hem devlet malını hem de kamu malını kullanır. Rivayet edildiğine göre ikinci halife Ömer bin el-Hattab, Irak'taki çiftçilerin tarlalarını ekmelerine yardımcı olmak için onlara teşvik parası vermiştir. Bu yardım, borç şeklinde değil, devlet hibesi şeklinde yapılmıştır.

The Islamic state is allowed to provide grants for people in the society for the purpose of stimulating productivity and enabling people to grow their business to a profitable stage. The state uses both state as well as public property to issue stimulus grants. It is narrated that the second caliph Omar Bin Al-Khattab provided stimulus money for the farmers in Iraq to help them cultivate their farms. The help was in a form of state grant, rather than loans.

Hz. Muhammed ﷺ'in, hicretten sonra Medine'ye geldiklerinde Ebû Bekir ve Ömer'e arazi verdiği rivayet edilmektedir. Ayrıca Zübeyr'e de bir arazi parçası vermiştir. Hz. Muhammed ﷺ'in vefatından sonra halifeler, kullanılmayan boş arazilerin değerlendirilmesi amacıyla kamu arazilerinin bir kısmını çeşitli kişilere vermeye devam etmişlerdir. Şu da belirtilmelidir ki devlet, bu tahsisler için vergi gelirlerini veya zekât fonlarını kullanmaz. Devletin kullanmasına izin verilen tek fon, devlete ya da kamuya ait mallardan elde edilen fondur.

Prophet Mohammad is reported to have given land for Abu Bakr and Omar after the migration to Medina. He also gave a piece of land to Al-Zubair. After the death of Mohammad (PBUH), the caliphs continued to give part of the public lands to various individuals in an attempt to utilize unused bare land. It should be noted that the state does not use tax money or the funds of the Zakah for the grants. The only fund the state is allowed to use is the one that comes from the state or public property.

Bu mal edinme yollarının yanında, hibe ve ölenin vasiyeti gibi özel mülkiyetin diğer yolları da vardır. Peygamber Muhammed ﷺ hibeyi caiz kılmış ve hem Müslümanlardan hem de gayrimüslimlerden hediye kabul etmiştir. Ayrıca İslam, bir Müslümanın servetinin bir kısmını vasiyet yoluyla tahsis etmesine izin vermiştir; ancak vasiyet edilenler, kanunen mirasçı olanlar arasından olmamalı ve vasiyet miktarı toplam servetin üçte birini aşmamalıdır.111

Besides these means of property acquisition, there are other means of private ownership such as gifts and wills of deceased. Prophet Mohammad permitted gift giving110 and he accepted gifts from both Muslims and non-Muslims. Also, Islam allowed a Muslim to designate part of his wealth in form of a will such that the recipients of a will should not be among those who are entitled for inheritance by law; also the amount of will should not exceed one-third of the total wealth.111

İslam, kamunun kendine özgü ihtiyaçları olan bir varlık olduğunu tanımıştır. Bu ihtiyaçlar bireylerin ihtiyaçlarının toplamı değildir; bu nedenle kamu ihtiyaçlarının karşılanması, her bir bireyin ihtiyaçlarının karşılanmasıyla gerçekleştirilemez. Kamunun güvenliği, toprağının bütünlüğü, havasının ve çevresinin temizliği ve saflığı, toplumu oluşturan birimler arasındaki dayanışma, denizlerin, nehirlerin ve su depolarının korunması ve diğer milletler karşısındaki imajı, bireylere değil bütün olarak kamuya ait ihtiyaçlardır. Toplumda kamuyu bir bütün olarak korumak amacıyla İslam, belirli türden malları tanımlamış ve bunları kamu malı olarak ilan etmiştir.

Islam recognized the existence of public as an entity which has its own needs. These needs are not the sum of the needs of individuals, and therefore the satisfaction of the public needs cannot be achieved by satisfying the needs of each individual. The security of the public, the integrity of its territory, the cleanness and purity of its atmosphere and environment, the solidarity among its units, the preservation of the seas, river, and water reservoirs, and its image in front of other nations are all needs which pertain to the public as a whole and not to specific individuals. In order to preserve the public as one unit in the society, Islam defined certain types of property and declared them as a public property.

