Kapitalizm, tüm mülkiyetin özel olarak sahip olunduğu, mülkiyet hakları da dahil olmak üzere bireysel hakların tanınmasına dayanan bir sistemdir49. Mülkiyet özgürlüğü, din ile devletin ayrılmasından ve bunun sonucunda insanın temel özgürlüklerinin gelişmesinden doğmuştur. "Kaynak Başucu" (The Fountainhead) romanının yazarı Ayn Rand, özel mülkiyet sahipliği ile din ve devletin ayrılması arasındaki bu ilişkiyi şöyle anlatır: "Kapitalizmden söz ettiğimde, tam, saf, denetimsiz, düzenlenmemiş bir serbest piyasa kapitalizmini kastediyorum; devlet ile ekonominin, din ile devletin ayrılmasıyla aynı şekilde ve aynı nedenlerle ayrılmış olduğu bir kapitalizmi."50

Capitalism is a system based on the recognition of individual rights, including property rights, in which all property is privately owned49. Freedom of ownership resulted from the separation of church and state and the consequent development of the basic freedom(s) of man. Ayn Rand,1 author of The Fountainhead, describes this relationship between private property ownership and the separation of church and state: “When I say capitalism, I mean a full, pure, uncontrolled, unregulated Laissez-faire capitalism—with a separation of state and economics, in the same way and for the same reasons as the separation of state and church”50.

Kapitalizmin karşısındaki diğer aşırı uç, yalnızca kamusal veya devlet mülkiyetini tanıyan sosyalizm/komünizmdir. Komünist filozoflar, özellikle Marx, kapitalist sistemdeki özel mülkiyeti eleştirmiş ve bu mülkiyet türünü bir toplumdaki bütün kötülüklerin temel kaynağı saymıştır. Sosyalizm bir topluma hâkim olduğunda ilk görevi, bireylerin mallarına el koyup bunları devletin denetimindeki kamu mülküne aktarmak olacaktır. Komünistler işi daha ileri götürerek insanın mülkiyete duyduğu temel ihtiyacı ve arzuyu da inkâr etmektedirler; onlara göre bireylerin şeylere sahip olma çabası, burjuva zihniyetinin ve toplum üzerindeki etkisinin yalnızca bir yansımasıdır.

The other extreme opposite to capitalism is socialism/communism which only recognizes the public or state ownership. Communist philosophers, especially Marx, criticized the private ownership under capitalism and considered this type of ownership to be the root cause of all evils in a society. When socialism takes over a society, its first task will be the confiscation of the property of individuals and to transfer it to public property under the control of the state. The communists go all the way to deny the basic human need and aspiration for ownership; they claim that the striving of individuals to own things is a mere reflection of the bourgeois mentality and influence over the society.

Komünist görüşün özel mülkiyete bakışı, insanın doğal davranışıyla çelişmektedir. İnsanın ihtiyaçlarını karşılamak için çalışması ve mal mülk edinmesi, insan fıtratının bir parçasıdır; bu nedenle mal sahibi olmak için çaba göstermek son derece doğaldır. İhtiyaçların karşılanması kaçınılmaz bir gerçektir; bu gerçek inkâr edilemez ya da göz ardı edilemez. İnsanın servet sahibi olmasını engellemeye yönelik her girişim fıtratına aykırı olur; aynı şekilde, mülkiyetini belirli bir miktarla sınırlamaya çalışmak da fıtratına aykırı düşer. Bu nedenle insanın mal edinmesinin önüne geçmek ya da bu edinme yönündeki çabalarına engel olmak doğal olmayacaktır. Kısa ömürlü olan sosyalizmin açık nedenlerinden biri de, insanın özel mülkiyete yönelik doğal eğilimiyle çelişmesidir.

The communist view of private ownership contradicts the natural behavior of humans. It is part of man’s nature to work and possess property in order to satisfy his needs; hence, it is only natural to strive for the possession of property. Satisfying man’s needs is an inevitable matter that cannot be denied or ignored. Any attempt to prevent man from possessing wealth would be contradictory to his nature; similarly, any attempt to restrict his possession to a certain quantity would also contradict his nature. It would, therefore, be unnatural to stand between man and his acquisition of wealth, or to stand between him and his efforts to achieve this acquisition. One obvious reason for the short-lived socialism is its conflict with the human natural strives for private ownership.

