تأثیری که دعوت اسلامی بر قریش گذاشت امری طبیعی بود، زیرا رسول الله ﷺ مبارزه را آغاز کرد و گروه خود را به شیوه‌ای آشکار و چالش‌برانگیز در برابر قریش عرضه داشت. این کار هیچ جایی برای شک درباره پیامدهای آن بر آنان باقی نگذاشت. افزون بر این، خود دعوت نیز مبارزه با قریش و جامعه مکه را در بر داشت، چرا که به یگانگی خداوند فرامی‌خواند، به پرستش تنها او دعوت می‌کرد، پرستش بت‌ها را ترک می‌گفت و از نظام فاسدی که مردم بر پایه آن زندگی می‌کردند، بیزاری می‌جست. از این رو دعوت با قریش در تضاد بود، و این امر اجتناب‌ناپذیر بود، زیرا رسول الله ﷺ می‌بایست اندیشه آنان را بی‌اعتبار سازد، خدایانشان را به مسخره گیرد، شیوه زندگی‌شان را ریشخند کند و اعمال ستمگرانه‌شان را محکوم نماید.

The impact that the Islamic call had on Quraysh was only natural, for the Messenger of Allah (pbuh) took up the struggle and presented his group to the Quraysh in a conspicuous and challenging manner. It left them with no room to doubt its implications upon them. In addition, the call itself included the struggle against Quraysh and the Makkan society, for it was calling to the Oneness of Allah, to worship Him alone, to abandon the worship of idols and to renounce the decadent system they were living by. Therefore the call was at loggerheads with the Quraysh, and this was inevitable since the Messenger of Allah (pbuh) was to discredit their thinking, ridicule their gods, mock their way of life, and deplore their tyrannical practices.

هرگاه آیه‌ای بر او ﷺ نازل می‌شد، آن را آشکارا علیه قریش به کار می‌گرفت. او کلام خداوند را تلاوت می‌کرد،

Whenever a verse was revealed to him (pbuh), he would attack the Quraysh with it openly. He would recite Allah’s words,

«بی‌تردید شما (کافران) و آنچه که امروز به جای الله می‌پرستید، هیزم جهنم‌اید!» [الانبیاء، ۲۱:۹۸].

“Certainly! You (disbelievers) and that which you are worshipping now besides Allah, are (but) fuel for Hell!” [Al-Anbiya, 21:98].

او ﷺ به شدت به روابط ناروایی در جامعه، مانند ربا، حمله کرد

He (pbuh) strongly attacked the relationship in the society such as Riba,

«وَمَا آتَيْتُم مِّن رِّبًا لِّيَرْبُوَ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُو عِندَ اللَّهِ» [الروم، ۳۰:۳۹].

“And that which you give in usury (to others), in order that it may increase, has no increase with Allah” [Ar-Rum, 30:39].

و حمله به تقلب در ترازوها،

and attacking cheating in the scales,

وای بر کم‌فروشان؛ آنان که چون از مردم پیمانه بستانند، تمام می‌ستانند، و چون برای ایشان پیمانه یا وزن کنند، کم می‌دهند. {المطففین ۸۳: ۱-۳}

“Woe to those that deal in fraud those who, when they have to receive by measure, from men, exact full measure. But when they have to measure a weight to men, give less than due.” [Al-Mutaffiffin 83: 1-3].

