3.3 Uygulamanın Tarihçesi
3.3 History of Implementation
Gerçekte İslam ideolojisinin çağdaş dünyada tam anlamıyla uygulanan pratik bir modeli bulunmamaktadır. Bununla birlikte İslam yeni bir din ya da ideoloji değildir. Aksine İslam, herhangi bir tek ideolojinin sahip olduğu en uzun uygulama geçmişine sahiptir. Sosyalizmin uygulama geçmişi seksen yıldan azdır. Kapitalizm ise hangi biçim ya da şekilde olursa olsun, pratik uygulama geçmişi neredeyse iki yüz yıldır. Oysa İslam, bin üç yüzden fazla yıllık bir uygulama geçmişine sahiptir. Bu süre içinde güç ve zayıflık, zafer ve yenilgi, ilerleme ve gerileme dönemlerini yaşamıştır. Başka bir deyişle, İslam ideolojisinin pratik hayattaki süresi, İslam'ın hayatın çeşitli yönleriyle başa çıkma, krizlerle baş etme, insanla ilgili sorunları çözme, insanların hayatını düzenleme, savaş ilişkilerini yönetme ve barışçıl karşılıklı ilişkileri idare etme yeteneğini doğrulayacak yeterli veriye sahiptir.
It is true that a practical model of the Islamic ideology does not fully exist in the contemporary world. However, Islam is not a new religion or ideology. On the contrary, Islam has the longest record of implementation for any single ideology. Socialism has less than eighty years of experience in its record. Capitalism, in any of its forms or shapes, barely has two hundred years of practical implementation in its record. Islam, on the other hand, had more than thirteen hundred years of implementation. During this period, it experienced strength and weakness, victory and defeat, progress and decline. In other words, the duration of the Islamic ideology in practical life has sufficient data to validate the ability of Islam to cope with various aspects of life, to deal with crisis, to resolve human-related problems, to organize the life of humans, to administer warfare relations, and to manage peaceful interrelations.
İslam'ın uygulandığı dönem boyunca, farklı dillere, etnik kökenlere, dinlere, renklere ve ırklara sahip birçok millet İslam'ın yönetimi altına girmiştir. Bu nedenle İslam'ın uygulanma tarihi, herhangi bir ideolojiyi sınamak için gerekli olandan çok daha zengindir. Bu bölüm, İslam ideolojisinin uygulamadaki tarihine dair kısa bir anlatım sunacaktır. İslam devleti ve medeniyeti tarihi hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek isteyen okuyucu, İslam tarihi üzerine yazılmış geniş yelpazedeki yayınlara başvurabilir.176
Throughout the implementation period of Islam, several nations came under the rule of Islam with diverse languages, ethnicity, religions, colors, and races. So the record of implementation of Islam is far more rich than required to test any ideology. This section will provide a brief account of the history of the Islamic ideology in action. For more detailed information on the history of the Islamic state and civilization, the reader can consult a wide spectrum of publication on the Islamic history.176
Islam'ın istikrarlı ve adil bir düzen kurma yönündeki amaçlarını gerçekleştirmedeki başarısını göstermek için, âlimlerin ve tarihçilerin tanıklıklarına dayanacağım. Tartışmaya ve sonuçlara daha fazla güvenilirlik kazandırmak amacıyla gayrimüslim tarihçilerin ve âlimlerin tanıklıklarına da başvuracağım.
To illustrate the success of the Islamic ideology in achieving its objectives in creating a stable and just system, I will rely on historical witnesses of scholars and historians. I will resort to the witnesses of non-Muslim historians and scholars to add more reliability to the discussion and conclusions.
Birçok tarihçi, İslam dini ve ideolojisine dayanan bir medeniyetin kurucusu olarak Hz. Muhammed ﷺ'in kişiliğine çalışmalarının bir bölümünü ayırmıştır. Liderin kişiliği ve kendi fikir ve inançlarına dayalı bir toplumu şekillendirme yeteneği, ideolojinin uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. Edward Gibbon, *The Decline and Fall of the Roman Empire* adlı eserinde Hz. Muhammed ﷺ'den şöyle bahseder: "Muhammed'in sağduyusu krallığın gösterişini hor görüyordu. Allah'ın Elçisi ﷺ, ailenin hizmetkârlık işlerine boyun eğerdi; ateşi kendisi yakar, yerleri süpürür, koyunları sağar ve ayakkabılarını ve elbiselerini kendi elleriyle tamir ederdi. Bir perhizcinin çileciliğini ve erdemini küçümseyerek, bir Arap'ın ölçülü yemek düzenini herhangi bir gurur çabası olmadan benimserdi." Edward Gibbon ve Simon Oakley ise başka bir değerlendirmelerinde, Hz. Muhammed ﷺ'in eşsiz yönetim anlayışı özelliklerini onun takipçilerine ve bu takipçilerin on iki yüz yıldan fazla bir medeniyeti sürdürme yeteneğine kadar genişletirler. Hz. Muhammed ﷺ'in manevi gücü, kurduğu medeniyetin başarısına büyük katkı sağlayan etkenlerden biri olarak gösterilir. Gibbon ve Oakley büyük bir takdir ve hayranlıkla şöyle yazarlar: "Hayran olmamız gereken, dinin yayılması değil, kalıcılığıdır. Onun Mekke ve Medine'de bıraktığı aynı saf ve mükemmel izlenim, on iki yüzyılın devrimlerinden sonra Hint, Afrika ve Türk Kur'an'ın müntesipleri tarafından korunmaktadır." Gibbon ve Oakley, yazılarında ideolojinin teorik temelinin pratik uygulamasıyla tutarlılığını da fark ederler: "Müslümanlar, inançlarının ve ibadetlerinin nesnesini insanın duyuları ve hayal gücü seviyesine indirme cazibesine her zaman direnmişlerdir." Tarihçiler, İslam akidesinin sadeliğinin (Tek Tanrı'ya ve Allah'ın Elçisi Muhammed ﷺ'e inanırım) İslam'ın basit ve değişmez ideolojisinin başarılı bir şekilde uygulanmasında büyük etkisi olduğunu, son derece zarif bir üslupla ortaya koymuşlardır. “Tanrı'nın zihinsel imgesi hiçbir görünür put tarafından asla küçültülmedi; Peygamber'e gösterilen saygı ve övgü hiçbir zaman insani erdemin ölçüsünü aşmadı ve onun canlı öğütleri, öğrencilerinin şükranını akıl ve din sınırları içinde tuttu.”179
