په اصل کې یو اقتصادي نظام د توکو او خدماتو د تولید او مصرف د پروسې سره اړه لري، پداسې حال کې چې سیاسي اقتصاد هغ ته مناسب سیاسي چوکاټ برابروي. د پیسو نظام ضروري نده چې د اقتصادي نظام یوه برخه وي. پیسې یو وسیله ده چې د تولید او مصرف په پروسو کې د توکو او خدماتو ارزښت اندازه کولو لپاره کارول کیږي. دا اندازه د تولیدونکو او مصرف کونکو ترمنځ د محصولاتو او ګټو په تبادلې کې اړینه ده. د پخوانیو خلکو ډلې (قبیلې او ابتدايي ټولنې) د خپل ژوند او بقا لپاره اړین ټول توکي تولیدولای شول، له همدې امله د خپلو توکو او خدماتو د ارزښتونو لپاره یو معیاري اندازه ته اړتیا نه درلوده. له دې امله پیسې د تولید او مصرف د نظام برخه نه وې.

In principle, an economic system is concerned with the process of production and consumption of goods and services, while the political economy provides it with the proper political framework. The monetary system is not necessarily a part of the economic system. Money is a tool used to measure the value of goods and services during the production and consumption processes. This measure is required during the exchange of products and benefits between the producers and consumers. Ancient groups of peoples (tribes and primitives societies) were able to produce all the goods they needed to live and survive, and hence did not require a standard measure for the values of their goods and services. Money, therefore, was not part of the system of production and consumption.

په ټولنو کې پرمختګ او وده د دې سبب شوه چې خلک په یوه ټولنه کې او همدارنګه د ټولنو ترمنځ د توکو او خدمتونو تبادله وکړي. په پیل کې د توکو او خدمتونو سوداګرۍ د بارټر (تبادلې) له لارې کېده، یعنې توکي د توکو په بدل کې، توکي د خدمتونو په بدل کې، یا خدمتونه د خدمتونو په بدل کې ورکول کېدل. د قرآن کریم په یوه ښکاره مثال کې راغلي دي چې حضرت موسی (علیه السلام) د خپل مزدور حضرت شعیب (علیه السلام) د لور سره د واده په بدل کې اته کاله خدمت وکړ۔ ۱۳۵ د توکو او خدمتونو تبادله د یوې ځانګړې تبادلې واحد، چې پیسې ورته ویل کېږي، په بدل سره د ۶۰۰ څخه تر ۶۵۰ کلونو قبل المسیح په موده کې رامنځته شوه۔ ۱۳۶ پیسې د توکو او خدمتونو د ګټې د اندازه کولو یوه معیاري وسیله شوه۔ په هرصورت، پیسو د بارټر تبادلې طریقې ځای نه نیولی، بلکې یوه نوې لار یې برابره کړه۔ له همدې امله پیسې د هغه وسیلې په توګه تعریفېږي چې په هغې توکي او خدمتونه اندازه کېږي۔ سرمایه دارانو د توکو او خدمتونو ارزښت، کله چې په پیسو اندازه شي، "بیه" بللی دی۔ نو د سرمایه داري په نظام کې بیه د توکو او خدمتونو د تبادلې ارزښت بل نوم دی۔ د اسلام تر لاندې هغه بیه چې په پیسو ورکول کېږي د شیانو ذاتي ارزښت نه دی، بلکې د هغه ارزښت اټکل دی۔

The progress and advancement of societies created the need for people to exchange goods and services within the same society as well as across societies. Initially, the trade of goods and services was conducted using barter methods through the exchange of goods for goods, goods for services, or services for services. One such example reported in the Quran is when Prophet Moses (PBUH) paid eight years of services in exchange for marrying the daughter of his employer, Prophet Shuaib (PBUH).135 The exchange of goods and services for a specific unit of exchange, called money, was introduced in the period 600-650 BC.136 Money came to be a standard measure for the benefit found in goods and services. However, money did not replace barter exchange methods but provided a new method. Therefore, money is defined as the medium by which goods and services are measured. The capitalists called the value of goods and services “price” when this value is measured by money. So the price under capitalism is another name for the exchange value of goods and services. Under Islam, the price given in money is not an intrinsic value of things; rather it is an estimate of that value.

د یوې توکې بیه او د یوه کارګر مزدوري، د مثال په توګه، هر یو د ټولنې د هغې توکې د ارزښت او د هغه کارګر د زیار اټکل څرګندوي. د توکو او خدماتو د ارزښت دې اټکل د ښې تعریف شوو واحدونو له لارې څرګندېږي. دا واحدونه هغه معیار جوړوي چې په هغې سره د یوې توکې څخه ترلاسه شوې ګټه او د یوې خدمت څخه ترلاسه شوې ګټه اندازه کېږي. دا واحدونه د تبادلې د واسطې په توګه کار کوي، او دا واحدونه پیسې دي.

