604. ابو هریره گفت: پیامبر ﷺ هنگام صبح می‌گفت: «اصبحنا و اصبح الملک لله، و الحمد لله، لا شریک له. لا إله إلا الله، وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد، و هو على كل شيء قدير» ... «به صبح رسیدیم و فرمانروایی از آنِ خداوند است، و ستایش از آنِ خداوند است که شریکی ندارد. هیچ معبودی جز خداوند نیست و به سوی او گردآوری است.» و در شامگاه می‌گفت: «امسینا و امسى الملک لله، و الحمد لله، لا شریک له. لا إله إلا الله، وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد، و هو على كل شيء قدير» ... «به شب رسیدیم و فرمانروایی از آنِ خداوند است، و ستایش از آنِ خداوند است که شریکی ندارد. هیچ معبودی جز خداوند نیست و بازگشت به سوی اوست.»

604. Abu Hurayra said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, would say in the morning, 'We have reached the morning and the kingdom belongs to Allah and all praise belongs to has no partner. There is no god but Allah and to Him is the gathering.' In the evening he would say, 'We have reached the evening and the kingdom belongs to Allah and all praise belongs to Allah who has no partner. There is no god but Allah and to Him is the return."

605. از ابوهریره روایت شده که رسول خدا ﷺ فرمود: «پسرِ گرامیِ پسرِ گرامیِ پسرِ گرامیِ پسرِ گرامی، یوسف پسرِ یعقوب، پسرِ اسحاق، پسرِ ابراهیم بود، که خلیلِ رحمان است، مبارک و متعال.» رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر من آن‌قدر که یوسف در زندان ماند در زندان می‌ماندم و سپس فرستادهٔ دعوت نزد من می‌آمد، آن را می‌پذیرفتم. هنگامی که فرستاده نزد او آمد، گفت: "نزد سرورت بازگرد و از او بپرس که ماجرای زنانی که دست‌های خود را بریدند چه بود."» {(۱۲:۵۰)} خداوند به لوط رحم کرد، آن‌گاه که به ستونی استوار پناه برد و گفت: "ای کاش توان مقابله با شما را داشتم یا می‌توانستم به تکیه‌گاهی نیرومند پناه برم!" {(۱۱:۸۰)} خداوند پیامبری پس از او نفرستاد مگر آن‌که او از ثروتمندان قومش بود.

605. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "The noble son of the noble son of the noble son of the noble son was Yusuf son of Ya'qub son of Ishaq son of Ibrahim, the Khalil (close friend) of the Merciful, the blessed and Exalted." The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "If I had remained in prison for as long as Yusuf remained in prison and then the man with the invitation had come to me, I would have accepted it. When the messenger came to him, he said, 'Go back to your master and enquire of him what happened about the women who cut their hands.' (12:50) Allah showed mercy to Lut when he sought refuge in a strong pillar when he said to his people, 'If only I had the strength to combat you or could seek refuge in a some powerful support!' (11:80) Allah did not send any Prophet after him but that he was one of the wealthy of his people."

۶۰۶. عبدالرحمن بن یزید گفت: «ربیع هر جمعه نزد علقمه می‌رفت. هرگاه من آنجا نبودم، کسی به دنبالم می‌فرستادند. یک بار که من آنجا نبودم، ربیع آمد. علقمه مرا دید و گفت: "آیا ندیدی که ربیع چه آورد؟" [ربیع] گفت: "آیا نمی‌بینی که مردم چقدر زیاد دعا می‌کنند و چقدر کم اجابت می‌شوند؟ این به خاطر آن است که الله متعال تنها دعای خالصانه را می‌پذیرد."» پرسیدم: «آیا عبدالله این را نگفته است؟» گفت: «چه گفته است؟» گفتم که عبدالله گفته است: «الله به کسی که می‌خواهد مردم او را بشنوند گوش نمی‌دهد، و نه به کسی که ریاکاری می‌کند یا بازی می‌کند. او تنها به کسی گوش می‌دهد که دعایش را از ته دل با استواری بخواند.» [علقمه] گفت: «آیا [عبدالله] علقمه را نام برده بود؟» پاسخ داده شد: «بله.»

606. 'Abdu'r-Rahman ibn Yazid said, "Ar-Rabi' used to go to 'Alqama every Friday. When I was not there, they would send for me. Once he came when I was not there. 'Alqama met me and told me, 'Did you not see what ar-Rabi' brought? He said, "Do you not see how frequently people make supplication and how rarely they are answered? That is because Allah Almighty only accepts the sincere supplication."' I asked, 'Didn't 'Abdullah say that?' He asked, 'What did he say?' I said that 'Abdullah said, 'Allah does not listen to someone who wants other people to hear not someone who shows off nor who plays. He only listens to the one who makes a supplication firmly from his heart.' He said, 'Did he mention 'Alqama?' 'Yes' was the answer."

607. از ابوهریره روایت شده که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «هرگاه یکی از شما دعا می‌کند، نباید بگوید: "اگر بخواهی." باید در درخواست خود پابرجا باشد و امید بسیار داشته باشد، زیرا خداوند هیچ چیزی را که عطا می‌کند بزرگ نمی‌شمارد.» 608. از انس روایت شده که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «هرگاه یکی از شما دعا می‌کند، باید در دعای خود پابرجا باشد و نگوید: "خدایا، اگر بخواهی، به من عطا کن." زیرا هیچ‌کس نمی‌تواند خداوند را در برابر خواست او وادار کند.»

607. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "When one of you makes a supplication, he should not say, 'If you wish.' He should be firm in asking and he should have great hope. Allah does not think that anything that He gives is too great.'" 608. Anas reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "When one of you makes a supplication, he should be firm in the supplication and not say, 'O Allah, if you like, give to me.' Allah cannot be forced against His will."

609. ابو نعیم، که وهب است، گفت: «ابن عمر و ابن زبیر را دیدم که دعا می‌کردند و کف دست‌هایشان را جلوی صورتشان گرفته بودند.» 610. عایشه گفت که دید پیامبر ﷺ در حالی که دست‌هایش را بالا برده بود دعا می‌کرد و می‌گفت: «من انسانی هستم، پس مرا عذاب مکن. اگر به هیچ مردی از مؤمنان آزاری برسانم یا او را دشنام دهم، به خاطر آن مرا عذاب مکن.» 611. ابوهریره گفت: «طفیل بن عمرو دوسی نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت: "ای رسول خدا، قبیله دوس سرکشی و انکار کرده‌اند، پس از خدا بخواه که ایشان را لعنت کند." رسول خدا ﷺ رو به قبله کرد و دست‌هایش را بالا برد، و مردم گمان کردند که می‌خواهد آنان را نفرین کند. او گفت: "خدایا، دوس را هدایت کن و به راه آور!"» 612. انس گفت: «یک سال باران نبارید. روز جمعه یکی از مسلمانان نزد پیامبر ﷺ آمد. گفت: "ای رسول خدا، باران نباریده و زمین خشک شده و اموال مردم از بین رفته است." پیامبر ﷺ دست‌هایش را بالا برد در حالی که حتی ابری در آسمان دیده نمی‌شد. بازوانش را آن‌قدر دراز کرد که سفیدی زیر بغلش را دیدم و از خدا باران خواست. همین که نماز را تمام کردیم، باران چنان بارید که جوانی که خانه‌اش نزدیک بود ترسید به خانواده‌اش بازگردد. این باران تا جمعه بعد ادامه داشت. در جمعه بعد گفتند: "ای رسول خدا، خانه‌ها فرو ریخته و راه‌ها بسته شده است." او لبخند زد و گفت که فرزند آدم چقدر زود ناخرسند می‌شود. سپس با دستش اشاره کرد و گفت: "خدایا، باران را اطراف ما ببار، نه بر ما." و باران از مدینه برطرف شد.» 613. عکرمه شنید که عایشه، خدا از او خشنود باد، می‌گفت که دید پیامبر ﷺ دست‌هایش را برای دعا بالا برده و می‌گفت: «خدایا، من انسانی فانی هستم، پس مرا عذاب مکن. اگر به مرد مسلمانی آزار برسانم یا او را دشنام دهم، به خاطر آن مرا عذاب مکن!» 614. جابر بن عبدالله روایت کرد که طفیل بن عمرو از پیامبر ﷺ پرسید: «آیا می‌خواهی برایت دژ و قلعه‌ای محکم باشد؟ دژِ دَوْس.» رسول خدا ﷺ آن را نپذیرفت، به سبب آنچه خداوند برای انصار ذخیره کرده بود. طفیل هجرت کرد و مردی از قومش نیز با او هجرت کرد. آن مرد بیمار شد و در عذاب بود (یا به این مضمون)، پس خزیده به سوی ترکشی رفت، تیری بیرون آورد، رگ‌هایش را برید و مرد. طفیل او را در خواب دید و از او پرسید: «با تو چه کردند؟» گفت: «به سبب هجرتم به پیامبر ﷺ آمرزیده شدم.» پرسید: «دستانت را چه شد؟» گفت: «به من گفته شد: آنچه را از دستانت تباه کردی، در تو اصلاح نخواهیم کرد.» گوید: طفیل این ماجرا را برای پیامبر ﷺ نقل کرد و پیامبر ﷺ فرمود: «خداوندا، دستانش را ببخش!» و هنگام گفتن این سخن دستانش را بلند کرد.

