د ضروري اړتياوو پوره کول - د سرمایه‌داری زوال او د اسلام پیدایښت | Quran Course

د ضروري اړتياوو پوره کول - د سرمایه‌داری زوال او د اسلام پیدایښت | Quran Course

0% read · 10 min left

د سرمایه‌داری زوال او د اسلام پیدایښت Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

د ضروري اړتياوو پوره کول

2.5 Satisfaction of Basic Needs

by Mohammad Malkawi10 min readViewed 190 times

یاد ولرئ چې د اسلامي سیاسي اقتصاد اصلي موخه د هر فرد بنسټیز اړتیاوې پوره کول او هر فرد ته دا امکان ورکول دی چې خپلې تجمّلي اړتیاوې پوره کړي. د اسلامي نظر له مخې، د هر انسان بنسټیز اړتیاوې د دې پر ځای او دورې پر بدلون سره نه بدلیږي. دا اړتیاوې د خلکو د ژوند او بقا سره مستقیمه اړیکه لري. اسلام دا اړتیاوې په پام کې نیسي او د هر فرد لپاره یې حق ګرځولي دي. په حقیقت کې، د انسان بنسټیز اړتیاوې خواړه او اوبه، جامې، خوندي کور، او روغتیا دي؛ ځینې کسان ادعا کوي چې روغتیا د نورو بنسټیزو اړتیاوو (خواړه، جامې او کور) یو محصول دی. له دې اړتیاوو هاخوا، انسانان د ډیر راحته او تجمّلي ژوند لپاره هڅه کوي، او دا په اسلام کې بالکل روا ده.

Recall that the main objective of the Islamic political economy is to satisfy the basic needs of each individual and to enable each individual to satisfy his luxury needs. From the Islamic perspective, the basic needs of any human are the same irrespective of the place or the time era the people live in. These needs are directly related to the survival and the well-being of people. Islam recognizes these needs and makes them a right for each and every individual. Essentially, the basic needs of a human are the food and water, clothing, secure housing, and health; some may argue that health is a by-product of the other basic needs (food, clothing, and housing). Beyond these needs, human strive for more comfortable and luxurious life, which is perfectly all right in Islam.

په دې هکله چې افرادو ته اساسي اړتیاوې څه دي، روایت شوي دي چې پیغمبر محمد (صلی الله علیه وسلم) ﷺ فرمایلي دي: «څوک چې خپله ورځ داسې پای ته ورسوي چې په کور کې امنیت، ښه روغتیا او د خوړو کفایت ولري، نو هغه داسې څوک دی چې د ژوند ټول اړتیاوې یې پوره شوې دي.»146 د پیغمبر ﷺ دا روایت ښیي چې خواړه، خوندي استوګنځای او روغتیا هغه اصلي شیان دي چې هر فرد باید ترلاسه کړي. د کالیو په توګه د اساسي اړتیا یادونه سورۀ البقرہ (دوهمه سورت، ۲۳۳مه آیت) کې موجوده ده: {د ماشوم پلار باید د مور خوراک او جامې په معقول ډول ورکړي.} که څه هم دا یادونه د کورنۍ مسؤولیت ته اشاره کوي، مګر سیاق یې د فرد اړتیاوو پورې تړلی دی. له همدې امله اسلام دا لازمي ګرځولی چې په ټولنه کې هر فرد کافي خواړه، کافي جامې، خوندي کور او د روغتیا ساتنه ترلاسه کړي. له دې اساسي اړتیاوو هاخوا، هر فرد باید هغه وسایلو او سرچینو ته لاسرسی ولري چې په دې توان یې ورکړي چې د لوکس اړتیاوو د ترلاسه کولو لپاره هڅه وکړي.

In a reference to the basic needs of individuals, it is reported that Prophet Mohammad (PBUH) said, “Whoever ends his day, with security at home, splendid health, and enough food, is a person who obtained all that he needs in life.”146 This narration by the Prophet indicates that food, secure shelter, and health constitute the essentials of life which each and every individual must attain. A reference to clothing as a basic need is found in Surah Albaqara (chapter 2, verse 233): “The father of the child shall bear the cost of the mother’s food and clothing on a reasonable basis.” Although the reference is to a family type responsibility, but the context is related to the needs of an individual. Thus Islam makes it a must that each and every individual in the society receives sufficient food, sufficient clothing, secure housing, and health protection. Beyond these basic needs, each individual should have access to the tools and resources which enable him to seek more of the luxurious needs.

اسلامي طریقه چې د انسانانو د بنسټیزو اړتیاوو د بشپړ پوره کولو لپاره کاروي، د سوسیالستانو یا سرمایه دارانو له طریقې سره بنسټیز توپیر لري. سوسیالستانو د ملکیت په برابرۍ تمرکز وکړ، نه دا چې د خلکو بنسټیزې اړتیاوې پوره شي. سوسیالستان به د سیاسي اقتصاد اهداف هغه وخت هم ترلاسه شوي ګڼل، کله چې په ټولنه کې خلک د خپلو بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو کې ناکام وي، په داسې حال کې چې د تولیدي وسیلو په ملکیت کې برابر وي. په تیوري کې دا ښکاري چې د ملکیت دا برابري په طبیعي ډول د اړتیاوو د پوره کېدو لامل ګرځي؛ خو عمل دا خبره نه تاييدوي. د سوویت اتحاد کې د سوسیالستانو په مشرۍ، د تولیدي وسیلو عامه ملکیت د افرادو د اړتیاوو پوره کېدو تضمین نه کړ. سوویت اتحاد ډېر بېوزلي وویندله او میلیونه خلک د ژوند له بنسټیزو او ضروري شیانو، لکه خواړو، روغتیايي پاملرنې او کور، څخه محروم وو. موږ باید تل په یاد ولرو چې دا اړتیاوې د ځانګړو افرادو اړتیاوې دي او د هر یوه حق دی چې دې اړتیاوې ترلاسه کړي. دا اړتیاوې باید مستقیم پوره شي؛ دوی باید د بل هدف د ضمني پایلې په توګه ونه ګڼل شي. د سوسیالیزم په حالت کې فرض شوی و چې د تولیدي وسیلو ملکیت برابري په خپلکاره توګه د افرادو اړتیاوې پوره کوي. د سوویت اتحاد او چین کې د سوسیالیزم عمل دا فرضیه غلطه ثابته کړه.

The Islamic approach to the complete satisfaction of the basic human needs differs fundamentally from the approach taken by the socialists or capitalists. The socialists focused on the equality of property ownership, rather than the requirement to fulfill the basic needs of the people. The socialists would still consider the objectives of the political economy achieved even when the people in the society fall short of satisfying their basic needs while they enjoy equal ownership of the means of production. In theory, one can expect that this equality of ownership naturally leads to the satisfaction of the basic needs; however, practice proves otherwise. Under the leadership of socialists in the Soviet Union, the public ownership of the means of production did not guarantee the satisfaction of the needs of individuals. The Soviet Union suffered a great deal of poverty and millions of people lacked some of the basics and essentials of life such as food, health care, and shelter. We have to always remember that these needs are needs of specific individuals and it is the right of each to attain these needs. And these needs must be addressed directly; they should not be treated as the by-product of another objective. In the case of socialism, it was assumed that the equality of ownership of the means of production automatically caters for the needs of individuals. The practice of socialism in the Soviet Union and China proved this assumption wrong.

