Yawan Nauyaya da Girman Kai ga Wasu
Overburdening And Arrogance Against Others
Wannan ya haɗa da zalunci ga raunana, da bawan namiji, da baiwar mace, da mata, da dabba. Allah, Maɗaukaki, ya umurce mu da mu yi musu alheri a cikin dukan waɗannan nau'o'i. Ya ce: {Ku bauta wa Allah, kuma kada ku haɗa Shi da wani abu, kuma ku yi kyautatawa ga iyaye, da dangi, da marayu, da miskinai, da maƙwabci mai dangantaka, da maƙwabci baƙo, da abokin zama a gefenka, da matafiyi, da abin da hannayenku na dama suka mallaka. Lalle Allah ba ya son mai girman kai, mai fariya.} (An-Nisā'i: 36)
This includes overbearing the weak, the male slave, the female slave, the wife and the beast. Allah, the Almighty ordered us to deal in kindness towards these varieties. He said, {Serve Allah and join not any partners with Him, and do good to parents, kinsfolk, orphans, those in need, neighbors who are of kin, neighbors who are strangers, the companion by your side, the way-fairer( ye meet) and what your right hands possess: for Allah loveth not the arrogant, the vainglorious} (An-Nisa': 36)
Game da maganar Allah, {Ku bauta wa Allah, kada ku haɗa Masa wani abokin tarayya}, Al-Wahidi ya ce: "Ahmad Ibn Ibrahim Al-Mahragjani ya gaya mana daga Mu'adh Ibn Jabal (Allah ya yarda da shi), wanda ya ce: wata rana ina hawa bayan Manzon Allah ﷺ a kan jaki. Sai Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ya Mu'adh!" Na ce: "Ga ni nan! Ina jiran umarnin ku, ya Manzon Allah!" Ya ce: "Shin ka san menene haƙƙin Allah a kan bayinSa, kuma menene haƙƙin bayi a kan Ubangijinsu?" Na ce: "Allah da ManzonSa ne suka fi sani." Ya ce: "Haƙƙin Allah a kan bayinSa shi ne su bauta Masa, kada su haɗa Masa wani abu a matsayin abokin tarayya, kuma haƙƙin bayi a kan Ubangijinsu shi ne kada ya azabtar da wanda bai haɗa Masa wani abokin tarayya ba." 1
Concerning Allah's saying, {Serve Allah, and join not any partners with Him} Al-Wahidi said "Ahmad Ibn Ibrahim Al-Mahragjani told us on the authority of Mu'adh Ibn Jabal (may Allah be please with him) who said, once I was riding behind the Prophet (pbuh) on a donkey. The Prophet said, O Mu'adh, I said, here I am! At your service O Messenger of Allah. He said, "Do you know what are the rights of Allah towards His servants and what are the rights of the servants towards their Lord? I said, "Allah and His Messenger know best. He said, "The rights of Allah towards His servants is to worship Him and ascribe not any partners unto Him and the right of servants towards their Lord is to torment not the one who does not ascribe any partner unto Him.” 1
Daga Ibn Mas'ud (Allah ya yarda da shi) ya ce: "Wani Balarabe ya zo wurin Annabi ﷺ ya ce: Ya Annabin Allah, ka yi mini wasiyya? Sai Annabi ﷺ ya ce: "Kada ka danganta wani abu ga Allah, koda an yanka ka gunduwa-gunduwa ko an kone ka, kuma kada ka jinkirta sallah daga lokacinta da aka tsara, domin ita amana ce ta Allah. Kuma kada ka sha giya, domin ita ce mabudin dukkan sharri."2
On the authority of Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) who said, "Once a bedouin came to the Prophet (pbuh) and said, O the Prophet of Allah, counsel me? The Prophet said, "Do not ascribe anything unto Allah, even if you are cut up into pieces or burnt and do not delay the prayer from its appointed times for it is the trust of Allah. And do not drink wine for it is the key of every evil.”2
Allah, Maɗaukaki, ya ce: {Ku kyautata wa iyaye} wannan yana nufin mutum ya yi mu'amala da iyayensa cikin tausasawa da kyautatawa. Kada ya zama mai tsauri a amsarsa gare su. Ya kasance a gabansu kamar bawa a gaban ubangijinsa. {Ƴan uwa} Allah yana nufin mutum ya kasance yana da kyakkyawar alaƙa da su, yana kuma kyautata musu. {Marayu} mutum ya zama mai jin ƙai gare su, ya kuma shafa kawunansu. {Mabuƙata}: ta hanyar ba da wani ɓangare na dukiyarsa da mayar da godiya. {Maƙwabta waɗanda ke ƴan uwa}, na nufin waɗanda kuke da zumunci da su. Suna da haƙƙin zumunci, haƙƙin maƙwabtaka, da haƙƙin Musulunci. {Maƙwabta waɗanda ba ƴan uwa ba} su ne waɗanda ba ku da zumunci da su.
