Mereka bersepakat bahawa syarat-syarat solat Jumaat ialah syarat-syarat yang sama yang ditetapkan bagi solat fardu, iaitu lapan syarat yang telah disebutkan sebelum ini, kecuali waktu dan azan, kerana mereka berselisih pendapat mengenai kedua-duanya. Sama seperti itu, mereka juga berselisih pendapat mengenai syarat-syarat yang khusus bagi solat Jumaat.
They agreed that the conditions of the Friday prayer are the very conditions | jetennined for obligatory prayers, that is, the eight preceding conditions, except for the time and the call for prayer, for they disagreed about these, t Similarly* they disagreed about the conditions specific to the Friday prayer.
Berkenaan dengan waktu (solat) Jumaat, majoriti fuqaha berpendapat bahawa waktunya ialah waktu Zuhr itu sendiri, iaitu waktu condong matahari, dan tidak dibenarkan sebelum matahari condong. Sekumpulan fuqaha, termasuk Ahmad bin Hanbal, berpendapat bahawa dibenarkan untuk melaksanakannya sebelum matahari condong.
With respect to the time (of the jumufa prayer), the majority of the jurists I maintained that it is the time for zuhr itself, that is, the time of the declining of 1 the sun, and that it is not permitted before the declining of the sun. A group of jurists, including Ahmad ibn Hanbal, maintained that it is permitted to observe it before the declining of the sun.
Sebab perselisihan ini berpunca daripada perbezaan pendapat tentang maksud hadis-hadis yang menganjurkan solat Jumaat dilakukan lebih awal, seperti hadis yang diriwayatkan oleh al-Bukhari daripada Sahl bin Sa‘d, yang berkata: "Kami tidak makan tengah hari dan tidak tidur qailulah pada zaman Nabi ﷺ melainkan selepas solat Jumaat." Begitu juga satu riwayat lain yang menyebut: "Bahawa mereka solat dan pulang sebelum bayang-bayang dinding (belum) memanjang."
Mereka yang memahami hadis-hadis ini sebagai menunjukkan bahawa solat itu dilakukan sebelum matahari condong mengharuskannya, manakala mereka yang hanya mentafsirkannya sebagai (bermula sebaik sahaja) takbir tidak mengharuskannya, supaya dalil-dalil itu tidak bercanggah antara satu sama lain dalam hal ini. Alasan bagi mempertahankan tafsiran ini ialah kerana telah thabit melalui hadis Anas bin Malik bahawa "Nabi ﷺ solat apabila matahari telah condong." Tambahan pula, oleh kerana solat Jumaat menggantikan solat zuhur yang biasa, maka waktunya mestilah waktu zuhur. Oleh itu, bagi mengompromikan dalil-dalil, perlulah hadis-hadis tersebut ditafsirkan agar terpakai kepada takbir, kerana ia tidak secara jelas menunjukkan bahawa waktu (solat Jumaat) bermula sebelum matahari condong, dan inilah yang dipegang oleh majoriti ulama.
The reason for this disagreement stems from the dispute over the meaning of the traditions urging the early observance of the Friday prayer, like the one recorded by al-Bukhari from Sahl ibn SaM, who said, “We did not take lunch or a midday nap, during the time of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), until after the Friday prayer”; likewise another report says, “that they used to pray and return before the walls had cast their shade”. Those who understood from these traditions that the prayer was observed before the declining of the sun permitted it, while those who only interpreted them to mean (just starting with the) takbir did not permit it, so that the sources may not conflict with each other on this topic. The reason (for upholding this interpretation) is that it is established through the tradition of Anas ibn Malik “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) used to pray when the sun had declined”. Further, as the Friday prayer is a substitute for the (regular) zuhr prayer, it is necessary that its time be the time for zuhr. It therefore becomes necessary by way of reconciliation to construe those traditions so that they apply to takbir, for they do not indicate explicitly that the time (for the Friday prayer) starts before the declining of the sun, and that is what the majority uphold.
