۱۳. حضرت ایوب (ایوب) - داستان‌های پیامبران | Quran Course

۱۳. حضرت ایوب (ایوب) - داستان‌های پیامبران | Quran Course

خداوند متعال بنده‌اش ایوب را در قرآن کریم خود ستایش کرده است:

Allah the Almighty praised His worshipper Job in His Glorious Quran:

«بی‌گمان، ما او را شکیبا یافتیم. چه بنده‌ی نیکویی! راستی او همواره بسیار بازگشت‌کننده (به سوی ما) بود!» (سوره‌ی ص، آیه‌ی ۴۴)

"Truly! We found him patient. How excellent a slave! Verily, he was ever oft returning in repentance to Us!" (Ch 38:44)

ایوب (علیہ السلام) توبہ کرنے والے، شکرگزاری، صبر اور ثابت قدمی کے ساتھ اللہ کا ذکر کرنے والے تھے۔ یہی ان کی نجات کا سبب بنا اور یہی وہ راز تھا جس کی وجہ سے اللہ نے ان کی تعریف فرمائی۔

Job (pbuh) was repentant, remembering Allah with thankfulness, patience, and steadfastness. This was the cause of his rescue and the secret of Allah's praising him.

فرشتگانی گرد هم نشسته بودند و درباره دیگر آفریدگان انسانی خداوند گفتوگو می‌کردند؛ اینکه چگونه کسانی که فروتن بودند خشنودی خداوند را به دست آوردند، و کسانی که متکبر بودند خشم او را برانگیختند. یکی از فرشتگان گفت: «بهترین آفریده روی زمین امروز ایوب است، مردی با اخلاقی نیکو که شکیبایی بزرگی از خود نشان می‌دهد و همواره پروردگار بخشنده‌اش را یاد می‌کند. او الگوی برجسته‌ای برای بندگان خداوند است. در برابر، پروردگارش به او عمری طولانی و خدمتکاران فراوان بخشیده است، و نیازمندان و تهیدستان نیز از خوشبختی او بهره‌مند می‌شوند؛ به بینوایان خوراک و پوشاک می‌دهد و بردگان می‌خرد تا آزادشان کند. کسانی که صدقه او را می‌گیرند چنان احساس می‌کنند که به او لطف کرده‌اند، so مهربان و نرم‌خوست.»

A group of angels were discussing Allah's other human creatures, how those who were humble earned Allah's pleasure, while those who were arrogant incurred His displeasure. One of the angels remarked: "The best creature on earth today is Job, a man of noble character who displays great patience and always remembers his Generous Lord. He is an excellent model for the worshippers of Allah. In return, his Lord has blessed him with a long life and plenty of servants, as well as the needy and the poor share in his good fortune; he feeds and clothes the poor and buys slaves to set them free. He makes those who receive his charity feel as if they are favoring him so kind and gentle is he."

ابلیس نزد خداوند از ایوب شکایت کرد. او گفت: با این که او پیوسته خداوند را تسبیح می‌گوید، این کار را از روی اخلاص انجام نمی‌دهد، بلکه برای راضی نگه داشتن خداوند است تا ثروتش از او گرفته نشود. همه‌ی این‌ها نمایش است و همه از روی طمع. «اگر ثروتش را از او بگیری، خواهی دید که زبانش دیگر نام تو را یاد نخواهد کرد و نمازش نیز متوقف خواهد شد.» خداوند به ابلیس فرمود که ایوب یکی از بندگان مخلص اوست. او خداوند را به خاطر نعمت‌ها عبادت نمی‌کند؛ عبادت او از دلش برمی‌خیزد و هیچ ربطی به امور مادی ندارد. اما برای آن‌که ابلیس ژرفای اخلاص و صبر ایوب را ببیند، خداوند به او اجازه داد که هرچه می‌خواهد با ثروت ایوب و یارانش انجام دهد.