Quite few historians devoted part of their account to the personality of Mohammad the Prophet as a creator of a civilization based on the ideology and religion of Islam. The personality of the leader and his ability to mold a society based on his ideas and beliefs demonstrates the practicality of the ideology. Edward Gibbon in The Decline and Fall of the Roman Empire177 writes about Prophet Mohammad and says, “The good sense of Mohammad despised the pomp of royalty. The Apostle of God submitted to the menial offices of the family; he kindled the fire; swept the floor; milked the ewes; and mended with his own hands his shoes and garments. Disdaining the penance and merit of a hermit, he observed without effort of vanity the abstemious diet of an Arab.” Edward Gibbon and Simon Oakley, in another account, extend the observation from the unique stewardship traits of Mohammad to his followers and their ability to sustain a civilization for more than twelve hundred years.178 The moral force of Mohammad the Prophet is cited as a major contributor to the success of the civilization he created. Gibbon and Oakley write with great esteem and admiration, “It is not the propagation but the permanency of his religion that deserves our wonder, the same pure and perfect impression which he engraved at Mecca and Medina is preserved after the revolutions of twelve centuries by the Indian, the African and the Turkish proselytes of the Quran.” The consistency of the theoretical foundation of the ideology with the practical implementation is noticed by Gibbon and Oakley in their writings. “The Muslims have uniformly withstood the temptation of reducing the object of their faith and devotion to a level with the senses and imagination of man.” With great elegance, the historians maintained that the simplicity of the creed of Islam (I believe in One God and Mohammad the Apostle of God) had a great impact on the successful implementation of the simple and invariable ideology of Islam. “The intellectual image of the Deity has never been degraded by any visible idol; the honors of the Prophet have never transgressed the measure of human virtue, and his living precepts have restrained the gratitude of his disciples within the bounds of reason and religion.”179
1878'de Rahip Bosworth Smith, İslam tarihini ve İslam'ın başarıyla uygulanmasının arkasındaki adamı kapsamlı biçimde inceledikten sonra, İslam içinde devlet işlevlerinin bütünleşmesine atıfta bulunarak Muhammed'i "Kilise (veya din) kadar devletin de başı" olarak tanımladı. Rahip Smith'e göre Muhammed ﷺ hem Sezar hem de papaydı; ama papalık iddialarından arınmış bir papaydı ve Sezar'ın lejyonları, daimi bir ordusu, koruma birliği, polis gücü, sabit geliri olmayan bir Sezar'dı. Rahip Smith bulgularını şu tanıklıkla bitirir: "Eğer ilahi hakla hüküm süren bir adam olduysa, o da Muhammed ﷺ'dir; çünkü iktidarın bütün yetkilerine sahipti, ama onu destekleyen unsurlar olmadan. İktidarın süslerine önem vermezdi. Özel hayatının sadeliği, kamusal hayatıyla uyum içindeydi." Başka bir deyişle, İslam'ın kapsamlı ideolojisi, bir başarı öyküsü yaratan güçlü ve zeki bir liderlik tarafından desteklenmişti. Rahibin sözleriyle, "risaleti ilan edildikten sonra, kökeni, korunuşu bakımından tamamen eşsiz ve hiç kimsenin ciddi biçimde şüphe edemediği sağlam bir otoriteye dayanan bir kitabımız (Kur'an) vardır." İslam'ın uygulanma tarihine ilişkin bir başka inceleme Arthur Stanley Tritton tarafından yapılmıştır. O, bazı tarihçilerin İslam'ın kılıçla yayıldığı ve Müslümanların topraklarını fethettikten sonra diğer milletleri zorla İslam'a soktuğu iddiasını incelemiştir. 1951'de A. S. Tritton şunu yazdı: "Bir elinde kılıç, diğer elinde Kur'an ile ilerleyen Müslüman asker tasviri tamamen yanlıştır." Aynı sonuca De Lacy O'Leary de, "Islam at the Crossroads" adlı yayınında varmıştır; orada şöyle yazmıştır: "Ancak tarih açıkça göstermektedir ki, fanatik Müslümanların dünyayı kasıp kavurup fethedilen ırkları kılıç zoruyla İslam'a zorladığı efsanesi, tarihçilerin tekrarladığı en saçma efsanelerden biridir." Bu sonuca James Michener de varmıştır;185 o şöyle der: "Tarihte hiçbir din İslam kadar hızlı yayılmamıştır. Batı, bu dinî akının kılıç sayesinde mümkün olduğuna geniş ölçüde inanmıştır. Ancak hiçbir modern bilgin bu fikri kabul etmemekte, Kur'an ise vicdan özgürlüğünü açıkça desteklemektedir." Lawrence E. Browne186 da İslam'ın zorla yayıldığına dair efsaneyi reddeder ve şu değerlendirmeleri yapar: "Hıristiyan yazılarında yaygın biçimde beslenen, Müslümanların gittikleri her yerde insanları kılıç zoruyla İslam'ı kabul etmeye zorladığı fikrini, iyi bilinen gerçekler tamamen çürütmektedir." İslam'ın dinini kılıçla yaydığı iddiasının, birkaç tarihçinin de belirttiği gibi, hiçbir kanıtı yoktur. Tarihçi K. S. Ramakrishna Rao, Mohammed: The Prophet of Islam (1989) adlı eserinde bu iddianın tarihin çarpıtılması olduğunu ve incelemeye bile değmeyeceğini söyler. Rao, İslam'ın kılıcın gücüyle yayıldığı iddiasının yanlışlığına dair diğer tarihçilerin sonuçlarını da doğrulamaktadır.