سرمایه‌داری نیز همانند یوه اشتباه کړی ده، په دې مانا چې د خلکو د اړتیاوو پوره کول یې په بل هدف پورې تړلي دي. د سرمایه‌دارۍ سیاسي اقتصاد اصلي هدف اقتصادي ودې ده، کومه چې د کمیابو محصولاتو او خدمتونو د زیاتوالي غوښتنه کوي. د اقتصاد ودې چې د ناخالص داخلي محصول (GDP) یا ناخالص ملي محصول (GNP) د زیاتوالي له لارې اندازه کیږي، د سرمایه‌دارۍ د سیاسي اقتصاد اصلي موخه ده. سرمایه‌دارۍ لاندې اقتصاد هغه وخت په رکود یا ژور رکود کې ځي چې اقتصادي ودې د یو ټاکلي ارزښت څخه ښکته شي. هغه وخت بیا بهبود ته ځي چې ودې د یوې ټاکلې مودې لپاره بیرته پیل شي. په رکود، ژور رکود یا بهبود کې، میلیونها خلک کیدای شي د خوړو، روغتیایي ساتنې، کور او جامو د بنسټیزو اړتیاوو څخه بې برخې پاتې شي. هغه خلک چې د غربت له کرښې ښکته ژوند کوي (په ډیرو هیوادونو کې د ورځې ۱.۲۵ ډالرو څخه لږ عاید لري) په دې حال کې هم زیاتیږي کله چې د اقتصاد عمومي حالت ښه وي. په بل عبارت، دا فرضیه چې هرې ټولنې چې ډیر توکي، خدمتونه او شتمنۍ تولید کړي، هغومره خلک به کافي خواړه، روغتیایي پاملرنه، کور او جامې ترلاسه کړي، سمه نده. دا د ډیرو معلوماتو په واسطه ثابته شوې ده؛ د دې کتاب لومړۍ برخه د ټولو ډولونو معلومات او احصایې وړاندې کړي چې دا پایله تاییدوي. بل دا چې سرمایه‌داري، د سوسیالیزم په څیر، د هر فرد د ژوند بنسټیزې اړتیاوې د یوه خپلواک هدف په توګه نه دي په پام کې نیولې چې د سیاسي اقتصاد لخوا تعقیب شي. پر ځای یې، سرمایه‌داري د افرادو د اړتیاوو پوره کول د یو بل هدف، یعنې اقتصادي ودې او د تولید د زیاتوالي، یو ضمني پایله ګڼلې ده.

Capitalism made a similar mistake in the sense that it left the satisfaction of the needs of people to depend on another goal. The main goal pursued by the capitalist political economy is the economic growth which calls for increasing the scarce products and services. The growth of the economy measured in terms of the increase in the gross domestic product (GDP) or gross national product (GNP) is the main objective of the capitalist political economy. The economy under capitalism goes in recession or depression when economic growth slows down below a certain value. It goes into recovery when the growth resumes for a given period of time. Whether in recession, depression, or recovery, millions of people may continue to lack the basic needs of food, health protection, shelter, and clothing. The number of people who fall below a poverty line (earning less than $1.25 a day in many countries) continues to grow even when the overall health of the economy is in good shape. In other words, the assumption that the more goods, services, and wealth the society produces, the more likely for people to receive enough food, health care, housing, and clothing is incorrect. This has been proven with abundance of data; the first part of this book provided all types of data and statistics which support this conclusion. Again, capitalism, similar to socialism, has failed to consider the essentials of life for each individual as an objective that stands on its own, which ought to be pursued by the political economy. Instead, capitalism considered the satisfaction of the needs of individuals as a by-product of another goal, which is the economic growth and the increase of production.

په اسلام کې د افرادو د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو په بهیر کې یو شمیر میکانیزمونه کارول کیږي. لومړی میکانیزم د ټولنې د هر فرد لپاره یو مسؤل اړخ ټاکي چې تضمین کړي چې فرد خپلې بنسټیزې اړتیاوې پوره کړي. دوهم میکانیزم یو لازمي فنډ رامنځته کوي چې زکات په نوم یادیږي، کوم چې لومړي میکانیزم ته وده ورکوي او د افرادو د اړتیاوو د پوره کولو هڅه کوي. دا میکانیزم د نورو د صدقاتو (خیراتونو) له لارې نور هم پیاوړی کیږي. دریم میکانیزم د عامه او دولتي ملکیتونو له لارې چمتو کیږي. د اسلامي سیاسي اقتصاد د اهدافو دویمه برخه، یعنی د بنسټیزو اړتیاوو څخه ډیرې اړتیاوې پوره کول، د خصوصي ملکیت له لارې ترلاسه کیږي، لکه څنګه چې په دې کتاب کې مخکې بحث شوی. دا میکانیزمونه په راتلونکو برخو کې نور هم تشریح او پراخه کیږي.

In the process of satisfying the basic needs of individuals, Islam deploys several mechanisms. The first mechanism assigns for each individual in the society a responsible party to guarantee that the individual meets his or her basic needs. The second mechanism establishes an obligatory fund, known as Zakah, which augments the first mechanism and seeks to fulfill the needs of individuals. This mechanism is further enhanced by other forms of charity (sadaqat). The third mechanism is provided by the public and state ownerships. The second part of the objectives of the Islamic political economy, which is the satisfaction of more than the basic needs, is achieved through the private ownership as discussed earlier in this book. These mechanisms are further discussed and elaborated in the following sections.

اسلام په ټولنه کې هر فرد لپاره د ژوند بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو لپاره یو درجه بندي شوې مرستې ترتیب کړې ده. د مرستې لومړۍ درجه د فرد پر ځان باندې راځي. اسلام د توانمنو نارینه وو لپاره دا فرض کړی چې کار وکړي او د ځان او خپلو تر تکفل لاندې کسانو لپاره رزق برابر کړي. الله (سبحانه و تعالیٰ) د سورۃ الملک (شپږیشتم سورت، دېرشم آیت) کې خلکو ته هڅه کوي چې د ځمکې د ډېرو وسایلو څخه ګټه واخلي؛ هغه فرمائي: {هغه ذات دی چې ځمکه يې ستاسو لپاره رام کړې ده (يعنې ستاسو لپاره د ګرځېدو، ژوند کولو او کرنې کولو اسانه کړې ده)، نو د هغې په لارو کې ګرځئ او د هغه له رزق څخه وخورئ، او بېرته هغه ته تلل دي.} پیغمبر محمد ﷺ روايت شوي دي چې فرمائي: «د دې پر ځای چې د خلکو څخه مرسته وغواړي، چې ممکن ورکړه شي او ممکن ورنه کړه شي، سړی باید ووځي او کار ولټوي، لکه د ځنګلونو څخه لرګي په خپل شا کې راوړي او لرګي وپلوري.» همدارنګه ثابته ده چې ټول توانمن نارینه مکلف دي چې کار ولټوي او د خپلو بنسټیزو اړتیاوو او په خپل تکفل کې د شتونکو کسانو لپاره رزق برابر کړي. دا حکم یوازې د ټولنې نارینه وو پورې اړه لري. په اسلام کې ښځې مکلف نه دي چې د خپلو بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو لپاره کار وکړي. اسلام د ټولو ښځو لپاره نفقه مقرره کړې، که هغه کار کولای شي که نه؛ د ښځې نفقه د لورانو، میرمنو یا مورونو د تکفل په کټګورۍ کې راځي. په همدې ډول اسلام هغو نارینه وو لپاره هم نفقه (چې په اسلامي اصطلاح کې نفقه بلل کېږي) مقرره کړې چې د معلولیت له امله یا د کار نه موندلو له امله کار نشي کولای.

Islam assigns for each individual in the society a hierarchical order to take care of his or her basic needs. The first level of support falls upon the individual himself. Islam made it an obligation upon able men to work and provide for themselves and their dependents. Allah (SWT) in Surah Al-Mulk (chapter 67, verse 30) urges people to take advantage of the plenty of resources in the earth; He says, “He it is Who has made the earth subservient to you (i.e. easy for you to walk, to live and to do agriculture on it); so walk in the path thereof and eat of His provision. And to Him will be the Resurrection.” Prophet Mohammad (PBUH) is reported to have said, “Rather than asking people for support, which may or may not be granted, a man should go out and seek work such as bringing wood on his back from the forests and selling wood.”147 It is established that all able men are required to seek work and provide for their own basic needs and for those who depend on them. This rule applies exclusively to males in the society. Women in Islam are not required to work in order to provide for their basic needs. Islam mandated alimony support for all women, whether they are able to work or not; women support comes under the category of support for daughters, wives, or mothers. In the same manner, Islam mandated alimony support (called Nafaqah in Islamic terms) for all men who are unable to work due to disability or being unable to find work.