Iblis complained to Allah about Job. He said that although he was continuously glorifying Allah he was not doing so out of his sincerity but to satisfy Allah so that his wealth should not be taken away. It was all a show, all out of greed. "If You remove his wealth then You will find that his tongue will no longer mention Your name and his praying will stop." Allah told Iblis that Job was one of His most sincere devotees. He did not worship Him because of the favors; his worship stemmed from his heart and had nothing to do with material things. But to prove to Iblis the depth of Job's sincerity and patience, Allah allowed him to do whatever he and his helpers wished with Job's wealth.

ابلیس بسیار خوشحال شد. یاران خود را گرد آورد و به نابود کردن چارپایان، خدمتکاران و مزارع ایوب پرداخت تا آنکه چیزی از دارایی او برجای نماند. ابلیس که از شادی دست‌ها را به هم می‌مالید، به شکل پیرمردی دانا در برابر ایوب ظاهر شد و به او گفت: «تمام ثروتت از دست رفته است. برخی می‌گویند این به خاطر آن است که بیش از حد صدقه داده‌ای و با نمازهای پیوسته‌ات به درگاه الله وقتت را تلف می‌کنی. دیگران می‌گویند الله این بلا را بر تو فرستاده تا دشمنانت را خشنود سازد.»

Iblis was very happy. he gathered his helpers and set about destroying Job's cattle, servants and farms until he was left with no possessions. Rubbing his hands in glee, Iblis appeared before Job in the guise of a wise old man and said to him: "All your wealth is lost, some people say that it is because you gave too much charity and that you are wasting your time with your continuous prayers to Allah. Others say that Allah has brought this upon you in order to please your enemies.

«اگر خداوند توانایی جلوگیری از زیان را داشت، آنگاه مال تو را محفوظ نگه می‌داشت.» ایوب، بنا بر ایمانش، پاسخ داد: «آنچه خداوند از من گرفته، از آنِ اوست. من تنها برای مدتی امین آن بودم. هر که را بخواهد می‌بخشد و هر که را بخواهد باز می‌دارد.» با این سخنان، ایوب بار دیگر در برابر پروردگارش به سجده افتاد.

If Allah had the capacity to prevent harm, then He would have protected your wealth." True to his belief, Job replied: "What Allah has taken away from me belongs to Him. I was only its trustee for awhile. He gives to whom He wills and withholds from whom He wills." With these words, Job again prostrated to his Lord.

هنگامی که ابلیس این را دید، ناامید و خشمگین شد و دوباره به الله خطاب کرد: «من ایوب را از همه دارایی‌هایش محروم کردم، اما او همچنان نسبت به تو شاکر است. با این حال، او تنها ناامیدی خود را پنهان می‌کند، زیرا به فرزندان زیادش ارزش بسیار می‌دهد. آزمون واقعی یک پدر و مادر از طریق فرزندانشان است.»

When Iblis saw this, he felt frustrated, so he again addressed Allah: "I have stripped Job of all his possessions, but he still remains grateful to You. However he is only hiding his disappointment, for he places great store by his many children. The real test of a parent is through his children.

«این را خواهی دید که ایوب چگونه تو را رد خواهد کرد.» خداوند به ابلیس اختیار داد، اما به او هشدار داد که این امر نه از ایمان ایوب به پروردگارش و نه از صبر او کم نخواهد کرد.

You will see how Job will reject You." Allah granted Iblis authority but warned him that it would not reduce Job' faith in His Lord nor his patience.

دوباره ابلیس یارانش را گرد آورد و به کارهای شیطانی خود پرداخت. او چشمهٔ خانه‌ای را که فرزندان ایوب در آن زندگی می‌کردند تکان داد و باعث شد ساختمان فرو بریزد و همهٔ آنان کشته شوند. سپس به صورت مردی که برای دلداری دادن به او آمده بود، نزد ایوب رفت. با لحنی دلنشین به ایوب گفت: «شرایطی که فرزندانت در آن مردند بسیار غم‌انگیز بود. بی‌شک پروردگارت آنچنان که شایسته است، پاداش همهٔ نمازها و دعاهای تو را نمی‌دهد.» ابلیس پس از این سخن، با نگرانی منتظر ماند و امیدوار بود که ایوب اکنون آماده باشد تا از الله روی بگرداند.