Mülkiyet ve sahiplenme, Marksistlerin iddia ettiği gibi toplumsal düzenin bir yansıması değildir. Aksine, insanda doğduğu andan itibaren var olan, hayatta kalma yönündeki içgüdüsel dürtünün bir tezahürüdür. Toplum, bütün fikirler, kavramlar, düzenler, gelenekler ve değerlerle birlikte, sahiplenme niteliğini farklı yönlere yöneltir. Tarım toplumları sahiplenme içgüdüsünü toprak mülkiyetine yöneltir; avcı topluluklar bu içgüdüyü yay ve ok ile diğer av araçlarının mülkiyetine yöneltir; sanayi toplumları ise içgüdünün sahiplenme özelliğini makinelere, fabrikalara ve diğer üretim araçlarına sahip olma yönüne çevirir. Bütün bu durumlarda toplum, Marksist kuramcıların ileri sürdüğü gibi bireylerde sahip olma sevgisini yaratmaz; bunun yerine o sevgiyi bir yöne ya da başka bir yöne yönlendirir.

Possession and ownership is not a reflection of societal order as claimed by Marxists. Rather, it is a manifestation of the inner instinct of survival which exists within man, right at birth time. The society with all the ideas, concepts, orders, traditions, and values direct the possession quality into different directions. Agricultural societies direct the possession instinct to the ownership of land; hunting communities direct this instinct to the ownership of bows and arrows and other means of hunting; industrial societies direct the possession attribute of the instinct to own machines, factories, and other means of production. In all of these cases, the society does not create the love to own within individuals as proclaimed by Marxist theoreticians; rather it steers that love in one direction or another.

Özel mülkiyetle ilgili olarak birçok kişi, özellikle komünist filozoflar tarafından gözlemlenen sorunlar, özel mülkiyetin kendisinden, yani ister tüketim mallarına ister üretim araçlarına sahip olmaktan kaynaklanmaz. Sorun aslında, özel mülkiyeti toplumdaki tek mülkiyet biçimi olarak görmekten doğmaktadır. Kamusal veya devlet mülkiyeti, kapitalizmin temel yapısında kabul edilmez. Devletin mülk (arazi, bankalar, fabrikalar gibi) sahibi olması gerektiği her seferinde büyük bir tartışma başlatır; bir yanda saf kapitalistler (serbest piyasa kapitalizminin destekçileri) bu tür mülkiyetten nefret eder. Diğer yanda ise pragmatistler, krizlere karşılık olarak devlet mülkiyetine izin verir. En son ekonomik kriz, ABD hükümetinin müdahale etmesine ve bankaların, sigorta şirketlerinin ve otomotiv endüstrisinin büyük bölümlerine sahip olmasına yol açtı.

The problems associated with the private ownership as observed by many, particularly the communist philosophers, do not arise from the private possession per se, whether the possession of commodities or possession of means of production. The problem actually arises from considering private ownership to be the only form of ownership in the society49. Public or state ownership is not recognized in the core foundation of capitalism. Every time a need rises for the state to own property (such as land, banks, factories), a big debate takes place; on one end, purist capitalists (supporters of laissez-faire capitalism) detest such ownership. On the other end, pragmatists allow state ownership in response to crisis. The most current economic crisis led the US government to intervene and own large portions of banks, insurance companies, and auto industry.

Kapitalistlerin kamu veya devlet mülkiyetini reddetmesi, daha önce ele alındığı gibi toplumu nasıl gördüklerine dayanmaktadır. Bu görüşe göre toplum, mümkün olduğunca özgürce yaşayabilen, mal sahibi olabilen, konuşabilen ve davranabilen bireylerden oluşur. Bu nedenle bu görüş altında kamu mülkiyeti anlamsızdır. Oysa toplum yalnızca bir birey topluluğundan ibaret değildir. Toplum yapısı, bireylerin yanı sıra, insanları birbirine bağlayan ve topluma kendine özgü şeklini veren ilişkileri ve sistemleri de içerir. Toplumu bu şekilde gören bakış açısı, toplumda iki ayrı varlık daha ortaya çıkarır: çeşitli bağ ve ilişkilerle bir bütün olarak kamu ve bu bağ ve ilişkileri toplumun hukuku ve düzeni aracılığıyla sürdüren devlet. Bu varlıkların her biri, yani birey, kamu ve devlet, kendine özgü niteliklere, ihtiyaçlara, çıkarlara ve davranışa sahiptir.

