14.5 Ukiritimba
14.5 Monopoly
Ukiritimba umekatazwa kabisa, na umeharamishwa katika Sharia kutokana na katazo lake lenye msisitizo lililokuja waziwazi katika Hadithi. Sa'id bin Al-Musayyab alisimulia kutoka kwa Mu'ammar bin Abdullah Al-'Adawi katika Bukhari kwamba Nabii ﷺ alisema: "Hakuna anayefanya ukiritimba isipokuwa mdhalimu." Al-Athram alisimulia kutoka kwa Abu Umamah, akasema: "Mtume wa Allah ﷺ alikataza chakula kifanyiwe ukiritimba." Na Muslim alisimulia kupitia mnyororo wake wa wasimulizi kutoka kwa Sa'id bin Al-Musayyab kwamba Mu'ammar alisema: "Mtume wa Allah ﷺ alisema: 'Yeyote anayefanya ukiritimba ni mdhalimu.'" Katazo lililomo katika Hadithi linaonyesha kukemea na kulaani kwa mfanya ukiritimba kwa kumwita mdhalimu, na mdhalimu maana yake ni mwasi. Huu ni mfuatano unaoonyesha kwamba katazo hili ni la lazima kabisa. Kwa hiyo Hadithi zimeonyesha kuwa ukiritimba ni haramu. Mfanya ukiritimba ni yule anayekusanya bidhaa na kuzishikilia akisubiri bei yake ipande ili aziuze kwa bei ya juu, hadi ikawa ni vigumu kwa wananchi kuzinunua. Kuhusu maana ya mfanya ukiritimba (Muhtakir) kuwa ni yule anayekusanya bidhaa akisubiri bei yake ipande, sababu ni kwamba neno ihtakara kwa lugha lina maana ya kukusanya kitu na kukishikilia kikisubiri kiwe ghali kisha kukiuza kwa bei kubwa. Pia lina maana ya istabadda, yaani kuzuia bidhaa (kuzihifadhi) ili ziuzwe kwa bei ghali. Kuhusu sharti la ukiritimba kwamba ufikie kiwango ambacho inakuwa vigumu kwa wananchi kununua bidhaa iliyokusanywa, sababu ni kwamba hakimu wa ukiritimba hafikiriwi kutokea isipokuwa katika hali kama hiyo. Kama isingekuwa vigumu kwa watu kununua bidhaa hiyo, basi haingekusanywa wala kuzuiwa ili iuzwe kwa bei ghali. Kwa hiyo, sharti la ukiritimba si kununua bidhaa tu; bali ni kuikusanya na kusubiri bei yake ipande ili kuiuza kwa bei ghali, jambo ambalo linachukuliwa kuwa ukiritimba. Hii inatumika iwe mkiritimba ameikusanya kwa kuinunua, au kutokana na mavuno ya shamba lake kubwa kwa sababu yeye ndiye pekee anayepanda aina hiyo ya mazao, au kwa sababu ya aina hiyo kupandwa mara chache, au ameikusanya kutoka kwenye viwanda vyake, kama mzalishaji pekee, au kwa sababu ya uhaba wa aina hii ya viwanda kama ilivyo kwa ukiritimba wa kibepari, ambao hukiritimba utengenezaji wa kitu fulani kwa kuondoa viwanda vingine na hivyo kukiritimba soko. Aina hizi zote huitwa ukiritimba kwa sababu zinalingana kikamilifu na maana ya kimaneno ya neno lililokiritimbwa (Ihtakara), ambalo kwa mara nyingine maana yake ni kuzuia bidhaa isiuzwe na kusubiri bei yake ipande ili iuzwe kwa bei ghali.