609. Abu Nu'aym, who is Wahb, said, "I saw Ibn 'Umar and Ibn az-Zubayr making supplication, cupping their palms in front of their faces." 610. 'A'isha say that she saw the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, making supplication with his hands raised, saying, 'I am a man, so do not punish me. If I harm any man of the believers or revile him, do not punish me for that.'" 611. Abu Hurayra said, "At-Tufayl ibn 'Amr ad-Dawsi came to the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, and said, 'Messenger of Allah, Daws have rebelled and rejected, so ask Allah to curse them.' The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, faced the qibla and raised his hands and the people thought that he was going to curse them. He said, 'O Allah, guide Daws and lead them!'" 612. Anas said, "No rain fell for a year and so one of the Muslims went to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, on Jumu'a (Friday). He said, 'Messenger of Allah, there has been no rain and the ground is dry and people's wealth has been destroyed.' He raised his hand when there was not a cloud to be seen in the sky. He stretched out his arms until I could see the whiteness of his armpits and asked Allah for rain. As soon as we finished the prayer, (the rain was such that) the youth whose house was near was afraid to return to his family. It last past Friday, The following Friday, they said, 'Messenger of Allah, the houses have fallen down and the paths are blocked.' He smiled and observed how quickly the son of Adam becomes discontented. He said while making a gesture with his hand, 'O Allah, around us and not on us.' And the rain cleared away from Madina." 613. 'Ikrima heard 'A'isha, may Allah be pleased with her, say that she say the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, raise his hands in supplication, saying, 'O Allah, I am a mortal, so do not punish me. If I harm or revile a Muslim man, do not punish me for it!'" 614. Jabir ibn 'Abdullah reported that at-Tufayl ibn 'Amr asked the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, "Do you want a fortress and a citadel? The fortress of Daws." The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, refused it because of what Allah had stored up for the Ansar. At-Tufayl made hijra and a man of his people made hijra with him. The man fell ill and was in torment (or words to that effect) and he crawled over to a quiver, took out an arrow, sliced his veins and died. At-Tufayl saw him a dream and asked him, "What has been done to you?" He replied, "I was forgiven because of my hijra to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace." He asked, "What happened to your hands?" He replied, "It was said, 'We will not put right in you that part of your hands which you destroyed.'" He said that at-Tufayl related that tot he Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and the Prophet said, "O Allah, forgive his hands!" and he raised his hands when he said it.

617. شَدّاد بن اَوس روایت کرده‌اند که پیامبر ﷺ فرمود: «بهترین شیوهٔ طلب آمرزش این است: "خدایا! تو پروردگار منی. جز تو معبودی نیست. تو مرا آفریدی و من بندهٔ تو هستم. تا جایی که توانایی دارم، بر پیمان و وعدهٔ تو پایبندم. نعمت تو را به یاد می‌آورم و به گناهان خود اعتراف می‌کنم، پس مرا ببخش؛ چرا که جز تو کسی گناهان را نمی‌بخشد. از شرّ آنچه کرده‌ام به تو پناه می‌برم." اگر کسی این دعا را شامگاهان بگوید و همان شب بمیرد، به بهشت خواهد رفت» یا فرمود: «از اهل بهشت خواهد بود. و اگر آن را صبحگاهان بگوید و همان روز بمیرد، همین‌گونه است.» 618. ابن عمر گفت: «ما این را در مجلس پیامبر ﷺ صد بار می‌گفتیم: "پروردگارا! مرا ببخش و توبه‌ام را بپذیر، که تو توبه‌پذیر و مهربانی."» 619. عایشه گفت: «رسول خدا ﷺ پس از نماز چاشت، صد بار این را گفت: "پروردگارا! مرا ببخش و توبه‌ام را بپذیر، که تو توبه‌پذیر و مهربانی."» 620. نگاه کنید به حدیث ۶۱۷.

617. Shaddad ibn Aws reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The best way of asking forgiveness is 'O Allah, You are my Lord. There is no god but You. You created me and I am Your slave. I follow Your covenant and promise as much as I can. I acknowledge Your blessing and I confess to my wrong actions, so forgive me. Only You can forgive wrong actions. I seek refuge with You from the evil of what I have done.' If he says it in the evening and then dies, he will enter the Garden or he said that he will be one of the people of the Garden. If he says it in the morning and dies that day it is the same." 618. Ibn 'Umar said, "We used to say this a hundred times in the assembly of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, 'O Lord, forgive me and turn to me. You are the Ever-Turning, the Merciful.'" 619. 'A'isha said, "The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, prayed the Duha prayer and then said, 'O Lord, forgive me and turn to me. You are the Ever-Turning, the Merciful' a hundred times." 620. See 617.

621. عبداللہ بن عمر نے کہا: «میں نے نبی ﷺ کو فرماتے سنا: "اللہ کی طرف توبہ کرو۔ میں ہر روز اس کی طرف سو مرتبہ توبہ کرتا ہوں۔"» 622. کعب بن عجرہ نے کہا: «جو لوگ نماز کے بعد کے اذکار کو دہراتے ہیں وہ ناکام نہیں ہوں گے۔ وہ یہ ہیں: "سبحان اللہ"، "الحمد للہ" اور "لا إلہ إلا اللہ" سو سو مرتبہ۔»

621. 'Abdullah ibn 'Umar said, "I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, say, 'Turn in repentance to Allah. I turn to Him a hundred times every day." 622. Ka'b ibn 'Ujra said, "Those who repeat the supplications which follow the prayers will not be disappointed. They are: 'Glory be to Allah'; 'Praise be to Allah'; and 'There is no god but Allah' a hundred times."

623. عبدالله بن عمرو روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «سریع‌ترین دعایی که مستجاب می‌شود، دعای کسی است برای شخص دیگری که حاضر نیست.» 624. ابوبکر صدیق گفته شد که می‌گفت: «دعای برادری در راه خدا مستجاب می‌شود.» 625. صفوان بن عبدالله بن صفوان، که با دختر ابوالدرداء ازدواج کرده بود، گفت: «در شام به دیدار آنان رفتم و ام‌الدرداء را در خانه یافتم، اما ابوالدرداء را نیافتم. او پرسید: "آیا قصد داری امسال به حج بروی؟" گفتم: "بله." گفت: "برای ما از خداوند طلب خیر کن و برای ما دعا نما. پیامبر ﷺ فرمود: "دعای مرد مسلمان برای برادر غایبش مستجاب می‌شود. بر سر او فرشته‌ای موکل است. هرگاه برای برادرش از خدا خیر بخواهد، آن فرشته می‌گوید: "آمین، و همان برای تو نیز باشد."»" سپس با ابوالدرداء در بازار دیدار کردم و او نیز سخنی مشابه از پیامبر ﷺ نقل کرد.» 626. عبدالله بن عمرو روایت کرده است که مردی گفت: «خدایا، فقط مرا و محمد ﷺ را بیامرز!» پیامبر ﷺ فرمود: «تو آن را از بسیاری از مردم پوشیده داشتی.» 627. ابن عمر گفت: «شنیدم که پیامبر ﷺ در این مجلس صد بار از خداوند آمرزش می‌خواست و می‌گفت: "خدایا، مرا بیامرز و به من بازگرد و بر من رحم کن. تو بسیار بازگشت‌کننده و مهربانی."»

623. 'Abdullah ibn 'Amr reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The swiftest supplication to be answered is the supplication of someone for another person who is not present." 624. Abu Bakr as-Siddiq was heard to say, "The supplication of a brother in Allah is answered." 625. Safwan ibn 'Abdullah ibn Safwan, who was married to the daughter of Abu'd-Darda', said, "I visited them in Syria and found Umm ad-Darda' in the house, but not Abu'd-Darda'. She asked, 'Are you intending to go on hajj this year?' 'Yes,' I replied. She said, 'Make supplication to Allah and ask for good for us. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The supplication of a Muslim man for his absent brother is answered. At his head there is a guardian angel. Whenever he asks Allah to give his brother good, the angel says, 'Amen, and may you have the same.'"' I met Abu'd-Darda' in the market and he said something similar which was related from the Prophet, may Allah bless him and grant him peace." 626. 'Abdullah ibn 'Amr reported that a man said, "O Allah, forgive me and Muhammad alone!" The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "You have veiled it from many people." 627. Ibn 'Umar said, "I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, asking Allah to forgive him a hundred times in this assembly with the words, 'O Allah, forgive me and turn to me and show mercy to me. You are the Ever-Turning, Merciful.'"

