1.26 Siddiqdan rivoyat qilingan Qur'on tafsiri haqida
1.26 That Which Is Narrated From As-siddiq In Commentary On The Qur’an
Abu’l-Qasim al-BaG‘aviy rivoyat qilishicha, Ibn Abi Mulaykah aytdi: Abu Bakr Qur’on oyatlaridan biri haqida so‘ralganda, shunday dedi: «Agar men Allohning Kitobidagi oyat haqida Alloh xohlamagan narsani aytsam, meni qaysi yer ko‘tarar va qaysi osmon soyasiga oladi?» Abu Ubayda rivoyat qilishicha, Ibrohim at-Taymiy aytdi: Abu Bakr Allohning, uning ulug‘ligi yuksak bo‘lsin, «Va mevalar va o‘tlar» (Qur’on 80:31) degan so‘zi haqida so‘ralganda, shunday dedi: «Agar men Allohning Kitobi haqida bilmagan narsamni aytsam, qaysi osmon meni soyasiga oladi va qaysi yer meni ko‘tarib turadi?» Al-Bayhaqiy va boshqalar rivoyat qilishicha, Abu Bakr al-Kalola haqida so‘ralganda, shunday dedi: «Men bu haqda o‘z fikrimni aytaman. Agar u to‘g‘ri bo‘lsa, bu Allohdandir; agar noto‘g‘ri bo‘lsa, bu mendan va shaytondandir.»
Abu’l-Qasim al-Baghawi narrated that Ibn Abi Mulaykah said: Abu bakr was asked about an ayah and he said, ‘What land would hold me or what sky would shade me if I were to say about an ayah of the Book of Allah that which Allah did not wish?’ Abu cUbaydah narrated that Ibrahim at-Taymi said: Abu Bakr was asked about His words, exalted is He, And fruits and herbage,’ (Qur’an 80: 31) and he said, ‘Which sky would shade me and what land would sustain me if I were to say about the Book of Allah that which I do not know?’ Al-Bayhaqi and others narrated that Abu Bakr was asked about al-Kalalah and he said, ‘I will say my view on it and if it is correct it is from Allah, and if it is wrong it is from me and from shaytan.
"Menimcha, bu shunday kishidirki, uning na farzandi bor, na ota-onasi bor (uning merosini oladigan tirik)." Umar xalifa etib tayinlanganida dedi: "Abu Bakr aytgan biror narsani rad etishdan uyalaman." Abu Nu'aym "al-Hilya" kitobida rivoyat qilgan: al-Aswad ibn Hilol dedi:
I think that it is the one who has no child nor parent (surviving to inherit from him).’ When cUmar was appointed khalifah he said, ‘I am shy of rejecting something which Abu Bakr said.’ Abu Nucaym narrated in al-Hilyah that al-Aswad ibn Hilal said:
Aqlli inson yaratilishga bo'lgan nigohidan Yaratuvchining buyukligini anglaydi. Alloh eng yaxshi biladi.
8 Since the intelligent man derives from his glance at the creation, the greatness of the Creator. And Allah knows best.
Abu Bakr o'z sahobalariga dedi: «Ushbu ikki oyat haqida nima deysiz: "Albatta, "Rabbimiz Allohdir", deb, so'ngra to'g'ri yo'lda qat'iy turganlar..." (Qur'on 41:30) va "Iymon keltirib, imonlarini zulm bilan aralashtirmaganlar..." (Qur'on 6:82)?» Ular dedilar: «Demak, ular to'g'ri yo'lda turadilar va yomon amallar qilmaydilar hamda imonlariga adashish bilan dog'∗ tushirmaydilar.» U dedi: «Siz unga tutmaydigan ma'noni yuklabsiz.» So'ngra dedi: «Ular "Rabbimiz Allohdir", deydilar, keyin esa to'g'ri yo'ldan og'maydilar, ya'ni Unga o'zga iloh tomon moyil bo'lmaydilar va imonlarini shirk (Unga sherik keltirish) bilan aralashtirmaydilar.» Ibn Jarir rivoyat qildi: Omir ibn Sa'd al-Bajaliy Abu Bakr as-Siddiqdan, Uning — ulug' va yuksak Allohning — "Ezgulik qilganlar uchun eng go'zal mukofot va undan ham ziyoda bor" (Qur'on 10:26) degan so'zi haqida rivoyat qildi, u dedi: «Bu Allohning yuzini ko'rishdir — ulug' va yuksak Allohning.» Ibn Jarir rivoyat qildi: Abu Bakr Uning — ulug' va yuksak Allohning — "Albatta, "Rabbimiz Allohdir", deb, so'ngra to'g'ri yo'lda qat'iy turganlar..." (Qur'on 41:30) degan so'zi haqida dedi: «Odamlar buni aytdilar. Kim shu holda vafot etsa, u to'g'ri yo'lda turganlardandir.»
Abu Bakr said to his companions, ‘What do you say about these two ay at, “Truly, the ones who say, ‘Our Lord is Allah’, and then go straight, ...” (Qur’an 41: 30) and “And the ones who believe and do not clothe their belief in wrongdoing ...”? (Qur’an 6: 82).’ They said, ‘Then they go straight and do not do wrong actions and do not clothe their belief in error.’ He said, ‘You have made it to carry a meaning which it cannot carry.’ Then he said, ‘They say, “Our Lord is Allah,” and then they go straight, so they do not incline towards a god other than Him and do not clothe their belief in shirk (associating others as partners with Him).” Ibn Jarir narrated that cAmir ibn Sacd al-Bajili related from Abu Bakr as-Siddiq about His words, exalted is He, ‘For the ones who do excellently well there is the very best and morel (Qur’an 10: 26) that he said, ‘Gazing on the face of Allah, exalted is He.’ Ibn Jarir narrated that Abu Bakr said about His words, exalted is He, ‘Truly the ones who say, “Our Lord is Allah,” and then go straight, ...’ (Qur’an 41: 30), that he said, ‘People have said it. So whoever dies upon that is of those who go straight.’