The price of a commodity and the wage of a worker, for instance, each represent the society’s estimate of the value of that commodity and the effort of that worker. This estimation of the value of goods and services is expressed by well-defined units. These units become the measure by which the benefit obtained from a commodity and the benefit obtained from a service is measured. These units would act as a medium of exchange, and these units are money.

اسلام د سوداګرۍ د معاملو لپاره د تبادلې (بارټر) طریقه او همدارنګه پیسې دواړه منلي دي. خلک د دواړو سوداګرو د متقابل توافق او د هغوی د ګټې پر بنسټ، د اجناسو او خدماتو د تبادلې لپاره دواړه طریقې غوره کولی شي. په هرحال، که تبادله د بارټر له لارې وي یا د پیسو له لارې، د اجناسو یا خدماتو بیه باید د تبادلې په بهیر کې په ښکاره ډول مشخصه شي. مثال: یو سړی کولی شي یو آس د دې په بدل کې واخلي چې د پلورونکي په آس-طویله کې یوه اونۍ کار وکړي، په دې شرط چې د هرې ورځې د کار ساعتونه په ښه ډول ټاکل شوي وي، یا هغه کولی شي د آس لپاره یو اونس سره زر ورکړي.

Islam approved barterlike method as well as money for conducting trade transactions. People are allowed to choose either method for the exchange of goods and services based on mutual agreement and the best interest of the trading parties. Either way, using barter or money, the price of the goods or services has to be explicitly defined in the process of exchange. For example, a person can purchase a horse in exchange for working a week in the horse stable of the seller, given that the number of hours of work per day is well defined, or he can pay an ounce of gold for the horse.

اسلام د پیسو نظام نامعلوم نه دی پرېښی، بلکه هغه سره او زر د پیسو د نظام بنسټیزې واحدې ټاکلي دي. د اسلام له راتګ مخکې ټولنو او تمدنونو د دې ګران بیه فلزونو د ذاتي ارزښت له امله د سرو زرو او سپینو زرو ډیر کارول کړي وو. د روم امپراتوري د اصلي پیسې په توګه سرو زر کارولي او د ټاکلې شکل او وزن په درلودونکو څو د زرو پر بنسټ واحدونه یې جوړ کړي وو؛ له هغو یوه واحد "دینارِیوس" یا دینار و، چې د جمهوري او امپراتوري روم اصلي سکه وه. د زرین دینار په ټوله روم امپراتوري او د هغې په تابع ایالتونو کې کارېده.

Islam did not leave the monetary system undefined; rather it specified the gold and silver as the base units for the monetary system. Both gold and silver were extensively used by societies and civilizations before Islam due to the intrinsic value of these precious metals. The Roman Empire used gold as the main currency and struck several gold-based units at a well-defined shape and weight; one of these units was the “denarius” or the dinar, which was the main coin issued by republican and imperial Rome. The gold dinar was used throughout the Roman Empire and its satellite states.

فارسي امپراتورۍ د خپل اصلي پیسې په توګه سپینه زر کارول، او درې ډوله سپینزرې سکې چې ددرهم په نوم یادېدې، د مختلفو شکلونو او وزنونو سره خپرې کړې. د عربو د قریش قبیله، چېرې چې محمد ﷺ زیږیدلی و، خپله بېله پیسه نه درلوده؛ بلکې قریش د رومي سرې زرې دینار او د فارسي سپینزرې درهم کاراوه، چې دوی د خپلو توکو په بدل کې ترلاسه کول. عربو د سکو د شمېر پر ځای د سرو او سپینو زرو وزن د تبادلې د واحدونو په توګه کاراوه.

The Persian empire used silver as its main currency and issued three types of silver coins, called dirham, with different shapes and weights. The Arab tribe of Quraish, where Mohammad the Prophet was born, did not have a currency of its own; rather Quraish used the Roman gold dinar and Persian silver dirham, which they received in exchange of their merchandise. The Arabs used the weight of the gold and silver coins as units of exchange instead of the number of coins.

اسلام کے ظہور کے بعد، محمد ﷺ نے سونے کے دینار اور چاندی کے درہم کے استعمال کی منظوری دی جیسا کہ مکہ کے عرب استعمال کرتے تھے۔ آپ ﷺ نے سونے کے دینار کے وزن کی بھی منظوری دی جو مکہ کے قریش تاجروں کا معیاری وزن تھا۔ روایت ہے کہ محمد ﷺ نے فرمایا: "(سونے کے دینار کا) وزن وہی ہے جو مکہ میں استعمال ہونے والا وزن ہے۔"137 سونے اور چاندی کو کرنسی کی بنیاد قرار دینے کا اسلامی نقطۂ نظر درج ذیل مثالوں سے مزید واضح ہوتا ہے:

After the rise of Islam, Mohammad (PBUH) approved the use of gold dinar and silver dirham as was used by the Arabs in Mecca. He also approved the weight of the gold dinar which was the standard weight used by the Quraish merchants in Mecca. It is narrated that Mohammad (PBUH) said, “The weight (of the gold Dinar) is the same as the weight used in Mecca.”137 The Islamic consideration of gold and silver as a base for currency is further evident in the following cases:

1. کله چې اسلام د مال ذخیره کول منع کړل، نو یوازې د سرو زرو او سپینو زرو ذخیره کول یې منع کړل، سره لدې چې مال هر هغه ملکیت شامل دی چې د څښتن کیدای شي. مال کې پیسې (سره زر او سپین زر)، ځمکه، څارويان، غلې او نور ډیر شیان شامل دي. په هرصورت، ذخیره کول یوازې د پیسو مال پورې اړه لري؛ دا د نورو مالونو پورې نه اړه لري. ممکنه ده چې خلک ځینې توکي او سامانونه، لکه خواړه، پټ کړي، خو دا عمل د احتکار په نوم نه بلکه د انحصار (احتکار) په نوم یادیږي، چې موخه یې د توکو د بیو لوړول دي. د انحصار منع کول په قرآن کریم او سنت کې په نورو ځایونو کې هم یادیږي. یوازې د پیسو ذخیره کول دي چې د توکو د تولید دوره ټکوي. له دې امله، د سرو زرو او سپینو زرو ذخیره کول منع کول په غیر مستقیم ډول دې ته اشاره ده چې سره زر او سپین زر په اسلامي دولت کې د پیسو اساس جوړوي. نو هغه آیت چې د سرو زرو او سپینو زرو ذخیره کول منع کوي، په حقیقت کې د پیسو د ذخیرې او د سرو زرو او سپینو زرو د پیسو د بنسټ په توګه د ثابتولو ته اشاره کوي.

1. When Islam prohibited the hoarding of wealth, it only prohibited the hoarding of gold and silver despite the fact that wealth includes any property that can be owned. Wealth includes money (gold and silver), land, cattle, grains, and much more. However, hoarding applies only to monetary wealth; it does not apply to other forms of wealth. It is possible for people to stash away certain goods and commodities such as food items, but this act falls under the term monopoly rather than hoarding, which aims at raising the prices of goods. The prohibition of monopoly is referenced in other places in the Quran and Sunnah. It is the hoarding of money alone which interrupts the production cycle of goods. Therefore, prohibiting the hoarding of gold and silver is an indirect reference to the fact that gold and silver constitute the monetary currency in the Islamic state. Hence the verse which prohibits the hoarding of gold and silver in fact refers to the hoarding of money and established gold and silver as the money base.

او هغه کسان چې سر او سپین زر زیرمه کوي او د الله په لاره کې یې نه لګوي، دوی ته خبر ورکړه چې یو سخت عذاب دوی ته انتظار کوي۔

[9:34] And those who hoard gold and silver and do not spend them in the way of Allah, let them know that a severe punishment is awaiting them.

۲۔ اسلام نے سونے اور چاندی کو ایسے کئی احکام سے جوڑا ہے جن کا تعلق مالی لین دین سے ہے۔ مثال کے طور پر، اسلام نے غلطی سے قتل ہونے کی صورت میں ادا کیے جانے والے جرمانے کے طور پر سونے کی ایک مخصوص مقدار مقرر کی ہے، جسے دیت یا خونبہا کہا جاتا ہے۔ رسول اللہ ﷺ سے روایت ہے کہ آپ ﷺ نے فرمایا: "ایک جان کی دیت سو اونٹ ہے… اور سونے والوں کے لیے ایک ہزار دینار ہے۔"[138] دیگر جرمانوں کا تخمینہ بھی سونے اور/یا چاندی کی صورت میں لگایا گیا۔ وہ کم سے کم مالیت جس پر چوری کی حد کے طور پر ہاتھ کاٹنے کا تعزیری حکم لاگو ہوتا ہے، وہ بھی سونے کے حساب سے مقرر کی گئی ہے۔ امام بخاری نے حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا سے روایت کیا کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "چوتھائی (سونے کے) دینار یا اس سے زیادہ کی چوری پر ہاتھ کاٹا جاتا ہے۔" دینار اور درہم کو بعض مالی احکام کے ساتھ جوڑنے کا نتیجہ یہ ہے کہ دینار، اپنے وزنِ سونا کے ساتھ، اور درہم، اپنے وزنِ چاندی کے ساتھ، وہ معیاری اکائی بن جاتے ہیں جس سے اشیاء اور خدمات کی قیمتیں ناپی جاتی ہیں۔ یہی معیاری اکائی اسلامی ریاست میں زرِ مبادلہ کی بنیاد بنتی ہے۔

2. Islam has linked gold and silver to a set of rules which involve monetary transactions. For example, Islam named a specific amount of gold as a fine to be paid in lieu of a killing by mistake (known as Diyyah or blood money). Messenger of Allah was reported to have said, “The blood money for one soul would be 100 camels . . . and for those who deal in gold is 1000 Dinars.”138 Other fines were estimated in terms of gold and/or silver as well. The minimum amount of stolen wealth which invokes the punitive rule of hand amputation is also estimated in gold. Al-Bukhari reported on the authority of Aisha that the Messenger of Allah said, “The hand is cut for the theft of one-quarter (gold) dinar and up The attachment of certain financial rules with the dinar and the dirham makes the dinar with its weight in gold, and the dirham with its weight in silver, the monetary unit by which the values of goods and services are measured. This monetary unit constitutes the base for the money currency in the Islamic state.