د نفقې د مسؤولیت درجه‌بندي د میراث د ترتیب په برخلاف جوړه شوې ده. يعني هغه څوک چې د یو کس قانوني وارث وي، هم هغه د دغه کس د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو قانوني مسؤولیت هم لري. د وارث د مسؤولیت دغه اصل په قرآن کریم کې د سورة البقرة (دوهمه سورت، ۲۳۳مه آیت) کې بیان شوی دی: {هیڅ نفس ته د هغه د وسې څخه زیات بار نه اچول کیږي. نه دې مور د خپل اولاد له امله زیان وګالل شي، نه پلار د خپل اولاد له امله. او په وارث باندې هم همغه شان (دندې) دي.} په لنډه توګه، هغه نارینه وارث چې د یو کس د مړینې وروسته د میراث حقدار دی، که دغه کس مړینې ته مخکې له دې چې بې وزله شي، هم هغه د دغه کس د ساتنې مسؤول دی.

The hierarchy of alimony (Nafaqah) responsibility is established in a reverse order of inheritance. That is, the legal inheritor of a person is also legally responsible for taking care of the basic needs of that person. The inheritor responsibility principle is stated in the Quran in Surah Al-Baqara (chapter 2, verse 233): “No person shall have a burden laid on him greater than he can bear. No mother shall be treated unfairly on account of her child, nor father on account of his child. And on the inheritor is incumbent the like of that (which was incumbent on the father).” In essence, the male inheritor who is eligible to inherit a person after he/she dies is also responsible for taking care of that person, if he becomes poor before his/her death.

البته دا یوازې هغه وخت ریښتیا دی کله چې کورنی شخص په خپلو اړتیاو کې د ځان ساتلو توان ونلري. که چیرې یو مړی قانوني وارثان ونلري، نو دولت د هغه قانوني وارث کیږي، او په همدې منطق سره، دولت د داسې شخص قانوني سرپرست هم دی. روایت دی چې پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: «زه د هغه چا وارث یم چې قانوني وارثان نلري.» په شریعت کې ثابته ده چې کله پیغمبر ﷺ په قانوني ډول خپل ځان ته اشاره کوي، نو داسې انګیرل کیږي چې هغه په حقیقت کې دولت ته اشاره کوي.

Of course this is true only if the person is unable to attend for his or her own needs. If a deceased person has no legal inheritors, the state becomes his legal inheritor, and by the same logic, the state is the legal caretaker of such a person. It is narrated that the Prophet (PBUH) had said, “I inherit whoever has no legal inheritors.” It is established in the Shari’ah that when the Prophet refers to himself in a legal manner, it is taken that he is actually referring to the state.

د ورانې وراثت د پرنسیپ د پوهیدو لپاره، راځئ چې ځینې مثالونه وګورو. د مثال په توګه، یوه واده شوې ښځه باید د خپل میړه لخوا وساتل شي، لکه څنګه چې په قرآن کریم او سنت کې ښودل شوي دي. د سورۀ الطلاق (د ۶۵مه سورت، ۶مه آیت) کې راغلي دي: ﴿هغوی (ښځې) هغسې ځای کې ځای کړئ چې تاسو خپل ځان ځای کوئ﴾. او په ۷مه آیت کې دوام ورکړل شوی: ﴿شتمن سړي ته په خپل وس سره خرڅ کول پکار دي، او هغه څوک چې رزق یې تنګ وي، باید د هغه څه سره خرڅ کړي چې الله ورکړي دي﴾. پیغمبر ﷺ هم وفرمایل: "د ښځو حق په تاسو باندې دا دی چې هغوی ته ښه ځای او جامې ورکړئ"، چې د ټولنې کې د ښځې د اساسي اړتیاوو باندې ټینګار کوي. د هرې ښځې اساسي اړتیاوې، که بډایه وي که بې وزله، د میړه (که واده شوې وي)، پلار، زامنو یا وروڼو لخوا ضمانت کیږي. په یاد ولرئ چې میړه، زامن، پلار او وروڼه د ښځې قانوني وارثان دي. که دا ټول اشخاص د اساسي اړتیاوو پوره کولو توان ونلري، ساتنه دولت ته لیږدول کیږي. دولت د څو فنډونو څخه یو کاروي، لکه څنګه چې وروسته تشریح کیږي، ترڅو هغې ښځې اړتیاوې پوره کړي چې نږدې خپلوان یا نشته دي یا د لازمې ملاتړ کولو توان نلري.

To understand the principle of reverse inheritance caretaking, let’s look at some examples. A married woman, for example, is to be supported by her husband, as indicated in the Quran and the Sunnah. In Surah Al-Talaq (chapter 65, verse 6) it says, “Provide them (wives) with the same housing as you provide for yourselves.” It continues to say in verse 7, “Let the rich man spend (on his wife) according to his means; and the man whose resources are restricted, let him spend according to what Allâh has given him.” Prophet Mohammad also said, “Their right (wives) upon you is to provide them with good housing and clothing,” emphasizing the basic needs of woman as an individual in the society. The basic needs of each woman, whether rich or poor, are guaranteed by either by the husband (if married), the father, the sons, or the brothers. Note that the husband, the sons, the father, and the brothers are legal inheritors of a woman. If none of these parties are able to provide for the basic needs, the support is escalated to the state. The state uses one of several funds, as explained later on, to provide for the basic needs of a woman whose immediate relatives are either absent or unable to provide the necessary support.

د یوه نارینه فرد بنسټیز اړتیاوې په لاندې ډول تضمین شوي دي. یو روغ او توان لرونکی بالغ نارینه باید کار وکړي او خپل ځان او هغه کسان وساتي چې په ده پورې تړلي دي. کله چې یو سړي له پیغمبر ﷺ څخه د مرستې غوښتنه وکړه، روایت دی چې پیغمبر ﷺ هغه ته د یوې ورځې خواړه او یوه تبر ورکړ او هغه ته یې وویل چې لرگي وپري او پیسې ترلاسه کړي او خپل ځان او کورنۍ وساتي.148 پلار د خپلو ماشومانو د ساتنې مسؤل دی کله چې ماشومان ځوان وي او کار نشي کولی او خپلې اړتیاوې نشي پوره کولی. کله چې مور او پلار زړه شي، د هغوی ساتنه د هغوی په توان لرونکو زامنو باندې راځي. د والدینو د ساتنې حق په زامنو باندې په قرآن او سنت کې ثابت دی. د سورة الإسراء (شپږم څلویښت، آیت ۲۳) کې ویل شوي دي: {او ستا رب حکم کړی دی چې له هغه پرته بل هیڅ مه عبادت کوئ، او د والدینو سره ښه چلند وکړئ. که له هغوی یو یا دواړه ستا په ژوند کې زړه شي، نو ورته "اف" مه وایه، او هغوی مه ږیږه، بلکې له هغوی سره په ښه خبرو خبرې وکړه.} پیغمبر ﷺ د یوه صحابي پوښتنې ته په ځواب کې روایت دی چې ویلي یې دي چې د ساتنې ترټولو زیات حقدار څوک دی: «ستا مور، بیا ستا مور، بیا ستا مور، بیا ستا پلار، بیا خپلوان چې نږدې دي.» نږدې خپلوان د ورونو، خویندو او د هغوی ماشومانو ته ویل کیږي. د پیغمبر ﷺ یو صحابي روایت کوي چې پیغمبر ﷺ ویلي دي: «الله تاسو ته حکم کوي چې خپلو مورانو، بیا خپلو پلرانو، بیا خپلو خپلوانو سره پاملرنه وکړئ، لومړی هغه چې نږدې دي.»149 د مرستې په موضوع کې بله پوښتنې ته په ځواب کې پیغمبر ﷺ تشریح کړه چې مرسته باید مور، پلار، خور او ورور ته وشي.150