628. ابن عمر گفت: «من در هر کاری که انجام می‌دهم دعا می‌کنم، حتی دعا می‌کنم که خدا گام‌های شترم را بلند کند تا در آن آسایش یابم.» 629. روایت شده است که عمر با این سخنان دعا می‌کرد: «خدایا، مرا با نیکان بمیران و در میان بدان رها مکن. مرا به نیکی‌ها پیوند ده.» 630. روایت شده است که عبدالله این دعاها را بسیار به کار می‌برد: «پروردگارا، میان ما صلح برقرار کن و ما را به راه اسلام هدایت فرما. ما را از تاریکی (بیرون آر و) به سوی نور ببر. گناهان آشکار و پنهان ما را از ما دور گردان. در گوش‌ها، چشم‌ها، دل‌ها، همسران و فرزندانمان برکت ده. به ما بازگرد که تو بسیار بازگشت‌پذیر و مهربانِ بی‌نهایتی. ما را سپاس‌گزار نعمتت گردان و از کسانی قرار ده که آن را ستایش و اعلام می‌کنند. آن را برای ما کامل گردان.» 631. هنگامی که انس برای برادرش دعا می‌کرد، می‌گفت: «خدا او را به برکت پرهیزگاران برکت دهد. آنان نه ستمکارند و نه تباهکار. شب‌ها به نماز می‌ایستند و روزها روزه می‌گیرند.» 632. عمرو بن حارث گفت: «مادرم مرا نزد پیامبر ﷺ برد و او سرم را نوازش کرد و برای روزی‌ام دعا کرد.» 633. به انس بن مالک گفته شد: «برادرانت از بصره نزد تو آمده‌اند (و آن روز او در زاویه بود) و می‌خواهند که برایشان نزد خدا دعا کنی.» او گفت: «خدایا، آنان را ببخش و بر ایشان رحم کن. در این دنیا و در آخرت به آنان نیکی ده و از عذاب آتش نگهشان دار.» از او خواستند که بیشتر بگوید و او همان سخن را تکرار کرد. گفت: «اگر این به شما داده شود، خیر دنیا و آخرت به شما داده شده است.» 634. انس بن مالک گفت: «پیامبر ﷺ شاخه‌ای را گرفت و تکان داد و همه برگ‌هایش نریخت. سپس دوباره تکانش داد و همه برگ‌هایش نریخت. بار سوم نیز تکانش داد، اما همه برگ‌هایش نریخت.» ُ and said: "سبحان الله و الحمد لله و لا إله إلا الله" ... فإن ذلك يحط الخطايا كما تتحات ورق الشجر.» 635. روي عن أنس أن امرأةً جاءت إلى النبي ﷺ تشكو إليه حاجةً لها، فقال: «ألا أدلك على ما هو خيرٌ من ذلك؟ تقولين: لا إله إلا الله ثلاثاً وثلاثين مرةً عند نومك، وتقولين: سبحان الله ثلاثاً وثلاثين، والحمد لله أربعاً وثلاثين، فتلك مائةٌ، وهي خيرٌ من الدنيا وما فيها.» 636. قال النبي ﷺ: «من قال: لا إله إلا الله مائة مرة، وسبحان الله مائة مرة، والله أكبر مائة مرة، كان أفضل من عتق عشر رقابٍ، وذبح سبعة من الإبل.» 637. جاء رجلٌ إلى النبي ﷺ فقال: «يا رسول الله، أيُّ الدعاء أفضل؟» فقال: «أن تسأل الله العفو والعافية في الدنيا والآخرة.» ثم جاءه من الغد فقال: «يا نبي الله، أيُّ الدعاء أفضل؟» فقال: «أن تسأل الله العفو والعافية في الدنيا والآخرة، فإذا أُعطيتَ العافية في الدنيا والآخرة فقد أفلحت.» 638. روى أبو ذرٍّ أن النبي ﷺ قال: «أحبُّ الكلام إلى الله: سبحان الله وبحمده، لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيءٍ قديرٌ، لا حول ولا قوة إلا بالله، سبحان الله وبحمده.» 639. روت أم كلثوم بنت أبي بكر أن عائشة قالت: «دخل عليّ النبي ﷺ وأنا أصلي، فأراد حاجةً، فطوّلتُ الصلاة، فقال: يا عائشة، عليكِ بالدعاء الجامع.» فلما فرغتُ قلتُ: يا رسول الله، ما الدعاء الجامع؟ او فرمود: «بگو: "اللّهُمّ، از تو تمام خیرِ عاجل و آجل را می‌خواهم، آنچه از آن می‌دانم و آنچه نمی‌دانم. و از تمام شرِّ عاجل و آجل به تو پناه می‌برم، آنچه از آن می‌دانم و آنچه نمی‌دانم. از تو بهشت را می‌خواهم و آنچه سخن یا عملی که مرا به آن نزدیک کند. و از آتش به تو پناه می‌برم و از آنچه سخن یا عملی که مرا به آن نزدیک کند. از تو به حق آنچه محمدﷺ از تو خواست درخواست می‌کنم، و به تو پناه می‌برم از آنچه محمدﷺ از آن به تو پناه برد، و هر تقدیری که برای من مقدر کرده‌ای، پایان آن را هدایتِ درست قرار ده."»

۶۴۰. ابو سعید خدری روایت کرده که پیامبر ﷺ فرمود: «اگر مسلمانی چیزی برای صدقه دادن نداشته باشد، باید در دعای خود بگوید: "اللّهم صلِّ على محمدٍ، عبدِك ورسولِك، وصلِّ على المؤمنين والمؤمنات، والمسلمين والمسلمات." این برای او صدقه خواهد بود.» ۶۴۱. ابو هریره روایت کرده که پیامبر ﷺ فرمود: «هر کس بگوید: "اللّهم صلِّ على محمدٍ وعلى آلِ محمدٍ كما صلّيتَ على إبراهيمَ وعلى آلِ إبراهيمَ، وبارِكْ على محمدٍ وعلى آلِ محمدٍ كما باركتَ على إبراهيمَ وعلى آلِ إبراهيمَ، وارحمْ محمدًا وآلَ محمدٍ كما رحمتَ إبراهيمَ وآلَ إبراهيمَ"، من در روز قیامت برای او گواهی خواهم داد و برایش شفاعت خواهم کرد.» ۶۴۲. مالک بن اَوس بن حَدَثان گفت: پیامبر ﷺ برای قضای حاجت به زمین باز رفت و کسی را ندید که او را دنبال کند. عمر بیرون رفت و با یک ظرف گلی یا ظرف وضو او را دنبال کرد. او را دید که در بستر رودخانه سجده کرده است. عمر به عقب برگشت و پشت سر او نشست تا آنکه پیامبر ﷺ سرش را بلند کرد. فرمود: «نیکو کردی ای عمر! وقتی مرا در حال سجده دیدی، پشت سرم آمدی. جبرئیل نزد من آمد و گفت: هر کس یک بار بر تو درود فرستد، خداوند ده بار بر او درود می‌فرستد و ده درجه او را بالا می‌برد.» ۶۴۳. انس بن مالک روایت کرده که پیامبر ﷺ فرمود: «هر کس یک بار بر من درود فرستد، خداوند ده بار بر او درود می‌فرستد و ده خطا از او می‌زداید.»

640. Abu Sa'id al-Khudri reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "If any Muslim does not have anything to give as sadaqa, he should say in his supplication, 'O Allah, bless Muhammad, Your slave and Your Messenger and bless the believers, both men and women, and the Muslims, both men and women.' That will be sadaqa for him." 641. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "If anyone says, 'O Allah, bless Muhammad and the family of Muhammad as You blessed Ibrahim and the family of Ibrahim. Shower blessings on Muhammad and the family of Muhammad as You showered blessings on Ibrahim and the family of Ibrahim. Show mercy to Muhammad and the family of Muhammad as You showed mercy to Ibrahim and the family of Ibrahim,' I will testify for him on the Day of Rising and I will intercede for him." 642. Malik ibn Aws ibn al-Hadathan said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, went out to open ground to answer a call of nature and did not find anyone to follow him. 'Umar went out and followed him with a clay pot or wudu' vessel. He found him prostrating in a river bed. He fell back and sat behind him until the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, lifted his head. He said, 'You have done well, 'Umar. When you found me prostrating, you went behind me. Jibril came to me and said, 'If someone says the prayer on you once, Allah will pray ten times on him and raise him ten degrees.'" 643. Anas ibn Malik reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "If anyone says the prayer on me once, Allah prays on him ten times and removes ten errors from him."