Sebahagian besar ahli fiqh bersepakat bahawa waktu azan (untuk solat Jumaat) bermula apabila imam duduk di atas mimbar. Akan tetapi, mereka berselisih pendapat sama ada hanya seorang muazin atau lebih yang harus melaungkan azan di hadapan imam. Sebahagian daripada mereka berpendapat bahawa hanya seorang muazin yang melaungkan azan dengan menghadap imam, dan inilah azan yang apabila dilaungkan, jual beli diharamkan. Sebahagian ahli fiqh yang lain pula berkata bahawa hendaklah ada dua orang muazin, dan tidak lebih, yang melaungkan azan, manakala yang lain pula berkata bahawa sebenarnya tiga orang hendaklah melaungkan azan.
Punca perselisihan ini ialah pertentangan riwayat-riwayat mengenainya. Al-Bukhari meriwayatkan daripada al-Sa’ib bin Yazid bahawa beliau berkata, "Azan pada hari Jumaat, pada zaman Nabi ﷺ dan juga pada zaman Abu Bakar dan ‘Umar, dilaungkan apabila imam telah duduk di atas mimbar. Apabila pada zaman ‘Uthman penduduk bertambah ramai, azan yang ketiga diperkenalkan untuk dilaungkan di atas al-Zawra’." Turut diriwayatkan daripada al-Sa’ib bin Yazid bahawa beliau berkata, "Pada zaman Rasulullah ﷺ hanya ada seorang muazin untuk solat Jumaat." Diriwayatkan daripada Sa‘id bin al-Musayyab bahawa beliau berkata, "Azan untuk solat Jumaat pada zaman Rasulullah ﷺ, Abu Bakar dan ‘Umar ialah satu azan sahaja apabila imam keluar, tetapi apabila tiba zaman ‘Uthman dan penduduk bertambah ramai, beliau menambah satu azan kepada azan pertama yang asal, supaya orang ramai bersiap sedia untuk solat Jumaat." Ibn Habib meriwayatkan bahawa muazin pada zaman Rasulullah ﷺ berjumlah tiga orang.
The majority of the jurists agree that the time of adhan (for the Friday prayer) starts when the imam seats himself at the pulpit. They disagreed, however, on whether a single mu*adhdhin or more should make the call for prayer in front of the imam. Some of them maintained that only one mtfadhdhin is to make the call while facing the imam, and this is the call with which buying and selling are declared prohibited. Some other jurists said that there should be two mu*adhdhins, and not more, who are to make the call, while others have said that in fact three of them should make the call. The reason for the disagreement derives from the conflict of traditions about this. It is recorded by al-BukharT from al-S^ib ibn Yazid that he said, “The call on Friday, during the time of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) and also during the time of Abu Bakr and °Umar, was made when the imam had seated himself at the pulpit. When at the time of TJthman the population had increased, a third call was instituted to be delivered from ah Zawra”. It is also related from al-Sa’ib ibn YazTd that he said, “In the time of the Messenger , of Allah (God’s peace and blessings be upon him) there was only one mi^adhdhin for the Friday prayer”. It is related from SacTd ibn al- Musayyab that he said, “The call for the Friday prayer during the periods of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) and Abu Bakr and HJmar used to be a single call when the imam came out, but when it was the time of TJthman and the population increased he added’ to the one initial call in order to induce the people to get ready for the Friday prayer”. Ibn Habib has related “that the mtfadhdhins during the time of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) used to be three”.
Sekumpulan ahli fiqh berpegang pada makna zahir riwayat al-Bukhari dan berpendapat bahawa pada hari Jumaat dua orang mu'azzin hendaklah melaungkan azan. Sebahagian ahli fiqh yang lain pula berpendapat bahawa hanya perlu ada seorang mu'azzin. Mereka berkata bahawa maksud kata-kata "Apabila tiba zaman 'Uthman dan penduduk bertambah ramai, azan ketiga diadakan", ialah bahawa azan kedua itu adalah ...
Sebahagian yang lain pula berpegang pada apa yang diriwayatkan oleh Ibn Habib, walaupun riwayat-riwayat Ibn Habib adalah lemah menurut para ahli hadis, terutamanya yang hanya beliau sahaja yang meriwayatkannya.