The basic needs of a male individual are guaranteed as follows. A healthy and able adult male is required to work and support his own self and those who depend on him. When a man asked the Prophet for support, it is narrated that the Prophet had provided the man with food for the day and an ax and asked the man to cut woods and make money and provide for himself and his family.148 The father is in charge of his own children for support when the children are young and remain unable to work and satisfy their own needs. When the parents grow old, their support falls upon their able sons. The right of support for parents upon their sons is established in the Quran and Sunnah. It says in Surah Al-Isra (chapter 17, verse 23), “And your Lord has decreed that you worship none but Him. And that you be dutiful to your parents (including support). If one of them or both of them attain old age in your life, say not to them a word of disrespect, nor shout at them but address them in terms of honor.” The Prophet (PBUH) is narrated to have said in response to a question posed by one of his companions as to who deserves the highest level of support, “Your mother, then your mother, then your mother, then your father, then your closest relatives.” The close relatives are taken to be the brothers and sisters and their children. One of the companions of the Prophet (PBUH) narrates that the Prophet had said, “Allah commands you to take care of your mothers then your fathers and then your relatives, the closest first.”149 In response to another question on the issue of support, the Prophet explained that support should be provided to the mother, father, sister, and brother.150

په حقیقت کې اسلام د هر بې وزله کس لپاره یوه ډله وټاکله چې که خپله بې وزله نه وي، د هغه کس بنسټیز اړتیاوې پوره کول د هغې مسؤلیت دی. اسلام تر دې هم وړاندې تلی او د نفقې ورکولو ته د پور ورکولو په پرتله لومړیتوب ورکړی دی. په بل عبارت، که یو څوک پور لري او په عین حال کې یې میرمن، ماشوم یا میندې پلار هم وي چې ساتنه یې ورباندې ده، نو لومړی دې باید د خپلو نږدې خپلوانو اړتیاوې پوره کړي او بیا پور ورکولو ته ورشي. دا د پور ورکولو اهمیت کمولو لپاره نه دی؛ یوازې دا ښیي چې اسلام کې د هر فرد اړتیاوې پوره کول څومره مهم دي. ماشومانو، میندو پلرو، ورونو او خویندو ته ورکړل شوې نفقه د اسلامي قانون له مخې د اسلامي محکمې او دولت له خوا نافذه کیږي. په بل عبارت، دا مسله د افرادو په صوابدید نه پریږدل شوې. په دې وخت کې اسلام دا امکان هم پیژندلی چې ځینې کسان به د نږدې خپلوانو د ملاتړ له حلقې بهر پاتې شي، یا د هغوی مسؤل کس د بې وزلۍ له امله، یا د دې له امله چې هغوی هیڅ نږدې خپلوان نلري. د همدې دلیل له مخې اسلام داسې حالتونو د جبران لپاره نور میکانیزمونه هم ټاکلي دي لکه زکات او د دولت له خوا تمویل شوي صندوقونه.

Essentially, Islam assigned for each poor individual a party, which, if not poor itself, should be responsible for fulfilling the basic needs of that individual. Islam went to the extent of giving preference for paying alimony support over debt payment. In other words, if a person is in debt and at the same time has a wife, a child or parents to take care of, he is first required to satisfy the needs of his immediate relatives and then he can take care of the debts. This is not to diminish the significance of paying debt; it simply shows the importance of satisfying the needs of each individual in Islam. The support provided to children, parents, brothers, and sisters is enforced under the Islamic law by the Islamic court and state. In other words, this issue is not left to the discretion of individuals. In the meantime, Islam recognized the possibility that some individuals may remain out of the scope of the support of immediate relatives due to the poor status of their responsible party or the fact that some individuals do not have any immediate relatives. For these reasons, Islam provided other mechanisms to compensate for such situations such as the Zakah and the state-sponsored funds.

زکات (واجب صدقه) د اسلام له اصلي ارکانو څخه یو رکن دی۔ روایت دی چې پیغمبر محمد ﷺ فرمایلي دي: «اسلام پر پنځو شیانو بنا شوی دی»؛ د دې پنځو ارکانو څخه یو رکن زکات دی۔ زکات د مالدارو کسانو له مال څخه یوه ځانګړې او په ډاګه شوې برخه ده چې کم کیږي او بې وزله کسانو ته ورکول کیږي۔ روایت دی چې پیغمبر محمد ﷺ خپل صحابي معاذ بن جبل ته چې هغه یې د یمن لور ته په یوې ماموریت باندې ولېږه، وفرمایل چې نوي مسلمانانو ته ووایي چې د دوی له دندو څخه دا ده چې د مالدارو له مال څخه زکات کم کړي او بې وزله کسانو ته یې ورکړي۔ د زکات د سمې دندې د تضمین لپاره، اسلام دې خیراتي ډول ته د مسلمان له لوی عبادتونو څخه یو عبادت وګرځاوه؛ په قرآن کې دا ډیره د لمانځه سره یوځای یادېږي۔ سربیره پردې، اسلام دولت ته امر وکړ چې د زکات پیسې راټولې کړي او پیسې د مخکې ټاکل شویو ویشلو قواعدو سره سم وویشي۔ قرآن اتو ډلې کسان ټاکلي چې د زکات د خیرات حقدار دي۔

The Zakah (Obligatory Charity) is one of the main pillars of Islam. It is narrated that Prophet Mohammad (PBUH) had said, “Islam is constructed upon five”;151 one of the five pillars is the Zakah. The Zakah is a particular and well-defined portion of wealth deducted out of the wealth of rich individuals and devoted to the poor ones. It is narrated that Prophet Mohammad (PBUH) had told his companion Muath Bin Jabal when he sent him in a mission to Yemen to inform the new Muslims that one of their duties is to deduct a Zakah from the wealth of the rich ones and give it to the poor ones.152 To guarantee the proper functionality of the Zakah, Islam made this form of charity as one of the main forms of worship carried out by a Muslim; it is frequently cited along with the prayer in the Quran. Furthermore, Islam mandated the state to be in charge of collecting the Zakah funds and distributing the funds according to preestablished rules of distribution. The Quran designated eight categories of people who are entitled to receive the Zakah charity.

په سورة التوبة (سورت ۹، آیت ۶۰) کې قرآن کریم فرمايي: «صدقات (دلته د زکات معنا لري) یوازې د فقرا لپاره دي، او د مسکینانو لپاره، او د هغو کارکوونکو لپاره چې د راټولولو کار کوي، او د هغو کسانو زړونه نرموي چې اسلام ته مائل شوي وي؛ او د غلامانو د آزادولو لپاره، او د مقروضانو لپاره، او د الله د لاري لپاره (يعنې د مجاهدينو لپاره، هغه کسان چې د سپېڅلي جهاد کې جنګيږي)، او د مسافر لپاره (هغه مسافر چې له هرڅه بې برخې شوی وي). دا د الله له خوا فرض شوی حکم دی. او الله ښه پوهېدونکی، ډېر حکمت لرونکی دی.» د اتو ډلو څخه پنځه ډلې د هغو خلکو د اساسي اړتیاوو د پوره کولو لپاره ځانګړې دي چې شايد د خپلو اړتیاوو د پوره کولو کې ستونزه ولري.