In 1878, Reverend Bosworth Smith,180 after a thorough investigation of the history of Islam and the man behind the successful implementation of Islam, described Mohammad as “head of the State as well as the Church (or religion)” in a reference to the integration of the state functions within Islam. According to Rev. Smith, Mohammad was Caesar and pope in one; but he was pope without the pope’s pretensions, and Caesar without the legions of Caesar, without a standing army, without a bodyguard, without a police force, without fixed revenue. Rev. Smith concludes his finding with the following testimony: “If ever a man ruled by a right divine, it was Mohammad, for he had all the powers without their supports. He cared not for the dressings of power. The simplicity of his private life was in keeping with his public life.” In other words, the comprehensive ideology of Islam was backed by a strong and intelligent leadership, which created a story of success. In the Reverend’s words, “after his mission had been proclaimed, we have a book (Quran) absolutely unique in its origin, in its preservation, on the Substantial authority of which no one has ever been able to cast a serious doubt.” Another investigation of the history of the implementation of Islam was conducted by Arthur Stanley Tritton.181 He examined the claim made by some historians that Islam was spread by the sword, and that Muslims forced other nations into Islam after the conquest of their lands. In 1951, A. S. Tritton wrote, “The picture of the Muslim soldier advancing with a sword in one hand and the Qur’an in the other is quite false.”182 The same conclusion was made by De Lacy O’Leary183 in his publication Islam at the Crossroads184 where he wrote, “History makes it clear, however, that the legend of fanatical Muslims sweeping through the world and forcing Islam at the point of sword upon conquered races is one of the most fantastically absurd myths that historians have ever repeated.” This conclusion was also made by James Michener,185 where he says, “No other religion in history spread so rapidly as Islam. The West has widely believed that this surge of religion was made possible by the sword. But no modern scholar accepts this idea, and the Quran is explicit in the support of the freedom of conscience.” Lawrence E. Browne186 also dismisses the myth surrounding the spread of Islam by force and makes the following remarks: “Well-established facts dispose of the idea so widely fostered in Christian writings that the Muslims, wherever they went, forced people to accept Islam at the point of the sword.” The claim that Islam used the sword to spread the religion has no evidence whatsoever as asserted by several historians. Historian K. S. Ramakrishna Rao, in Mohammed: The Prophet of Islam (1989), says that this claim is a distortion of history and it is not even worth the investigation. He confirms the conclusions of other historians about the incorrectness of the claim that Islam had spread by the power of the sword.
Belki de İslam'ın ideolojik temeli, İslam Peygamberi (Hz. Muhammed ﷺ) ve İslam medeniyeti açısından en kapsamlı tarih anlatımlarından biri Alphonse de Lamartine tarafından sunulmuştur.187 Lamartine, ünlü "Historie de la Turquie" adlı makalesinde188 Hz. Muhammed ﷺ hakkında şu sonuca varmıştır: "Hiçbir insan, isteyerek ya da istemeyerek, bundan daha yüce bir amaç belirlememiştir; çünkü bu amaç insanüstüydü: İnsan ile Yaratıcısı arasına konmuş olan batıl inançları yıkmak, Tanrı'yı insana, insanı da Tanrı'ya layık kılmak." Lamartine, Muhammed'in "puta tapanların maddi ve çarpıtılmış tanrılarının kaosu içinde, ilahiliğe ait akılcı ve kutsal fikri yeniden ihya etme" becerisine hayran kalmıştır. Hem kuramı hem uygulamayı birleştirerek Lamartine şöyle yazmıştır: "Hiçbir insan, bu kadar zayıf araçlarla, insan gücünün çok ötesinde bir işe girişmemiştir; çünkü (Muhammed), böylesine büyük bir tasarının hem tasavvurunda hem de icrasında kendisinden başka bir araca ve çölün bir köşesinde yaşayan bir avuç insandan başka bir yardıma sahip değildi." Teorik bir temelin ve ideolojinin bir devrime dönüştürülmesi ve uzun ömürlü bir medeniyetin inşası, Fransız tarihçi tarafından büyük bir takdirle not edilmiştir: "Hiçbir insan dünyada bu kadar büyük ve kalıcı bir devrim gerçekleştirmemiştir; çünkü ortaya çıkışından iki yüzyıldan kısa bir süre sonra İslam, iman ve silahla Arabistan'ın tamamına hükmetmiş, Tanrı adına Pers'i, Horasan'ı, Maveraünnehir'i, Batı Hindistan'ı, Suriye'yi, Mısır'ı, Habeşistan'ı, Kuzey Afrika'nın bilinen tüm kıtasını, Akdeniz'deki çok sayıda adayı, İspanya'yı ve Galya'nın bir bölümünü fethetmiştir." Sözlerini