A group of jurists followed the apparent meaning of the report by al-Bukhari and maintained that on Friday two mu>adhdhins are to make the call. Some other jurists maintained that there should be a single mi^adhdhin. They said that the meaning of the words “When it was the time of TJthman and the population increased, a third call was instituted”, is that the second call was the Others adopted what is reported by Ibn Habib, although the traditions of Ibn Habib are weak according to the traditionists, especially those that only he has related.
Telah disepakati oleh semua pihak, dalam syarat-syarat wajib dan sahnya solat Jumaat, bahawa salah satu syaratnya ialah berjemaah (jamaah), tetapi mereka berselisih pendapat tentang bilangan (minimum) dalam jemaah. Sebahagian mereka berkata bahawa seorang sahaja bersama imam sudah memadai. Ini ialah pendapat al-Tabari. Sebahagian lain berkata bahawa mesti ada dua orang selain imam. Sebahagian berkata bahawa mesti ada tiga orang selain imam; ini ialah pendapat Abu Hanifah. Sebahagian mereka mensyaratkan kehadiran empat puluh orang, yang merupakan pendapat al-Shafi'i dan Ahmad, manakala sebahagian lain berkata mesti ada tiga puluh orang. Sebahagian pula tidak menetapkan sebarang bilangan, sebaliknya berkata bahawa ia mestilah bilangan yang mencukupi untuk membentuk sebuah penempatan. Oleh itu, menurut pendapat ini, yang dipegang oleh Malik, solat Jumaat tidak dibenarkan dengan tiga atau empat orang.
It is agreed upon by all, in the conditions of obligation and validity of the Friday prayer, that a condition for it is the congregation (jamfra), but they differed a6out the (minimum) number in the congregation. Some of them said that one person with the imam is sufficient. This is the opinion of al-Tabari. Some said that there should be two persons besides the imam. Some said that there should be three persons besides the imam-, this is the opinion of Abu HanTfa. Some of them stipulated the presence of forty persons, which is the opinion of al-Shafi<i and Ahmad, while some said there should be thirty. Some did not fix a number, but said that it should be a number sufficient to establish a settlement. Thus, according to this opinion, which was held by Malik, it (Friday prayer) is not permissible with three or four persons.
Sebab perselisihan mereka berpunca daripada pertikaian mengenai bilangan minimum yang boleh disebut dalam bentuk jamak, sama ada tiga, empat atau dua, dan sama ada imam termasuk dalam bilangan ini. Selanjutnya, sama ada bilangan jamak bagi tujuan solat ini ialah bilangan minimum yang digunakan dalam kebanyakan keadaan, iaitu lebih daripada empat atau tiga.
Mereka yang berpendapat bahawa syaratnya ialah penentuan dengan bilangan minimum yang padanya digunakan bentuk jamak, dan bagi mereka bilangan minimum bagi jamak ialah dua, berkata bahawa jumaat sah dengan dua orang, iaitu imam dan seorang lagi. Ini ialah pandangan mereka yang memasukkan imam dalam kiraan. Tetapi jika mereka tergolong dalam kalangan yang tidak memasukkan imam dalam kiraan, mereka berpendapat bahawa ia sah dengan dua orang selain imam.
Mereka yang berpegang bahawa bilangan minimum bagi jamak ialah tiga, dan yang tidak memasukkan imam dalam kiraan, berkata bahawa jumaat sah dengan tiga orang selain imam. Namun jika mereka tergolong dalam kalangan yang memasukkan imam dalam kiraan, pendapat mereka sejajar dengan pendapat mereka yang berkata bilangan minimum bagi jamak ialah dua sambil tidak memasukkan imam dalam jemaah.
Mereka yang mengambil kira apa yang lazimnya dikenakan kepada sesuatu jemaah mengikut adat berkata bahawa ia tidak sah dengan dua orang atau dengan empat orang, dan mereka tidak menetapkan had minimum bagi perkara ini. Oleh kerana syarat bagi sahnya solat Jumaat ialah ia diadakan di sebuah penempatan yang kekal, mereka menetapkan bagi perkara ini satu bilangan orang yang mampu mendirikan sebuah penempatan kekal dengan sendirinya. Ini ialah pendapat Malik (semoga Allah merahmatinya).