In Surah Al-Tawbah (chapter 9, verse 60), the Quran says, “As-Sadaqât (here it means Zakah) are only for the Fuqarâ’ (poor), and Al-Masâkin (the very poor) and those employed to collect (the funds), and to attract the hearts of those who have been inclined (towards Islâm); and to free the captives, and for those in debt, and for Allâh’s Cause (i.e. for Mujâhidûn—those fighting in a holy battle), and for the wayfarer (a traveler who is cut off from everything); a duty imposed by Allâh. And Allâh is All-Knower, All-Wise.” Five of the eight categories are devoted to the satisfaction of the basic needs of people who may have a problem taking care of their own needs.

د فقیرانو کټګوري د داسې خلکو یوه برخه پوښي چې ګټه (عاید) لري، خو د سختو شرایطو له امله، ددوی عاید د کور، سرپناه، روغتیا، جامو او خوړو د اساسي لګښتونو د پوره کولو لپاره کافي نه دی. دا ډول خلک د زکات د پیسو وړ دي. دوهمه کټګوري د ډیرو بې وزله خلکو (مسکین) ده، چې د داسې خلکو یوه ډله پوښي چې له هرډول عاید سرچینې بې برخې دي او د ژوند اساسي اړتیاوې نه لري. په عموم کې دا ډله یتیمان، معلول خلک، هغه زړه سړي چې ژوندي یا توان لرونکي زامن نه لري، د جګړې قربانیان، او د طبیعي پیښو قربانیان لکه طوفان، زلزلې، سونامي او نور پوښي. دا خلک د زکات د پیسو د ترلاسه کولو وړ دي. د اسیرانو کټګوري هر هغه اسیر کس پوښي چې خوشي کیدل یې د فدیې یا تاوان د ورکولو اړتیا لري. په پخوانیو وختونو کې دا کټګوري هغه غلامان هم شامل وو چې مالکانو د خوشي کیدو په بدل کې پیسې غوښتې. د زکات د پیسو د دې کټګوري لپاره د کارولو اجازه ورکولو سره، اسلام دا په ګوته کړه چې خوشي والی د انسان یوه اساسي اړتیا ده چې باید تضمین او پوره شي. نن ورځ د اسیرانو کټګوري د جګړې اسیران او د بحري غلاګانو (بحري غلاوو) قربانیان پوښي.

The poor (Fuqara) category covers a segment of the population who do have income but due to extreme conditions, their income is not sufficient to cover the basic expenses of lodging, shelter, health, clothing, and food. This category of people is eligible for Zakah funds. The second category is the very poor (Miskeen), covers a group of people who are deprived of any source of income and lack the basic needs of life. Typically, this group covers orphanage, disabled people, older people with no living or able sons, war victims, victims of natural disasters such as hurricanes, earthquakes, tsunami, and the like. These people are eligible to receive Zakah funds. The category of captives includes any captive individual whose freedom requires the payment of ransom or compensation. In the past, this category included the slaves whose masters demanded money in exchange of their freedom. Allowing the Zakah funds to be used for this category, Islam recognized that freedom is a basic need for humans which must be guaranteed and satisfied. Today, the captive category includes prisoners of war and victims of piracy.

هغه کسان چې "مقروض" دي، هغه خلک دي چې د ځینو داسې سختیو سره مخ کیږي چې دوی د پور په بار کې اخته کوي، په دې کچه چې د پور ورکوونکو غوښتنې پوره کول د دوی د توان څخه بهر وي. د بېلګې په توګه، که یو سړی د داسې حادثې سره مخ شي چې د بل څوک د مرګ یا ټپي کیدو لامل شي، نو د مړ شوي کس د پاتې کیدونکو او قانوني وارثانو ته دیت ورکول اړین دي. که دیت د حادثې کوونکي د توان څخه زیات وي، نو د زکات له پیسو څخه د کموالي د جبران لپاره کار اخیستل کیدای شي. مالي بحران، طبیعي پیښې، اقتصادي کمزورتیا، حادثې، روغتیايي حالتونه، د زدکړو لګښتونه او نور دلیلونه کیدای شي یو کس ته د هغه د عادي توان څخه لوی پورونه راوړي. اسلام د دې ډلې "مقروض" خلک په پام کې نیولي دي او دوی ته یې اجازه ورکړې ده چې د پور له ستونزې د ژغورل کیدو لپاره د زکات پیسې ترلاسه کړي.

The category of people who are “in debt” covers those who experience certain hardships which force them to carry debts beyond their capacity to satisfy the demands of their creditors. For example, if a person is involved in an accident which results in the death or injury of another person, then a ransom has to be paid to the survivors and legal inheritors of the deceased. If the ransom is beyond the capacity of the person causing the accident, then the Zakah funds may be used to compensate for the deficiency. Financial crisis, natural disasters, economic downturns, accidents, health conditions, education expenses, and other reasons may bring a person huge debts beyond his normal capacity to pay for the debts. Islam recognized this category of “indebted” people and allowed them to receive Zakah funds to pull them out of debt.

اسلام د "ابن السبیل" په نوم یوه ډله هم پیژنې، یعنې مسافر. دا کټګورۍ په ځانګړې توګه هغه زده کوونکي شامل کوي چې د علم او زده کړې په لټه کې له خپل وطن څخه لیرې سفر کوي. همدارنګه هر هغه شخص هم پکې شامل دی چې مسافر وي او د سفر د دوام لپاره د خواړو، استوګنې او بنسټیزو لګښتونو لنډمهاله اړتیا ولري.

Islam also recognized a category of people called the wayfarer (Ibn Al-Sabeel). This category covers in particular students who travel away from their homeland in search for knowledge and education. It also covers any person who is traveling and has a temporary need for food, shelter, and basic expenses to continue his trip.

د زکات د مالونو ویش د هغو خلکو ډلې په ښه توګه تعریف کړې چې په فوري مرسته او ملاتړ اړتیا لري، لکه فقیران او ډیر بې وزله (مسکین). همدارنګه هغه حالتونه یې هم تعریف کړي چې کېدای شي خلک داسې حالت ته ورسوي چې مرستې او ملاتړ ته ورته اړتیا پیدا شي (اسارت، پور، سفر). لکه څنګه چې مخکې تشریح شوه، د دې ډلو هرې یوې ته لومړنۍ مرسته باید له نږدې خپلوانو (زامنو، پلرونو، وروڼو) څخه وشي. که چېرې لومړنۍ کچه بشپړه اندازه چمتو کولو ته ونه شي توان موندلی، نو د زکات مالونه به د پاتې برخې د ډکولو لپاره وکارول شي.

The distribution of the Zakah funds elegantly defined the types of people who need the immediate help and support like the poor and the very poor (Miskeen). It also defined the condition, which may force people to move in a situation where they need help and support (captivity, in debt, travel). As explained earlier, the first level of support to any of these categories must come from the immediate relatives (sons, fathers, brothers). If the first level of support is unable to provide the full amount, the Zakah funds will be utilized to make up for the remaining balance.

