De kalief is een heerser, wiens plichten het besturen, de uitvoering en het verzorgen van de zaken van de mensen omvatten. Het uitvoeren van het besturen, de uitvoering en het voogdijschap vereist administratieve handelingen. Dit noodzaakt de oprichting van een speciale afdeling die nauw samenwerkt met de kalief om taken te beheren die hem helpen bij het uitvoeren van de plichten van het kalifaat. Daarom is een uitvoerend assistent vereist, te worden aangesteld door de kalief om de administratieve zaken te runnen, maar niet de zaken van het besturen. Hij vervult geen enkele besturende taak zoals de gedelegeerde assistent. Hij is bijvoorbeeld niet toegestaan om een Wali of een amil aan te stellen, noch om de zaken van de mensen te beheren. Zijn plichten zijn louter administratief, dat wil zeggen: het uitvoeren van de besturende bevelen en de administratieve taken die zijn uitgevaardigd door de kalief of de gedelegeerde assistent. Dit is waarom hij bekend staat als de uitvoerend assistent. Juristen noemden hem voorheen ‘wazir tanfidh’, wat simpelweg Mu’awin al-Tanfidh betekent, op basis van het feit dat het woord wazir taalkundig wordt gebruikt om ‘de assistent’ te betekenen. Zij zeiden dat deze wazir een tussenpersoon is tussen de kalief, de onderdanen en de Walis, die de aan hem uitgevaardigde bevelen overbrengt, zijn regels uitvoert, de kalief informeert over de benoeming van Walis, en over de voorbereiding van taakgroepen en legers die aan de grenzen gestationeerd zijn. Hij brengt ook alles wat uit deze kantoren voortkomt over aan de kalief en informeert hem over alle nieuwe zaken die zich kunnen voordoen, zodat hij de bevelen van de kalief met betrekking tot die zaken kan implementeren. Dit maakt hem een assistent in het uitvoeren van bevelen, niet in het nemen van de leiding over hen, of het aan hem toevertrouwen ervan. Hij is vergelijkbaar met het hoofd van de divan van het staatshoofd op de huidige tijd. Aangezien de uitvoerend assistent direct verbonden is aan de kalief, net zoals de gedelegeerde assistent, maakt hij deel uit van het gevolg van de kalief. Zijn taak vereist contact met de heerser (kalief) en vereist nauwe afstemming met de kalief en ontmoetingen met hem in afzondering op elk gewenst moment, dag of nacht, een zaak die in strijd is met de voorwaarden voor een vrouw volgens de goddelijke regels. Daarom moet de uitvoerend assistent een man zijn. Daarnaast mag de uitvoerend assistent geen ongelovige zijn; hij moet een moslim zijn, aangezien hij deel uitmaakt van het gevolg van de kalief. Dit komt doordat Allah (SWT) zegt:
The Khalifah is a ruler, whose duties include ruling, execution, and looking after people’s affairs. The carrying out of ruling, execution and guardianship requires administrative actions. This necessitates the setting up of a special department that works closely with the Khalifah to manage tasks that help him carry out the Khilafah’s duties. Thus an executive assistant is required, to be appointed by the Khalifah to run the administrative affairs but not the affairs of ruling. He does not perform any ruling duties like the delegated assistant. He is not allowed, for example, to appoint a Wali or an amil, nor to manage people’s affairs. His duties are merely administrative, i.e. to execute the ruling orders and the administrative tasks issued by the Khalifah or the delegated assistant. This is why he is known as the executive assistant. Jurists used to call him ‘wazir tanfidh’ which simply means Mu’awin al-Tanfidh, on the basis that the word wazir is linguistically used to mean ‘the assistant’. They said that this wazir is an intermediary between the Khalifah, the subjects and the Walis, who conveys the orders issued to him, executes his rules, informs the Khalifah about the appointment of Walis, and about the preparation of task forces and armies stationed at the frontiers. He also conveys to the Khalifah whatever comes from these offices and informs him of all new matters that may arise so that he can implement the Khalifah’s orders regarding them. This makes him an assistant in executing commands, not in taking charge over them, or entrusting him with them. He is similar to the head of the divan of the head of the state at the present time. Since the executive assistant is linked directly to the Khalifah just like the delegated assistant, he is part of the Khalifah’s entourage. His task requires contact with the ruler (Khalifah) and requires pursuance with the Khalifah and meeting with him in isolation at any time, day or night, a matter that disagrees with the conditions for a woman according to the divine rules. Therefore, the executive assistant has to be a man. In addition the executive assistant cannot be a disbeliever; he must be a Muslim, for he is part of the Khalifah’s entourage. This is because Allah (S.W.T) says:.