قریش، از این رو، با او رویارو شدند و با او و یارانش (صحابه) به جنگ پرداختند. آنان این کار را از راه شکنجه، تحریم و تبلیغات علیه شخص او و علیه دینش انجام دادند. او نیز در پاسخ، حمله را به سوی آنان برد؛ مبارزه خود را علیه اندیشه‌های نادرست ایشان ادامه داد و باورهای فاسدشان را درهم کوبید تا پیام اسلام را بر اساس شیوه‌ای که الله (سبحانه و تعالی) مقرر فرموده است گسترش دهد. او ﷺ آشکارا و بدون کوتاه آمدن و چانه‌زنی، مردم را به اسلام فرا می‌خواند، با وجود همه انواع آزار و اذیت قریش نسبت به او، و با وجود اینکه شخصی بی‌دفاع بود، یاوری واقعی نداشت، هم‌پیمانی نداشت، امکانات مادی و سلاحی در اختیار نداشت. او ﷺ با قاطعیت و ایمان بسیار، آشکارا و با روحیه‌ای چالش‌برانگیز آمد و به دین الله دعوت کرد، همه سختی‌ها را نادیده گرفت، اجازه نداد ضعف بر او چیره شود، و آماده بود تا بارهای سنگین را در راه این پیام تحمل کند. این امر او را توانا ساخت تا بر همه موانعی که قریش بر سر راهش قرار می‌داد، که برای جدا کردن او از مردم طراحی شده بود، غلبه کند.

Quraysh, therefore, confronted him and began fighting him and his Sahabah, This they endeavoured to do by means of torture, sanctions and propaganda against him personally and against his Deen. In return he (pbuh) carried the offensive to them, pursuing his struggle against their erroneous notions and demolishing their corrupt beliefs in order to spread the Message of Islam according to the way decreed by Allah (swt). He (pbuh) invited people to Islam openly, without compromising and bargaining, despite all the various types of persecution of Quraysh upon him, and despite being a defenseless figure with no real help, no ally, no material means and no weapons. He (pbuh) came conspicuously and challengingly, inviting to the Deen of Allah with great resolve and faith, ignoring all the hardships, not allowing weakness to get the better of him, ready to endure the colossal burdens for the sake of the Message. This enabled him to surmount all the obstacles that Quraysh put in his way, which were designed to come between him and the people.

پیامبر خدا ﷺ توانست به مردم برسد و پیام را به ایشان برساند. در نتیجه آنان اسلام را پذیرفتند، زیرا حق و نیروی خرد بر باطل پیروز شد. نور اسلام در میان عرب‌ها درخشیدن گرفت؛ بسیاری از بت‌پرستان اسلام آوردند، و همچنین بسیاری از مسیحیان. حتی سران قریش نیز با دل‌هایی مشتاق به گوش دادن به قرآن پرداختند ﷺ.

The Messenger of Allah (pbuh) succeeded in reaching the people and in conveying the Message to them; in turn they embraced Islam because the truth and the force of reason defeated the falsehood. The light of Islam began shining amongst the Arabs, many idol worshippers embraced Islam, so did many Christians, even the leaders of Quraysh began listening to the Qur’an with yearning hearts.

طفیل بن عمرو دوسی زمانی به مکه آمد که رسول خدا ﷺ در آنجا بود. او مردی از اشراف و بزرگان، بسیار باهوش و شاعری صاحب‌فهم بود. قریش بی‌درنگ به سراغ او رفتند و به او هشدار دادند که این مرد، محمد ﷺ، به آنان بسیار زیان رسانده است، او ساحر است و سخنانش مردان را از خانواده‌هایشان جدا می‌کند. آنان گفتند که می‌ترسند او نیز همان تأثیر را بر وی بگذارد، و به او توصیه کردند که با محمد ﷺ سخن نگوید و حتی یک کلمه از سخنانش را نشنود. روزی طفیل به کعبه رفت و اتفاقاً رسول خدا ﷺ نیز آنجا بود. او بخشی از سخنان آن حضرت ﷺ را شنید و آن را زیبا یافت. پس با خود گفت: «به خدا سوگند! من مردی باهوش و شاعرم و نیک و بد را به خوبی می‌شناسم، پس چه چیز مانع می‌شود که به سخنان این مرد گوش دهم؟ اگر نیک باشد می‌پذیرم و اگر بد باشد رد می‌کنم.» او رسول خدا ﷺ را تا خانه‌اش دنبال کرد و حال خود و آنچه در ذهنش می‌گذشت را برای ایشان بازگفت. پس رسول خدا ﷺ او را به اسلام دعوت کرد و قرآن را برایش تلاوت فرمود. او مسلمان شد و اعلام کرد که این آیین حق است. سپس به نزد قوم خود بازگشت و به دعوت آنان به اسلام پرداخت.