644. جابر بن عبدالله روایت کرد که پیامبر ﷺ به منبر بالا رفت. چون به پله اول رسید، گفت: «آمین». چون به پله دوم بالا رفت، گفت: «آمین»، و چون به پله سوم قدم گذاشت، گفت: «آمین». گفتند: «ای فرستاده خدا، ما شنیدیم که سه بار «آمین» گفتی». فرمود: «هنگامی که به پله اول بالا رفتم، جبرئیل نزد من آمد و گفت: "بدبخت است بنده‌ای که ماه رمضان بر او درآید و پیش از آنکه از او بگذرد آمرزیده نشود." گفتم: "آمین". سپس گفت: "بدبخت است بنده‌ای که یکی از پدر و مادرش یا هر دوی آنها را زنده درمی‌یابد و آنان او را به بهشت راه نمی‌دهند." گفتم: "آمین". سپس گفت: "بدبخت است بنده‌ای که چون نام تو نزد او برده شود، بر تو درود نفرستد." و گفتم: "آمین"». 645. ابوهریره روایت کرد که فرستاده خدا ﷺ فرمود: «هرکس یک بار بر من درود فرستد، خداوند ده بار بر او درود می‌فرستد». 646. مانند حدیث ۶۴۴ است، با این تفاوت که به جای «بدبخت است» عبارت «ننگ بر» آمده است. 647. جویریه، دختر حارث بن ابی ضرار (که نامش برّه بود و پیامبر ﷺ او را جویریه نامید)، روایت کرد که پیامبر ﷺ او را ترک گفت و تا زمانی که نامش برّه بود، نمی‌خواست دوباره نزد او برگردد. سپس در اواخر روز نزد او بازگشت و دید هنوز نشسته است. فرمود: «هنوز نشسته‌ای؟ پس از آنکه من از نزد تو رفتم، چهار جمله را سه بار گفتم. اگر با همه سخنان تو سنجیده شوند، بر آنها سنگینی می‌کنند. آنها این‌اند: "سبحان الله و بحمده، عدد خلقه، و رضا نفسه، و زنة عرشه، و مداد کلماته"». (منزه است خدا و ستایش او، به شمار آفریده‌هایش، و به خشنودی خودش، و به وزن عرشش، و به اندازه کلماتش.) 648. ابوهریره روایت کرد که فرستاده خدا ﷺ فرمود: «از آتش دوزخ به خدا پناه ببرید». از عذاب قبر به خدا پناه ببرید. از فتنه دجال به خدا پناه ببرید. از فتنه‌های زندگی و مرگ به خدا پناه ببرید.

644. Jabir ibn 'Abdullah reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, went up the minbar. When he reached the first step, he said, "Amen". When he ascended to the second step, he said, "Amen," and when he stepped onto the third step, he said, "Amen." They said, "Messenger of Allah, we heard you say 'Amen' three times." He said, "When I went up the first step, Jibril, may Allah bless him and grant him peace, came to me and said, 'Wretched is the slave to whom Ramadan comes and when it passes from him is not forgiven.' I said, 'Amen.' Then he said, 'Wretched is the slave who has one or both of his parents alive and they do not let him enter the Garden.' I said, 'Amen.' Then he said, 'Wretched is a slave who does not bless you when you are mentioned in his presence,' and I said, 'Amen.'" 645. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "If anyone prays once on me, Allah will pray ten times on him.'" 646. Similar to 644 except it has "Shame on" rather than "Wretched isÉ" 647. Juwayriyya, the daughter of al-Harith ibn Abi Dirar, (whose name had been Barra but the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, had renamed her Juwayriyya) reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, had left her and he did not want to go back in while her name was Barra. Then he went back to her while it was late in the day and found that she was still sitting. "Are you still sitting?" he asked, "After I left you I uttered four phrases three times. If they were to be weighed against all your words, they would outweigh them. They are: 'Glory be to Allah and by His praise in number as great as His creation and in accordance with His own pleasure and the weight of His Throne and the extent of His words.'" 648. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "Seek refuge with Allah from Hellfire. Seek refuge with Allah from the punishment of the grave. Seek refuge with Allah from the sedition of the Dajjal. Seek refuge with Allah from the trials of life and death."

۶۴۹. جابر روایت کرد که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «خدایا، شنوایی و بینایی‌ام را سالم بدار و تا هنگام مرگ آن‌ها را سالم نگه دار. آن‌کس را که به من ستم می‌کند از من بازدار و از او انتقام بگیر.» ۶۵۰. ابوهریره روایت کرد که پیامبر ﷺ می‌فرمود: «خدایا، بینایی و شنوایی‌ام را برایم برخوردار کن و تا هنگام مرگ آن‌ها را سالم نگه دار. دشمنم را از من بازدار و از او انتقام بگیر.» ۶۵۱. طارق بن اشیم اشجعی گفت: «ما به دیدار پیامبر ﷺ می‌رفتیم. یک بار مردی و زنی آمدند و آن مرد پرسید: "ای فرستاده خدا، هنگام نماز چه بگویم؟" فرمود: "بگو: خدایا، مرا بیامرز، بر من رحم کن، هدایتم فرما و روزی‌ام ده. [این دعا] دنیا و آخرت را برای تو گرد می‌آورد."» ۲۸۳. کسی که برای طولانی شدن عمر دعا می‌کند ۶۵۲. ام قیس روایت کرد که پیامبر ﷺ به او فرمود: «آنچه او گفت، عمرش را طولانی می‌کند.» گفتند: «ما زنی را نمی‌شناسیم که عمری چنان طولانی یافته باشد که او یافته است.» ۶۵۳. انس گفت: «پیامبر ﷺ به خانه ما، یعنی خانه خاندانش، می‌آمد. روزی به نزد ما آمد و برای ما دعا کرد. ام سلیم گفت: "آیا برای خدمتکار کوچک خود دعا نمی‌کنی؟" فرمود: "خدایا، او را فراوان مال و فرزند ده، عمرش را طولانی کن و او را بیامرز." برای من سه بار دعا کرد. من در سن ۱۰۳ سالگی دفن خواهم شد. میوه‌هایم در سال دوبار خورده می‌شود و عمر درازی یافتم تا آنجا که در برابر مردم شرمنده شدم، و امیدوارم که آمرزیده شوم.»

649. Jabir reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "O Allah, let my hearing and sight be sound and make them remain sound until I die. Turn away from me the one who wrongs me and give me revenge on him." 650. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to say, "O Allah, let me enjoy my sight and hearing and make them remain sound until I die. Turn away my enemy and grant me revenge on him." 651. Tariq ibn Ashyam al-Ashja'i said, "We used to go and visit the Prophet, may Allah bless him and grant him peace. On one occasion a man and woman came and the man asked, 'Messenger of Allah, what should I say when I pray?' He replied, 'Say, "O Allah, forgive me, show mercy to me, guide me and provide for me.; They will combine this world and the Next world for you.'" 283. Someone who makes supplication for a long life 652. Umm Qays reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said to her, "What she said will make her life long. They said, "We do not know of any woman who was given the long life that she was given." 653. Anas said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to come to us, the people of his house. One day he came to us and made supplication for us. Umm Sulaym said, 'Won't you make supplication for your little servant?' He said, 'O Allah, give him a lot of wealth and children. Make him live long and forgive him.' "He made supplication for me three times. I will be buried when I am 103. My fruits can be eaten twice in the year and I lived a long time until I was embarrassed in front of people, and I hope for forgiveness."

652. امّ قیس روایت کرده است که پیامبر ﷺ به او فرمود: «آنچه او گفت، عمرش را طولانی خواهد کرد.» گفتند: «ما زنی را نمی‌شناسیم که عمری به درازای آنچه او یافت، داشته باشد.» 653. انس گفت: «پیامبر ﷺ به خانه ما، یعنی خاندان او، می‌آمد. روزی به نزد ما آمد و برایمان دعا کرد. امّ سُلَیم گفت: "آیا برای خدمتگزار کوچک خود دعا نمی‌کنی؟" فرمود: "خدایا، مال و فرزندان فراوان به او بده، عمرش را طولانی کن و او را ببخش."» انس می‌گوید: «سه بار برایم دعا کرد. من در صد و سه سالگی دفن خواهم شد. میوه‌های باغم دو بار در سال خورده می‌شود و آن‌قدر زندگی کردم که در برابر مردم شرمنده شدم، و امیدوارم که آمرزیده شوم.»

