Uning inoyat ko'rinishlari va Uning duolarining samaradorligi
His Manifestations Of Grace And The Effectiveness Of His Prayers
[ʿAbd Allāh:] Bir kuni men otamning chumolilarni tahdid qilib, uning uyidan ketishni so‘raganini ko‘rdim. Ular katta qorong‘i to‘da bo‘lib ketishdi va hech qachon qaytib kelishmadi. 61.1
[ʿAbd Allāh:] Once I saw my father threaten some ants and ask them to leave his house. They left in a great dark mass and never returned. 61.1
[Muhammad ibn Ali l-Simsar:] Bir kecha Ahmad Solihning uyiga bordi, chunki Solihning o'g'li burnidan qon ketayotgan edi. Shifokorlar kelib, uni qarag'an (akatsiya va boshqa vositalar) bilan davolayotgan edi, ammo qon juda tez oqayotgan edi. 61.2
[Muḥammad ibn ʿAlī l-Simsār:] One night Aḥmad went over to Ṣaliḥ’s house because Ṣaliḥ’s son was bleeding from the nose. The doctors313 had come and were treating him with acacia and so on,314 but the blood was coming too fast. 61.2
“Nima bo‘ldi, o‘g‘lim?” dedi Ahmad.
“What’s wrong, son?” said Aḥmad.
“Bobo, men o‘laman!” dedi bola. “Men uchun Xudoga duo qiling.” “Sen yaxshi bo‘lib ketasan”, dedi Ahmad. U go‘yo bola uchun duo qilayotgandek qo‘lini harakatlantirdi va qon to‘xtadi. Bu voqea, bola uzluksiz qon ketayotgani sababli, hamma uning o‘lganiga ishonch hosil qilganidan keyin yuz berdi.
“Grandpa, I’m going to die!” said the boy. “Call to God for me.” “You’ll be all right,” said Aḥmad. He moved a hand as if praying for him and the blood stopped. This was after everyone had given the boy up for dead, since he had been bleeding continuously.
[Abū Ṭālib:] Bir safar men Ahmad ayt-ganini yozib olayotgan edim, qalamim sinib qoldi. U menga o‘zining qalamidan berdi. Keyinroq men buni Abū ʿAlī l-Ja‘fariyga ko‘rsatdim va bu Ahmad menga bergan qalam ekanini aytdim. U xizmatkor bolasiga: “Uni olib, xurmo daraxtiga qo‘y, ko‘raylik, u unga ta’sir qilarmikin”, dedi. 61.3
[Abū Ṭālib:] Once I was taking dictation from Aḥmad and my pen snapped. He gave me one of his own. Later I showed it to Abū ʿAlī l-Jaʿfarī, telling him that it was a pen that Aḥmad had given me. “Take it,” he told his serving boy, “and lay it on the palm tree: let’s see if that will fertilize it.” 61.3
Bola aytilganini qildi va daraxt meva berdi.
The boy did as he was asked and the tree grew fruit.
[Al-ʿAbbās ibn Muḥammad:] Mening qo‘shnilarimdan biri, ʿAlī ibn Abī Ḥarārah ismli kishi menga bu hikoyani aytib berdi. 61.4
[Al-ʿAbbās ibn Muḥammad:] One of my neighbors, a man named ʿAlī ibn Abī Ḥarārah, told me this story. 61.4
“Onam deyarli yigirma yil davomida yura olmay yurardi. Bir kuni u menga dedi: ‘Borib, Ahmad ibn Hanbaldan men uchun Allohga duo qilishini so‘ra.’ Men uning uyiga bordim va eshikni taqilladim. U ichkari xonada edi, lekin eshikni ochmadi.”
“My mother had been unable to walk for almost twenty years. One day she said, ‘Go ask Aḥmad ibn Ḥanbal to pray to God for me.’ “I went to his house and knocked on the door. He was in the anteroom but he didn’t open up.
“Kim u?” — deb so‘radi u.
“‘Who is it?’ he called out.
