Ibn Hanbal’s Birth And Family Background
Ibn Hanbal’s Birth And Family Background
Biz ʿAbd al-Malik ibn Abī l-Qāsim al-Karūkhiy rivoyat qiladi, u ʿAbd Alloh ibn Muhammad al-Ansoriydan rivoyat qiladi, u Abū Yaʿqūb al-Hofizdan rivoyat qiladi, u Abū Bakr ibn Abī l-Fazl al-Muʿaddaldan rivoyat qiladi, u esa Muhammad ibn Ibrohim al-Sarromdan olgan; va biz ʿAbd al-Malikdan rivoyat qilamiz, u ʿAbd Allohdan, u Ahmad ibn Muhammad ibn Ismoil al-Mihrawiydan rivoyat qiladi, u Muhammad ibn Muhammad ibn Yaʿqubdan olgan, u Bushanj notariusi-guvohidir, u Muhammad ibn al-Tayyib ibn al-ʿAbbosdan olgan, u esa [al-Sarrom bilan birga] Ibrohim ibn Ishoq al-G‘asiliy shunday degan deb rivoyat qiladi: 1.1
We cite ʿAbd al-Malik ibn Abī l-Qāsim al-Karūkhī, who cites ʿAbd Allāh ibn Muḥammad al-Anṣārī, who cites Abū Yaʿqūb al-Ḥāfiẓ, who cites Abū Bakr ibn Abī l- Faḍl al-Muʿaddal,2 who learned it from Muḥammad ibn Ibrāhīm al-Ṣarrām; and3 we cite ʿAbd al-Malik, who cites ʿAbd Allāh ibn Muḥammad, who cites Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ismāʿīl al-Mihrawī,4 who learned it from Muḥammad ibn Muḥammad ibn Yaʿqūb, the notary-witness of Būshanj, who learned it from Muḥammad ibn al- Ṭayyib ibn al-ʿAbbās, who [along with al-Ṣarrām] cites Ibrāhīm ibn Isḥāq al-Ghasīlī as saying: 1.1
[Al-Ghasīlī:] Ahmadning o‘g‘li Solih aytganini eshitdim: otasi — ya’ni Ahmad — Rabiʼ I oyida 164 hijriy yilda [noyabr–dekabr, 780 milodiy] tug‘ilgan, u onasining qornida ko‘tarilgan holda Marvdan chiqqan.
[Al-Ghasīlī:] I heard Aḥmad’s son Ṣāliḥ say that he—meaning his father—was born in Rabīʿ I 164 [November–December 780], having left Marv5 carried in his mother’s womb.
[Aḥmad:] Men Rabiʿ I oyida, 164-yilda tug'ilganman. 1.2
[Aḥmad:] I was born in Rabīʿ I 164. 1.2
Ahmad: Men 164-yilda tug'ilganman. 1.3
[Aḥmad:] I was born in the year 164. 1.3
[Al-ʿIjlī:] Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ḥanbal, Abū ʿAbd Allāh (ʿAbd Allohning otasi) nomi bilan tanilgan, Sadūs qabilasining sof nasabli a'zosi edi.6 Oila dastlab Basrada, keyinroq Xurosonda joylashgan edi,7 ammo Aḥmad Bag'dodda tug'ilib, o'sgan. U hadis rivoyatlarini naql qilishda ishonchli va sadoqatli edi hamda ulardan huquqiy manba sifatida foydalanishda mahoratli edi. U dastlabki musulmonlar haqidagi rivoyatlarni izlar va ularning namunasi bo'yicha yashardi. U yaxshi va olijanob inson edi. 1.4
[Al-ʿIjlī:] Aḥmad son of Muḥammad son of Ḥanbal, called Abū ʿAbd Allāh (the father of ʿAbd Allāh), was a full-blooded member of the clan of Sadūs.6 The family had settled first in Basra and later in Khurasan,7 but Aḥmad was born and raised in Baghdad. He was trustworthy and reliable as a transmitter of Hadith reports, and was skilled in using them as a source of law. He sought out reports about the early Muslims and lived according to their example. He was a good and honorable man. 1.4
[Aḥmad:] Onam men bilan homilador bo‘lganida Xurosondan kelgan edi.8 Men 164-yilda tug‘ilganman. 1.5
[Aḥmad:] My mother was pregnant with me when she came from Khurasan.8 I was born in 164. 1.5
Abū Zur'a: Ahmad ibn Hanbalning oilasi Basradan kelib chiqqan, ammo ular yashagan hudud Marv edi. 1.6
[Abū Zurʿah:] Aḥmad ibn Ḥanbal’s family came from Basra but their district of settlement was Marv. 1.6
[Ṣāliḥ:] Men otamning shunday deganini eshitganman: u 164-yilda, yil boshida, Rabīʿ I oyida tug‘ilgan. U Marvdan onasining qornida olib kelingan. Otasi o‘ttiz yoshida vafot etgan va uni tarbiyalash vazifasi onasining zimmasiga tushgan.