652. Umm Qays reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said to her, "What she said will make her life long. They said, "We do not know of any woman who was given the long life that she was given." 653. Anas said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to come to us, the people of his house. One day he came to us and made supplication for us. Umm Sulaym said, 'Won't you make supplication for your little servant?' He said, 'O Allah, give him a lot of wealth and children. Make him live long and forgive him.' "He made supplication for me three times. I will be buried when I am 103. My fruits can be eaten twice in the year and I lived a long time until I was embarrassed in front of people, and I hope for forgiveness."

654. از ابوهریره روایت است که پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «دعای هیچ یک از شما پذیرفته می‌شود، تا زمانی که شتاب نکند و نگوید: دعا کردم و پذیرفته نشد.» 655. از ابوهریره روایت است که پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «دعای هیچ یک از شما پذیرفته می‌شود، تا زمانی که برای چیزی که گناه است یا قطع رحم است دعا نکند، و تا زمانی که شتاب نکند و نگوید: دعا کردم و پذیرفته نشد، و در نتیجه از دعا کردن دست بکشد.»

654. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "The supplication of any of you is answered as long as he does not get impatient and say, 'I made supplication and was not answered.'" 655. Abu Hurayra reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "The supplication of any of you is answered as long as he does not make supplication for something which is a wrong action or cutting off ties of kinship or become impatient and say, 'I made supplication and was not answered,' and so he stops making supplication.'"

656. از عمرو بن شعیب روایت است که پدرش از جدّش نقل کرد که گفت: «از پیامبر ﷺ شنیدم که می‌فرمود: "خدایا، از تنبلی و وام به تو پناه می‌برم. از فتنهٔ دجّال به تو پناه می‌برم. از عذاب آتش به تو پناه می‌برم."» 657. ابوهریره روایت کرده که پیامبر ﷺ از شرّ زندگی و مرگ، و از عذاب قبر، و از شرّ دجّال به خداوند پناه می‌برد.

656. 'Amr ibn Shu'ayb reported that his grandfather said, "I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, say, 'O Allah, I seek refuge with You from laziness and debt. I seek refuge with You from the trial of the Dajjal. I seek refuge with You from the punishment of the Fire.'" 657. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to seek refuge with Allah from the evils of life and death and the punishment of the grave and the evil of the Dajjal."

658. ابوہریرہ ؓ سے روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "جو شخص اللہ سے نہیں مانگتا، اللہ اس سے ناراض ہوتا ہے۔" 659. انس ؓ سے روایت ہے کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "جب تم اللہ سے دعا کرو تو پختہ یقین کے ساتھ دعا کرو۔ تم میں سے کوئی یہ نہ کہے کہ 'اگر تو چاہے تو مجھے عطا فرما دے'، کیونکہ اللہ کو کوئی مجبور کرنے والا نہیں۔" 660. عثمان ؓ کہتے ہیں کہ انہوں نے نبی ﷺ کو فرماتے ہوئے سنا: "جو شخص صبح و شام تینتیس بار یہ کہے: 'بِسْمِ اللہِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ'، تو اسے کوئی چیز نقصان نہیں پہنچائے گی۔" عثمان ؓ کو فالج کا کچھ حصہ لاحق ہو گیا تھا، تو جس شخص سے انہوں نے یہ بات کہی، اس نے انہیں (حیرت سے) دیکھا۔ عثمان ؓ نے یہ بھانپ لیا اور کہا: "حدیث وہی ہے جو میں نے تم سے بیان کی، مگر اس دن میں نے یہ دعا نہیں پڑھی تھی، اس لیے اللہ کا فیصلہ نافذ ہو گیا۔"

658. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Allah is angry with someone who does not ask of Him." 659. Anas reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "When you call on Allah, be definite in your supplication. None of you should say, 'If You will, give it to me.' No one can force Allah." 660. 'Uthman said that he heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, say, "A person will not be harmed by anything if he says every morning and evening 33 times, 'In the Name of Allah by whose Name nothing in the earth or the heaven is harmed. He is the All-Hearing, the All- Knowing.'" 'Uthman had been afflicted by partial paralysis and the man to whom he said this looked at him (with surprise). He understood that and said, "The hadith is as I have told you, but I did not say it that day and so the decree of Allah was carried out."

661. سهل بن سعد گفت: «دو زمان است که درهای آسمان گشوده می‌شود. در آن هنگام‌ها، دعای کسی که دعا می‌کند بسیار به ندرت رد می‌شود: هنگامی که اذان گفته شده باشد، و هنگامی که در صف‌های نبرد در راه خدا باشند.»

661. Sahl ibn Sa'd said, "There are two hours in which the gates of heaven are opened. At those times very rarely is the supplication of someone who makes supplication rejected: when the call to prayer has been given and when in battle ranks in the Cause of Allah."

662. ابو سرمه روایت کرده است که رسول خدا ﷺ می‌فرمودند: «اللّهم اِنّی اَسألُکَ اَن تُغنِیَنی و تُغنِیَ مَولایَ!» ای خدا، از تو می‌خواهم که مرا بی‌نیاز گردانی و مولایم را بی‌نیاز گردانی! 663. شَکَل بن حُمَید گفت: «ای رسول خدا ﷺ، دعایی به من بیاموز که برایم سودمند باشد.» فرمودند: «بگو: "اللّهم اَعوذُ بِکَ مِن شَرِّ سَمعی و مِن شَرِّ بَصَری و مِن شَرِّ لِسانی و مِن شَرِّ قَلبی و مِن شَرِّ مَنیِّی" ای خدا، به تو پناه می‌برم از شر گوش و چشمم، از شر زبانم، از شر دلم و از شر خواهش نفسم.» 664. عبدالله بن عباس روایت کرده است که رسول خدا ﷺ می‌فرمودند: «اللّهم اَعِنّی و لا تُعِن عَلَیَّ، و انصُرنی و لا تَنصُر عَلَیَّ، و امکُر لی و لا تَمکُر عَلَیَّ، و اهدِنی و یَسِّر الهُدی لی.» ای خدا، مرا یاری ده و بر ضد من یاری مکن، و مرا پیروز گردان و بر ضد من پیروز مگردان، و برای من چاره‌اندیشی کن و بر ضد من چاره‌اندیشی مکن، و مرا هدایت فرما و هدایت را برایم آسان گردان. 665. ابن عباس گفت: «شنیدم که پیامبر ﷺ با این کلمات دعا می‌کردند: "اللّهم اَعِنّی و لا تُعِن عَلَیَّ، و انصُرنی و لا تَنصُر عَلَیَّ، و امکُر لی و لا تَمکُر عَلَیَّ، و اهدِنی و یَسِّر الهُدی لی، و انصُرنی عَلی مَن بَغی عَلَیَّ. رَبِّ اجعَلنی لَکَ شَکّارًا، لَکَ ذَکّارًا، لَکَ رَهّابًا، لَکَ مِطواعًا، لَکَ مُخبِتًا، اِلَیکَ اَوّاهًا مُنیبًا. رَبِّ تَقَبَّل تَوبَتی، و اغسِل حَوبَتی، و اَجِب دَعوَتی، و ثَبِّت حُجَّتی، و سَدِّد لِسانی، و اهدِ قَلبی، و اسلُل سَخیمَةَ قَلبی." ای پروردگارم، مرا سپاسگزار خود، یادآور خود، بیم‌ناک از خود، فرمان‌بردار خود، فروتن در برابر خود، زاری‌کننده و بازگشت‌کننده به سوی خود گردان. ای پروردگارم، توبه‌ام را بپذیر، گناهم را بشوی، دعایم را اجابت کن، حجتم را استوار گردان، زبانم را راست دار، دلم را هدایت فرما و کینه را از دلم بیرون کن.» 666. معاویه بن ابی سفیان بر منبر گفت: «هیچ کس بازدارنده آنچه تو عطا کنی نیست و عطاکننده آنچه خدا بازدارد نیست. کوشش کوشنده برای او سودی ندارد. هرگاه خداوند خیر کسی را بخواهد، او را در دین فهم می‌بخشد.» و افزود: «این سخنان را از پیامبر ﷺ شنیدم.» 667. ابو هریره روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمودند: «استوارترین دعا این است که بگویی: "اللّهم اَنتَ رَبّی و اَنا عَبدُکَ، ظَلَمتُ نَفسی و اعتَرَفتُ بِذَنبی، فَاغفِر لی، فَاِنَّهُ لا یَغفِرُ الذُّنوبَ اِلّا اَنتَ" ای خدا، تو پروردگار منی و من بنده تو هستم، به خود ستم کردم و به گناهم اعتراف می‌کنم، پس مرا ببخش، زیرا جز تو کسی گناهان را نمی‌بخشد.» 668. ابوهریره روایت کرد: «پیامبر خدا ﷺ این دعا را می‌خواند: "خدایا، دینم را که پشتوانه کارهایم است اصلاح کن. دنیایم را که معیشتم در آن است اصلاح کن. مرگ را برای من رهایی‌بخش از هر بدی قرار ده."» ۶۶۹. ابوهریره روایت کرد که پیامبر ﷺ به خدا پناه می‌برد از «سختی بلا، رویارویی با بدبختی، تقدیر بد، و شادمانی دشمنان». (سفیان، یکی از راویان، گفت: «در حدیث سه چیز بود. من یکی را افزودم، اما نمی‌دانم کدام را.»)