زکات په اسلام کې د هرې ډلې مال لپاره په دقت سره ټاکل شوې ده. د ټولو پیسیزو مالونو (سرو زرو، سپینو زرو، کاغذي پیسو) زکات ۲.۵٪ دی، په دې شرط چې ټول پیسیز مال د ۸۵ ګرامو سرو زرو یا ۵۹۵ ګرامو سپینو زرو سره مساوي یا لوی وي. زکات د هر کال په پای کې حساب کېږي. د ټولو ډولونو سوداګرۍ او تجارت عاید د کال په پای کې د اټکل شوي عاید ۲.۵٪ زکات ته اړین دی. د کرنیزو ځمکو محصولاتو نرخونه توپیر لري، دا چې ځمکه د باران، طبیعي سیندونو، یا شخصي کښلو اوبو کانالونو په واسطه اوبه کېږي. څاروي او مال لوی هم خپل جلا زکات نرخ لري. د زکات د قوانینو او تفصیلاتو نور معلومات د «الاموال» کتاب کې موندل کېدای شي.153

The Zakah in Islam is accurately defined for each category of wealth. The Zakah rate for all monetary wealth (gold, silver, paper money) is 2.5% given that the total monetary wealth is equal or larger than 85 grams of gold or 595 grams of silver. The Zakah is computed at the end of each year. All types of trade and commerce revenue are subject to Zakah at 2.5% of the estimated revenue at the end of the year. The products of farming lands have different rates depending on whether the land is irrigated by rainwater, natural rivers, or privately drawn water canals. Cattle and livestock have their own Zakah rate as well. More details of the Zakah rules and details can be found in the book Al-Amwal.153

اسلامی ریاست او د جامع اسلامی اقتصادي نظام په نشتون کې د زکات د موجودو پیسو اندازه اټکل کول ستونزمن دي. په هرصورت، اټکل کیږي چې د خلیج د بډایو تیلو هېوادونو د پانګوالو د پیسو شتمني ۱٫۲۵ ټریلیون ډالرو څخه زیاته ده۔۱۵۴ د دې شتمنۍ په اساس د کلنۍ زکات پیسې ۳۱٫۲۵ ملیارډ ډالره کیږي. دا زکات پیسې، که څه هم د مسلمانانو د ریښتیني شتمنۍ په پرتله ډېرې لږې دي، خو د ټول مسلم نړۍ د ډېرو بېوزلو خلکو د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو لپاره کافي دي. تاریخ راپورټ کوي چې اسلامي ریاست د خپل راڅرګندېدو په لومړیو سلو کلونو کې داسې زکات پیسې راټولولې چې د خپل هرې ورځې زیاتېدونکي نفوس اړتیاوې یې له اړتیا څخه ډېرې وې۔

With the absence of the Islamic state and a comprehensive Islamic economic system, it is difficult to estimate the amount of available Zakah funds. However, it is estimated that the monetary wealth of investors from the rich-oil gulf states exceeds $1.25 trillion.154 The annual Zakah funds computed against this wealth is $31.25 billion. This Zakah fund, although much less than the real wealth in the Muslim world, is sufficient to cover the vast majority of the basic needs of most of the poor people in the entire Muslim world. History reports that the Islamic state during the first hundred years of its rise was able to collect more Zakah funds than the needs of its ever-growing population.

په دې هیڅ انسان اړتیاوې باید پوره نه شي پاتې. دا یو بنسټیز اصل دی چې اسلام یې درناوی کوي. دا په قرآن کریم کې د سورۀ الإسراء (د ۱۷ م سورت، ۷۰ م آیت) کې څرګنده بیان شوې ده: {او یقیناً مونږ د آدم د اولاد عزت ورکړی دی، او دوی مو په وچه او بحر کې سپاره کړي دي، او له پاکو شیانو مو رزق ورکړی دی، او له ډېرو هغو مخلوقاتو څخه چې مونږ پیدا کړي دي، دوی مو په ښکاره فضیلت برتری ورکړې ده.} د دې لپاره چې د بنسټیزو اړتیاوو پوره کېدل ډاډمن شي، اسلام د ځواب یوه بله کچه هم ټاکلې ده، د دې لپاره چې که لومړۍ دوې کچې د ځینو خلکو اړتیاوې پوره نه کړي. طبیعي ناورین، جنګونه او سخت اقتصادي شرایط ډېرو کسانو ته په اسانۍ سره د خپلو نږدې خپلوانو مناسب ملاتړ له لاسه ورکوي، او بډایانو او شتمنانو د عاید د کمېدو له امله د زکات پیسې هم په اسانۍ سره وچې کولی شي. د اسلامي اقتصادي نظام لخوا وړاندې شوې دریمه کچه عامه او دولتي ملکیت دی، کوم چې د ۴.۲ برخې کې په بحث شوی دی.

No human needs should remain unsatisfied. This is a basic principle which Islam honours. This is clearly stated in the Quran in Surah Al-Israa (chapter 17, verse 70). “And indeed We have honored the Children of Adam, and We have carried them on land and sea, and have provided them with At-Tayyibât (lawful good things), and have preferred them above many of those whom We have created with a marked preferment.” In order to guarantee the satisfaction of the basic needs, Islam added one more level of support in case the first two levels fail to cover the needs of some people. Natural disasters, wars, and hard economic conditions can easily leave many individuals without the proper support of their immediate relatives and can easily dry out the funds of Zakah due to revenue depletion of the rich and wealthy. The third level of support provided by the Islamic economic system is the public and state property, which was discussed in section 4.2.

د عامه ملکیت عایدات د دولت لخوا اداره کیږي. عامه ملکیت د ټولو ښاریانو، شتمنو او بې وزلو، په مساوي ډول ملکیت دی. له همدې امله د دې ډول ملکیت عایدات د ټولې ولسي ګټې پروژو د تمویل لپاره کارول کیږي. د دې ډول پروژو بیلګې روغتیا، زده کړه، سړکونه، پلونه، ریلي لارې، د مخابراتو اساسي جوړښت، خدمتونه او نور دي. په همدې ترتیب، د عامه ملکیت عایدات د ټولنې د ټولو ښاریانو، شتمنو او بې وزلو، د روغتیا او زده کړې اساسي اړتیاوې پوره کولو کې مرسته کوي.

The revenue of the public property is administered by the state. Public property is equally owned by all citizens, rich and poor alike. Therefore, the proceeds of this type of property are used to finance projects of common interest for all the population. Examples of such project include health, education, roads, bridges, railroads, communication infrastructure, utilities and the like. Hence, the public property revenues contribute towards the satisfaction of health and education basic needs for all citizens of the society, rich and poor alike.

د عامه ملکیت عوایدې هم د ټولنې د بې وزله افرادو د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو لپاره کارول کیږي. دا ځکه چې مسلمانه ټولنه په مجموع کې د هر یو بې وزله فرد مسؤله ده. محمد ﷺ اعلان کړی و چې هغه ټولنه چې خپل یو غړی وږی پرېږدي، د اسلام د احکامو مستقیمه سرغړونه کوي او د الله له خوا سخت سزا ته مستحق ده. د ټولنې دایره کیدای شي تر ټولې ټولنې پورې پراخه شي. نو د ټولې ټولنې دنده ده چې ډاډ ترلاسه کړي چې د هر فرد بنسټیزې اړتیاوې پوره شوې دي. همدارنګه روایت شوي دي چې محمد ﷺ فرمایلي دي: «که چیرې یو مړی مال پرېږدي، نو هغه مال د هغه پاتې کسانو ته تعلق لري. او که چیرې هغه پاتې کسان پرېږدي، مال ونه پرېږدي، نو زه د هغوی مسؤل یم.» دا د دې قاعدې ټینګښت کوي چې هغو کسانو چې د کورنۍ ملاتړ نه لري، د دولت په پاملرنه کې به وي. دولت به لومړی د زکات له پیسو کارول کوي، د دې لپاره چې د زکات د اداره کونکي په توګه خپله دنده ترسره کړي. که چیرې د زکات فنډ د ټولو هغو کسانو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره کافي نه وي چې ملاتړ ته اړتیا لري، نو دولت به د عامه او دولتي ملکیت پیسې وکاروي.

The public property revenue is also used to support the basic needs of poor individuals in the society. This is derived from the fact that the Muslim society at large is responsible for each and every poor individual. Prophet Mohammad (PBUH) declared that a community which leaves one of its members hungry is in direct violation of rules of Islam and warrants a severe punishment from Allah. The scope of the community can be extended to include the entire society. Thus it is an obligation upon the whole society to make sure that the basic needs of each individual are satisfied. It is also narrated that Prophet Mohammad (PBUH) had said, “If a deceased person leave wealth, then that wealth goes to his survivors. If he leaves survivors without leaving them wealth, then I will be responsible for them.”. This establishes the rule that the state will be in charge of those who do not have any family support. The state will first use the funds of Zakah in its capacity as administrator of the Zakah. If the Zakah fund is not sufficient to take care of the needs of all those who need the support, the state will use the funds of the public and state property.

