حضرت یونس (علیه السلام) که به ذوالنون نیز شناخته می‌شود. دربارهٔ قومش، خداوند متعال فرمود:

Prophet Jonah (Yunus) (pbuh) also known as Dhan-Nun. About his people Almighty Allah said:

آیا هیچ قوم و جامعه‌ای بود که پس از دیدن عذاب ایمان آورد و ایمانش در آن لحظه او را از عذاب نجات داد؟ (پاسخ: خیر)، مگر قوم یونس؛ هنگامی که ایمان آوردند، عذاب خواری را در زندگی دنیا از ایشان برداشتیم و تا مدتی آنان را بهره‌مند ساختیم. (سوره یونس، آیه ۹۸ قرآن)

"Was there any town community that believed after seeing the punishment, and its Faith at that moment, saved it from the punishment? (the answer is none)--except the people of Jonah; when they believed, We removed from them the torment of disgrace in the life of the present world, and permitted them to enjoy for a while. (Ch 10:98 Quran)

ساکنان شهر نینوا بت‌پرست بودند و زندگی بی‌حیایی داشتند. حضرت یونس (ع) فرستاده شد تا به آنان عبادت الله را بیاموزد. مردم از دخالت او در شیوه عبادتشان خوشایند نبودند، پس بحث کردند: «ما و پدرانمان سال‌های زیادی این خدایان را پرستیده‌ایم و هیچ آسیبی به ما نرسیده است.»

The inhabitants of the town of Nineveh were idolaters who lived a shameless life. Prophet Jonah (pbuh) was sent to teach them the worship of Allah. The people disliked his interference in their way of worship, so they argued. "We and our forefathers have worshipped these gods for many years and no harm has come to us."

با همه تلاشی که برای قانع کردن ایشان به بیهودگی بت‌پرستی و نیکویی احکام الهی می‌کرد، آنان به سخنانش توجهی نکردند. او به ایشان هشدار داد که اگر به حماقت خود ادامه دهند، عذاب الهی به زودی فرا خواهد رسید. آنان به جای آنکه از خداوند بترسند، به یونس گفتند که از تهدیدهایش هراسی ندارند. «بگذار هر چه می‌خواهد بشود،» به او گفتند. یونس دلسرد شد. «در این صورت، شما را به حال خود وا می‌گذارم!» این را گفت و نینوا را ترک کرد، در حالی که از آن بیم داشت که خشم خداوند به زودی فرا رسد.

Try as he might to convince them of the foolishness of idolatry and of the goodness of Allah's laws, the ignored him. He warned them that if they kept on with their foolishness, Allah's punishment would soon follow. Instead of fearing Allah, they told Jonah that they were not afraid of his threats. "Let it happen," they told him. Jonah was disheartened. "in that case, I will leave you to your misery!" so saying, he left Nineveh, fearing that Allah's anger would soon follow.

به یاد آور ذوالنون (یونس) را، آنگاه که خشمگین رفت و گمان کرد که ما بر او سخت نخواهیم گرفت (آن سختی‌هایی را که بر او رسیده بود). (سوره انبیاء، آیه ۸۷)

"Remember Dhan Nun (Jonah), when he went off in anger, and imagined that We shall not punish him (the calamities which had befallen him)! (ch 21:87)

به محض اینکه او شهر را ترک کرد، آسمان رنگ عوض کرد و چنان به نظر می‌رسید که گویی آتش گرفته است. این منظره مردم را پر از ترس کرد. آنان قوم عاد، ثمود و نوح را به یاد آوردند که نابود شدند. آیا سرنوشت آنان هم همین‌گونه خواهد بود؟ کم‌کم ایمان به دل‌هایشان نفوذ کرد. همگی بر کوه گرد آمدند و شروع کردند به درخواست رحمت و آمرزش الهی. صدای گریه‌هایشان در کوه‌ها پیچید. این ساعتی سرنوشت‌ساز بود، پر از توبه‌ای صادقانه.

Hardly had he left the city when the skies began to change color and looked as if they were on fire. The people were filled with fear by this sight. They recalled the destruction of the people of 'Ad, Thamud and Noah. Was theirs to be a similar fate? Slowly faith penetrated their hearts. They all gathered on the mountain and started to beseech Allah for His mercy and forgiveness. The mountains echoed with their cries. It was a momentous hour, filled with sincere repentance.