662. Abu Sirma reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, used to say, "O Allah, I ask You to make me wealthy and make my mawla wealthy!" 663. Shakal ibn Humayd said, "Messenger of Allah, teach me a supplication that will benefit me." He said, "Say: 'O Allah, protect me from the evil of my sight and hearing, my tongue, my heart, and the evil of my desire.'" 664. 'Abdullah ibn 'Abbas reported that the Messenger of Allah may Allah bless him and grant him peace, used to say, "O Allah, help me and do not help against me. Support me and do not support anyone against me. Make guidance easy for me." 665. Ibn 'Abbas said, "I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, making supplication with these words: 'O Allah, help me and do not help anyone against me. Devise for me and do not devise against me. Make guidance easy for me. Avert from me the one who attacks me. O Lord, make me grateful to You, remember You, fearful of You, obedient to You and humble to You, supplicating, penitent. Accept my repentance. Wash away my wrong actions and answer my supplication. Establish my proof and guide my heart. Make my tongue correct and make resentment flow out of my heart.'" 666. Mu'awiya ibn Abi Sufyan said on the minbar, "None can withhold what You give nor give what Allah withholds. The effort of a person who makes an effort does not benefit him. When Allah desires good for a person, He gives him understanding in the deen." He added, "I heard these words from the Prophet, may Allah bless him and grant him peace." 667. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The firmest supplication is to say, 'O Allah, you are my Lord and I am Your slave. I have wronged myself and I admit my wrong action. Only You forgive wrong actions, Lord, forgive me.'" 668. Abu Hurayra reported, "The Messenger of , may Allah bless him and grant him peace, used to use this supplication: 'O Allah, make my deen correct it is the support of my affairs. Make my deen correct it contains my livelihood. Make death a mercy for me from every evil.'" 669. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to seek refuge "from the trouble of affliction, meeting with wretchedness, an evil decree, and the gloating of enemies." (Sufyan, one of the transmitters said, "There were three items in the hadith. I added one, but I do not know which one.")

۶۸۶. عایشه گفت: «هرگاه رسول خدا ﷺ ابری را می‌دید که از افق برمی‌خیزد، آنچه را که انجام می‌داد رها می‌کرد، حتی اگر نماز بود، و رو به آن می‌کرد. اگر خداوند آن را پراکنده می‌ساخت، خدا را ستایش می‌کرد، و اگر باران می‌بارید، می‌فرمود: "خدایا، آن را بارشی سودمند قرار ده!"»

686. 'A'isha said, "When the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, saw a cloud rising from the horizon, he would leave what he was doing, even if it was the prayer, and face towards it. If Allah dispersed it, he praised Allah, and if it rained, he said, 'O Allah, make it a useful fall!'"

687. اسماعیل بن قیس گفت: «نزد خَبّاب رفتم، در حالی که او هفت بار داغ شده بود. گفت: "اگر نبود که رسول خدا ﷺ ما را از آرزوی مرگ نهی فرموده بود، آن را آرزو می‌کردم."»

687. Isma'il ibn Qays said, "I came to Khabbab when he had been cauterised seven times. He said, 'If it had not been that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, had forbidden us to pray for death, I would have done so.'"

688. ابو موسی روایت کرده است که پیامبر ﷺ این دعا را می‌خواند: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي وَجَهْلِي وَإِسْرَافِي فِي أَمْرِي، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ وَعَمْدِي وَجَهْلِي وَهَزْلِي، وَكُلُّ ذَلِكَ عِنْدِي. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ، وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.» ﷺ 689. ابو موسی اشعری این دعا را می‌خواند: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي وَجَهْلِي وَإِسْرَافِي فِي أَمْرِي، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا أَسْرَفْتُ وَمَا أَخْطَأْتُ، وَمَا عَمَدْتُ وَمَا جَهِلْتُ، وَكُلُّ ذَلِكَ عِنْدِي.» 690. معاذ بن جبل گفت: پیامبر ﷺ دست مرا گرفت و فرمود: «ای معاذ!» گفتم: «لبیک ای رسول خدا!» فرمود: «من تو را دوست دارم.» گفتم: «و به خدا سوگند من هم شما را دوست دارم.» فرمود: «آیا به تو کلماتی بیاموزم که در پایان هر نماز بگویی؟» گفتم: «بله.» فرمود: «بگو: "اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ."» ﷺ 691. ابو ایوب انصاری گفت: مردی در حضور پیامبر ﷺ گفت: «الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ.» پیامبر ﷺ فرمود: «چه کسی این را گفت؟» آن مرد خاموش ماند، گمان کرد که این سرزنشی از پیامبر ﷺ است به سبب چیزی که ناخوش داشته است. بار دیگر پرسید: «چه کسی بود؟ او سخن نادرستی نگفته است.» آن مرد گفت: «من گفتم و امید خیر در آن دارم.» پیامبر ﷺ فرمود: «سوگند به آن که جانم در دست اوست، سیزده فرشته را دیدم که بر یکدیگر پیشی می‌گرفتند تا کدام‌یک آن را نزد خداوند متعال ببرد.» 692. انس گفت: «هرگاه پیامبر ﷺ می‌خواست وارد توالت شود، می‌گفت: "اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث"» ۶۹۳. عایشه گفت: «هرگاه رسول خدا ﷺ از توالت بیرون می‌آمد، می‌گفت: "غفرانک"» ۶۹۴. ابن عباس گفت: «پیامبر ﷺ این دعا را به ما می‌آموخت، همان‌گونه که سوره‌های قرآن را به ما می‌آموخت: "أعوذ بک من عذاب جهنم، وأعوذ بک من عذاب القبر، وأعوذ بک من فتنة المسیح الدجال، وأعوذ بک من فتنة المحیا والممات، وأعوذ بک من فتنة القبر"» ۶۹۵. ابن عباس گفت: «شبی در خانه خاله‌ام، میمونه، ماندم. پیامبر ﷺ برای قضای حاجت برخاست، سپس دست و صورت خود را شست و خوابید. پس برخاست، مشک آب را برداشت، بند آن را باز کرد و وضوی متوسطی گرفت، نه بیشتر از آن، اما آن را به‌طور کامل انجام داد. سپس نماز خواند. من برخاستم و آهسته رفتم، زیرا نمی‌خواستم متوجه شود که او را زیر نظر دارم. من هم وضو گرفتم. سپس او برای نماز ایستاد و من در سمت چپ او ایستادم. او دست مرا گرفت و مرا به سمت راست خود برگرداند. نماز شب کامل او دوازده رکعت بود. سپس دراز کشید و آن‌قدر خوابید که خروپف کرد. هرگاه می‌خوابید، خروپف می‌کرد. بلال اذان صبح را گفت و او بدون وضوی تازه نماز خواند. یکی از دعاهای او این بود: "اللهم اجعل فی قلبی نورا، وفی سمعی نورا، وفی بصری نورا، وعن یمینی نورا، وعن یساری نورا، وفوقی نورا، وتحتی نورا، وأمامی نورا، وخلفی نورا، واجعل لی نورا»» ۶۹۶. از عبدالله بن عباس نقل است که: «پیامبر ﷺ هرگاه نماز شب را می‌خواند و نمازش را به پایان می‌برد و خداوند را چنان که شایسته است تسبیح می‌گفت، در پایان آن می‌فرمود: "خدایا! نوری در قلبم قرار ده، و نوری در گوشم قرار ده، و نوری در چشمم قرار ده. نوری از راست و نوری از چپم قرار ده، و نوری پیش رویم و نوری پشت سرم قرار ده، و مرا در نور بیفزای. مرا در نور بیفزای، و مرا در نور بیفزای."» 697. عبدالله بن عباس گفت: «هرگاه رسول خدا ﷺ در میانه شب برای نماز برمی‌خاست، می‌فرمود: "خدایا! ستایش از آنِ تو است. تو نور آسمان‌ها و زمین و هر که در آن‌هاست، هستی. ستایش از آنِ تو است. تو پروردگار آسمان‌ها و زمین و هر که در آن‌هاست، هستی. تو حق هستی و وعده‌ات حق است و دیدار تو حق است. بهشت حق است و آتش حق است و قیامت حق است. خدایا! من خود را تسلیم تو کردم و به تو ایمان آوردم. بر تو توکل کردم و به سوی تو بازگشت می‌کنم. به یاری تو مخاصمه می‌کنم و برای داوری به سوی تو آمده‌ام. گناهان گذشته و آینده‌ام، آنچه پنهان کرده‌ام و آنچه آشکار ساخته‌ام را بیامرز. تو معبود من هستی. هیچ معبودی جز تو نیست."» 698. ابن عمر گفت: «پیامبر ﷺ این دعا را می‌خواند: "خدایا! از تو عفو و عافیت در دنیا و آخرت می‌خواهم. خدایا! از تو عافیت در دینم و خانواده‌ام می‌خواهم. عیب‌هایم را بپوشان و ترسم را آرام گردان. مرا از پیش رو، پشت سر، از راست و چپ و از بالای سرم نگاه دار. به تو پناه می‌برم از اینکه از زیر پایم ناگهان نابود شوم."» 699. رفاعة الزرقی گفت: «در جنگ احد، هنگامی که مشرکان عقب نشستند، رسول خدا ﷺ فرمود: "صف‌ها را راست کنید تا پروردگار بزرگ و توانایم را ستایش کنم." آنان پشت سر او در صف‌ها ایستادند. فرمود: "خدایا! ستایش از آنِ توست." اے اللہ، جو تو کشادہ کرے اسے کوئی تنگ نہیں کر سکتا، اور جو تو دور کرے اسے کوئی قریب نہیں لا سکتا۔ اور جسے تو قریب کرے اسے کوئی دور نہیں کر سکتا۔ جو تو روک لے اسے کوئی دے نہیں سکتا، اور جو تو دے اسے کوئی روک نہیں سکتا۔ اے اللہ، ہم پر اپنی برکتوں، رحمت اور فضل میں سے کچھ کشادہ فرما اور ہمیں رزق عطا فرما! اے اللہ، میں تجھ سے وہ دائمی برکت مانگتا ہوں جو نہ بدلے اور نہ زائل ہو۔ اے اللہ، میں تجھ سے فقر کے دن برکت اور خوف کے دن امن مانگتا ہوں۔ اے اللہ، میں اس چیز کے شر سے تیری پناہ چاہتا ہوں جو تو ہمیں عطا فرماتا ہے۔ اے اللہ، ہمیں ایمان سے محبت عطا فرما اور اسے ہمارے دلوں میں مزین فرما۔ ہمیں کفر، فسق اور سرکشی سے نفرت عطا فرما اور ہمیں ہدایت یافتہ لوگوں میں شامل فرما۔ اے اللہ، ہمیں مسلمان ہی موت دے اور مسلمان ہی زندہ رکھ، اور ہمیں صالحین کے ساتھ ملا دے جو نہ رسوا ہوتے ہیں اور نہ مصیبت میں مبتلا۔ اے اللہ، ان کافروں سے جنگ فرما جو تیرے راستے سے روکتے ہیں اور تیرے رسولوں کو جھٹلاتے ہیں۔ ان پر اپنی ذلت اور عذاب مسلط فرما۔ اے اللہ، ان کافروں سے جنگ فرما جنہیں کتاب دی گئی، اے حق کے رب!