noktalarken, çağdaş sistem ve ideolojilerle benzetme yaparak Lamartine, yalnızca ilan ettiği sağlam ve sağlıklı kuram için değil, bu temel üzerine inşa ettiği sistem için de Muhammed'e büyüklük unvanını kesin bir biçimde vermektedir. Onun sözleri şöyle özetlenebilir: "Bir insan dehasının ölçütleri amacın büyüklüğü, araçların küçüklüğü ve şaşırtıcı sonuçlar ise, tarihteki hangi büyük insanı Muhammed ﷺ ile kıyaslamaya cesaret edebilir? En ünlü insanlar yalnızca silahlar, yasalar ve imparatorluklar yarattılar. Eğer bir şey kurdularsa, bu, gözlerinin önünde çoğu zaman çöken maddi güçlerden başka bir şey değildi. Bu adam yalnızca orduları, yasaları, imparatorlukları, halkları, hanedanları değil, o dönemde yerleşilen dünyanın üçte birindeki milyonlarca insanı harekete geçirdi; üstelik bundan da öte, sunakları, tanrıları, dinleri, fikirleri, inançları ve ruhları harekete geçirdi." İslam'ın gücü ve kendi fikirleriyle milletleri biçimlendirme ve insanlar arasında birlik yaratma yetisi, Lamartine tarafından şöyle daha da açıklanmaktadır: "Bir Kitap'a, yasaya dönüşen her harfe dayanarak, her dilden ve ırktan halkları bir araya getiren manevi bir milliyet yarattı. Bu Müslüman milliyetinin silinmez özelliği olarak, sahte tanrılara karşı nefreti ve tek, cismani olmayan Tanrı'ya olan tutkuyu bıraktı. Göğün çiğnenmesine karşı bu intikamcı vatanseverlik, Muhammed ﷺ'in takipçilerinin erdemini oluşturdu; dünyanın üçte birinin bu inanca fethi onun mucizesiydi; ya da daha doğrusu, bu bir insanın değil, aklın mucizesiydi."
Lamartine, İslam'ın Tanrı'nın birliği akidesinin gücü üzerine yorumda bulundu ve bu akidenin kendi başına öyle bir mucize olduğunu ileri sürdü ki, dudaklarından dökülmesiyle birlikte eski put tapınaklarının hepsini yerle bir etti. Bu inanç iki yönlüydü: Tanrı'nın birliği ve Tanrı'nın maddi olmaması. Birincisi Tanrı'nın ne olduğunu, ikincisi ise Tanrı'nın ne olmadığını anlatıyordu; biri kılıçla sahte tanrıları devirirken, diğeri kelimelerle bir fikri başlatıyordu.
Lamartine commented on the power of the Islamic creed of the unity of God, and purported that it was in itself such a miracle that upon its utterance from his lips, it destroyed all the ancient temples of idols. This dogma was twofold the unity of God and the immateriality of God: the former telling what God is, the latter telling what God is not; the one overthrowing false gods with the sword, the other starting an idea with words.
Hint Lideri Mahatma Gandhi,189 Hindistan'ın büyük reformcusu, Hz. Muhammed ﷺ'in liderliğindeki İslam medeniyeti ve fikri temeli hakkında bir yorum yaptı; İslam'ın yayılmasının kılıcın gücünden değil, fikirlerin gücünden kaynaklandığını ileri sürdü. Gandhi bulgularını şu sözlerle özetler: "Bugün milyonlarca insanlığın kalbi üzerinde tartışmasız bir hükümranlığa sahip olan (Muhammed ﷺ) hayatının en iyisini bilmek istedim. O günlerde İslam'a hayat düzeninde yer kazandıran şeyin kılıç olmadığına, her zamankinden daha fazla ikna oldum. Bunu sağlayan, Peygamber ﷺ'in katı sadeliği, tam bir benliğinden sıyrılması, verdiği sözlere gösterdiği titiz bağlılık, arkadaşlarına ve izleyicilerine olan yoğun bağlılığı, yiğitliği, korkusuzluğu, Tanrı'ya ve kendi misyonuna mutlak güveniydi. Önlerindeki her şeyi aşan ve her engeli yenen bunlardı, kılıç değil. (Peygamber ﷺ'in biyografisinin) ikinci cildini kapattığımda, o büyük hayat hakkında okuyacak daha fazlasının olmamasına üzüldüm." İrlandalı Nobel ödüllü Sir George Bernard Shaw190 ise İslam'ın adalet ve hakkaniyet gibi beyan ettiği hedeflere ulaşma yeteneği hakkında şu sözleri söyler: "Eğer herhangi bir din önümüzdeki yüz yıl içinde İngiltere'ye, hatta Avrupa'ya hükmetme şansına sahip olacaksa, bu İslam olabilir." Bernard Shaw ayrıca şunu açıklar: "Muhammed ﷺ'in dinini, muazzam canlılığı nedeniyle her zaman yüksek bir değerde tuttum. Bana göre her çağa hitap edebilecek, varoluşun değişen evrelerine uyum sağlama kapasitesine sahip olan tek din bu gibi görünüyor. Onu inceledim; harika bir insan ve bence bir Antihristiyan olmaktan çok uzak olan Muhammed ﷺ, İnsanlığın Kurtarıcısı olarak anılmalıdır." Shaw'un İslam'ın uygulamadaki hâline ve pratikteki İslami ideolojiye dair incelemesi, İslam'ın her zaman ve her yerde insanın ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir sistem sunma kabiliyeti hakkındaki duygularını dile getirmesine yol açtı; şöyle diyor: "Eğer onun gibi bir adam modern dünyanın diktatörlüğünü üstlenseydi, onun sorunlarını, dünyaya çok ihtiyaç duyduğu barış ve mutluluğu getirecek bir biçimde çözmeyi başarırdı. Muhammed ﷺ'in inancının, bugün Avrupa'da kabul görmeye başladığı gibi, yarının Avrupa'sında da kabul göreceğini önceden söyledim."