Al-Tufayl ibn ‘Amr al-Dausi came to Makkah when Allah’s Messenger (pbuh) was there. He was an important nobleman, very intelligent and a poet of some understanding. Quraysh approached him immediately and warned him that this fellow Muhammad (pbuh) had done them much harm, that he was a sorcerer and that his talk separated men from their families. They exclaimed that they feared he might have the same effect on him and advised him not to speak to Muhammad (pbuh) or listen to a word he said. Al-Tufayl went one day to the Ka’bah and it happened that Allah’s Messenger (pbuh) was there, he listened to some of his speech and found it beautiful, so he said to himself, “By Allah! Here I am, an intelligent man, a poet, knowing perfectly well the difference between good and evil, so what is to prevent me from listening to what this man is saying? If it is good I shall accept it and if it is bad I shall reject it.” He followed the Messenger of Allah (pbuh) to his house and told him about himself and what was on his mind. So Allah’s Messenger (pbuh) invited him to Islam and recited to him the Qur’an. He became a Muslim and declared that it was the truth. Then he went back to his people and proceeded to call them to Islam.

هنگامی که پیامبر خدا ﷺ در مکه بود، حدود بیست مسیحی پس از شنیدن خبرهایی درباره‌ی ایشان، برای دیدار با او سفر کردند. آنان نشستند و به سخنان او گوش دادند، او را پذیرفتند و به او ایمان آوردند و راستی‌اش را گواهی دادند. این موضوع قریش را خشمگین کرد و بعدها هنگامی که آنان مکه را ترک می‌کردند، سر راهشان را گرفتند و به آنان ناسزا گفتند و گفتند: «خدا شما را هلاک کند! چه گروه بدبختی هستید. قوم شما در خانه‌هایشان شما را فرستادند تا خبری از این مرد برایشان بیاورید، و همین که با او نشستید، دین خود را رها کردید و به آنچه او می‌گوید ایمان آوردید.» اما این سخنان بر آنان اثری نگذاشت و ایمانشان به اسلام را نیز سست نکرد، بلکه ایمانشان به خداوند (سبحانه و تعالی) بیشتر شد. تأثیر پیامبر خدا ﷺ افزون شد و اشتیاق مردم به شنیدن قرآن بیشتر گشت. کار به جایی رسید که سرسخت‌ترین دشمنان ایشان از قریش به این فکر افتادند که آیا آنچه او به آن فرامی‌خواند واقعاً حق است یا نه. این موضوع ایشان را واداشت که قرآن را پنهانی گوش دهند.

While the Messenger of Allah (pbuh) was in Makkah, some twenty Christians traveled to meet him after receiving news about him. They sat and listened to him and accepted and believed in him and declared his truth. This enraged the Quraysh and they later intercepted them as they were leaving Makkah and hurled insults at them saying, “May Allah bring you ruin! What a wretched band you are. Your people at home sent you to bring them information about this man, and as soon as you sat with him, you renounced your religion and believed in what he said.” This, however, did not affect them, nor did it affect their belief in Islam, rather it strengthened all the more their belief in Allah (swt). The impact of the Messenger of Allah (pbuh) increased, as did people’s yearning to listen to the Qur’an. It reached a point whereby his harshest opponents from the Quraysh began wondering whether what he (pbuh) was calling for was really true. This led them to listen to the Qur’an in secret.