Kamu mülkiyeti kapsamına su kaynakları, orman koruma alanları ve enerji kaynakları girer.113 Eski kabile toplumları, hayvanları için su ve yeşil otlakların bulunabilirliğine göre yer değiştirir ve konumlarını değiştirirlerdi. Su kaynakları kuruduğunda veya başka bir kabilenin hâkimiyetine geçtiğinde, kabile yer değiştirmek ve suyun bol olduğu bir yer aramak zorunda kalırdı. Ormanlar kuruduğunda ve kabilenin hayvanlarına daha az yiyecek kaldığında da aynı durum yaşanırdı. Su kaynaklarının ve otlakların tüm grubun hayatta kalması için vazgeçilmez olduğunu fark eden İslam, bu kaynakların herhangi bir tek bireye değil, herkese ait olması gerektiğini bildirdi. Bu kaynaklar bir kişinin veya birkaç kişinin elinde toplanırsa, kamunun bütünlüğü ve birliği tehlikeye girebilir. Aynı durum enerji kaynakları için de geçerlidir. Önceki İslam alimleri, Peygamber ﷺ'in ifadesindeki "ateş" kelimesini, eski toplumlarda olduğu gibi odun gibi ateş kaynağı anlamında yorumlamıştır. Bugün "ateş" kelimesi daha genel olarak enerji kaynaklarını ifade etmektedir.

The category of public property includes water resources, forest preserves, and energy resources.113 Old tribal societies used to move and change their location based on the availability of water and green meadows for their cattle. Whenever water springs dry out or fall under the dominance of another tribe, the tribe would be forced to move and search for a location where water is plenty. The same happens when the forests dry out and leave less food for the cattle of the tribe. Realizing that water resources and meadows are essential for the survival of the whole group, Islam announced that these resources should be owned by all and not by any single individual. If these resources fall in the hands of one or few, then the integrity and unity of the public may be compromised. The same applies to energy sources. Earlier Muslims scholars interpreted the word “fire” in the statement of the Prophet to mean the source of fire like woods (in the older societies). Today “fire” refers more generally to energy resources.

İslam, bazı mal türlerinin doğrudan devlete ait olmasını belirlemiştir. Devlet mülkü ile kamu mülkü arasındaki temel fark, mülkten elde edilen gelirlerin kullanılma biçiminde ortaya çıkar. Kamu mülkünü devlet yönetir, ancak devlete ait değildir. Devlet, kamu mülklerinin gelirlerini yalnızca kendi gelirleri ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğinde devlet görevlerine harcamak için kullanabilir. Devlet mülkü ise devlete, işlerini ve vatandaşların işlerini yürütmek için gelirini dilediği gibi harcama konusunda tam yetki verir.

Islam designated certain types of property to be owned directly by the state. The main difference between state and public property shows in the way the property revenues are used. The public property is administered by the state but not owned by the state. The state may use revenues of the public properties to spend on state’s functions only when the state own revenue falls short of meeting its needs. The state property, on the other hand, gives the state full authority to spend as it sees fit to conduct its affairs and the affairs of the citizens.

İslam devleti tarihi boyunca devletin en büyük gelir kaynağı, Harac adı verilen arazilerin mülkiyetinden elde edilen gelir olmuştur (savaş yoluyla İslam devletinin topraklarına katılan araziler). Harac kelimesi tam anlamıyla "çıktı, ürün" demektir. Harac terimi, savaşmadan ele geçirilen arazi için kullanılan fai'i terimini yerine almıştır. Ebu Ubeyd, el-Emval adlı kitabında Ez-Zührî'den rivayet ederek, Peygamber Muhammed (sav) efendimizin Bahreyn topraklarını fethedildikten sonra, halkı İslam'ı kabul etmiş olmasına rağmen, bir Harac arazisi saydığını nakletmiştir.116 Harac arazisi, İslam devletinin toprağına eklenmiş ve mülkiyeti devlete ait olan arazi olarak tanımlanır. Devlet, belirlenmiş bir bedel karşılığında, arazinin tarım veya kalkınma amacıyla kullanım hakkını verir. Bu bedel, araziyi kullanan kişi ondan yararlanabilmiş olsun veya olmasın, ödenmesi gereken bir ücrettir. Bu bedel arazinin ürününe karşılık değil, onu kullanma hakkına karşılık alınır. Harac arazisini kullanan kişi Müslüman ise, ürünlerinin zekât payını yine ödemek zorundadır. Harac arazisini kullanan kişi Müslüman değilse, yalnızca Harac bedelini öder.

Throughout the history of the Islamic state, the largest source of income for the state has been the revenue generated from the property ownership of land called Kharaj (the lands annexed to the Islamic state through war). Kharaj literally means output. The term kharaj replaced the term fai’i, which was used for the land annexed without a fight. Abu Obaid narrated in his book Al-Amwal on the authority of Az-Zuhri that Prophet Mohammad (PBUH) considered the lands of Bahrain after its conquest a land of Kharaj even after the people in Bahrain had converted to Islam.116 Kharaj land is defined as a land added to the territory of the Islamic state and whose ownership belongs to the state. The state grants the right to use the land for farming or development in exchange for a predefined fee. The fee is due to be paid by the user of the land whether he was able to benefit from the land or not. The fee is not in exchange for the product of the land; it is in exchange for the right to use it. If the user of the land is a Muslim, he still has to pay the Zakah portion of the products. If the user of the Kharaj land is not a Muslim, he only has to pay the Kharaj fee.