۷۰۰. ابن عباس گفت: «پیامبر ﷺ هنگام گرفتاری این دعا را می‌خواند: "لا إله إلا الله العظيم الحليم، لا إله إلا الله ربّ العرش العظيم، لا إله إلا الله ربّ السماوات وربّ الأرض وربّ العرش الكريم."» ۷۰۱. عبدالرحمن بن ابی بکره روایت کرد که به پدرش گفت: «من تو را هر صبح این دعا را می‌خوانی شنیده‌ام: "اللهم عافنی في بدني، اللهم عافنی في سمعي، اللهم عافنی في بصري، لا إله إلا أنت." و آن را سه بار شب و سه بار صبح تکرار می‌کنی. و می‌گویی: "اللهم إني أعوذ بك من الكفر والفقر، اللهم إني أعوذ بك من عذاب القبر، لا إله إلا أنت." و آن را سه بار شب و سه بار صبح تکرار می‌کنی.» او پاسخ داد: «آری، پسرم. از رسول خدا ﷺ شنیدم که آن‌ها را می‌گفت و دوست دارم از سنت او پیروی کنم.» او روایت کرد که رسول خدا ﷺ فرمود: «دعای فرد گرفتار این است: "اللهم رحمتك أرجو، فلا تكلني إلى نفسي طرفة عين، وأصلح لي شأني كله، لا إله إلا أنت."» ۷۰۲. ابن عباس گفت: «پیامبر ﷺ هنگام گرفتاری این دعا را می‌خواند: "لا إله إلا الله العظيم الحليم، لا إله إلا الله ربّ العرش العظيم، لا إله إلا الله ربّ السماوات وربّ الأرض وربّ العرش الكريم." خدایا، شرّ آن را از من دور گردان.»

700. Ibn 'Abbas said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, made the following supplication during affliction: 'There is no god but Allah, the Immense, the Forbearing. There is no god but Prophet, the Lord of the heavens and the earth and the Lord of the Immense Throne.'" 701. 'Abdu'r-Rahman ibn Abi Bakra reported that he said to his father, "I heard you making this supplication every morning: 'O Prophet, make me healthy in my body. O Allah, make me healthy in my hearing. O Allah, make me healthy in my sight. There is no god but You.' and repeat it three times in the evening and three times in the morning. You say, 'O Allah, I seek refuge with You from disbelief and poverty. O Allah, I seek refuge with You from the punishment of the grave. There is no god but You,' and you repeat it three times in the evening and three times in the morning." He replied, :Yes, my son. I heard the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, say them and I like to follow his sunna." He reported that the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, "The supplications of the person in distress are: 'O Allah, I hope for our mercy! Do not leave me to myself for the blink of an eye. Put all of my affair in order. There is no god but You.'" 702. Ibn 'Abbas said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, made the following supplication during affliction: 'There is no god but Allah, the Immense, the Forbearing. There is no god but Prophet, the Lord of the heavens and the earth and the Lord of the Immense Throne.' O Allah, avert its evil."

703. جابر گفت: «پیامبر ﷺ به ما استخاره را در کارها همچون سوره‌ای از قرآن آموزش می‌داد. می‌فرمود: "هرگاه یکی از شما به کاری اندیشناک شد، باید دو رکعت نماز بگزارد، سپس بگوید: ای خدا، از تو خیر را به علمت می‌خواهم و از تو توان را به قدرتت می‌طلبم و از فضل بزرگ و فراوانت درخواست می‌کنم، زیرا تو توانایی و من توان ندارم، تو می‌دانی و من نمی‌دانم، و تو دانای امور غیب هستی. ای خدا، اگر می‌دانی که این کار برای من در دینم و معاشم و عاقبت کارم (یا فرمود: در آغاز کارم) و پایانش خیر است، آن را برای من مقدر کن و مرا به آن برسان، و اگر می‌دانی که این کار برای من در دینم و معاشم و عاقبت کارم (یا فرمود: در آغاز کارم) و پایانش شر است، آن را از من دور کن و مرا از آن دور گردان، و خیر را هر کجا که باشد برای من مقدر کن، سپس مرا به آن خشنود گردان." سپس نیازش را بیان کند.» 704. جابر بن عبدالله گفت: «رسول خدا ﷺ در این مسجد، مسجد فتح، در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه و چهارشنبه دعا می‌کرد، و دعایش در میان دو نماز در روز چهارشنبه مستجاب می‌شد.» جابر گفت: «هرگاه کار سخت و جدی‌ای برایم پیش می‌آمد، آن وقت را ویژه می‌کردم و در میان دو نماز روز چهارشنبه به درگاه خدا دعا می‌کردم، و پاسخ آن را می‌یافتم.» 705. انس گفت: «من با پیامبر ﷺ بودم که مردی دعا کرد و گفت: "ای آفریننده آسمان‌ها! ای زنده، ای پاینده! از تو درخواست می‌کنم." پیامبر ﷺ فرمود: "آیا می‌دانی که او به چه چیزی دعا کرد؟ سوگند به آن کس که جانم در دست اوست، او خدا را به نامی خواند که چون به آن خوانده شود پاسخ می‌دهد."» 706. از عبدالله بن عمرو شنیده شد که می‌گفت: «ابوبکر، خدا از او خشنود باد، به پیامبر ﷺ گفت: "دعایی به من بیاموز که در نمازم بخوانم." فرمود: "بگو: ای خدا، من به خویشتن بسیار ستم کرده‌ام، و جز تو کسی گناهان را نمی‌آمرزد. پس با آمرزشی از جانب خودت مرا بیامرز."» «أَنتَ الغَفُورُ الرَّحِيمُ.»

