Uning haqida yomon gapiradigan kishiga nisbatan nima deb o‘ylash kerak
What To Think About Anyone Who Speaks Ill Of Him
[Al-Mukharrimī:] Agar biror kishi Ahmad ibn Hanbalni tanqid qilayotganini eshitsangiz, bilingki, u bid'atchidir. 97.1
[Al-Mukharrimī:] If you hear a man slander Aḥmad ibn Ḥanbal, you know he’s an innovator. 97.1
[Nuʿaym ibn Ḥammād:] Agar biror iroqlikning Aḥmad ibn Ḥanbalni tanqid qilib, uning dinini shubha ostiga qo‘yganini eshitsang, xuddi shunday, agar biror xuroosonlikning Isḥoq ibn Rohavayhni tanqid qilganini eshitsang, (ham shunday qil). 97.2
[Nuʿaym ibn Ḥammād:] If you hear an Iraqi criticize Aḥmad ibn Ḥanbal, doubt his religion, and do the same if you hear a Khurasani criticize Isḥāq ibn Rāhāwayh. 97.2
[Abu Zur'a:] Agar siz bir Kufalikning Sufyon as-Savriy yoki Zoida'ga hujum qilganini eshitsangiz, u rofizilardan ekaniga ishonishingiz mumkin. Agar bir Suriyalikning Makhul yoki al-Avzo'iyga hujum qilganini eshitsangiz, u Aliyni yomon ko'radigan kishi ekaniga ishonishingiz mumkin. Agar bir Basraliknining Ayyub as-Saxtiyoniy yoki Ibn Avnga hujum qilganini eshitsangiz, u ixtiyor erkinligi tarafdori ekaniga ishonishingiz mumkin. Agar bir Xurosonlikning Abdulloh ibn al-Muborakga hujum qilganini eshitsangiz, u murji'a ekaniga ishonishingiz mumkin. Va shuni ham bilib qo'yingki, bu firqalarning hammasi bir narsada birlashadi: ular Ahmad ibn Hanbalni yomon ko'radilar, chunki u ularning hammasiga o'limga olib keladigan zarbalar bergan. 97.3
[Abū Zurʿah:] If you hear a Kufan attack Sufyān al-Thawrī or Zāʾidah, you can be sure he’s a Rejectionist. If you hear a Syrian attack Makḥūl or al-Awzāʿī, you can be sure he’s an ʿAlī-hater. If you hear a Basran attack Ayyūb al-Sakhtiyānī or Ibn ʿAwn, you can be sure he’s an advocate of free will. If you hear a Khurasani attack ʿAbd Allāh ibn al-Mubārak, you can be sure he’s a Postponer. And you should also know that all those sects have one thing in common: they hate Aḥmad ibn Ḥanbal because he’s inflicted mortal wounds on them all. 97.3
[Al-Ṣāghānī:] Birinchi marta men Xudo Is'hoq ibn Abu Isroil tarafini olmayotganini angladim, o'shanda uni "Ibrohim ibn Sa'd'dan rivoyatlar eshitgan bo'lgani uchun o'zini alohida deb hisoblaydigan ba'zi odamlar" deganini eshitdim, bu so'zlar bilan Ahmad ibn Hanbalga ishora qilingan edi. Uning norozilikka sabab bo'lgani shu ediki, Xudo uni noma'lumlikda qoldirib, Ibn Hanbalni mashhur qilib qo'ygan edi. 97.4
[Al-Ṣāghānī:] The first time I realized that God no longer favored Isḥāq ibn Abī Isrāʾīl was when I heard him refer to “some people who claim to be special because they’ve heard reports from Ibrāhīm ibn Saʿd,” alluding to Aḥmad ibn Ḥanbal. The reason for his resentment was that God had left him in obscurity while making Ibn Ḥanbal famous. 97.4
[Al-Davroqiy:] Agar biror kishi Ahmad ibn Hanbalga yomon so'z aytganini eshitsangiz, uning islomiga shubha qiling. 97.5
[Al-Dawraqī:] If you hear anyone speak ill of Aḥmad ibn Ḥanbal, doubt his Islam. 97.5
Sufyon ibn Vakiʼ: Biz Ahmadni mezon deb bilamiz: uni ayblagan kishi biz uchun gunohkordir. 97.6
[Sufyān ibn Wakīʿ:] We think of Aḥmad as the standard: anyone who finds fault with him is a sinner to us. 97.6
Al-Hamadhānī: Aḥmad — musulmonlarni bid'atchilardan ajratib turuvchi mezondir. 97.7
[Al-Hamadhānī:] Aḥmad is the test that separates Muslims from heretics. 97.7
[Al-Ṣāʾigh:] Har safar men hadisshunos bilmagan biror kishi bilan uchrashganimda, albatta Aḥmad ibn Ḥanbal haqida gap ochaman. Agar u kishi unga ishtiyoq bilan gapirsa, bilaman, u yaxshi odam. Agar u hech narsa demasa, bilaman, u yaxshi emas. 97.8
[Al-Ṣāʾigh:] Whenever I meet a Hadith-man I don’t know I make sure to bring up Aḥmad ibn Ḥanbal. If the man speaks of him with enthusiasm I know he’s all right. If he says nothing I know he’s no good. 97.8
[Abū Jaʿfar:] Ibn Aʿyan Ahmad ibn Hanbal haqida quyidagi baytlarni o‘qidi: 97.9
[Abū Jaʿfar:] Ibn Aʿyan recited these verses about Aḥmad ibn Ḥanbal: 97.9
Dinni mahkam tutgan kimligini bilish uchun bitta sinov kalit hisoblanadi:
To know who holds religion firm One test is the key:
Aḥmad ibn ... haqida yomon gapiradigan kishi bid'atga yo'l qo'yganini tan oladi. Note: the original text has no honorific for Aḥmad, and it is not the Prophet Muhammad by name, so no ﷺ is added here.529
A man who speaks of Aḥmad ill Admits to heresy.529
[Al-Karābīsī:] Aḥmad ibn Ḥanbal'ning orqasidan boradiganlar, go'yo Abū Qubays tog'iga chiqib, uni sandallari bilan qulatmoqchi bo'lgan odamlar kabidir. 97.10
[Al-Karābīsī:] People who go after Aḥmad ibn Ḥanbal might as well go up to Mount Abū Qubays and try to knock it down with their sandals. 97.10