په هجرت کال دویم کې د الله پیغمبر ﷺ د رمضان په اتمه نیټه د خپلو دری سوه پنځه اصحابو سره روان شو، چې د اوه سوه اوښانو سوار وو. عمرو بن ام مکتوم د لمانځه امامت ته وټاکل شو، او ابو لبابه د مدینې د سرپرستۍ لپاره پاتې شو. دوي په نوبت سره اوښانو باندې سپاره کېدل او د ابوسفیان په مشرۍ د یوه کاروان په لور روان وو. لا تر دې چې دوي روان وو، د کاروان د حال معلومولو لپاره یې خبرونه غوښتل، تر دې چې دفران دره ته ورسېدل او هلته ځای ونیول. هلته ورته خبر ورسېد چې قریش د خپل کاروان د ساتنې لپاره له مکې راوتي دي. بیا ټوله موضوع بل رنګ واخیست، ځکه نو دا دې یوازې د کاروان مسئله نه وه؛ اصلي پوښتنه دا وه چې ایا د قریشو سره مخامخ شي که نه. نو د الله پیغمبر ﷺ مسلمانان مشوره ته راوغوښتل. ابوبکر او بیا عمر خپلې نظریې څرګندې کړې، بیا المقداد بن عمرو ودرېد او وې ویل: "ای د الله پیغمبره! هغه لوري ته لاړ شه چې الله دې درته امر کړی دی، موږ به ستا سره یو. موږ به داسې ونه وایو لکه بني اسرائیلو چې موسی ته وویل: ته او ستا رب لاړ شئ او جګړه وکړئ، موږ به دلته کښېنو. بلکې ته او ستا رب لاړ شئ او جګړه وکړئ، موږ به هم ستاسو سره جګړه کوو." مسلمانان بیا چوپ شول، نو پیغمبر ﷺ وفرمایل: "ای خلکو! ماته مشوره راکړئ،" او د دې څخه یې انصارو ته اشاره وکړه، هغو کسانو ته چې د عقبه په ځای کې یې ورسره بیعت کړی و.

In the second year of the Hijrah, the Messenger of Allah (pbuh) set out on the 8th of Ramadhan with three hundred and five of his Sahabah mounted on seventy camels. ‘Amr ibn Umm Maktum was assigned to lead the prayer while Abu Lubabah was left in charge of Madinah. They rode the camels in turn heading towards a caravan led by Abu Sufyan. As they marched on, they sought news of the caravan until they had reached the valley of Dafran where they settled, and news reached them there that the Quraysh had set out from Makkah to protect their caravan. The whole affair then assumed different proportions for it was no longer the caravan, the question was whether to confront the Quraysh or not. So Allah’s Messenger (pbuh) consulted the Muslims. Abu Bakr and then ‘Umar voiced their opinions, then al-Miqdad ibn ‘Amr arose and said, “O Messenger of Allah! Go where Allah tells you, for we are with you. We shall not say as the children of Israel said to Moses ‘You and your Lord go and fight and we will stay at home’, but you and your Lord go and fight and we will fight with you.” The Muslims then went silent, and he (pbuh) said, “Give me advice O men!” by which he meant the Ansar who had paid allegiance to him at al- ‘Aqabah.

انصارو دا ژمنه کړې وه چې هغه به د رسول الله ﷺ دفاع داسې کوي لکه څنګه چې خپلې ښځې او اولادونه ساتي، په دې شرط چې هغوی په مدینې نه بهر د هغه سره د جګړې کولو مکلف نه دي۔ کله چې انصارو احساس وکړ چې رسول الله ﷺ هغوی ته اشاره کوي، نو د انصارو بیرغ اخیستونکي سعد بن معاذ وویل: «داسې ښکاري چې تاسو زموږ مطلب لرئ، اې د الله رسوله!» رسول الله ﷺ وفرمایل: «هو.» سعد وویل: «موږ تاسو باور لرو، ستاسو صداقت تصدیق کوو، او شاهدي ورکوو چې هغه څه چې تاسو راوړي دي حق دي، او موږ تاسو ته خپل ژمن او تړون ورکړی دی چې اورېدل او اطاعت به کوو؛ نو تاسو هر لوري ته چې غواړئ لاړ شئ، موږ ستاسو سره یو؛ او د هغه ذات قسم چې تاسو یې لیږلی یاست، که تاسو موږ ته وفرمایئ چې دې سمندر ته ننوځو او تاسو پکې ورننوځئ، موږ به هم ستاسو سره پکې ورننوځو؛ حتی یو سړی به هم شا نه پاتې شي. موږ د سبا ورځې د دښمن سره د مخ کېدو څخه کرکه نه لرو. موږ په جګړه کې تجربه لرو، د جنګ کولو توان لرو. امکان لري چې الله تعالی موږ ته داسې څه ښکاره کړي چې ستاسو زړه ته خوښي راوړي، نو موږ د الله د برکت په نیت سره ځانسره بوځئ.» رسول الله ﷺ د سعد د خبرو څخه خوشاله شو او وفرمایل: «په پوره باور سره لاړ شئ، ځکه الله تعالی ماته د دوو ډلو څخه یوه ډله ژمنه کړې ده، او په الله قسم، داسې ښکاري لکه چې اوس زه هغه ځای وینم چېرته چې دوی به وژل کیږي.»