Mahatma Gandhi,189 the great Indian reformer, gave his interpretation of the Islamic civilization and ideological foundation under the leadership of Prophet Mohammad (PBUH), asserting that the spread of Islam was due to the power of ideas rather than the power of sword. Gandhi sums up his findings in these words: “I wanted to know the best of the life of one (Mohammad) who holds today an undisputed sway over the hearts of millions of mankind. I became more than ever convinced that it was not the sword that won a place for Islam in those days in the scheme of life. It was the rigid simplicity, the utter self-effacement of the Prophet the scrupulous regard for pledges, his intense devotion to his friends and followers, his intrepidity, his fearlessness, his absolute trust in God and in his own mission. These and not the sword carried everything before them and surmounted every obstacle. When I closed the second volume (of the Prophet’s biography), I was sorry there was not more for me to read of that great life.” The Irish Noble Prize winner Sir George Bernard Shaw190 makes the following remarks on the ability of Islam to deliver its declared objectives of justice and fairness: “If any religion had the chance of ruling over England, nay Europe within the next hundred years, it could be Islam.” Bernard Shaw further explains, “I have always held the religion of Mohammad in high estimation because of its wonderful vitality. It is the only religion which appears to me to possess that assimilating capacity to the changing phase of existence which can make itself appeal to every age. I have studied him—the wonderful man and in my opinion far from being an anti-Christ, he must be called the Savior of Humanity.” His study of Islam in action and the Islamic ideology in practice led Shaw to express his feelings about the ability of Islam to deliver a system capable of addressing the needs of humans at any time and at any place; he says, “I believe that if a man like him were to assume the dictatorship of the modern world he would succeed in solving its problems in a way that would bring it the much needed peace and happiness: I have prophesied about the faith of Mohammad that it would be acceptable to the Europe of tomorrow as it is beginning to be acceptable to the Europe of today.”.
Michael Hart191 Hz. Muhammed ﷺ'i insanlık tarihinin en etkili yüz kişisi arasında birinci sıraya yerleştirmiştir. Hart, Muhammed'i en büyük insanlar listesinin başına koymasını şu sözlerle gerekçelendirmiştir: "Tarihte hem dünyevi hem de dini düzeyde son derece başarılı olan tek insan oydu. Muhammed'in İslam üzerindeki göreli etkisinin, İsa Mesih ve Aziz Pavlus'un Hristiyanlık üzerindeki birleşik etkisinden daha büyük olduğu muhtemeldir. Muhammed'i insanlık tarihinin en etkili tek figürü olarak kabul edilmeye hak kazandıran, bana göre bu eşsiz dünyevi ve dini etki birleşimidir." Michael Hart'a benzer şekilde Dr. William Draper192, Hz. Muhammed ﷺ'in insan ırkı üzerinde en büyük etkiyi uygulamış olduğunu ileri sürer. John Rodwell193, Kur'an-ı Kerim tercümesinin önsözünde, Hz. Muhammed ﷺ'in kariyerine ilişkin benzer gözlemlerde bulunmuş, bunu Tanrı'ya ve görünmeyen aleme yoğun bir iman besleyen birinin sahip olduğu gücün ve hayatın harika bir örneği olarak nitelendirmiştir. Rodwell, "(Muhammed ﷺ) inancı, ahlakı ve insanlarının bütün dünyevi hayatı üzerinde, yalnızca gerçekten büyük bir insanın uygulayabildiği ya da uygulayabileceği bir etkiye sahip olan ve büyük bir gerçeği yaymaya yönelik çabaları başarılı olacak kişiler arasında her zaman anılacaktır" demektedir. Batılı insanların Hz. Muhammed ﷺ'in hayatı ve onun bir milleti refaha, istikrara ve küresel yayılmaya götürme yeteneği hakkında sahip olduğu yaygın görüşe değinen W. Montgomery Watt194, Hz. Muhammed ﷺ'in inançları uğruna zulme katlanmaya hazır olmasında, ona inanan ve onu bir lider olarak görenlerin yüksek ahlaki karakterinde ve nihai başarısının büyüklüğünde görülen dürüstlüğünü takdir etmektedir. Bu açıklamalarının devamında Montgomery, Kur'an'da ve İslami vizyonun diğer ifadelerinde, kendisinin ve diğer Batılıların hâlâ öğrenecek çok şey bulduğu geniş bir ilahi hakikat birikimi bulunduğuna inanmaktadır. Ona göre İslam, gelecekteki tek dinin temel çerçevesini sağlamak için güçlü bir adaydır.