خداوند خشم خود را برداشت و بار دیگر برکات خود را بر آنان نازل کرد. هنگامی که طوفان هولناک فرو نشست، آنان خواستار بازگشت یونس شدند تا او ایشان را هدایت کند.

Allah removed His wrath and showered His blessings upon them once again. When the threatening storm was lifted, they prayed for the return of Jonah so that he could guide them.

در این میان، یونس با گروهی از مسافران دیگر بر یک کشتی کوچک سوار شده بود. کشتی تمام روز در آب‌های آرام، با باد خوبی که بر بادبان‌ها می‌وزید، به حرکت بود. چون شب فرا رسید، دریا ناگهان دگرگون شد. طوفانی هولناک برخاست، گویی می‌خواست کشتی را تکه‌تکه کند. موج‌ها وحشی به نظر می‌رسیدند. آن‌ها چون کوه‌ها بالا می‌آمدند، سپس چون دره‌ها فرو می‌رفتند، کشتی را به این سو و آن سو پرتاب می‌کردند و از روی عرشه می‌گذشتند.

Meanwhile, Jonah had boarded a small ship in the company of other passengers. It sailed all day in calm waters with a good wind blowing at the sails. When night came, the sea suddenly changed. A horrible storm blew as if it were going to split the ship into pieces. The waves looked wild. They rose up as high as mountains then plunged down like valleys, tossing the ship and sweeping over the deck.

پشتِ کشتی، نهنگی بزرگ آب را می‌شکافت و دهانش را باز می‌کرد. فرمانی از جانب الله متعال به یکی از بزرگ‌ترین نهنگ‌های دریا صادر شده بود که به سطح آب بیاید. آن نهنگ اطاعت کرد.

Behind the ship, a large whale was splitting the water and opening its mouth. A command had been issued from Almighty Allah to one of the greatest whales of the sea to surface. It obeyed.

نهنگ به سرعت به سطح دریا آمد و کشتی را دنبال کرد، همان‌گونه که فرمان داده شده بود.

The whale hurried to the surface of the sea and followed the ship as it had been commanded.

طوفان ادامه یافت و سرکشتی‌بان از خدمه خواست که بار سنگین کشتی را سبک کنند.

The tempest continued and the chief crewman asked the crew to lighten the ship's heavy load.

آنها بار و بنه‌شان را به دریا ریختند، اما این کار کافی نبود. امنیتشان در کم کردن بیشتر وزن بود، پس میان خود تصمیم گرفتند با حذف دست‌کم یک نفر، بار خود را سبک‌تر کنند.

They threw their baggage overboard, but this was not enough. Their safety lay in reducing the weight further, so they decided among themselves to lighten their load by removing at least one person.

ناخدا دستور داد: ما با نام‌های همه مسافران قرعه می‌کشیم. هر کس که نامش درآید، به دریا انداخته خواهد شد.» یونس می‌دانست که این یکی از سنت‌های دریانوردان هنگام مواجهه با طوفان است. این سنتی شرک‌آلود و عجیب بود، اما در آن زمان رایج بود. آغاز رنج و بحران یونس همین‌جا بود.

The captain directed: We will make lots with all of the travelers' names. The one whose name is drawn will be thrown into the sea." Jonah knew this was one of the seamen's traditions when facing a tempest. It was a strange polytheistic tradition, but it was practiced at that time. Jonah's affliction and crisis began.

اینجا پیامبر بود که تحت قوانین مشرکانه‌ای قرار گرفت که دریا و باد را دارای خدایانی سرکش می‌دانست. ناخدا ناچار بود این خدایان را خشنود سازد. یونس با اکراه در قرعه‌کشی شرکت کرد و نامش در کنار نام‌های سایر مسافران قرار گرفت. قرعه کشیده شد و نام «یونس» ظاهر شد.

Here was the prophet, subjected to polytheistic rules that considered the sea and the wind to have gods that riot. The captain had to please these gods. Jonah reluctantly participated in the lot, and his name was added to the other travelers' names. The lot was drawn and "Jonah" appeared.

از آنجا که آنان او را به‌عنوان بزرگوارترین فرد میان خود می‌شناختند، دوست نداشتند او را به دریای خروشان بیندازند. بنابراین تصمیم گرفتند قرعه‌ی دوم را بکشند. باز هم نام یونس بیرون آمد. به او فرصت آخر را دادند و قرعه‌ی سوم را کشیدند. متأسفانه برای یونس، نامش بار دیگر بیرون آمد.