[Ṣāliḥ:] I heard my father say that he was born in 164, toward the beginning of the year, in Rabīʿ I. He was brought from Marv in his mother’s womb. His father died when he was thirty and the task of caring for him fell upon his mother.
[Muallif:] Bu bilan Solih shuni nazarda tutadiki, Ahmadning otasi o'ttiz yoshida vafot etgan, o'sha paytda Ahmad bola edi. Bu quyidagi rivoyatdan ravshan ko'rinadi:
[The author:] By this Ṣāliḥ means that Aḥmad’s father died at the age of thirty, when Aḥmad was a child. So much is clear from the following report:
[Ahmad:] Men Xuroson'dan tug'ilmasimdan oldin olib kelingan edim va shu yerda, Bag'dodda tug'ilganman. Otamni ham, bobomni ham hech qachon tanimaganman.
[Aḥmad:] I was brought from Khurasan as an unborn child, and I was born here in Baghdad. I never knew my father or my grandfather.
[Ibn Ḥātim:] Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbal Marvdan edi. U onasining qornida bo‘lganida, bolaligida Marvni tark etgan. Uning bobosi, Hanbal ibn Hilol, Sarakhs hokimi bo‘lgan va inqilob paytida Abbosiylar uchun kurashgan kishilarning avlodi edi. 1.7
[Ibn Ḥātim:] Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ḥanbal was from Marv. He left Marv as a child in his mother’s womb. His grandfather, Ḥanbal ibn Hilāl, was governor of Sarakhs9 and a descendant of the men who fought for the Abbasids during the revolution.10 1.7
[Ahmad:] Marvlik al-Hasan ibn Yahyo menga xabar berdi, u esa Aws ibn Abdulloh ibn Buraydaning rivoyat qilganini eshitgan. Aws aytdi: Akasi Sahl ibn Abdulloh ibn Buraydah rivoyat qilgan, u esa otasidan, otasi esa bobosi Buraydahdan rivoyat qilgan:
[Aḥmad:] Al-Ḥasan ibn Yaḥyā, who was from Marv, reported to me that he heard Aws ibn ʿAbd Allāh ibn Buraydah report that his brother Sahl ibn ʿAbd Allāh ibn Buraydah reported, citing his father, who reported it citing the grandfather, Buraydah:
“Men Elchi, ya'ni Allohning Elchisi ﷺ ning: “Mendan keyin ko‘plab qo‘shinlar yuboriladi. Xuroson tomonga yuborilgan qo‘shinga qo‘shiling va Marv shahrida joylashing. U Zulqarnayn tomonidan barpo etilgan bo‘lib, u Xudoga shaharga baraka berishini so‘ragan va uning aholisiga hech qanday zarar yetmaydi”, deganini eshitganman”.11 1.8
“I heard the Emissary, God bless and keep him, say, ‘After I die many expeditions will be sent forth. Join the one sent to Khurasan and settle in the city of Marv. It was built by Dhū l-Qarnayn, who asked God to bless it, and no harm befalls its inhabitants.’”11 1.8