عامه ملکیت عایداتو د مصرف په اړه تر عالمانو منځ دا خبره اختلافي ده چې آیا لومړی د ټولنې اړتیاوې پوره کیږي یا د بې وزله افرادو اړتیاوې. په هرحال لارښود اصل د اړتیا په اضطرار (په تړاو) ټاکل شوی دی. دولت د عامه ملکیت د عایداتو د اداره کوونکي په توګه د عایداتو د مصرف او د پروژو د لومړیتوبونو ټاکلو مسؤولیت لري. په ټولو حالتونو کې لومړۍ اړتیاوې د خوړو، سرپناه او جامو دي. که د زکات پیسې او د شتمنو افرادو مال دا اړتیاوې پوره نه کړي، نو د عامه ملکیت عایدات سمدستي د کمښت د جبران لپاره کارول کیږي. یوازې هغه وخت چې د ټولې ټولنې امنیت له خطر سره مخ وي، خلیفه کیدای شي د ملي امنیت لومړیتوب د فرد لومړنیو اړتیاوو په پرتله ورکړي. روایت شوي دي چې خلیفه عمر بن الخطاب (د اسلام دویم خلیفه) د دولتي او عامه ملکیت ځمکو عایدات د ۱۷ هجري کال د هغې قحطۍ په وخت کې کارولي، چې د اسلامي دولت یوه برخه ته ورسیده، ترڅو ټولو ته خواړه برابر کړي.

Whether the public property revenues are first spent on the needs of the society or on the needs of poor individuals is a debatable issue among scholars. The guiding principle, however, is the urgency of the need. The state as an administrator of the public property revenue is responsible for spending the revenues and prioritizing the projects. In all cases, the basic needs of hunger, shelter, and clothing come first. If the Zakah funds and the wealth of wealthy individuals are not sufficient to provide for these needs, the revenues of the public property are used immediately to compensate for the deficit. It is only when the security of the entire society is at risk when the caliph of the state may give precedence to national security over individual basic needs. It is narrated that Caliph Omar Bin Al-Khattab (the second caliph in Islam) used the revenue of the state-owned and publicly owned land to provide food for all during famine which hit part of the Islamic state in the seventeenth AH year.

اوس د عامه ملکیت ثروت ډیره زیاته ده، ځکه چې دا ثروت د تیلو، ګاز، معدنیاتو او ځمکنیو ملکیتونو عاید هم شامل دي. د ۲۰۰۸ کال د مالي بحران په دوران کې چې نړۍ ته ورسید، تیل او ګاز د هغو لږو صنعتونو له جملې څخه وو چې ګټور پاتې شول. د اسلامي سیمو کې د تیلو او ګاز د ډیرو زیرمو په پام کې نیولو سره، امید کیږي چې یوازې همدا پیسې د دولت د هر فرد اساسي ضروریات پوره کولی شي. له دې سره سره، د نفقې د ملاتړ لړۍ باید وساتل شي. د ملاتړ لومړی کچه، چې د نږدې کورنیو غړو ترمنځ اړیکو پورې تړلې ده، هدف لري چې د کورنۍ اړیکې پیاوړې کړي او سربیره پر دې اړینه مالي مرسته هم ورکړي. د زکات پیسې هم د هغو کسانو د ایمان او عقیدې بنسټ پیاوړی کولو لپاره کارول کیږي چې زکات ورکوي، ځکه زکات د اسلام یو اساسي رکن دی. نو که څه هم د عامه او دولتي ملکیت پیسې ډیرې وي، مرسته باید د پورته ورکړل شوي ترتیب سره وشي: د کورنۍ مرسته، بیا د زکات پیسې، او وروسته د عامه او دولتي ملکیت عایدات.

Currently, the public property wealth is enormous given that this wealth includes revenues from oil, gas, minerals, and real estate properties. During the financial crisis, which hit the world in 2008, the oil and gas industries were among the few industries which remained profitable. Given the vast amount of oil and gas reserves in the lands of Islam, it is expected that these funds alone can cover all the basic needs of each individual in the state. Nevertheless, the hierarchy of alimony support should be preserved. The first level of support, which relies on the relationship between immediate family members, is sought to strengthen the family ties in addition to providing the necessary financial support. The Zakah funds also are used to strengthen the faith and belief base of those who contribute the Zakah, because the Zakah is an essential pillar of Islam. So the fact that the public and state property funds may be abundant, the support should proceed in the order given above: family support, Zakah funds, and then the public and state properties revenues.

باید په یاد ولرو چې د ملاتړ لړۍ هر بې وزله شخص لپاره په ټولنه کې یو حق دی، نه یو اختیار. همدارنگه د اسلامي شریعت له مخې دولت دنده لري چې دا د ملاتړ لړۍ تضمین کړي؛ دا د دولت لپاره اختیاري کار نه دی. د افرادو بنسټیزو اړتیاوو پوره کول نباید د دولت د سیاست برخه وي، یا د ایډیالوژیو ترمنځ د سیاسي مبارزې موضوع وګرځي، لکه څنګه چې د سرمایه‌داري او سوسیالیزم ترمنځ وه.

It should be noted that the support hierarchy is a right for each poor individual in the society and not an option. It is also an obligation upon the state under the Islamic law to guarantee this hierarchy of support; it is not an option for the state. The satisfaction of the basic needs of individuals should not be part of the politics of the state, or a matter of political struggle between ideologies as was the case between capitalism and socialism.

د شلمې پیړۍ په اوږدو کې چې د بشري حقونو په اړه ډیرې خبرې وشوې او سیاسي فضا یې ځان ته ونیوه، سره له دې هم د نړۍ د انسانانو د ډیر لوی برخې لپاره د خوړو، کور او اغوستو بنسټیز حقونه د مايوسۍ په حال کې پاتې شول. سوسیالیزم او سرمایه‌داري دواړه د نړۍ د سلګونو میلیونو انسانانو د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو کې په جدي توګه ناکامه شوي دي. دواړو نظامونو بنسټیز بشري حقونه د خپلو مخالفو نظامونو د سیاست د ننګولو لپاره وسیله ګرځولي ده۔ د خوړو، کور او اغوستو حقونه د اسلامي نظام یوه بشپړه برخه ده۔ اسلام د ملاتړ مسئله د کورنۍ نږدې اړیکو سره یو ځای کړې ده، او همدارنګه د زکات له لارې د عبادت له بنسټونو سره یې تړلې ده۔ دا د عامه ملکیت یوه کټګوري هم رامنځته کړې ده، ترڅو د کورنۍ اړیکو یا د زکات د عبادت کې هر ډول کمزورتیا جبران کړي۔

Despite all the rhetoric about human rights, which dominated the political scene throughout the twentieth century, the basic rights of humans for food, shelter, and clothing remained in despair for a large percentage of the world population. Both socialism and capitalism have seriously failed to satisfy the basic needs of hundreds of millions of people around the globe. Both ideologies have used the basic human rights as a means to challenge the politics of the opponent ideologies. The rights of humans for food, shelter, and clothing are integral part of the Islamic system. Islam intertwined the support issue with the family intimate relationships, as well as with the fundamental of worshiping through the Zakah. It also established the category of publicly owned property in order to compensate for any deficiencies that may arise in the family relationship or the Zakah worship.