Michael Hart191 placed Prophet Mohammad on the top of the first one hundred most influential people in the history of mankind. Hart justified his decision to pick Mohammad to top the list of the greatest people by giving the following account: “He was the only man in history who was supremely successful on both the secular and religious level. It is probable that the relative influence of Mohammad on Islam has been larger than the combined influence of Jesus Christ and St. Paul on Christianity. It is this unparalleled combination of secular and religious influence which I feel entitles Mohammad to be considered the most influential single figure in human history.” Similar to Michael Hart, Dr. William Draper192 asserts that Prophet Mohammad has exercised the greatest influence upon the human race. In the preface to his translation of the Holy Quran, John Rodwell193 made similar observations on Prophet Mohammad’s career as a wonderful instance of the force and life that resides in him who possesses an intense faith in God and in the unseen world. Rodwell asserts that “he (Mohammad) will always be regarded as one of those who have had that influence over the faith, morals and whole earthly life of their fellow men, which none but a really great man ever did, or can exercise; and whose efforts to propagate a great verity will prosper.” Commenting on the common view held by Western people about the life of Mohammad and his ability to lead a nation into prosperity, stability, and global outreach, W. Montgomery Watt194 admires Mohammad’s integrity which is manifested through his readiness to undergo persecution for his beliefs and through the high moral character of the men who believed in him and looked up to him as a leader, and the greatness of his ultimate achievement. Further to these remarks, Montgomery believes that embedded in the Quran and other expressions of the Islamic vision are vast stores of divine truth from which he and other occidentals have still much to learn. In his views, Islam is a strong contender for the supplying the basic framework of the one religion of the future.
İslam'ın en büyük katkılarından ve başarılarından biri, göçebe Arap kabilelerini küresel bir etkiye sahip medeni bir topluma dönüştürebilmesiydi. İslam'dan önce Araplar çoğunlukla çölde dağınık halde yaşayan kabilelerdi ve medeniyet açısından önemli bir iz bırakmamışlardı. Araplar'ın İslam ile, iyi tanımlanmış bir misyona ve medeni bir yönteme sahip yeni bir küresel varlığa dönüşmesi, İngiliz tarihçi Arthur Glyn Leonard tarafından *Islam, Her Moral and Spiritual Values* adlı eserinde kabul edilmiştir. Şöyle der: "Onları yücelten, Muhammed'in dehasıydı; İslam'ın ruhu aracılığıyla Arapların içine üflediği ruhtu. Onları kabilevi durgunluğun ve düşük seviyenin ataletinden çıkarıp milli birliğin ve imparatorluğun en yüksek noktasına yükseltti. Muhammed'in deizminin yüceliğinde, onun öğrettiği sadelik, ölçülülük ve saflıkta, kurucusunun kendi ilkelerine olan sadakatinde, gerçek ilhamın tüm çekiciliğiyle onların ahlaki ve entelektüel dokusunu etkiledi." Araplar'ın, dönemin mevcut birçok milletini geride bırakan seçkin bir karaktere sahip bir millete dönüşmesi olan ideolojik dönüşüm, Princeton Üniversitesi Semitik edebiyat emekli profesörü Philip K. Hitti tarafından da *History of the Arabs: From the Earliest Times to Present* adlı kitabında kabul edilmiştir. Hitti'ye göre: "Muhammed, kısa bir ömür süresinde, umut vadetmeyen bir malzemeden, daha önce hiç kaynaşmamış bir millet ortaya çıkardı; şimdiye kadar yalnızca coğrafi bir ifade olan bir ülkede, geniş bölgelerde Hristiyanlığı ve Yahudiliği bastıran bir din kurdu ve kısa süre sonra uzak sınırları içinde o dönemin medeni dünyasının en güzel eyaletlerini kucaklayacak bir imparatorluğun temelini attı." İslami ideolojinin başarılı bir şekilde uygulanmasının temel nedenlerinden biri, kişisel bencil saiklerin İslam'ın misyonunun genel hedeflerinden katı bir şekilde ayrılmasıdır. Bu durum, Amerikalı tarihçi Washington Irving'in "Mahomet and His Successors" (Muhammed ve Halefleri) başlıklı makalesinde gözlemlenmiştir. Irving, Hz. Muhammed ﷺ'in bütünlüğünü ve ideolojik karakterini şu sözlerle özetler: "Özel ilişkilerinde adildi. Dostlara ve yabancılara, zengine ve fakire, güçlüye ve zayıfa eşitlikle davrandı; sıradan insanların şikâyetlerini dinleyişindeki samimiyet ve kolay ulaşılabilirliği sayesinde onlar tarafından sevildi." Bu eşsiz karakter, İslam'a sonraki yüzyıllar boyunca sürecek güçlü bir ivme kazandırdı. Irving şöyle devam eder: "Askerî zaferleri ne kibir ne de boş bir şöhret duygusu uyandırdı; eğer bunlar bencil amaçlarla elde edilmiş olsaydı, muhtemelen böyle olurdu. En büyük güç zamanında bile, sıkıntılı günlerindeki sadeliği ve görünüşünü korudu. Kraliyet tarzında bir görüntü sergilemek bir yana, bir odaya girdiğinde kendisine gösterilen olağandışı saygı işaretlerinden rahatsız olurdu. Eğer evrensel bir hâkimiyet hedeflediyse, bu inanç hâkimiyetiydi; eline geçen dünyevi yönetime gelince, onu gösterişsiz bir biçimde kullandığı gibi, bunu ailesinde sürdürmek için de hiçbir adım atmadı." İslam'ın uygulama tarihi boyunca elde ettiği en büyük başarılardan biri, birçok milleti ve ırkı kardeşlik ve iman bağlarıyla tek bir İslam ümmeti (Ümmet) içinde eritebilmesiydi. Canon Taylor, 1887'de Wolverhampton'daki Kilise Kongresi'nde okunan bir bildiride şu gözlemde bulunur: "İslam, köleye umut, insanlığa kardeşlik ve insan tabiatının temel gerçeklerinin tanınmasını verir." Bu gerçek, tarihçi R. L. Mellema tarafından da kabul edilmiştir. Mellema, İslam'ın kardeşlik doktrininin rengi, ırkı ya da inancı ne olursa olsun bütün insanları kapsadığını belirtir. Ayrıca İslam'ın bu doktrini uygulamada gerçekleştirebilen tek din olduğunu savunur. Gerçekten, Müslümanlar dünyanın neresinde olursa olsun, İslam bir ideoloji olarak yönetim düzeyinde olmasa bile birbirlerini kardeş olarak tanıyacaklardır.