3. پیغمبر ﷺ د الله تعالی د رسول په حیثیت، سره زر او سپینه زر د پیسو په توګه وټاکل، او یوازې همدغه دواړه د توکو او خدمتونو د ارزښت د اندازه کولو لپاره د پیسو معیار وګرځول، او دا یې حکم وکړ چې ټول معاملات پر همدغو دواړو فلزاتو ولګیږي. همدارنګه د دې پیسو واحدونه یې هم تاکلي وو، کوم چې د پیغمبر ﷺ په ژوند کې ښه مشهور او پراخ ؤ، او ټولو خلکو په پراخه توګه کاراوه. همدارنګه ثابته شوې ده چې پیغمبر ﷺ هغه تصویب کړ. ټول سوداګریز او د واده معاملات په سره زر او سپینه زر کې، د پیسو په حیثیت، ترسره کیدل، او دا نن ډیرو د پیغمبر ﷺ حدیثونو کې ثبت دی. د الله رسول ﷺ د سره زرو او سپینې زرې وزن په یوه ټاکلي وزن وټاکه، کوم چې د مکې د خلکو وزن ؤ. ابو داود او نسایي د ابن عمر له لارې روایت کړی چې د الله رسول ﷺ وفرمایل: «وزن باید د مکې د خلکو وي.» 4. کله چې د پیسو په اړه د زکات حکم وشو، اسلام د سره زرو او سپینو زرو له مخې هغه لږترلږه اندازه وټاکله چې په هغې زکات واجب کیږي. دا هم د پیسو د سره زرو او سپینو زرو په توګه والي ته یو بل اشاره ده.

3. The messenger of Allah has determined that gold and silver be used as money, and exclusively made them the monetary measure to evaluate goods and services, and ensured that all transactions be conducted with them as their basis. He also established the units of this money, which were well-known and widespread during the lifetime of the messenger of Allah and they were widely used by all people. It has also been established that the messenger of Allah approved of them. All trade and marriage transactions were conducted in gold and silver, in their quality as money, and this has been documented in numerous Hadeeths of the Prophet. The Messenger of Allah has determined the weight of gold and silver with a specific weight, which was the weight of the people of Mecca. Abu Dawud and An-Nisai reported on the authority of Ibn Umar that the Messenger of Allah said, “The weight should be that of the people of Mecca.” 4. When the Zakah dues on money was decreed, Islam determined the minimum amount of money which qualifies for Zakah in terms of gold and silver. This is another reference to money as being the gold and silver.

5. د پیسو د تبادلې قواعدو یوازې د سرو زرو او سپینو زرو د تبادلې قواعد بیان کړي دي؛ دا د دې واضح دلیل دی چې پیسې باید یوازې په سرو زرو او سپینو زرو ولاړې وي. ترمذي روایت کړی چې رسول الله ﷺ فرمایلي: «سرې زر د سپینو زرو په بدل کې هغسې وپلورئ څنګه چې غواړئ، خو لاس په لاس (په نغدو توګه)». بخاري هم روایت کړی چې رسول الله ﷺ فرمایلي: «سرې زر د سپینو زرو په بدل کې سود دی، مګر لاس په لاس (په نغدو توګه)». د مالي نظام او اقتصادي نظام دواړو د ثبات لپاره د پیسو د بنسټ یوه مضبوطه بنسټ اړین دی، ځکه اسلام د پیسو د بنسټ لپاره قواعد ټاکلي دي او دوی یې نه دي ناڅرګند پرېښي او نه یې د اقتصادي حالاتو د بدلون تابع کړي دي. د شریعت احکام تل د سرو زرو او سپینو زرو ته اشاره کړې ده هرکله چې د پیسو د لیږد موضوع وه. له همدې امله، په اسلامي سیاسي اقتصاد کې پیسې به سره زر او سپین زر وي، یا د سرو زرو او سپینو زرو پر بنسټ ولاړې وي. د راتلونکې اسلامي دولت راڅرګندیدل تمه کیږي چې د مالي نظام د بنسټ په توګه د یو ډیر مضبوط او ثابت سرو زرو او سپینو زرو معیار ته یو پریکنده بیرته راستنیدل وګوري.

5. The rules of currency exchange specified the rules of exchange between gold and silver currencies only; this serves clear evidence that money should be based on gold and silver only. Tirmidhi reported that the Messenger of Allah said, “Trade gold for silver as you wish, but hand to hand (without delay).” Bukhari also reported that the Messenger of Allah said, “Gold for silver would be Riba, unless it was hand to hand (without delay).” A solid base for monetary foundation is essential for the stability of both the financial and economic systems, and thus Islam has laid down the rules for the monetary foundation and did not leave them undefined or subject to the fluctuation of the economic conditions. The Shari’ah laws have always referred to gold and silver whenever the subject matter involved monetary transaction. Consequently, the currency within the Islamic political economy would be gold and silver, or based on gold and silver. The rise of the next Islamic state is expected to witness a decisive return to a more solid and stable gold and silver standard as a base for the financial system.