Since they knew him to be the most honorable among them, they did not wish to throw him into the angry sea. Therefore, they decided to draw a second lot. Again Jonah's name was drawn. They gave him a final chance and drew a third lot. Unfortunately for Jonah, his name came up again.

یونس دریافت که دست خداوند در همهٔ این ماجرا بوده است، زیرا او بدون اجازهٔ خداوند رسالت خود را رها کرده بود. کار تمام شده بود و چنین تصمیم گرفته شد که یونس خود را به آب بیندازد.

Jonah realized that Allah's hand was in all this, for he had abandoned his mission without Allah's consent. The matter was over, and it was decided that Jonah should throw himself into the water.

یونس در لبه‌ی کشتی ایستاده بود و به دریای خشمگین نگاه می‌کرد. شب بود و ماهی در آسمان نبود. ستاره‌ها پشت مه‌ای سیاه پنهان شده بودند. اما پیش از آن‌که او را به دریا بیندازند، یونس نام خدا را بر زبان داشت، و در حالی که به دریای طوفانی می‌پرید و زیر موج‌های عظیم ناپدید می‌شد، همچنان آن را تکرار می‌کرد.

Jonah stood at the edge of the ship looking at the furious sea. It was night and there was no moon. The stars were hidden behind a black fog. But before he could be thrown overboard, Jonah kept mentioning Allah's name as he jumped into the raging sea and disappeared beneath the huge waves.

نهنگ یونس را که بر امواج پیش‌رویش شناور بود یافت. او را با شکمی خشمگین بلعید و دندان‌های عاجی‌اش را بر او بست، چنان‌که گویی آن‌ها پیچ‌های سفیدی بودند که در زندانش را قفل می‌کنند.

The whale found Jonah floating on the waves before it. It swallowed Jonah into its furious stomach and shut its ivory teeth on him as if they were white bolts locking the door of his prison.

نهنگ به ته دریا فرو رفت، دریایی که در ژرفای تاریکی جریان دارد.

The whale dived to the bottom of the sea, the sea that runs in the abyss of darkness.

سه لایه تاریکی او را در بر گرفته بود، یکی روی دیگری: تاریکیِ شکمِ نهنگ، تاریکیِ ته دریا، و تاریکیِ شب. یونس گمان کرد که مرده است، اما وقتی دریافت که می‌تواند حرکت کند، حواسش بیدار شد. او دانست که زنده است و در میانِ سه لایه تاریکی زندانی شده است. قلبش با یادِ الله به حرکت درآمد، و زبانش اندکی پس از آن به گفتن گشود:

Three layers of darkness enveloped him, one above the other; the darkness of the whale's stomach, the darkness of the bottom of the sea, the darkness of the night. Jonah imaged himself to be dead, but his senses became alert when he found he could move. He knew that he was alive and imprisoned in the midst of three layers of darkness. His heart was moved by remembering Allah. His tongue released soon after saying:

«لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ» (سورۀ الأنبیاء، آیۀ ۸۷)

" La ilaha illa Anta (none has the right to be worshipped but You (O Allah), Glorified (and Exalted) be You (above all that evil they associate with You), Truly, I have been of the wrong doers." (Ch 21:87 Quran)

یونس همچنان به درگاه خداوند دعا می‌کرد و این دعا را تکرار می‌نمود. ماهی‌ها، نهنگ‌ها، جلبک‌های دریایی و همه جانورانی که در دریا زندگی می‌کردند، صدای دعای یونس را شنیدند؛ تسبیح خداوند را که از شکم نهنگ برمی‌خاست شنیدند. همه این جانوران گرد نهنگ جمع شدند و آنان نیز هر یک به شیوه و زبان خود به نوبت به ستایش خداوند پرداختند.

Jonah continued praying to Allah, repeating this invocation. Fishes, whales, seaweeds, and all the creatures that lived in the sea heard the voice of Jonah praying, heard the celebration of Allah's praises issuing from the whale's stomach. All these creatures gathered around the whale and began to celebrate the praises of Allah in their turn, each in its own way and in its own language.

نهنگ نیز در ستایش خداوند شرکت کرد و دریافت که پیامبری را بلعیده است. از این رو ترسید؛ اما با خود گفت: «چرا باید بترسم؟

The whale also participated in celebrating the praises of Allah and understood that it had swallowed a prophet. Therefore it felt afraid; however, it said to itself; "Why should I be afraid?