Iblis again gathered his helpers and set about his evil deeds. He shook the fountain of the house in which Job's children were living and sent the building crashing, killing all of them. Then he went to Job disguised as a man who had come to sympathize with him. In a comforting tone he said to Job: "The circumstances under which your children died were sad. Surely, your Lord is not rewarding you properly for all your prayers." Having said this, Iblis waited anxiously hoping Job was now ready to reject Allah.

اما باز هم ایوب با پاسخ خود او را ناامید کرد: «خداوند گاهی می‌بخشد و گاهی می‌گیرد. گاهی از کردار ما خشنود و گاهی ناخشنود است. چه چیزی برای من سودمند باشد و چه زیانبار، در ایمانم استوار خواهم ماند و سپاسگزار آفریدگارم خواهم بود.» سپس ایوب در برابر پروردگارش به سجده افتاد. در این هنگام ابلیس بسیار خشمگین شد.

But again Job disappointed him by replying: "Allah sometimes gives and sometimes takes. He is sometimes pleased and sometimes displeased with our deeds. Whether a thing is beneficial or harmful to me, I will remain firm in my belief and remain thankful to my Creator." then Job prostrated to his Lord. At this Iblis was extremely vexed.

ابلیس به درگاه خداوند عرض کرد: «پروردگارا، مال ایوب از بین رفته، فرزندانش مرده‌اند، و او هنوز از نظر جسمی سالم است. و تا زمانی که از سلامتی برخوردار باشد، به امید بازیافتن مالش و داشتن فرزندان بیشتر، به عبادت تو ادامه خواهد داد. پس به من اختیار بر بدنش بده تا آن را ضعیف کنم. او قطعاً عبادت تو را ترک خواهد کرد و در نتیجه نافرمان خواهد شد.» خداوند می‌خواست به ابلیس درس بدهد که ایوب بنده‌ای فداکار برای پروردگارش است. پس درخواست سوم او را پذیرفت، اما شرطی گذاشت: «به تو اختیار بر بدنش می‌دهم، اما بر جانش، عقلش و قلبش اختیاری نداری، زیرا در این جایگاه‌ها علم من و دین من جای دارد.» ابلیس با این اختیار تازه، انتقام خود را از بدن ایوب گرفت و آن را با بیماری پر کرد تا جایی که چیزی جز پوست و استخوان از آن باقی نماند و او رنج شدیدی را تحمل می‌کرد. اما با وجود همه این رنج‌ها، ایوب در ایمان خود استوار ماند و با صبر، همه سختی‌ها را بدون شکایت تحمل کرد.

Iblis called on Allah. "O my Lord, Job's wealth is gone, his children are dead, and he is still healthy in body, and as long as he enjoys good health he will continue to worship You in the hope of regaining his wealth and producing more children. Grant me authority over his body so that I may weaken it. He will surely neglect worshipping You an will thus become disobedient." Allah wanted to teach Iblis a lesson that Jo was a devoted servant of his Lord so He granted Iblis his 3rd request but placed a condition: "I give you authority over his body but not over his soul, intellect or heart, for in these places reside the knowledge of Me and My religion." Armed with this new authority, Iblis began to take revenge on Job's body and filled it with disease until it was reduced to mere skin and bone and he suffered severe pain. But through all the suffering Job remained strong in his faith, patiently bearing all the hardships without complaining.

بندهٔ صالح و شایستهٔ خداوند نومید نشد و به دیگران روی نیاورد، بلکه همچنان به رحمت الهی امیدوار ماند. حتی خویشاوندان و دوستان نزدیکش او را رها کردند. تنها همسر مهربان و دلسوزش با او ماند.

Allah's righteous servant did not despair or turn to others for help but remained hopeful of Allah's mercy. Even close relatives and friends deserted him. Only his kind, loving wife stayed with him.

در لحظهٔ نیازش، او مهربانی‌اش را بر او فرو ریخت و از او پرستاری کرد. در تمام سال‌های رنج، تنها همدم و دلداریِ او باقی ماند.