703. Jabir said, "The Prophet. may Allah bless him and grant him peace, used to teach us the istikhara in matters just as if it was a sura of the Qur'an. He said, 'When someone is concerned about something, he should pray two rak'ats and then say, 'O Allah, I ask You for the good by Your knowledge and I ask You for strength by Your power and I ask You for some of Your immense abundant favour, You have the power and I do not. You know and I do not know. You are the Knower of the Unseen Worlds. O Allah, if You know that this affair is good for me in my deen, my livelihood and the end of my affair (or he said 'in the beginning of my affair') and its conclusion, then avert it from me and avert me from it. Decree for me the good wherever it is and then make me content." Then he should state what he needs.'" 704. Jabir ibn 'Abdullah said, "The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, made supplication in this mosque, the Mosque of Victory, on Monday, Tuesday and Wednesday, and it was answered for him between the two prayers on Wednesday," Jabir said, "Whenever anything severe and serious happened to me and I singled out that time and made supplication to Allah concerning it between the two prayers on Wednesday, I found the answer.'" 705. Anas said, "I was with the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, when a man made supplication, saying, 'O Originator of the heavens! O Living, Self-Subsistent! I ask of You.' He said, 'Do you know by what he has made supplication? By the One in whose hand my soul is, he has asked Allah by the Name that He answers when He is asked by it." 706. 'Abdullah ibn 'Amr was heard to say, "Abu Bakr, may Allah be pleased with him, said to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, 'Teach me a supplication which I can use in my prayer.' He said, 'Say, "O Allah, I have wronged myself greatly. Only You forgive wrong actions. Forgive me with forgiveness directly from you. You are the Ever-Forgiving, Most Merciful."'"

۷۰۷. عبدالله بن مسعود فرمود: «هرگاه حاکمی بر شما باشد که از تکبر یا ستمش بیم داری، باید بگویی: "اللهم، ای پروردگار آسمان‌های هفتگانه و پروردگار عرش عظیم، پناهم باش در برابر فلان‌کس، پسر فلان‌کس، و پیروانش از میان مخلوقات خود، تا هیچ‌یک از ایشان نسبت به من از حد نگذرد و بر من ستم نکند. پناه تو نیرومند است و ستایش تو بزرگ است. هیچ معبودی جز تو نیست."» ۷۰۸. ابن عباس فرمود: «هرگاه نزد حاکمی هیبت‌انگیز می‌روی و می‌ترسی که به تو حمله کند، بگو: "الله بزرگ‌تر است. الله از تمام آفریدگانش نیرومندتر است و الله بزرگ‌تر از هر آن چیزی است که از آن می‌ترسی و هر آنچه از آن برحذری. به الله پناه می‌برم. هیچ معبودی جز او نیست، همان که آسمان‌های هفتگانه را جز به اجازه خود از فرو افتادن بر زمین نگه می‌دارد، از شر بنده‌ات فلان‌کس و لشکریان و پیروان و یاورانش، چه از جن و چه از انسان. اللهم، پناهم باش در برابر شرشان. ستایش تو بزرگ است و پناه تو عظیم، نام تو مبارک است. هیچ معبودی جز تو نیست." این را سه بار بگوید.» ۷۰۹. ابن عباس فرمود: «هر کس دغدغه، اندوه یا غمی دارد یا از حاکمی بیمناک است، باید این دعا را بخواند و پاسخ داده خواهد شد. این دعا چنین است: "از تو می‌خواهم به [این کلمات] "هیچ معبودی جز تو نیست، پروردگار آسمان‌های هفتگانه و پروردگار عرش عظیم"، و از تو می‌خواهم به [این کلمات] "هیچ معبودی جز تو نیست، پروردگار آسمان‌های هفتگانه و پروردگار عرش عظیم"، و از تو می‌خواهم به [این کلمات] "هیچ معبودی جز تو نیست، پروردگار آسمان‌های هفتگانه و زمین‌های هفتگانه و آنچه در آن‌هاست. تو بر هر چیزی توانایی."» سپس آنچه را نیاز دارد، درخواست کند.

707. 'Abdullah ibn Mas'ud said, "When there is a ruler in charge of you whose arrogance or injustice is feared, you should say, 'O Allah, Lord of the Seven Heavens and Lord of the Immense Throne, be my Protector against so-and-so, the son of so-and-so, and his followers among Your creatures so that none of them exceeds the bounds towards me or oppresses me. Your protection is mighty and Your praise is great. There is no god but You.'" 708. Ibn 'Abbas said, "When you go to an awesome ruler and fear that he will attack you, say, 'Allah is greater. Allah is mightier than all His creation and Allah is greater than all that is feared and all that you are wary of. I seek refuge with Allah. There is no god but Him, the One who keeps the seven heavens from falling onto the earth by nothing except His permission, from the evil of your slave so- and-so and his armies and followers and supporters, both among jinn and men. O Allah, be my protector against their evil. Your praise is great and Your protection is immense, Blessed is Your Name. There is no god but You' three times." 709. Ibn 'Abbas said, "Whoever has a worry, sorrow or grief or fears a ruler, should use this supplication and he will be answered. It is: 'I ask You by (the words) "There is no god but You, the Lord of the seven heavens and the Lord of the Immense Throne" and I ask You by (the words) "There is no god but You, the Lord of the seven heavens and the Lord of the Immense Throne" and I ask You by (the words) "There is no god but You, the Lord of the seven heavens and the seven earths and what is in them. You have power over all things.'" Then he should ask for what he needs."

۷۱۰. ابوسعید خدری روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «هیچ مسلمانی دعا نمی‌کند، مگر آنکه کسی باشد که پیوند خویشاوندی خود را بریده است، جز آنکه یکی از سه چیز به او داده می‌شود: یا دعایش به زودی مستجاب می‌شود، یا برای او در آخرت ذخیره می‌گردد، یا بدی‌ای برابر با آن از او دور می‌شود.» گفته شد: «در آن صورت، دعاهای بسیاری خواهیم کرد.» فرمود: «خداوند بیش از این هم دارد که عطا کند.» ۷۱۱. ابوهریره روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «هیچ مؤمنی روی به سوی خداوند نمی‌آورد و چیزی از او نمی‌خواهد، مگر آنکه خداوند آن را به او می‌دهد؛ یا در همین دنیا زودتر به او می‌دهد یا در آخرت برای او ذخیره می‌کند، تا زمانی که در شتاب‌زدگی آن نکوشد.» پرسیدند: «ای فرستاده خدا، شتاب‌زدگی آن چیست؟» فرمود: «آنکه می‌گوید: "خواستم و خواستم و گمان نمی‌کنم که پاسخ داده شوم"، پس [از دعا] دست برمی‌دارد.»

710. Abu Sa'id al-Khudri reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "No Muslim makes supplication unless he is someone who has cut off his relatives but that he is given one of three things: either his supplication is answered quickly, or it is stored up for him in the Next World, or an evil equal to it is averted from him." It was said, "Then many supplications will be made." He replied, "Allah has more still to give." 711. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "No believer turns his face to Allah and asks Him for something but that He gives it to him, either by giving it to him sooner in this world or storing it up for him in the Next World, as long as he does not try to make it come quickly." They asked, "Messenger of Allah, what does 'making it come quickly' mean?" He said, "He says, 'I asked and asked and do not think that I will be answered.'"

۷۱۲. ابوهریره روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «هیچ چیزی نزد خداوند محبوب‌تر از دعا نیست.» ۷۱۳. ابوهریره روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «شریف‌ترین عبادت، دعاست.» ۷۱۴. نعمان بن بشیر روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «دعا خود عبادت است.» سپس این آیه را تلاوت کرد: {و پروردگارتان فرمود: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم.} ۷۱۵. عایشه گفت: از پیامبر ﷺ پرسیده شد: «کدام نوع عبادت بهتر است؟» فرمود: «دعای انسان برای خودش.»

712. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Nothing is dearer to Allah than supplication." 713. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The noblest act of worship is supplication." 714. An-Nu'man ibn Bashir reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Supplication is worship.' Then he recited, 'Call on Me and I will answer you.'" 715. 'A'isha said, "The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, was asked, 'Which type of worship is best?' He replied, 'A man's supplication for himself.'"