د سرو زرو او سپینو زرو معیار بل ډول تبادلو ته منع نه کوي. محصولات د محصولاتو او خدماتو سره د بارټر په ډول تبادله کیدای شي. د محصولاتو او خدماتو ارزښت به لا هم د هغو ګټو پر بنسټ اټکل کیږي چې دې توکو کې شتون لري. د سرو زرو او سپینو زرو معیار یوازې د پیسو او پیسو پر بنسټ تبادلې ته پلی کیږي.

The gold and silver standard does not exclude other forms of exchange. Products could be exchanged for products and services in a barterlike method. The value of products and services will continue to be estimated based on the benefits inherent in these goods. The gold and silver standard only applies to money and monetary exchange.

د اسلام په لومړني پیل کې د پیسو د تبادلې لپاره د سرو زرو او سپینو زرو څخه کار اخیستل کیده. د اسلام په لومړیو ورځو کې، د پیغمبر ﷺ په مشرۍ اسلامي دولت د رومیانو، فارسیانو او یمني واکمنیو لخوا جوړې شوې سرې او سپینې سکې کاروله. مسلمانانو، لکه له اسلام مخکې عرب، دا سکې د شمیر پر ځای د وزن له مخې کارولې. دا حقیقت چې پیغمبر ﷺ د دې سکو په دې ډول کارولو ته اجازه ورکړه، د سرو زرو او سپینو زرو سکو کارول یو اسلامي حکم جوړوي، که څه هم دا سکې له اسلام مخکې هم کارول کیدې. د رومي، فارسي او یمني سکو کارول د اسلامي دولت د پیل د لومړیو اویا پنځو کلونو پورې دوام وکړ، تر دې چې خلیفه عبدالملک بن مروان ﷺ نوي اسلامي سرې او سپینې سکې ضرب کړې. هغه سرې سکه دینار او سپینه سکه درهم ضرب کړه، او د اسلامي سکو د بلو سکو څخه د توپیر لپاره یې اسلامي عربي لیکنه وکاروله. د دینار وزن ۴.۲۵ ګرامه سره زر او د درهم وزن ۲.۹۸ ګرامه سپین زر و. دا وزنونه د رومیانو او فارسیانو له خوا ضرب شوو سکو سره سم وو، او هغه سکو سره سم وو چې عربو په مکه کې له اسلام مخکې کارولې. د سرو زرو او سپینو زرو معیار د اسلامي دولت د شتون په اوږدو کې دوام وکړ، تر دې چې په ۱۹۲۴ زیږدیز کال کې په استانبول کې لغوه شو.

The first rise of Islam utilized the use of gold and silver as a base for monetary exchange. During the early days of Islam, the Islamic state under the leadership of Prophet Mohammad (PBUH) used the gold and silver coins produced by the Romans, Persians, and Yemeni dynasties. The Muslims, like the Arabs before Islam, used these coins in terms of their weights rather than numbers. The fact that the Prophet approved their use as such makes the use of gold and silver coins an Islamic rule, although they were in use before Islam. The use of Roman, Persian, and Yemeni coins continued for the first seventy-five years of the rise of the Islamic state, until Caliph Abdul Malik Bin Marwan140 struck new Islamic gold and silver coins. He minted the dinar in gold and the dirham in silver and he used Islamic Arabic script to distinguish the Islamic coins from others. The weight of the dinar was 4.25 grams of gold and the weight of the dirham was 2.98 silver grams. These weights were consistent with the weights of the coins struck by the Romans and Persians and used by the Arabs in Mecca before Islam. The gold and silver standard continued throughout the existence of the Islamic state until it was abolished in 1924 in Istanbul.

اسلامی ریاست کے ہاتھ میں سونا اور چاندی کے استعمال کے علاوہ، معمولی اور کم قیمت اشیاء کی خریدوفروخت کے لیے تانبے کے سکے بھی استعمال ہوتے تھے۔ تاہم تانبے کے سکے ہمیشہ سونے کے دینار یا چاندی کے درہم میں تبدیل کیے جا سکتے تھے۔ اصل نکتہ یہ ہے کہ اسلام ہر شکل میں چھپی ہوئی کرنسی (سونا، چاندی، تانبا، کاغذ، ڈیجیٹل ٹوکن) کے استعمال کی اجازت دیتا ہے، بشرطیکہ وہ کرنسی سونے میں قابلِ تبدیل ہو، یعنی سونے کی پشت پناہی رکھتی ہو۔ چونکہ سونے اور چاندی کا معیار ایک شرعی اسلامی حکم ہے، اس لیے اسلامی ریاست کے لیے ایسے کاغذی نوٹ جاری کرنا ناجائز ہوگا جو سونے یا چاندی سے مکمل طور پر پشت پناہی یافتہ نہ ہوں، اور ریاست کے لیے یہ بھی ناجائز ہوگا کہ وہ کاغذی کرنسی کی قیمت کو پہلے سے طے شدہ سونے اور چاندی کی مساوی قدر کے مقابلے میں گھٹائے۔ اسلامی کرنسی کی سالمیت، اور اس پر اعتماد، اسلامی سیاسی معیشت میں استحکام کا ذریعہ بننا چاہیے۔ اس سے اسلامی مالیاتی نظام کی قابلِ اعتمادی بھی برقرار رہے گی اور بڑھے گی، خاص طور پر ایسے وقت میں جب دنیا سرمایہ دارانہ معیشت کے غلبے کے تحت کرنسی کے اتار چڑھاؤ سے بہت زیادہ نقصان اٹھا چکی ہے۔