In his hour of need, she showered her kindness on him and cared for him. She remained his sole companion and comforter through the many years of suffering.

بنابراین ابلیس نومید شد. او با یارانش مشورت کرد، اما آنان نتوانستند به او راهنمایی کنند. آنان پرسیدند: «چگونه است که زیرکی تو در برابر ایوب کارگر نمی‌افتد، اما توانستی آدم، پدر نوع بشر، را از بهشت بیرون کنی؟» ابلیس به شکل مردی نزد همسر ایوب رفت. از او پرسید: «شوهرت کجاست؟»

Therefore Iblis became desperate. He consulted his helpers, but they could not advise him. They asked : "How is it that your cleverness cannot work against Job, yet you succeeded in misleading Adam the father of man, out of Paradise?" Iblis went to Job's wife in the form of a man. "Where is your husband?" he asked her.

او به شکلی تقریباً بی‌جان که روی تخت فرو افتاده بود اشاره کرد و گفت: «آنجاست، میان زندگی و مرگ آویزان.» ابلیس روزهایی را به یادش آورد که ایوب تندرستی، ثروت و فرزندان داشت. ناگهان خاطره دردناک سال‌ها سختی بر او چیره شد و به گریه افتاد. به ایوب گفت:

She pointed to an almost lifeless form crumbled on the bed and said: "There he is, suspended between life and death." Iblis reminded her of the days, when Job had good health, wealth and children. Suddenly, the painful memory of years of hardship overcame her, and she burst into tears. She said to Job:

«پروردگارِ ما تا کی این شکنجه را تحمل خواهی کرد؟ آیا ما برای همیشه بی‌مال، بی‌فرزند و بی‌یار خواهیم ماند؟ چرا از خداوند نمی‌خواهی که این رنج را برطرف کند؟» ایوب آهی کشید و با صدایی آرام پاسخ داد:

"How long are you going to bear this torture from our Lord? Are we to remain without wealth, children or friends forever? Why don't you call upon Allah to remove this suffering?" Job sighed, and in a soft voice replied :

«ابلیس باید با تو وسوسه کرده باشد و تو را ناخشنود ساخته باشد. بگو چند سال از تندرستی و ثروت برخوردار بودم؟» او پاسخ داد: «هشتاد سال.» سپس ایوب گفت: «من چقدر است که اینگونه رنج می‌کشم؟» او گفت: «هفت سال.» ایوب سپس به او گفت: «در این صورت شرم دارم که از پروردگارم بخواهم سختی را برطرف کند، زیرا بیشتر از سال‌های تندرستی و فراوانی رنج نکشیده‌ام. به نظر می‌رسد ایمانت ضعیف شده و از سرنوشت الله ناخشنود شده‌ای. اگر روزی دوباره تندرست شوم، به خدا سوگند که تو را با صد ضربه تازیانه مجازات خواهم کرد! از این روز به بعد، بر خود حرام می‌کنم که چیزی را به دست تو بخورم یا بنوشم. مرا به حال خود واگذار و بگذار پروردگارم هر آنچه می‌خواهد با من بکند.»

"Iblis must have whispered to you and made you dissatisfied. Tell me how long did I enjoy good health and riches?" She replied: "eighty years." Then Job replied: "How long am I suffering like this?" She said: "seven years." Job then told her: "In that case I am ashamed to call on my Lord to remove the hardship, for I have not suffered longer than the years of good health and plenty. It seems your faith has weakened and you are dissatisfied with the fate of Allah. If I ever regain health, I swear I will punish you with a hundred strokes! From this day onward, I forbid myself to eat or drink anything by your hand. Leave me alone and let my Lord do with me as He pleases."