ابوسفیان بن حرب، ابوجهل عمرو بن هشام و الاخنس بن شریق هر یک نمی‌دانست که دیگری قصد دارد به رسول‌الله ﷺ گوش دهد، هنگامی که ایشان در خانه‌اش نماز می‌خواند. هر یک خود را پنهان کرد و جایی را برای نشستن برگزید که بتواند بشنود. هیچ‌یک نمی‌دانست دیگری کجاست. رسول‌الله ﷺ معمولاً بیشتر شب را به خواندن قرآن می‌گذراند. آنان این شب خاص را با گوش دادن دقیق به ایشان سپری کردند؛ ذهنشان مسحور شد و دل‌هایشان متأثر گشت، تا آنکه سپیده دمید و همگی به سرعت پراکنده شدند. در راه بازگشت، تصادفاً با یکدیگر روبه‌رو شدند و یکدیگر را سرزنش کردند، هر یک به دیگری می‌گفت: «این کار را دیگر تکرار نکنید، زیرا اگر یکی از سبک‌مغزان شما را ببیند، جایگاه و اعتبارتان به خطر می‌افتد و ترازو به سود محمد ﷺ سنگین می‌شود.» شب دوم، هر یک از ایشان احساس کرد پاهایش او را به همان جایی می‌برد که شب قبل در آن نشسته بود. این سه تن بار دیگر به سخنان رسول‌الله ﷺ که کتاب خدا را تلاوت می‌کرد گوش دادند و، همچون پیش، در سپیده‌دم با هم روبه‌رو شدند و یکدیگر را سرزنش کردند؛ با این حال این امر مانع نشد که شب سوم نیز حاضر شوند. هنگامی که به ضعف خود در برابر پیام محمد ﷺ پی بردند، با سوگندی جدی عهد کردند که دیگر بازنگردند. با این همه، این واقعه به تبادل نظر درباره آنچه در آن سه شب شنیده بودند انجامید؛ آنان آشفته بودند، زیرا رفتارشان نشانه‌هایی از ضعف را آشکار کرده بود که هیچ‌یک از ایشان، به عنوان رهبر قبیله‌اش، نمی‌توانست بپذیرد. آنان اعتراف کردند که این امر می‌تواند به منزله همسو شدن با محمد ﷺ تعبیر شود و ممکن است مردم را به پذیرش پیام او تشویق کند.

Abu Sufyan ibn Harb, Abu Jahl ‘Amr ibn Hisham and al-Akhnas ibn Shurayq, were each unaware that the other was going to listen to the Messenger of Allah (pbuh) as he was praying in his house. Each one was disguised and each chose a place to sit where he could listen. None knew where the other was. Allah’s Messenger (pbuh) regularly stayed up most of the night reciting the Qur’an. They passed this particular night listening attentively to him, their minds were captured and their hearts affected, until dawn arose when they all quickly dispersed. On the way home they met accidentally, reproaching one another, each one saying to the other, “Don’t do it again, for if one of the lightminded fools sees you, it would compromise and weaken your standing, and it would tip the scales in Muhammad’s favor.” On the second night, each of them felt his legs taking him to the same spot where he had spent the previous night. The three listened once again to Allah’s Messenger (pbuh) reciting the Book of Allah and, as before, they met at dawn and reproached each other, yet this did not prevent them from attending for a third night. When they realized their weakness towards Muhammad’s Message, they took a solemn oath never to return. Nevertheless this incident resulted in an exchange of views concerning what they had heard over the three nights; they were agitated because their actions manifested signs of weakness which none of them, as leader of his tribe, could afford. This, they acknowledged, could be construed as playing into the hands of Muhammad (pbuh) and it might encourage the people to accept his Message.