خداوند متعال توبهٔ صادقانهٔ یونس را دید و دعای او را در شکم ماهی شنید. خداوند به ماهی فرمان داد که به سطح آب بیاید و یونس را بر جزیره‌ای بیرون افکند. ماهی اطاعت کرد و به دورترین سوی اقیانوس شنا کرد. خداوند به آن فرمان داد که به سوی خورشید گرم و طراوت‌بخش و زمین خوشایند بالا بیاید.

Allah Almighty saw the sincere repentance of Jonah and heard his invocation in the whale's stomach. Allah commanded the whale to surface and eject Jonah onto an island. The whale obeyed and swam to the farthest side of the ocean. Allah commanded it to rise towards the warm, refreshing sun and the pleasant earth.

وال whale ماهی نهنگ یونس را به جزیره‌ای دورافتاده بیرون انداخت. بدنش به سبب اسیدهایی که درون معدهٔ نهنگ بود ملتهب شده بود. او بیمار بود و چون خورشید برآمد، پرتو آن بدن ملتهبش را سوزاند، به طوری که نزدیک بود از شدت درد فریاد بکشد. با این حال، درد را تحمل کرد و پیوسته دعای خود را به درگاه الله تکرار می‌کرد.

The whale ejected Jonah onto a remote island. His body was inflamed because of the acids inside the whale's stomach. He was ill, and when the sun rose, its ray burned his inflamed body so that he was on the verge of screaming for the pain. However, he endured the pain and continued to repeat his invocation to Allah.

خداوند متعال بوته‌ای را برای او رویاند که بر سرش سایه بیفکند و او را محافظت کند. سپس خداوند متعال یونس را بهبود بخشید و او را بخشید. خداوند به یونس فرمود که اگر او به درگاه وی دعا نکرده بود، تا روز قیامت در شکم ماهی می‌ماند.

Almighty Allah caused a vine to grow to considerable length over him for protection. Then Allah Exalted caused Jonah to recover and forgave him. Allah told Jonah that if it had not been for his praying to Him, he would have stayed in the whale's stomach till the Day of Judgment.

فرمود خداوند متعال:

Almighty Allah recounted:

و به یقین یونس از رسولان بود. آنگاه که به کشتیِ پر از بار گریخت، پس قرعه انداخت و از مغلوبان شد. پس ماهیِ بزرگی او را بلعید و او کار سزاوار سرزنش کرده بود. و اگر او از تسبیح‌گویان نمی‌بود، قطعاً تا روز رستاخیز در شکم آن (ماهی) می‌ماند. پس او را در ساحلِ بی‌گیاه افکندیم، در حالی که بیمار بود، و درختی از کدو بر او رویاندیم. و او را به سوی صد هزار نفر یا بیشتر فرستادیم، پس ایمان آوردند و تا مدتی آنان را بهره‌مند ساختیم. [قرآن کریم، سوره الصافات، آیات ۱۳۹-۱۴۸]

" And, verily, Jonah was one of the Messengers. When he ran to the laden ship, he agreed to cast lots and he was among the losers, Then a big fish swallowed him and he had done an act worthy of blame. Had he not been of them who glorify Allah, he would have indeed remained inside its belly (the fish) till the Day of Resurrection. But We cast him forth on the naked shore while he was sick and We caused a plant of gourd to grow over him. And We sent him to a hundred thousand people or even more, and they believed; so We gave them enjoyment for a while. (Ch 37:139-148 Quran).

به تدریج توانایی‌اش بازگشت و راهش را به زادگاهش، نینوا، پیدا کرد. با خوشحالی متوجه تغییری شد که در آنجا رخ داده بود. تمام مردم برای استقبال از او بیرون آمدند. آنان به او خبر دادند که به خداوند ایمان آورده‌اند. سپس با هم نمازی برای شکرگزاری از پروردگار مهربانشان برگزار کردند.

Gradually he regained his strength and found his way to his hometown, Nineveh. He was pleasantly surprised to notice the change that had taken place there. The entire population turned out to welcome him. They informed him that they had turned to believe in Allah. Together they led a prayer of thanksgiving to their Merciful Lord.

ابن عباس روایت می‌کند: «پیامبر خدا ﷺ فرمود: "هیچ‌کس نباید بگوید من از یونس بن متی بهترم."» (صحیح بخاری).

Ibn Abbas narrated: "The Prophet Muhammad (pbuh) said: 'One should not say I am better than Jonah Ibn Matta.'" (Sahih Bukhari).