Besides the use of gold and silver, the Islamic state also used copper coins for buying and selling negligible low-cost items. However, the copper coins were always convertible to gold dinars or silver dirhams. The point is that Islam allows the use of currency printed in any form (gold, silver, copper, paper, digital tokens) as long as that currency is convertible to gold, i.e., backed by gold. Because the gold and silver standard is a Shari’ah Islamic law, it would be prohibited for the Islamic state to issue paper money which is not completely backed by gold or silver, and it would be prohibited for the state to devalue the paper money against the pre-established gold and silver equivalence. The integrity of the Islamic currency, and hence the confidence in such currency, should serve as a stabilizing force in the Islamic political economy. This should also sustain and increase the trustworthiness of the Islamic financial system, especially since the world had suffered a great deal from currency fluctuations under the dominance of capitalist economy.

په سرمایه‌دارۍ کې، د سرو زرو معیار (گولډ سټینډرډ) د لومړۍ او دوهمې نړیوالې جګړې په پای کې هم، کله چې نړیوال ټولنې د سرو زرو معیار باندې موافقه وکړه، څو ځله شا وخوړه. اسلام د سرو زرو او سپینو زرو کارول د پیسو بنسټ ګڼي، یو اسلامي حکم چې د دولت چارواکي نشي سرغړونه کولی، او دا د بازار شرایطو یا نړیوالو چارو تابع نه دی.

Under capitalism, the gold standard had suffered several setbacks even when the world community had agreed on the gold standard at the end of the first and second world wars. Islam considers the use of gold and silver a base for currency, an Islamic rule which cannot be violated by the executives of the state and is not subject for the conditions of the market or the international affairs.

دا چې زر ستندرډ د اسلام له مخې یو جایز قاعده ده، پر دې سربیره یې ډیرې ګټې هم لري چې که په پام کې ونیول شي، زر ستندرډ کولی شي د ټولې نړۍ د ټولنې لپاره یو ژوندی نړیوال ستندرډ وګرځي. د پیسو د تاریخ له پیل څخه تر لومړۍ نړیوالې جګړې پورې، ټوله نړۍ د زرو او سپینو زرو ستندرډونه کارول. تر هغه وخته پورې نړۍ کوم بل ستندرډ نه پیژندل. د جګړې دروند لګښت او هغه استعماري نړیوال چارې چې له جګړې وروسته هم دوام وکړ، د زرو ستندرډ ړنګیدو ته لاره هواره کړه او د زرو یا سپینو زرو له پشتپانې پرته د کاغذي پیسو راوستل وشول. د مالي او اقتصادي ثبات لپاره د زرو ستندرډ د اهمیت په پام کې نیولو سره، ځینو اروپایي هیوادونو او متحده ایالاتو په ۱۹۳۳ کال کې هڅه وکړه چې د زرو ستندرډ بیرته راستون کړي، خو د لوی کساد د سخت فشار لاندې ناکام شول. د دوهمې نړیوالې جګړې په پای کې، متحده ایالاتو، اروپا او ډیرو نورو هیوادونو په دې باور وکړ چې د نړیوالې اقتصاد ثبات، او له همدې امله د نړۍ سولې لپاره، د زرو ستندرډ اړین دی، او په پایله کې یې د بریټن ووډز تړون لاسلیک کړ.141

Besides the fact that the gold standard is an Islamically lawful rule, it has several benefits, which if considered, would make the gold standard a viable global standard for the world community at large. Throughout the history of money and up until the First World War, the whole world operated the gold and silver standards. No other standards were known to the world until then. The heavy cost of the war and the imperial colonial world affairs which persisted after the war led to the collapse of the gold standard and the introduction of paper money with no gold or silver backup. Realizing the importance of the gold standard for the financial and economic stability, several European countries and the United States tried in 1933 to restore the gold standard but failed under the heavy pressure of depression. At the end of the Second World War, the United States and Europe and several other nations concurred that a gold standard is essential to the stability of the global economy and hence to world peace and subsequently signed the Bretton Woods Agreement.141