Mereka yang menetapkan bilangan empat puluh berbuat demikian dengan bersandarkan riwayat bahawa inilah bilangan kumpulan yang kali pertama mendirikan solat Jumaat (di Madinah, sejurus sebelum Hijrah Nabi ﷺ). Maka inilah salah satu syarat solat Jumaat, iaitu syarat wajib dan syarat sah. Ini kerana dalam syarat-syarat solat Jumaat, ada yang hanya syarat wajib sahaja, manakala ada pula yang menggabungkan kedua-duanya, maksudnya, ia merupakan syarat wajib sekaligus syarat sah.
The reason for their disagreement stems from their dispute over the minimum number that can be referred to in the plural whether this is three or four or two, and whether the imam is included in-this number. Further, whether the plural for purposes of this prayer is the minimum that is applied in most cases, which is more than four or three. Those who maintained that the condition here is designation with the minimum to which the plural is applied—and for them the minimum for the plural was two—said that the jumu'a is valid with two persons, the imam and another; this was the view of those who included the imam in the count, but if they were among those who did not include the imam in the count, they held that it is valid with two ersons besides the imam. Those for whom the minimum for plurality was three, and they were not including the imam in the count, said that jumu^a is valid with three persons besides the imam, but if they were among those who included the imam in the count, their opinion conformed with the opinion of those who said that the minimum for plurality was two while not counting the imam in the congregation. Those who took into account what is usually applied to a congregation by custom, said that it is not valid with two or with four, and they did not fix a minimum limit for this. As the condition for the (validity of) Friday congregation was that it be held in a permanent settlement, they fixed for this a number of people who are able to establish a permanent settlement by themselves. This is Malik’s opinion (God bless him). Those who fixed the number at forty did so relying on the report that this was the number of the group who held the Friday prayers for the first time (in Medina, just before the Hijra of the Prophet). This, then, is one of the conditions of the Friday prayer, that is, conditions of obligation and conditions of validity, as in the conditions for the Friday prayer, some are the conditions of obligation alone, while there are others that combine the two factors, I mean, they are the conditions of obligation as well as those of validity.
Syarat kedua (wajib dan sah) ialah ia hendaklah diadakan di sebuah perkampungan (yang tetap), dan orang beriman mestilah bermukim di sana, bukan seorang musafir. Para fuqaha bersepakat mengenai hal ini kerana persetujuan mereka bahawa solat Jumaat tidak wajib ke atas seorang musafir. Pandangan ini ditentang oleh golongan Zahiriyyah, yang berpendapat bahawa solat jumu'ah juga wajib ke atas seorang musafir. Abu Hanifah mensyaratkan adanya perkampungan yang tetap serta sebuah pihak berkuasa (pemerintah) bersamanya, tetapi beliau tidak mensyaratkan bilangan tertentu.
The second condition (of obligation and validity) is that it should be held in a (permanent) settlement (and the believer must be a resident there, not a traveller). The jurists agreed about this because of their agreement that the Friday prayer is not obligatory for a traveller. This is opposed by the Zahirites who hold that the jumu'a is obligatory for a traveller as well. Abu HanTfa stipulated that there should be a permanent settlement and a (governing) authority along with it, but he did not stipulate a number.
Sebab perselisihan dalam perkara ini timbul daripada persoalan sama ada keadaan yang berlaku ketika Nabi (semoga kesejahteraan dan keberkatan Allah dilimpahkan ke atasnya) mendirikan solat ini hendaklah dianggap sebagai syarat bagi sah atau bagi wajibnya solat ini. Kebetulan Nabi (semoga kesejahteraan dan keberkatan Tuhan dilimpahkan ke atasnya) sentiasa mendirikan solat ini secara berjemaah di sebuah penempatan tetap (kampung atau bandar) dan di masjid utama. Mereka yang berpendapat bahawa mengaitkan keadaan-keadaan ini dengan solat baginda menjadikannya syarat bagi solat Jumaat, mensyaratkan kewujudan keadaan-keadaan tersebut sebagai syarat. Mereka yang mengaitkan (hanya) sebahagian daripada unsur-unsur ini dengan solat Jumaat baginda, hanya mensyaratkan unsur-unsur tersebut sebagai syarat dengan mengecualikan yang lain. Contohnya ialah syarat yang ditetapkan oleh Malik, iaitu solat itu hendaklah didirikan di masjid, tetapi beliau menggugurkan syarat bahawa ia mesti berlaku di sebuah penempatan tetap dan wujudnya pihak berkuasa yang mentadbir. Berkaitan topik ini, dapat kami tambahkan bahawa para fuqaha turut berselisih dalam perkara-perkara lain, seperti perbezaan pendapat sama ada dua atau lebih jemaah solat Jumaat boleh diadakan di dalam satu bandar.