با همه موانعی که قریش ایجاد کرد، دعوت توانست به مکه نفوذ کند، و قریش که از همه بدتر را بیم داشت، یعنی گسترش اسلام در میان قبیله‌های عرب، سخت هراسان شد. بنابراین قریش کارزار خصمانهٔ خود را علیه رسول خدا ﷺ و اصحاب او تشدید کرد. اوضاع سرانجام تقریباً غیرقابل تحمل شد و رسول خدا ﷺ برای یافتن یاری و پناه بنی ثقیف به شهر طائف رفت، به این امید که شاید آنان اسلام بپذیرند. ایشان خود به تنهایی نزدشان رفت، اما آنان با او تندی کردند و با او بسیار بد رفتار نمودند. آنان اوباش و بردگان خود را برانگیختند که به او ناسزا گفتند و سنگ به سویش پرتاب کردند، تا جایی که تمام بدنش از جمله پاهایش خون‌آلود شد. او ﷺ توانست در باغی که متعلق به شیبیب و شیبه، پسران ربیعه بود پناه گیرد. در آنجا نشست و درباره وضعیت خود و درباره دعوت اندیشید. می‌دانست که بدون حمایت یکی از سران نمی‌تواند به مکه وارد شود، و پس از آن رفتاری که در طائف با او شده بود نمی‌توانست به آنجا بازگردد، و نمی‌توانست در باغ بماند زیرا متعلق به دو کافر بود. او ﷺ بسیار اندوهگین شد، دستانش را به سوی آسمان بلند کرد، شکوه و زاری نمود و به درگاه خداوند (سبحانه و تعالی) دعا کرد. با درد و با اعتمادی بی‌پایان به خداوند (سبحانه و تعالی) گفت: «خدایا! ناتوانی، کمی تدبیر و خواری خود را در برابر مردم به تو شکایت می‌برم. ای مهربان‌ترین مهربانان! تو پروردگار ناتوانانی و تو پروردگار منی. مرا به دست چه کسی می‌سپاری؟ به بیگانه‌ای که با من بدرفتاری کند، یا به دشمنی که او را بر من مسلط ساخته‌ای؟ اگر بر من خشمگین نباشی، از هیچ چیز دیگر باکی ندارم. عافیتی که به من ارزانی داشته‌ای برای من کافی است. به نور چهره‌ات پناه می‌برم که تاریکی‌ها بدان روشن می‌شود و کار دنیا و آخرت بدان سامان می‌یابد، مبادا خشم تو بر من فرود آید یا غضب تو بر من نازل شود. رضایت تو لازم است تا آنکه خشنود شوی.» «لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِكَ»

Despite all the obstacles that the Quraysh laid down, the call succeeded in penetrating Makkah, and the Quraysh became panic stricken fearing the worst, i.e. the spreading of Islam among the Arab tribes. Quraysh, therefore, intensified their hostile campaign against Allah’s Messenger (pbuh) and his Sahabah. The situation eventually became almost unbearable and Allah’s Messenger (pbuh) went to the city of Ta’if seeking the Nussrah (support) and protection of Banu Thaqif in the hope that they might embrace Islam. He approached them on his own, but they spoke to him harshly and treated him very badly. They stirred up their louts and slaves who hurled insults and stones at him until the whole of his body including his feet bled. He (pbuh) managed to take refuge in an orchard belonging to Shabeeb and Shayba, sons of Rabi’ah. There he sat thinking about his situation and about the call. He knew that he could not enter Makkah without one of the leaders’ protection, neither could he go back to Ta’if after the way he had been treated there, and he could not stay in the orchard for it belonged to two disbelievers. He (pbuh) felt very distressed and lifted his arms to the sky lamenting and supplicating to Allah (swt). Painfully and with immense confidence in Allah (swt), he said, “O Allah! To You I complain of my weakness, little resource, and lowliness before man. O Most Merciful! You are the Lord of the weak, and You are my Lord. To whom would You confide in me? To one afar who will misuse me or to an enemy to whom You have given dominance over me? If You are not angry with me, I do not care about anything else. Your favor of well-being on me is sufficient for me. I take refuge in the light of Your countenance by which the darkness is illuminated, and the things of this world and the next are rightly ordered, lest Your anger descend upon me or Your wrath not light upon me but come down on me. It is for You to be satisfied until You are well pleased. There is no power and no might except in You.”.