۱۹۷۱ کال کې متحده ایالاتو یو اړخیز ډول د سرو زرو معیار لغو کړ او نږدې هرې بلې ملت ته یې د سرو زرو د احتیاطي زیرمو پر ځای د امریکایي ډالرو ټولول تحمیل کړل. د اوو لسیزې راهیسې، د بې قیده پانګې د جریانونو ستونزې د حل لپاره د یوې نوي کړې نړیوالې سیستم د غوښتنې ډیرې غږونې شوې دي. په هرصورت، تر ۲۰۰۸ کال د وروستیو میاشتو پورې دا نظر د لوړ پوړو سیاستوالو له خوا پراخه ملاتړ نه و تر لاسه کړی. د ۲۰۰۸ کال د سپتمبر په ۲۶مه، د فرانسې ولسمشر نیکولا سارکوزي وویل: «موږ باید مالي سیستم له صفره بیا وڅیړو، لکه د بریټن ووډز په وخت کې.»۱۴۲ د ۲۰۰۸ کال د اکتوبر په ۱۳مه، د بریتانیا لومړی وزیر ګوردن براون وویل چې نړیوال مشران باید د یوه نوي اقتصادي سیستم په اړه د توافق لپاره غونډه وکړي: «موږ باید یو نوی بریټن ووډز ولرو، چې د راتلونکو کلونو لپاره یو نوی نړیوال مالي جوړښت جوړ کړي.»۱۴۳ بې شکه، د سرو زرو معیار د نړیوالې ټولنې لپاره ډیرې ګټې لري. دې ګټو ته دا څیزونه شامل دي:

In 1971, the United States unilaterally abrogated the gold standard and forced almost every other nation to stack US dollars instead of gold reserves. Since the seventies, there have been numerous calls for a revamped international system to tackle the problem of unfettered capital flows. However, it wasn’t until late 2008 that this idea began to receive substantial support from leading politicians. On September 26, 2008, French president Nicolas Sarkozy said, “We must rethink the financial system from scratch, as at Bretton Woods.”142 On October 13, 2008, British prime minister Gordon Brown said world leaders must meet to agree to a new economic system: “We must have a new Bretton Woods, building a new international financial architecture for the years ahead.”143 Undoubtedly, the gold standard has numerous benefits for the global community. These benefits include the following:

په اسلامي اقتصادي چوکاټ کې قیمت د ټولنې د اټکل هغه ارزښت ته ویل کیږي چې د توکو لپاره ټاکل کیږي، او مزدوري د ټولنې د اټکل هغه ارزښت ته ویل کیږي چې د خدماتو لپاره ټاکل کیږي. پیسې بیا هغه وسیله ده چې د دې اټکل څرګندونه پرې کیږي. دا هغه وسیله ده چې خلک د مختلفو توکو او خدماتو اندازه کولی شي او دوی د یوې مشترکې بنسټ ته راګرځوي، په دې توګه د مختلفو توکو او مختلفو خدماتو ترمنځ پرتله کول اسانه کیږي، ځکه دوی د یوې عمومي واحد، چې د عمومي معیار کار ورکوي، ته راجع کیږي. قیمتونه د توکو لپاره او مزدوري د کارګرانو لپاره همدې واحد، یعنې پیسو، پر بنسټ ورکول کیږي۔

In the Islamic economic framework, the price is defined as the society’s estimate of the value of goods, and the wage is defined as the society’s estimate of the value of services. Money, on the other hand, is the medium by which this estimate is expressed. It is the medium which enables people to measure various goods and services and refers them to one common base, thus facilitating the process of making a comparison between various goods and between various services by referring them to one general unit which serves as the general standard. Prices are paid for goods and wages are paid for workers on the basis of this unit, which is money.

د پیسو ارزښت د هغې د اخیستونکي قوت له مخې اټکل کیږي، یعنې دا چې یوه واحد پیسو سره یو شخص د څو توکو او خدماتو اخیستلو توان لري. له همدې امله، هغه منځنۍ وسیله چې ټولنه د توکو او خدماتو ارزښت پرې اټکلوي، باید د پیسو په توګه د ارزښت لپاره اخیستونکی قوت ولري، یعنې داسې قوت چې هر شخص ترې توکي او خدمات ترلاسه کولی شي.

The value of money is estimated by its purchasing power, i.e., by how many goods and services a person could buy with one unit of the money. Therefore, the medium by which the society estimates the value of goods and services must have a purchasing power in order to qualify as money, i.e., a power with which any person could acquire goods and services.