They had pledged to protect him as they protected their wives and children, with the stipulation that they were not responsible to fight with him outside Madinah. When the Ansar sensed that he (pbuh) meant them, Sa’d ibn Mu’adh who was holding their banner said, “It seems as if you mean us, O Messenger of Allah.” He (pbuh) said, “Yes.” Sa’d said, “We believe in you, we declare your truth, and we witness that what you have brought us is the truth, and we have given you our word and agreement to hear and obey; so go where you wish, we are with you; and by He who sent you, if you were to ask us to cross this sea and you plunged into it, we would plunge into it with you; not a man would stay behind. We do not dislike the idea of meeting our enemy tomorrow. We are experienced in war, capable of fighting. It may well be that Allah will let us show you something which will bring you joy, so take us along with Allah’s blessing.” The Messenger of Allah (pbuh) was delighted with Sa’d’s words and said, “Proceed with full confidence, for Allah has promised me one of the two parties, and by Allah, it is as though I can now see the place where they will be killed.”.

رسول الله ﷺ او د هغه صحابه کرام له مدینې روان شول تر دې چې نږدې د بدر ته ورسېدل. دوی پوه شول چې د قریشو لښکر نږدې دی، نو علي، زبیر بن العوام، او سعد بن ابي وقاص د یو شمېر نورو صحابه کرامو سره د بدر کنوېي ته د خبرونو د پلټلو لپاره واستول شول. دوی له ځانه سره دوه ځوانان راوړل چې له هغوی یې پوښتنې وکړې. دوی د قریشو شمېر له نهه سوه تر زرو سړو پورې بیان کړ او دا چې د قریشو مشران د کاروان د ساتلو لپاره په ډېر ځواک راوتلي دي. رسول الله ﷺ پوه شو چې دوی د خپل لښکر له درې ځلې لوی ځواک سره مخ دي او دا چې یو سخت جنګ به وشي. هغه ﷺ مسلمانانو ته خبر ورکړ چې مکې خپل ځګر ټوټې (یا د خپلو زامنو غوره کسان) په جنګ کې اچولي دي، نو باید خپل ارادې ته ټینګه ورکړي.

The Messenger of Allah (pbuh) and his Sahabah journeyed until they had nearly reached Badr. They realized that the Quraysh’s troops were nearby and so ‘Ali, al-Zubayr ibn ‘Awwam, and Sa’d ibn Abi Waqqas with a number of his Sahabah were sent to the well at Badr in search of news. They returned with two young men whom they questioned. They disclosed the number of the Quraysh at between nine hundred to a thousand men and that the nobles of the Quraysh were out in force to protect the caravan. The Messenger of Allah (pbuh) realized that they were facing a force which was three times the size of his own and that he would be in for a fierce battle. He (pbuh) informed the Muslims that Makkah had thrown out the pieces of its liver (or the best of her sons) into the battle and that they should harden their resolve.