The Capitalists’ denial of public or state property is based on their view of the society as discussed earlier. This view considers the society to be composed of individuals who are allowed to live, own, speak, and behave as freely as possible. Hence, the public property under this view is meaningless. The society, however, is not merely made of group of individuals. The society structure includes, besides the individuals, the relations and the systems that link the people together and provide the society its own distinct shape. This view of the society gives rise to two other distinct entities in the society: the public as a whole with the various types of links and relations and the state which maintains these relations and links through the law and order of the society. Each of these entities—the individual, the public, and the state—has its own characteristics, needs, interest, and behavior.

Birey yiyecek, içecek, güvenlik, barınma, sağlık, dinlenme ve diğer konularda ihtiyaçlara sahiptir. Bu ihtiyaçları karşılamak için araçları edinmeye ve sahip olmaya ihtiyaç duyar. Bireylerin çıkarları en iyi şekilde bireysel mülkiyet sahipliğiyle korunur. Toplum bir bütün olarak tutarlılık, güvenlik, birlik ve diğer konularda ihtiyaçlara sahiptir. Toplum, bu ihtiyaçları karşılamak için araçları edinmeye ve sahip olmaya ihtiyaç duyar; toplumsal çıkarlar en iyi şekilde kamusal mülkiyet yoluyla korunur. Devlet, bir birim olarak istikrar, güvenlik, düzenin sağlanması, koruma, denge oluşturma ve diğer ihtiyaçlara sahiptir. Devlet, ihtiyaçlarını karşılamak için araçları edinmeli ve sahip olmalıdır. Bu nedenle, kapitalist mülkiyet görüşünün temel sorunu, yalnızca bireylerin özel mülkiyetini tanımasıdır. Komünistler de aynı hatayı yapmıştır; yalnızca kamusal mülkiyeti onaylayıp özel mülkiyeti reddetmişler, devletin toplumu temsil eden sıfatıyla mülk sahibi olmasına izin vermişlerdir. Aslında komünistler, devletin toplumda geçici bir varlığa sahip olduğuna inanırlar; komünizmin ileri aşamalarında devlet dağılmalı ve geriye yalnızca kamunun mülkü kalmalıdır.

The individual has needs for food, drink, safety, shelter, health, rests, and others. He needs to acquire and possess the means to satisfy these needs. The interests of the individuals are best served by the individual property ownership. The public as a whole has needs for coherency, security, unity, and others. The public needs to acquire and possess the means to satisfy these needs; the public interests are best served through the public ownership of property. The state as a unit has needs for stability, security, order maintenance, protection, balance creation, and other needs. The state must acquire and possess the means to satisfy its needs. Therefore, the main problem with the capitalist view of ownership is that it recognizes only the private ownership of individuals. The communists made the same error, except that they approved only the public ownership and denied the private ownership; they allowed the state to own in its capacity as a representative of the public. In fact, the communists believe that the state has a temporary existence in the society; at advanced stages of communism, the state should dissolve, and the only property that remains is that of the public.

Toplumdaki her varlık başkalarının mülkiyet haklarını ihlal ettiğinde sorunlar ortaya çıkar. Örneğin, bireylere ait mal, kamulaştırma adı altında kamu ve devlet tarafından el konulduğunda dolandırıcılık, yolsuzluk ve verimsizlik gibi sorunlar baş göstermeye başlar. Kamuya ait olması gereken mal bireyler tarafından ele geçirildiğinde ise dolandırıcılık, yoksulluk ve tekelleşme sorunları ortaya çıkmaya başlar. Devlet malının bireyler tarafından ele geçirilmesi durumunda devlet, bireylerin servetine bağımlı hale gelir ve borca batar; sonuç olarak devletin siyasi kararları, devleti finanse edenlerden yana daha önyargılı hale gelir. Bu olgu zulme, yolsuzluğa ve kanun ve düzenin kaybolmasına yol açar.

Problems occur when each entity in the society violates the property rights of the other entities. For example, when the property which belongs to individuals is confiscated by the public and state under the umbrella of nationalization, problems begin to surface: fraud, corruption, and lack of productivity. When the property which should be owned by the public is overtaken by individuals, the problems of fraud, poverty, and monopoly begin to surface. When the state property is overtaken by individuals, the state becomes dependent on the wealth of individuals and falls into debt; as a result, the political decisions of the state become more biased towards those who finance the state. This phenomenon leads to oppression, corruption, and a loss of law and order.

Bu argüman, özel mülkiyetin toplumda geçerli bir kavram olduğu, ancak bu mülkiyetin mutlak surette serbest olmadığı şeklinde temel bir sonuca ulaşmaktadır. Özel mülkiyet, kamu ve devlet mülkiyetinin kapsamıyla sınırlandırılmış ve kısıtlanmış olan özel mülkiyetin kapsamıyla sınırlı tutulmalıdır.