دا وسیله باید خپل ذاتي ارزښت ولري، یا د یوه ذاتي ارزښت پر بنسټ ولاړه وي، یعنې باید خپل ارزښت ولري چې عامه خلک یې منې، ترڅو د پیسو په توګه وګڼل شي. همدا هغه څه دي چې سره زر او سپینې زر ته دا وړتیا ورکوي چې د پیسو بنسټ وګرځي؛ سره زر او سپینو زرو ذاتي ارزښت لري چې د انسان د تاریخ په اوږدو کې ټولنو یې منلی دی. دا د ګران فلز په توګه کارول شوي، د نارینه و او ښځو د ګاڼو په توګه، د ګروي توکو او د پور د تضمین په توګه، او د تبادلې د واحدونو په توګه هم کارول شوي دي. په هرو لسو کې، خو د پیسو د ګټې (د اخیستلو د ځواک لرونکو واحدونو) د جوړولو کړنلاره د ټولو هېوادونو لپاره یو شان نه ده. ځینې هېوادونه ممکن هغه پیسې ومني چې ذاتي ځواک لري (سره زر او سپینې زر)، یا هغه چې د یوه ذاتي ځواک پر بنسټ ولاړې وي. نور هېوادونه ممکن قراردادي پیسې (نه بدلیدونکې) ومني، یعنې دوی د یوې وسیلې پر منلو توافق کوي چې پیسې وګڼل شي، او د قانون یا د حکومت د فرمان له لارې ورته د اخیستلو ځواک ورکوي؛ په دې صورت کې پیسې پخپله ریښتیني ارزښت نه لري.

This medium must originally have its own intrinsic power, or be dependent on an intrinsic power, i.e., it should itself have a value recognized by the public, in order to be considered as money. This is exactly what grants gold and silver the power to serve as a base for money; gold and silver have intrinsic value which has been recognized by societies throughout the history of man. It has been used as a precious metal, as jewelry for men and women, as collateral items and loan guarantees, and as units of exchange. However, the process of issuing money (units with purchasing power) is not the same for all countries in the world. Some countries may adopt money which possesses intrinsic power (gold and silver) or which depends on an intrinsic power. Other countries may adopt conventional money (nonconvertible), i.e., they agree upon a medium to be considered as money and they give it a buying power by means of legislation or government decree; in this case, the money does not possess a real value on its own.

د پیسو تبادله د یوې پیسې د بلې پیسې سره بدلولو پروسه ده. دا کېدای شي یوه ډول پیسې د ورته ډول بلې پیسې سره تبادله وي، لکه د سرو زرو د سرو زرو سره تبادله، او د سپینو زرو د سپینو زرو سره تبادله، یا د یوه ډول پیسې د بل مختلف ډول پیسې سره تبادله، لکه د سرو زرو د سپینو زرو سره، یا برعکس.

Currency exchange is the process of converting one currency for another. This would be either exchanging one currency for another of the same type, such as the exchange of gold for gold, and silver for silver, or the exchange of one currency type for another one of a different type, such as the exchange of gold for silver or vice versa.

په اسلام کې د یو ډول پیسو تبادله جائز ده، په دوه شرطونو سره: لومړی دا چې تبادله په دقیق مساوي اندازه وي، او دوهم دا چې تبادله په همدې وخت کې وشي. پیغمبر ﷺ داسې روایت شوی چې فرمایلي دي: «د سرو زرو تبادله د سرو زرو سره باید په مساوي وزن او دقیقه اندازه وشي، که نه نو توپیر ربا (سود) دی».144 همدا حکم د سپینو زرو د سکو د تبادلې په اړه هم پلی کیږي. مثال یې داسې دی: فرض کړئ چې یو سړی د سرو زرو یو سل ګرامه ټوټه لري او غواړي دا د پنځو وړو ټوټو سرو زرو سره تبادله کړي. دا معامله یوازې هغه وخت جائز ده چې دغه پنځه وړې ټوټې په ټوله کې سل ګرامه وزن ولري. همدارنګه، تبادله باید په همدې وخت کې وشي، یعنې هغه سړی چې د سل ګرامه ټوټه لري باید خپله ټوټه په همدې وخت کې ورکړي کله چې پنځه وړې ټوټې اخلي. په بل عبارت، دا جائز نه دي چې لویه ټوټه ورکړل شي او پنځه ټوټې په قسطونو او مختلفو وختونو کې واخستل شي. اسلام دا معامله ناجائز ګڼي او د ربا یوه ډول ګڼي. دا حکم د ټولو ډولونو پیسو ته پراخ دی. نو که څوک غواړي ډالر د ډالرو سره یا یورو د یورو سره واخلي، نو د تبادلې اندازه باید مساوي وي او پیسې باید د معاملې په وخت کې په بشپړه توګه ترلاسه شي.

The exchange of currencies which belong to the same type is allowed in Islam under two conditions. First, the exchange has to be for the exact same amount, and second, the exchange has to take place at the same time. The Prophet (PBUH) is reported to have said, “The exchange of gold for gold must be done with equal weight and exact amount; otherwise the difference is Riba (usury).”144 The same rule applies to the exchange of silver coins for silver coins. For example, assume that some person has a one-hundred-gram piece of gold and wants to exchange it for five smaller pieces of gold. This transaction is permitted only if the five smaller pieces of gold have a total weight of one hundred grams. Also, the exchange has to take place at the same time, i.e., the person with the one-hundred-gram piece should hand in his piece at the same time when he receives the five smaller pieces. In other words, it is not allowed to give the large piece and receive the five pieces in installments at different times. Islam considers this transaction illegal and treats it as a form of Riba. This rule is extended to all types of currencies. So, if someone wants to buy dollars with dollars or euros with euros, then the amount of exchange must be the same and the money should be received in full at the time of executing the transaction.