Uning ijtihod orqali chiqarilgan fikrlarni o‘z ichiga olgan kitoblar yozishga bo‘lgan noroziligi, naql qilingan ilm hisobiga bo‘lsa
His Aversion To Writing Books Containing Opinions Reached Through The Exercise Of Independent Judgment At The Expense Of Transmitted Knowledge
Imom Ahmad ibn Hanbal — Alloh u zotdan rozi bo‘lsin — haddan ortiq huquqiy xulosalar va ijtihod yo‘li bilan chiqarilgan fikrlar bilan to‘ldirilgan kitoblar yozilishini qoralagan. U esa naqllarga (rivoyatlarga) qat’iy amal qilishni qadrlagan. 28.1
Aḥmad ibn Ḥanbal—may God be pleased with him—deplored the writing of books that drew excessive legal implications and opinions reached through the exercise of independent judgment. What he cherished was firm adherence to transmitted reports. 28.1
[ʿUthmān ibn Saʿīd:] Ibn Ḥanbal menga bir marta dedi: “ʿUbayd kitoblariga, shuningdek Isḥoq, Sufyon, al-Shofiʿiy va Molik yozgan narsalarga qarama. Manbaga qayt!” 28.2
[ʿUthmān ibn Saʿīd:] Ibn Ḥanbal once said to me, “Don’t look at ʿUbayd’s books, or whatever Isḥāq, Sufyān, al-Shāfiʿī, and Mālik have written. Go back to the source!” 28.2
[Ibrohim ibn Abu Tolib:] Men Salamah ibn Shabibdan eshitdimki, u Ahmad ibn Hanbalga hadis olimlari Shofeiyning kitobini ko'chirib olishayotgan edi, dedi. 28.3
[Ibrāhīm ibn Abī Ṭālib:] I heard Salamah ibn Shabīb tell Aḥmad ibn Ḥanbal that the Hadith scholars were copying the book of al-Shāfiʿī. 28.3
U dedi: "Menimcha, ular buni qilmasliklari kerak." [Ibn Hāniʾ:] Men Aḥmad ibn Ḥanbaldan Abū Thavrning yozganlari haqida so‘radim, u dedi: "Bu u yangi, yomon bid‘atlar keltirgan asar!" 28.4
He said, “I don’t think they should.” [Ibn Hāniʾ:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal about what Abū Thawr had written, and he said: “It’s a work where he comes up with bad novelties!” 28.4
U bu kitoblarni yozishni ma'qullamagan. "Faqat hadisga yopishib oling!" dedi u.
He didn’t approve of writing books. “Stick to Hadith!” he said.
[Al-Xoqoniy:] Amakim ʿAbd al-Rahmon ibn Yahyo ibn Xoqon menga xabar berdiki, u Ahmad ibn Hanbal haqida eshitgan: u odamlarga Molik kitobi "Ochiq yo'l" (The Well-Trodden Path)ni ko'chirib olishni buyurar va uni o'qish mumkinligini, ya'ni undan maslahat olish mumkinligini aytar edi (yoki shunga yaqin so'zlar bilan), ammo Sufyonning "Jome'"sini o'qishni aytmas edi. Amakim menga aytdiki, u Ahmaddan ikkalasidan qaysi birini ko'proq yoqtirishini so'radi. 28.5
[Al-Khāqānī:] My uncle ʿAbd al-Raḥmān ibn Yaḥyā ibn Khāqān reported to me that he heard it said of Aḥmad ibn Ḥanbal that he was telling people to copy The Well- Trodden Path by Mālik and saying that it was acceptable to consult it (or words to that effect), but not to read the Compendium of Sufyān.170 My uncle told me that he asked Aḥmad which of the two he liked more. 28.5
“Ikkalasi ham emas”, deb javob berdi u. “Faqat rivoyatlarga yopishib ol!” Boshqa bir hikoyaga ko‘ra, bir kishi Ahmaddan ijtihod yo‘li bilan chiqarilgan fikrlarni o‘z ichiga olgan kitoblarni ko‘chirishi kerakmi, deb so‘radi.
“Neither one,” he answered. “Stick to reports!” According to another story, a man asked Aḥmad whether he should copy books containing opinions arrived at through the exercise of independent judgment.
“Yo‘q,” — dedi u javoban.
“No,” he answered.
«Lekin Ibn al-Mubārak ularni ko‘chirgan», dedi. «Ibn al-Mubārak osmondan tushmagan», dedi Aḥmad. «Ilmimizni aynan shu yerdan olamiz».
“But Ibn al-Mubārak copied them.” “Ibn al-Mubārak didn’t fall from heaven,” said Aḥmad. “That’s where we get our learning from.”