Britanyalı tarihçi H. A. R. Gibb198, İslam'ın ırklar arası anlayış ve iş birliği konusunda muhteşem bir geleneğe sahip olduğunu belirtir; hiçbir toplumun, bu kadar çok ve çeşitli insan ırkını statü, fırsat ve gayret eşitliğinde bir araya getirmede İslam kadar başarılı bir kaydı olmadığını söyler. Bu gücün, günümüz dünya toplumunun karşı karşıya olduğu, uzlaştırılamaz görünen ırk ve gelenek unsurlarını hâlâ uzlaştırabilecek kapasiteye sahip olan İslam'ın temelinden kaynaklandığına dikkat edilmelidir. Müslümanlar arasında ırk bilincinin ortadan kaldırılması, İslam'ın en önemli başarılarından biridir. Irksal ayrılıklarla yaralanmış çağdaş dünyada, İslam'ın bu erdeminin yayılmasına büyük bir ihtiyaç vardır. İslam'ın bu erdemi, dünya medeniyetlerini dikkatle inceleyen Arnold Toynbee210 da dahil olmak üzere, önde gelen tarihçilerin takdirini kazanmıştır.
The British historian H. A. R. Gibb198 observes that Islam possesses a magnificent tradition of interracial understanding and cooperation, in a manner that no other society has such a record of success uniting in an equality of status, of opportunity, and of endeavors so many and so various races of mankind. Note that this power stems from the foundation of Islam, which, if utilized, still has the capacity to reconcile apparently irreconcilable elements of race and tradition faced by the world community today. The extinction of race consciousness as between Muslims is one of the outstanding achievements of Islam. In the contemporary world, which is ravaged by racial divides, there is a crying need for the propagation of this Islamic virtue. This virtue of Islam gained the appreciation of prominent historians, including Arnold Toynbee,199 who analyzed with great scrutiny world civilizations.
Medya aracılığıyla yayılan, terörizmin İslam'ın içinden kaynaklandığı yönündeki efsanenin aksine, İslam yönetimi dönemlerindeki İslam medeniyetinin tarihi başka bir yöne işaret etmektedir. İngiliz tarihçi Wells (1866-1946)200, İslami öğretilerin adil ve nazik muamele ve davranış için büyük gelenekleri bünyesinde barındırdığını takdir etmiştir. Wells'e göre İslam doktrini insanlara asalet ve hoşgörü ilham etmektedir. Wells ayrıca İslam'ın ortaya koyduğu, aynı zamanda uygulanabilir olan en yüksek düzeydeki değerlere hayranlık duymaktadır. Ayrıca, İslam'ın, diğer tüm toplumlarla karşılaştırıldığında katı yürekliliğin, toplu baskı ve adaletsizliğin en az olduğu bir toplum meydana getirdiğini belirtmektedir. Bu İngiliz tarihçi şu tanıklıkla sonuçlandırmaktadır: "İslam nezaket, kibarlık ve kardeşlikle doludur." Hint siyasetçi ve aktivist Sarojini Naidu201 da İslam mesajında içkin olan adaletin değerini takdir etmiştir. Adalet duygusunun İslam'ın en harika ideallerinden biri olduğunu düşünmüştür. Şöyle yazmıştır: "Kur'an'ı okurken, mistik değil, bütün dünyaya uygun, günlük hayat davranışı için pratik ahlak olan hayatın o dinamik ilkelerini buluyorum."202
Contrary to the myth propagated in the mass media that terrorism is rooted within Islam, the history of the Islamic civilization during the periods of Islamic rule points to the other direction. The British historian Wells (1866-1946)200 appreciated the fact that the Islamic teachings integrate great traditions for equitable and gentle dealings and behavior. According to Wells, the Islamic doctrine inspires people with nobility and tolerance. Wells further admires the highest order values advanced by Islam and at the same time practicable. He also notes that Islam brought into existence a society in which hard-heartedness and collective oppression and injustice were the least as compared with all other societies. The British historian concludes with this testimony, “Islam is replete with gentleness, courtesy, and fraternity.” The Indian politician and activist Sarojini Naidu201 also appreciated the justice inherent within the message of Islam. She contemplated that the sense of justice is one of the most wonderful ideals of Islam. She wrote, “As I read in the Qur’an I find those dynamic principles of life, not mystic but practical ethics for the daily conduct of life suited to the whole world.”202
İslam ve Müslümanların gayrimüslimlerle ilişkisi konusundaki ikinci tartışma alanı ise şudur. Müslümanların ve İslam'ın gayrimüslimleri zorluklara boyun eğdirdiği ve onları vatandaş olarak temel haklarından mahrum bıraktığı yönündeki korku temelsizdir. Aksine, İslam medeniyeti, hakim olduğu dönem boyunca, İslam'ın gayrimüslimlere karşı adaletinin büyük bir kanıtıdır. Addison James Thayer, Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki ilişkileri incelemiş ve Haçlı savaşlarından sonra bile Müslüman yöneticilerin Hristiyan tebaalarını nadiren Haçlı seferlerinin bedelini ödemeye zorladığı sonucuna varmıştır.203 Şöyle yazar: "Müslümanlar Filistin'in tam kontrolünü yeniden ele geçirdiğinde, Hristiyanlara iyi bir statü verildi ve aydınlık bir adaletle karşılaştılar." Addison James ayrıca Haçlılar döneminde Hristiyanların kutsal mekanlara girmesinin yasaklandığını, Müslüman zaferlerine kadar Hristiyan olarak haklarından yararlanamadıklarını da not etmektedir.