This argument leads to the main conclusion that private ownership is a valid concept in the society; however, this ownership is not absolutely free. Private ownership should be limited to the scope of private ownership which is limited and restricted by the scope of the public and the state ownership.

Özel mülkiyetin kamulaştırılması, kamu mülkiyetinin özelleştirilmesi gibi, verimsizdir ve bireylerin haklarına ve kamunun menfaatine bir saldırı teşkil etmektedir. Kamulaştırma, özel mülkiyetin hukuka aykırı şekilde kısıtlanmasına yol açar ve bunların en az olanı yolsuzluk ve üretkenliğin azalması olmak üzere birçok soruna neden olur. Kamu mülkiyetinin özelleştirilmesi ise toplumun daha az şanslı kesimlerini gıda, sağlık, eğitim ve güvenlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılamaktan mahrum bırakır.

Nationalization of private property as well as privatization of public property are counterproductive and constitute an invasion to the rights of individuals and to the interest of the public. Nationalization leads to illegal restriction of private property and creates a myriad of problems, the least of which is corruption and diminished productivity. Privatization of public property, on the other hand, deprives the less fortunate in the society from securing their basic needs for food, health, education, and security.

Mülkiyetin doğru biçimde düzenlenmesinin yolu, her bir kurumun, yani bireylerin, kamunun ve devletin, mülkiyet kapsamını tanımlamaktır. Bu üç kurumun mülkiyetleri arasında açık bir sınır iyi bir şekilde belirlenmelidir. Unutulmamalıdır ki bu sınırlar, her kurum için mülkiyetin türünü belirler; her kapsam içindeki mülkiyet miktarı ise önemsizdir ve sınırlandırılmamalıdır. Üç kurum arasında mülkiyeti şartlara ve krizlere bağlı olarak devretmenin bir faydası yoktur. Nitekim kriz baskısı altında özel mülkiyetin kamu veya devlet mülkiyetine devredilmesi, yalnızca bireylerin sahip olması gereken malların devletin ve kamunun, yalnızca kamunun sahip olması gereken malların ise bireylerin mülkü haline gelmesine yol açar.

The proper way of organizing the ownership is to define the scope of ownership for each entity: the individuals, the public, and the state. A clear borderline between the ownership of these entities should be well established. Note that the borderlines define the type of ownerships for each entity; the quantity of ownership within each scope is irrelevant and should not be restricted. It does not pay to transfer ownership between the three entities based on conditions and crisis. In fact, the transfer of private property ownership to public or state ownership under the pressure of crisis leads to the situation where the state and public become the owners of property that should be owned only by individuals, and the individuals become the owners of property that should be owned only by the public.

Belki de İslami siyasi ekonominin en önemli özelliği, üç mülkiyet türünün kapsamını açıkça belirlemesidir. Ayrıca, koşullar ne olursa olsun, bir mülkiyet türünün diğerine dönüştürülmesini yasaklamıştır. İslami iktisatta mülkiyet, bu kitabın ikinci bölümünde daha ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Perhaps the most important characteristic of the Islamic political economy is that it clearly defined the scopes of the three types of ownership. It further prohibited the transfer of one type of ownership into another no matter what the conditions are. The ownership under Islamic economics will be further discussed in the part 2 of this book.

Özetlemek gerekirse, kapitalizm ve onun siyasal iktisadı üç temel ilke üzerine kuruludur: göreli kıtlık, fayda ve değişim değeri ile fiyat mekanizması; fiyat mekanizması ise bu temelin köşe taşıdır. Bu ilkeler, kendisi laiklik ilkesinden doğan "özel mülkiyet" kavramının çatısı altında yer alır. Bu ilkelerin ve özel mülkiyetin temel fikrinin, önceki bölümlerde tartışıldığı üzere, ciddi kusurları ve eksiklikleri vardır. Sırada, bu kusurların toplumun refahı üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz.

In summary, capitalism and its political economy are built upon three main principles: relative scarcity, the benefit and exchange value, and the price mechanism, the price mechanism being the cornerstone of this foundation. These principles are wrapped within the main concept of “private property ownership” which in turn emits from the idea of the separation of church and state. These principles along with the basic idea of private ownership have serious flaws and defects as discussed in the preceding sections. Next, we will explore the impact of these flaws on the well-being of the society.