مسلمانانو د دښمن سره د ولاړېدو عهد وکړ، دوی د بدر د کندې ته ورسېدل چېرې چې دوی یوه حوض جوړ کړ او په اوبو یې ډک کړ. بیا دوی نور ټول کندې بند کړې ترڅو د دوی لپاره ډېرې اوبه وي او دښمن ته هېڅ اوبه پاتې نه شي، په ورته وخت کې دوی د رسول الله ﷺ د استوګنې لپاره یو سیوری هم جوړ کړ. قریش خپلې ځایونه ونیول او د جنګ وړومبۍ جنګونه پیل شول. الاسود بن عبدالاسد مخ ته راغی ترڅو هغه حوض له منځه یوسي چې مسلمانانو جوړ کړی و. حمزه ورسره مقابله وکړه، په یوه ټکر سره یې ورته ضربه ورکړه او پښه یې ولوېده. هغه په شا پریوت او د پښې څخه وینه بهېدله، حمزه ورپسې شو او ورباندې یې بله ضربه وکړه، او هغه د حوض ترڅنګ ووژل. بیا، عتبه بن ربیعه د خپل ورور شیبه او د خپل زوی الولید ترمنځ مخ ته راغی. حمزه، علي او عبیدة بن الحارث د دوی د مقابلې لپاره مخ ته شول. حمزه په چټکۍ سره شیبې ته ضربه ورکړه او علي ژر الولید ته ځان ورساوه. حمزه او علي عتبې ته مخ واړاوه، هغه چې د عبیدة په وړاندې ټینګ ودرېد، دوی هغه هم ووژلو، او وروسته یې خپل ټپي ملګری یوړ.

The Muslims vowed to stand up to the enemy, they settled by the well of Badr where they built a cistern and filled it with water. Then they stopped up all the other wells so that they would have plenty of water and the enemy would have nothing to drink, at the same time they also built a canopy for the Messenger of Allah (pbuh) to reside in. The Quraysh took up their positions and the skirmishes of battle began. Al-Aswad ibn ‘Abd al-Asad stepped forward to destroy the cistern that the Muslims had built. Hamzah dealt with him by smiting him and sending his foot flying. He fell on his back with blood streaming from his foot and Hamzah followed him and struck him, killing him near the cistern. Then, ‘Utbah ibn Rabi’ah stepped forth between his brother Shayba and his son al-Walid. Hamzah, ‘Ali and ‘Ubaydah ibn al-Harith stepped forward to meet them. Hamzah quickly dealt Shayba a blow and ‘Ali soon disposed of al-Walid. Hamzah and ‘Ali turned on ‘Utbah who stood firm against ‘Ubaydah and they dispatched him, carrying off their injured companion afterwards.

بیا دواړه خواوې پرمخ لاړې او د رمضان د ۱۷مې جمعې سهار یو بل ته نږدې شول. د الله رسول ﷺ صفونه سم کړل او مسلمانانو ته یې د جنګ هڅه ورکړه. مسلمانان د الله د رسول ﷺ له خبرو هڅول شول او مخ پر مخکې لاړل. جنګ سخت پیل شو او د قریشو سرونه له بدنونو څخه ولوېدل، او مسلمانان په ایمان کې همداسې پیاوړي کېدل او «احد! احد!» (یو! یو!) وایي.

Then the two sides advanced and drew near each other on Friday morning on the 17th of Ramadhan. The Messenger of Allah (pbuh) straightened the ranks and incited the Muslims to fight. The Muslims were encouraged by Allah’s Messenger’s words and went forward. The fighting broke out fiercely and Qurayshi heads went flying from their bodies, the Muslims becoming stronger in belief all the time chanting ‘Ahad! Ahad!’ (the One! the One!).

د الله رسول ﷺ د جګړې په منځ کې ودرېد، یو لاس ډبرې واخیستې او د قریشو په لور یې وغورځولې او وې فرمایل: «دا مخونه ناکاره شي!» بیا یې ﷺ صحابه کرامو ته امر وکړ چې حمله وکړي، او دوی هم داسې وکړل تر دې چې جګړه پای ته ورسیده او دښمن ماتې وخوړه. مسلمانان بریالي شول، د قریشو ډیر جنګیالي او قبیلوي مشران یې ووژل او نور ډیر یې ونیول. قریشو د جګړې ډګر پریښود، او مسلمانان د یوې ډیرې لویې بریا په ترلاسه کولو سره مدینې ته راستانه شول۔

Allah’s Messenger (pbuh) stood in the middle of the melee, took a handful of pebbles and threw them at the Quraysh saying, “Foul be those faces!” Then he (pbuh) ordered his Sahabah to charge and they duly obliged until the battle was over and the foe was routed. The Muslims emerged victorious, slaying many warriors and tribal leaders of the Quraysh and capturing many more. The Quraysh fled the battlefield and the Muslims returned to Madinah having achieved a truly great victory.