“Men unga aytdimki, men shu mahallada yashayman va onam nogiron bo‘lib, yura olmaydi, shuning uchun u kishi onam uchun duo qilishini istayman. Eshikdan g‘azabli javob keldi: ‘Mening uchun duo qilishi kerak bo‘lgan odam o‘zi-ku!’ Men orqamga qaytdim. Ketayotganimda, bir kampir uydan chiqib dedi: ‘Abū ʿAbd Allāh bilan gaplashgan o‘sha odam siz bo‘lasizmi?’ ‘Ha.’ ‘Men hozirgina uning onangiz uchun duo qilayotganini eshitdim.’ Men uyga shoshildim. Eshikni taqillatganimda, onam o‘z oyoqlarida yurib chiqib, eshikni ochdi va dedi: ‘Alloh meni shifoladi!’” [Ibrāhīm ibn Hāniʾ]: Abū ʿAbd Allāh’dan uy ijaraga olgan to‘quvchi falonchi menga aytdi: “Bir safar kasal bo‘lib, tun bo‘yi inlab chiqdim. Tunning o‘rtasida Aḥmad chiqib: ‘U yerda og‘riqdan kim inlayapti?’ dedi.” 61.5
“I told him I lived in the neighborhood and my mother was an invalid who couldn’t walk and wanted him to pray for her. Through the door came an angry reply: ‘She’s the one who should be praying for me!’ “I turned away. As I was leaving an old woman came out of the house and said, ‘Are you the one who was talking to Abū ʿAbd Allāh?’ “‘Yes.’ “‘I just heard him praying for her.’ “I rushed home. When I knocked on the door, my mother came out walking on her own two feet to open it, saying, ‘God cured me!’” [Ibrāhīm ibn Hāniʾ]: So-and-So the weaver, who rented from Abū ʿAbd Allāh, told me: “Once when I was sick I kept moaning all night. In the middle of the night Aḥmad came out and said, ‘Who’s that in pain over there?’ 61.5
“Ular unga aytdilar, u esa men uchun duo qildi. ‘Ey Xudo, unga shifo ber!’ dedi va ichkariga qaytib ketdi. Og‘riq birdaniga to‘xtadi, go‘yo olovning ustiga suv quyilgandek.” [Fotima:] Mening akam Solih uyida yong‘in chiqqan edi. U boy oilaga uylangan edi, ular to‘rt ming dirhamga teng ko‘rinadigan mahr yuborishgan edi, lekin hammasi tutunga aylanib ketdi. Solih shunday dedi: “Menga faqat otamning namoz o‘qiganda kiyib yurgan ridosi yo‘qolgani og‘ir botyapti. Uni baraka uchun kiyib, unda namoz o‘qishni yaxshi ko‘rardim.” 61.6
“They told him, and he prayed for me. ‘God, cure him!’ he said, and went back inside. The pain suddenly stopped, as if someone had poured water on a fire.” [Fāṭimah:] My brother Ṣāliḥ had a fire in his house. He’d married into a wealthy family who sent over a dowry that looked like it was worth four thousand dirhams, but all of it went up in smoke. Ṣāliḥ said, “All I care about is losing the robe that my father used to wear when he prayed. I liked to put it on for a blessing and pray in it.” 61.6
Olov o‘chirilgach, ular ichkariga qaytib kirishdi. Yotoqda ular libosni topishdi.
When the fire was put out, they went back in. On the bed they found the robe.
Uning atrofidagi hamma narsa yonib ketgan edi, lekin xalat zarar ko'rmagan edi.
Everything around it had burned up but the robe was unharmed.
[Muallif:] Bosh qozi ʿAlī ibn al-Ḥusayn al-Zaynabīdan ham shunga o‘xshash bir hikoyani eshitganman. Uning uyida yong‘in chiqib, uydagi hamma narsa kuyib ketgan, faqat Ahmadning ba’zi yozuvlari bo‘lgan bir kitobgina qolgan. 61.7
[The author:] I heard a similar story from the chief judge, ʿAlī ibn al-Ḥusayn al- Zaynabī. He had a fire and everything in the house burned up except a book that had some of Aḥmad’s writing in it. 61.7
Menga kelsak, 554 [1159–60] yilda Bag‘dod suv bosganida kitoblarim buzilib ketdi, lekin saqlanib qolgan narsalardan biri Ahmadning qo‘l yozuvi bilan yozilgan ikki varaqli jild bo‘ldi.
As for myself, when Baghdad was flooded in 554 [1159–60] and my books were ruined, one thing that was spared was a volume containing two sheets in Aḥmad’s handwriting.
[Al-Lakkāf:] ʿAbdulloh ibn Mūsa, yaxshi sunniy bo‘lgan kishi, menga aytdi: “Bir qorong‘i kechada otam va men Ahmadni ziyorat qilish uchun chiqdik, ammo shunchalik qorong‘i bo‘lib qoldiki, hech narsani ko‘rib bo‘lmasdi. Otam dedi: ‘Keling, Allohga iltijo qilaylik va Uning solih bandasi Ahmadning nomi bilan yordam so‘raylik, Undan yo‘limizni yoritishini so‘raylik. O‘ttiz yil davomida uning nomi bilan so‘ragan har bir narsam ijobat bo‘lgan.’ Otam duo qildi, men esa ‘Omin’ dedim. Osmon xuddi oydinli kechadek yorishib ketdi va biz yetib borguncha shunday bo‘lib turdi.” 61.8
[Al-Lakkāf:] ʿAbd Allāh ibn Mūsā, who was a good Sunni, told me: “One dark night, my father and I went out to visit Aḥmad, but it got too dark to see. My father said, ‘Let’s call on God, invoking His righteous servant Aḥmad, and ask Him to light our way. For thirty years, everything I’ve asked for in his name has been granted.’ My father prayed and I said ‘Amen.’ The sky lit up as if it were a moonlit night and stayed that way until we arrived.” 61.8
[Ar-Roziy:] Biz bir guruh kishi Ahmad ibn Hanbalni al-Mutavakkilning darvozasigacha kuzatib bordik. U Yaqinlar darvozasidan kiritildi, lekin ichkariga kirishdan oldin dedi: “Hammangiz endi qaytishingiz mumkin. Xudo sizlarni sog‘-salomat saqlasin!” 61.9
[Al-Rāzī:] A group of us accompanied Aḥmad ibn Ḥanbal as far as al- Mutawakkil’s gate. He was admitted at the Intimates’ Gate, but before going in, he said, “All of you can go back now. May God keep you in health!” 61.9
Shu kundan buyon, birimiz ham kasal bo‘lmadi.
Since that day, not one of us has fallen ill.