The other area of contention is the way Muslims and Islam deal with non-Muslims. The fear that Islam and Muslims may subjugate non-Muslims to hardships and deny them their basic rights as citizens is not founded. On the contrary, the Islamic civilization throughout its prevailing period is a great testimony to the fairness of Islam towards non-Muslims. Addison James Thayer studied the relations between Muslims and non-Muslims and concludes that even after the crusade wars, Muslim rulers seldom made their Christian subjects suffer for the Crusades.203 He writes, “When the Muslims resumed full control of Palestine, the Christians were given a good status and experienced enlightened justice.” Addison James also notes that under the Crusaders, Christians were forbidden access to the shrines, and not until the Muslim victories could they enjoy their rights as Christians.
İslami ideolojinin uygulanması boyunca ulaştığı ilerleme düzeyi, âlimler ve tarihçiler tarafından geniş ölçüde kabul edilmektedir. Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles'ta (UCLA) sosyoloji ve fizyoloji profesörü Jared Diamond, Avrupa'nın geri kaldığı dönemde İslam'ın nasıl öne çıktığını dikkat çekici bir biçimde özetlemiştir. Diamond şöyle yazar: "Orta Çağ İslam dünyası teknolojik açıdan ileri düzeydeydi ve yeniliğe açıktı. Çağdaş Avrupa'dan çok daha yüksek okuryazarlık oranlarına ulaştı; klasik Yunan medeniyetinin mirasını öyle bir ölçüde özümsedi ki, birçok klasik eser bugün bize yalnızca Arapça kopyalarından bilinmektedir. Yel değirmenlerini, trigonometriyi ve üçgen yelkeni icat etti; metalurji, mekanik ve kimya mühendisliği ile sulama yöntemlerinde büyük ilerlemeler kaydetti. Orta Çağ'da teknolojinin akışı, Avrupa'dan İslam dünyasına değil, büyük ölçüde İslam dünyasından Avrupa'ya doğru gerçekleşiyordu. Ancak 1500'lerden sonra bu akışın yönü tersine dönmeye başladı."
The level of advancement achieved by the Islamic ideology throughout its implementation is widely recognized by scholars and historians. UCLA professor of sociology and physiology Jared Diamond204 remarkably summarized how Islam excelled at the time when Europe lagged behind. He writes, “Medieval Islam was technologically advanced and open to innovation. It achieved far higher literacy rates than in contemporary Europe; it assimilated the legacy of classical Greek civilization to such a degree that many classical books are now known to us only through Arabic copies. It invented windmills, trigonometry, lateen sails and made major advances in metallurgy, mechanical and chemical engineering and irrigation methods. In the middle-ages the flow of technology was overwhelmingly from Islam to Europe rather from Europe to Islam. Only after the 1500’s did the net direction of flow begin to reverse.”.
Tolerans, kardeşlik, adalet, hakkaniyet, refah, ilerleme ve insan hakları açısından İslam medeniyetine dair tanıklıklar ve gerçekler çok fazladır. Buradaki amaç bir tarih dersi vermek değildir. Asıl amaç, İslam ile terörizm, İslam ile insanlara haksız muamele veya İslam ile geri kalmışlık arasında kurulan bağlantılardan doğan ve pek çok insanın kalbini kaplayan korkuyu gidermektir. Tarihçilerin, siyasetçilerin, âlimlerin ve yazarların yaptığı gözlemler, İslam'ın ve onun medeniyetinin bu olumsuz çağrışımlardan çok uzak olduğunu göstermektedir.
The testimonials facts on the Islamic civilization in terms of tolerance, brotherhood, justice, fairness, prosperity, advancement, and human rights are abundant. The idea here is not to provide a lesson of history. Rather, it is to quell the fear that has swamped the hearts of many due to links between Islam and terrorism, or Islam and unfair treatment of people, or Islam and backwardness. The observations made by historians, politicians, scholars, and writers all indicate that Islam and its civilization is far from any of these negative connotations.