Allah, the Almighty said, {and do good to parents} this means that the person should deal gently and be kind to his parents. He should not be harsh in his response to them. He should be before them as the slave before his master. {Kinsfolk} Allah means that theperson should have good relations with them and be kind towards them. {Orphans} the person should be merciful towards them and rub their heads. Those in need, By spending some of his money and returning gratitude. Neighbors who are of kin, means those with whom you have a kinship. They have the right of kinship, the right of a neighborhood and the right of Islam. Neighbors who are "strangers" are those with whom you have no kinship.
Daga Aisha (Allah ya yarda da ita) "Manzon Allah ﷺ ya ce: "Jibrilu ya ci gaba da ba ni shawara game da maƙwabci, har na yi tunanin zai sanya masa rabon gado."
On the authority of ' Aishah (may Allah be pleased with her) "The Prophet (pbuh) said, "Gabriel continued to counsel me concerning the neighbor until I thought that he would designate to him a share of inheritance.” 1
Daga Anas Ibn Malik (Allah ya yarda da shi), "Manzon Allah ﷺ
On the authority of Anas Ibn Malik (may Allah be pleased with him), "The Messenger of Allah (pbuh)
A ranar Alƙiyama, maƙwabci zai riƙo maƙwabcinsa yana cewa: "Ya Ubangiji, ka ba ɗan'uwana albarkoki masu yawa, ni kuwa ka hana ni kome. Na kwana cikin wahalar yunwa alhali shi yana cikin koshi sosai. Ka tambaye shi dalilin da ya sa ya yi rowa, ya hana ni kowane daga cikin albarkokin da Ka ba shi."
said, "On the Day of Judgment, the neighbor will hang himself to his neighbor saying, "0 Lord, you granted my brother many blessings and deprived me any. I spent my night suffering the hunger while he was very satisfied. Ask him why he was very stingy and prevented me any of the blessings You granted to him.” 2
Game da faɗar Allah, {Abokin gefe}, Ibn ʿAbbas da Mujahid sun ce: shi ne wanda yake tare da kai a tafiya, yana da haƙƙin maƙwabci da haƙƙin abokantaka. (Mai tafiya shi ne mai rauni, kuma ya kamata ka nuna masa abin da yake nema. Ibn ʿAbbas ya ce: ya kamata mutum ya karɓi mai tafiya da karimci, ya ciyar da shi har ya tafi.) "Abin da hannayen dama naku suka mallaka" su ne bayi, maza da mata. Ya kamata mutum ya ciyar da shi, ya kuma yafe masa kuskurensa. Game da faɗar Allah, {Lalle Allah ba ya son masu girman kai, masu fariya}, Ibn ʿAbbas ya ce: "Abin da ake nufi da mai girman kai shi ne wanda yake ɗaukaka kansa (mai girman kai ƙwarai), wanda ba ya kiyaye haƙƙoƙin Allah. Kuma da masu fariya, Allah yana nufin wanda yake ɗaukaka kansa a kan mutane saboda ni'imomin da Allah ya ba shi."