با دلی سنگین و گریهای تلخ، او چارهای جز ترک او و جستن پناهگاهی دیگر نداشت. در این حال درماندگی، ایوب به سوی الله روی آورد؛ نه برای شکایت، بلکه برای طلب رحمت او:

Crying bitterly and with a heavy heart, she had no choice but to leave him and seek shelter elsewhere. In this helpless sate, Job turned to Allah, not to complain but to seek His mercy:

«بیشک! سختی مرا فرا گرفته است و تو مهربانترین مهربانانی.» پس ما دعایش را اجابت کردیم و آنچه از سختی بر او بود برطرف ساختیم، و خانوادهاش را که (از دست داده بود) به او بازگرداندیم، و همانند آنان را نیز با آنها، از جانب خویش رحمتی و یادآوریای برای همه عبادتکنندگان قرار دادیم.

"Verily! distress has seized me and You are the Most Merciful of all those who show mercy." so We answered his call, and we removed the distress that was on him, and We restored his family to him (that he had lost), and the like thereof along with them as a mercy from Ourselves and a Reminder for all who worship Us." (Ch 21:83-84)

و الله تعالیٰ نے یہ حکم بھی دیا:

Almighty Allah also instructed:

به یاد آور بنده‌ی ما ایّوب را، هنگامی که پروردگارش را خواند و گفت: «به‌راستی شیطان مرا به رنج و عذاب مبتلا کرده است» (با از دست دادن سلامتی‌ام و با از دست دادن دارایی‌ام)! (خداوند) فرمود: «پایت را به زمین بزن؛ این چشمه‌ای است برای شستشو و خنکی و نوشیدنی گوارا.» و ما خانواده‌اش را به او بازگرداندیم، و همراه با ایشان همانند آنان را نیز، به عنوان رحمتی از جانب خود و یادآوری برای خردمندان.

"Remember Our slave Job, when he invoked His Lord saying: "Verily! Satan has touched me with distress (by losing my health) and torment (by losing my wealth)!" Allah said to him: "Strike the ground with your foot: This is a spring of water to wash in and cool and a refreshing drink." And We gave him back his family, and along with them the like thereof as a Mercy from Us, and a reminder for those who understand." (Ch 38:41-43)

ایوب فرمان را اطاعت کرد و تقریباً بلافاصله سلامتی‌اش بازگشت. در همین حال، همسر باوفای او دیگر تاب دوری از شوهرش را نداشت و بازگشت تا از او طلب بخشش کند و آرزو داشت به او خدمت کند. وقتی وارد خانه شد، از این تغییر ناگهانی شگفت‌زده شد: ایوب دوباره سالم شده بود! او را در آغوش گرفت و خداوند را برای رحمتش سپاس گفت.

Job obeyed and almost immediately his good health was restored. Meanwhile, his faithful wife could not longer bear to be parted from her husband and returned to him to beg his forgiveness, desiring to serve him. On entering her house, she was amazed at the sudden change: Job was again healthy! She embraced him and thanked Allah for His mercy.

ایوب نگران نبود، زیرا سوگند خورده بود که اگر تندرست شود، همسرش را با صد ضربه تنبیه کند، اما هیچ تمایلی به آزردن او نداشت. او می‌دانست که اگر به سوگندش عمل نکند، در شکستن عهد با الله گناهکار خواهد بود. از این رو، الله در حکمت و رحمت خویش به یاری بنده وفادارش آمد و به او فرمود: «دسته‌ای از گیاهان نازک را در دست بگیر و با آن همسرت را بزن، و سوگندت را مشکن.

Job was not worried, for he had taken an oath to punish her with a hundred strokes if he had regained health but he had no desire to hurt her. He knew if he did not fulfill the oath, he would be guilty of breaking a promise to Allah. Therefore in His wisdom and mercy, Allah came to the assistance of His faithful servant and advised him: "take in your hand a bundle of thin grass and strike therewith your wife, and break not your oath.

«بی‌گمان، ما او را شکیبا یافتیم. چه بنده‌ی نیکویی! راستی او همواره بسیار بازگشت‌کننده (به سوی ما) بود.» (سورهٔ ص، آیهٔ ۴۴)

" Truly! We found him patient. How excellent a slave! Verily, he was ever oft returning in repentance to Us!" (Ch 38:44)