پس از آن او تحت حمایت المطعم بن عدی به مکه بازگشت. قریش به زودی از آنچه بر رسول خدا ﷺ در طائف گذشته بود آگاه شدند، و این تنها سبب شد که آزار و اذیت خود را نسبت به رسول خدا ﷺ افزایش دهند و مردم را از گوش دادن به سخنان او منع کردند. مکیان از او روی گرداندند و از شنیدن دعوتش خودداری کردند. با این حال، او ﷺ هرگز دلسرد نشد و همچنان مردم را به دین خدا فرا می‌خواند؛ در موسم‌های جشن خود را به قبیله‌ها عرضه می‌کرد، آنان را به اسلام دعوت می‌نمود، به ایشان می‌گفت که پیامبری است که از جانب خدا فرستاده شده، و از آنان می‌خواست به او ایمان آورند. اما ابولهب، عموی نفرت‌انگیزش، هرگز از او جدا نمی‌شد. او هر جا که می‌رفت وی را دنبال می‌کرد و به مردم می‌گفت که به سخنانش گوش ندهند، پس مردم نیز او را نادیده می‌گرفتند و هیچ توجهی به او نمی‌کردند.

Whereupon he returned to Makkah under the protection of al-Mut’im ibn ‘Adiy. The Quraysh soon learned of what had happened to the Messenger of Allah (pbuh) in Ta’if, and this only made them increase their ill treatment of the Messenger (pbuh) and they prohibited people from listening to him. The Makkans deserted him and refrained from listening to his preaching. However, he (pbuh) was never disheartened, and went on calling people to the Deen of Allah by offering himself to the tribes during the festive seasons, inviting them to Islam, telling them that he was a Prophet sent by Allah (swt) and asking them to believe in him. But Abu Lahab, his hateful uncle, never left his sight. He followed him everywhere telling people not to listen to him, so the people ignored him and paid him no attention.

پیامبر خدا ﷺ سپس به دیدار قبیله‌ها در سرزمین‌های خودشان رفت و خود را بر آن‌ها عرضه کرد. او به قبیله‌های کنده، کلب، بنی حنیفه و بنی عامر بن صعصعه سر زد. هیچ‌کدام از آن‌ها واقعاً به دعوت او پاسخ ندادند و همه به‌شدت با او مخالفت کردند، به‌ویژه بنی حنیفه. اما بنی عامر خواستار این شدند که در ازای بیعت با او، پس از او زمامداری به ایشان داده شود. او ﷺ پاسخ داد: «زمامداری امری است که خداوند آن را هرجا بخواهد قرار می‌دهد.» بنی عامر با شنیدن این پاسخ، آن‌ها نیز از یاری دادن امتناع ورزیدند.

The Messenger of Allah (pbuh) then resorted to visiting the tribes in their dwellings, offering himself to them. He visited the tribes of Kinda, Kalb, Banu Hanifah and Banu ‘Aamir ibn Sa’sah. None of them actually responded to his call and they all bitterly opposed him, especially Banu Hanifah. As for Banu ‘Aamir, they wanted authority after him in return for giving him allegiance. He (pbuh) replied, “Authority is a matter which Allah places where He pleases.” Upon hearing this Banu ‘Aamir also declined to help.

بنابراین، مکه اسلام را رد کرد، و مردم طائف نیز چنین کردند، و قبایل هم دعوت رسول خدا ﷺ را نپذیرفتند. آن قبایلی که برای داد و ستد به مکه می‌آمدند، از وضعیت رسول خدا ﷺ و تنهایی او آگاه می‌شدند، و این تنها آنان را بیشتر از او دور می‌کرد و بر تنهایی‌اش می‌افزود. دعوت به اسلام بسیار دشوارتر شد، در حالی که جامعه سرسخت مکه نشانه‌های رد کامل، کفر و لجاجت را نشان می‌داد. امید به پیشرفت دعوت در مکه بسیار اندک شد.

Therefore, Makkah rejected Islam, as did the people of Ta’if, and the tribes too rejected the Messenger of Allah’s call. Those tribes who came to Makkah to conduct business learned of the situation of the Messenger of Allah (pbuh) and his isolation, and this only drove them further away from him, thus worsening his isolation. The call for Islam became much more difficult while the hardened Makkan society showed signs of total rejection, disbelief and stubbornness. Expectations for the Da’wah in Makkah became very low.