انسان فطری طور پر بنیادی ضروریات سے آگے بڑھ کر مزید حاصل کرنے اور بلند تر مقام کی تلاش میں رہتا ہے۔ اسلام نے اس حقیقت کو تسلیم کیا ہے کہ انسان کے اندر مال و دولت اور آسودہ زندگی کی محبت اور اس کے لیے کوشش کا جذبہ پیدا ہو سکتا ہے۔ سورۃ آل عمران (سورہ نمبر 3، آیت 14) میں اللہ تعالیٰ کا ارشاد ہے: { لوگوں کے لیے ان خواہشات کی محبت خوشنما بنا دی گئی ہے جو انھیں مطلوب ہیں: عورتیں، بیٹے، سونے چاندی کے ڈھیر، نشان زدہ خوبصورت گھوڑے، مویشی اور کھیتی۔ یہ دنیاوی زندگی کا سامان ہے، اور اللہ ہی کے پاس بہترین ٹھکانہ ہے۔ } روایت ہے کہ نبی کریم ﷺ نے فرمایا: "اللہ تعالیٰ پسند کرتا ہے کہ اپنے بندے پر اس کی دی ہوئی نعمتوں کا اثر دیکھا جائے۔" اسلام نے افراد کو بہتر زندگی کے حصول کے لیے اپنی دولت بڑھانے سے نہیں روکا۔ اسی مقصد کے لیے اسلام نے نجی ملکیت کو جائز قرار دیا اور دولت بڑھانے کے مختلف جائز ذرائع کی اجازت دی، جبکہ سود پر سرمایہ کاری، منشیات اور شراب کی خرید و فروخت، فحاشی اور جنسی کاروبار جیسے بعض ذرائع پر پابندی لگائی۔

On top of the basic needs, humans naturally strive for the achievement of more and beyond the basic needs. Islam recognized the fact that people may develop this love and eagerness for more wealth and luxurious life. In Surah Al-Imran (chapter 3, verse 14), the Quran says, “Beautified for men is the love of things they covet; women, children, much of gold and silver (wealth), branded beautiful horses, cattle and well-tilled land. This is the pleasure of the present world’s life; but Allah has the excellent return (Paradise with flowing rivers) with Him.” It is narrated that Prophet Mohammad (PBUH) had said, “Allah likes to see the favors he bestowed upon his servants.” Islam did not restrict the individuals from seeking the expansion of their wealth in order to attain a better life. For this purpose, Islam legalized and permitted the private property ownerships. It also permitted different means of growing private wealth, while restricting some other means such as usury investment, the sale of drugs and alcohol, prostitution, and sex trade.

اسلام د هیڅ فرد لپاره د مال د مقدار کومه پورتنۍ حد نه دی ټاکلی چې ترلاسه کیدای شي. په ځینو روایتونو کې راغلي دي چې نبي ﷺ وفرمایل: که د یو چا سره د یو غره په اندازه سره زر وي، دا د ډیر لوی مال په اړه ویل شوي. اسلام یوازې هغه حدود ټاکلي دي چې د مال د ترلاسه کولو یا ودې د لارو پورې اړه لري. قرآن کریم په ښکاره توګه سوداګرۍ ته د مال د ودې لپاره د لارې په توګه اجازه ورکړې ده. نورو احکامو د سوداګرۍ قواعد او هغه حدود ټاکلي دي چې کومه سوداګرۍ جایزه او کومه ناجایزه ده. خو د جایزې سوداګرۍ د حدود دننه، یو فرد کولای شي خپل مال تر هغه اندازې ودی کړي څومره چې وکولای شي. روایت دی چې عثمان بن عفان، د نبي ﷺ صحابي او دریم خلیفه، یو داسې کاروان سوداګرۍ سمبال کاوه چې د هغې مال د زرګونو اوښانو د بار په اندازه و.

Islam did not establish any upper limit on the amount of wealth, which can be earned by any individual. In some narrations, the Prophet said if some person had the equivalent of a mountain of gold, in reference to extra large amount of wealth. The only limits imposed by Islam are related to the means of acquiring or growing wealth. The Quran explicitly permitted trade as a means of growing wealth. Other rules in Islam defined the rules of trade and the boundaries of what constitutes a legal or illegal trade. But within the boundaries of legal trade, an individual can grow his wealth as much as he could. It is reported that Othman Bin Affan, the companion of the Prophet and the third khalifah, managed a caravan trade which amounted to thousands of camels’ worth of goods.

اگرچه اسلام افراد ته دا اجازه ورکړه چې خپل مال زیات کړي او د هغه مال له حاصل څخه خوند واخلي، خو په دې ټینګار کوي چې د دې ژوند خوښۍ د آخرت د پای نلرونکو خوښیو په پرتله ډیرې کمې دي. دا پرتله کول د دنیا د عیشونو او د جنت د نعمتونو ترمنځ په قرآن کریم کې ځل په ځل راغلي دي۔ موخه دا ده چې د افرادو شخصیت د منفي او ویجاړونکو خویونو لکه حرص، تکبر، خودغرضي او ظلم څخه وساتل شي. په قرآن کریم کې د متکبر بډاینه قارون یادونه ښه بیلگه ده، چیرې چې قارون ته داسې ویل شوي دي: "هغه مال چې الله دې درکړی، د آخرت د ګټې لپاره ولګوه، او خپله برخه له دنیا هم مه هیروه۔"157 د پیغمبر محمد ﷺ څخه روایت دی چې فرمایي: "الله بډاین متواضع سړی خوښوي۔" د اسلامي دولت او تمدن په ټول تاریخ کې د بډاینې او عیش نښې د معماري، ښارونو، کتابتونونو، ښوونځیو، طب، د سړکونو جوړښت، د بحري بیړیو او نورو ډېرو شیانو په عجیبو اثارو کې ښکاره دي۔ بغداد، دمشق، سمرقند، الحمرا، اندلس او استانبول ښارونه د اسلامي تمدن لاندې مسلمانانو ته د رسیدلو عیشونو ژوندی شاهدان دي۔ په ورته وخت کې د بې وزلۍ او لوږې نشتوالي د اسلامي او غیر اسلامي دواړو تاریخ لیکونکو لخوا په زیاتې ډاډ سره ثبت شوی دی۔ د اسلامي خاورو په پراخو سیمو کې مسلمانانو د استراحت ځایونه جوړ کړل، چیرې چې مسافران د خپل سفر پر مهال وړیا کېدای شول چې ځای ونیسي او وخوري۔

Although Islam allowed individuals to grow their wealth and enjoy the outcome of that wealth, it continued to emphasize that the joys attained in this life are negligible in comparison to the endless joys of the life after death. This comparison between the luxuries of this life and the ones to be attained in paradise is repeated time and again in the Quran. The idea is to protect the personality of individuals from the negative and destructive traits such as greed, haughtiness, selfishness, and repression. The reference to the haughty rich Qarun in the Quran is a good example, where the request is made to Qarun saying, “Use the wealth given to you by Allah to seek the pleasure of the hereafter, while not forgetting to enjoy your current life.”157 Prophet Mohammad (PBUH) is reported to have said, “Allah likes the humble rich man.” Throughout the history of the Islamic state and civilization, the signs of wealth and luxury are visible through the marvels of architecture, cities, libraries, schools, medicine, road infrastructure, navy fleets, and much more. The cities of Baghdad, Damascus, Samarqand, Alhambra, Andalusia, and Istanbul provide a living evidence of the luxuries attained by Muslims under the Islamic civilization. In the meantime, the absence of poverty and hunger was remarkably recorded by historians of both Islamic and non-Islamic orientation. Throughout the vast Islamic lands, Muslims established rest areas where travelers can lodge and eat for free during their journeys.

د اسلام بیا راژوندی کیدل او د اسلام دویم پاڅون د یوې نظریې، تمدن او ژوند د طریقې په توګه، داسې کیسه بیا ژوندۍ کولو ته لاره هواروي چې په هغې کې د انسان بنسټیز اړتیاوې په بشپړه توګه تضمین شوي وي او د ژوند د ښکلا او آسایش د لاسته راوړلو هڅه په بشپړه توګه پیژندل شوې او ممکنه شوې وي.

The resurgence of Islam and the second rise of Islam as an ideology, civilization, and way of life are expected to revive the story of a human whose basic needs are fully guaranteed and whose endeavor for luxury is fully recognized and made possible.