Sebab perbezaan mereka dalam menetapkan sebahagian daripada keadaan dan perbuatan yang berkaitan ini ialah kerana sebahagian keadaan tersebut lebih sesuai dengan perbuatan solat berbanding yang lain. Atas sebab inilah mereka sepakat mensyaratkan solat itu didirikan secara berjemaah, kerana berjemaah itu merupakan ciri syarak bagi solat orang Islam. Atas sebab yang sama juga Malik tidak mensyaratkan bahawa solat Jumaat berjemaah itu bergantung kepada wujudnya penempatan dan pihak berkuasa yang mentadbir, kerana beliau tidak menganggap keduanya sebagai ciri yang mewakili solat atau keadaan yang rapat hubungannya dengan solat. Namun beliau mensyaratkan supaya jemaah solat Jumaat diadakan di masjid kerana masjid mempunyai hubungan yang rapat dengan solat. Namun murid-muridnya berbeza pendapat sejauh mana masjid itu perlu mempunyai bumbung, dan sama ada menjadi syarat bahawa solat Jumaat sentiasa diadakan di masjid ini. Barangkali ini sudah terlalu banyak menyelidik, sedangkan agama Allah menuntut kemudahan. Seseorang mungkin membangkitkan bantahan bahawa jika semua ini merupakan syarat sah solat, nescaya Nabi ﷺ tidak akan berdiam diri mengenainya dan tidak akan gagal memberikan penjelasan, kerana firman Yang Maha Tinggi: "Dan Kami turunkan kepadamu Al-Zikr (Al-Quran) agar engkau menerangkan kepada manusia apa yang telah diturunkan kepada mereka," dan firman-Nya: "Dan Kami tidak menurunkan Kitab ini kepadamu melainkan agar engkau menjelaskan kepada mereka apa yang mereka perselisihkan itu." Allah memberi petunjuk kepada yang benar.
The reason for disagreement in this matter arises from whether or not the circumstances prevailing at the time the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) held this prayer are to be considered as conditions for the validity or for the obligation of this prayer. It happened that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) always observed this prayer in a congregation in a permanent settlement (village or town) and in a central mosque. Those who maintained that the linking of these surroundings with his prayer renders them conditions for the Friday prayer stipulated their existence as a condition. Those who linked (only) some of these (elements) with his Friday prayer stipulated (only) these as conditions to the exclusion of others. This is like the stipulation by Malik of observing it in a mosque, and dropping the condition that it should take place in a permanent settlement and that there should be (a ruling) authority. In relation to this topic, we may add that the jurists disputed other points, like their disagreement over whether two or more Friday congregations could take place in one town.The reason for their disagreement in stipulating some of these related circumstances and acts is that some of these circumstances are more suited to the acts of prayer than others. It is for this reason that they agreed upon the stipulation of performing it in a congregation as congregating is a legal feature of the Muslim prayer. For this reason also Malik did not stipulate that the observance of the Friday prayer in a congregation should be conditional on the existence of a settlement and a supervising authority, because he did not consider these as either representative features of prayer or circumstances closely related to prayer. Yet he stipulated that the Friday congregation be held in a mosque as the mosque is closely related to prayer. His disciples however, differed to the extent of whether the mosque should have a roof, and whether it is a condition that Friday prayers are regularly held in this mosque. Perhaps this amounts to too much probing, and the Din of Allah requires ease. Someone may raise the objection that if all these were the conditions for the validity of prayer, the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) would not have remained silent about them and he would not have failed to give the explanation because of the words of the Exalted, “We have revealed unto thee the Remembrance that thou mayst explain to mankind that which hath been revealed for them”,130 and His words, “And We have revealed the Scripture unto thee only that thou mayst explain unto them that wherein they differ”.131 Allah guides to what is right.