Concerning Allah's saying, {The companion be our side} Ibn `Abbas and Mujahidsaid, he is the one who accompanies you in travel, he has the right of the neighbor and the right of companionship. (The wayfarer is the weak and you should guide him to what he wants. Ibn `Abbas said a person should receive the wayfarer with hospitality and should feed him until he goes away." What your right hands possess, they are the slaves, whether male or female. The person should provide for him and should forgive him his mistakes. Concerning Allah's saying, {for Allah loveth not the arrogant, the vainglorious}, Ibn 'Abbas said, "What is meant by arrogant is the one who exalted in himself (very proud) who does not observe Allah's rights. By the vainglorious, Allah means the one who exalts himself over people by the blessings which Allah has granted him.
Daga Abu Hurairah (Allah ya yarda da shi), ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ce: "Wani mutum daga cikin waɗanda suka gabace ku, yana sanye da tufafi, yana tafiya cikin girman kai da alfahari, sai ƙasa ta haɗiye shi, kuma zai ci gaba da runtsawa a cikinta har Ranar Alƙiyama."" Usama ya ce: Na ji Ibn 'Umar yana cewa: "Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: "Duk wanda ya ja tufafinsa saboda girman kai, Allah ba zai duba shi ba a Ranar Alƙiyama."" 3
On the authority of Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) who said, "the Messenger of Allah (pbuh) said, "While a man, from those who preceded you, wearing a garment was walking arrogantly and in a vainglorious way, he was swallowed by the earth and he will be driven in it until the Day of Judgment." Usamah said I heard Ibn 'Umar saying, “I heard the Messenger of Allah (pbuh) saying, "Whoever drags his clothes out of conceit, Allah will not look at him on the Day of Judgment.” 3
A cikin wannan cuta ta mutuwa, Manzon Allah ﷺ yana yi wa mutane wasiyya da salla da abin da hannayen damansu suka mallaka, yana cewa: "Allah, Allah, ku kiyaye salla da abin da hannayen damanku suka mallaka." 4
In this death disease, the Messenger of Allah (pbuh) used to advise people with prayer and with what their right hands possess saying, “Allah, Allah, be heedful of prayer and what your right hands possess.” 4
A wata riwayar kuma an ruwaito cewa, "Kyautata mu'amala da abin da mutum ya mallaka alama ce ta alheri, kuma rashin kyautata mu'amala alama ce ta sharri." 5
In another narration, it is reported that, "Good treatment of what the person owns is a good omen and ill-treatment is a bad omen.” 5
Manzon Allah ﷺ ya ce: "Wanda ya yi mu'amala da abin da yake mallaka ta hanya mara kyau, ba zai shiga Aljannah ba."
The Messenger of Allah (pbuh) said, "The one who treat what he owns in an evil way will never enter Paradise.” 6
Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) ya ce, "Wata rana ina dukan bawana da bulala, sai na ji wata murya daga bayana tana cewa, 'Ya Abu Mas'ud, ka sani cewa Allah ya fi ka iko a kan wannan bawa.'" Ibn Mas'ud ya ce, "Ba zan sake dukan wani bawa ba har abada." A wata ruwaya, (bulalar ta fāɗi daga hannuna saboda tsoron Manzon Allah ﷺ). A wata kuma, "Na ce, shi 'yantacce ne saboda Allah." Mutumin ya ce, "Idan ba ka yi haka ba, wuta za ta ƙone ka."
Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) said, "Once I was beating my slave with a whip and I heard a voice from behind me saying, "0 Abu Mas'ud, know that Allah is more able than you on this slave" Ibn Mas'ud said, " I will never beat any slave again 'f In another narration, (the whip fell down from my hand because of the fear of the Messenger of Allah (pbuh) in another, "I said, he is free for the sake of Allah, the man said, if you did not do it, the fire would scorch you.” 1
Imam Muslim ya kuma ruwaito daga hadisin Ibn 'Umar (Allah ya yarda da shi) wanda ya ce, "Manzon Allah ﷺ ya ce: "Duk wanda ya dukan bawansa saboda abin da bai aikata ba, ko ya mare shi, kaffarar hakan shi ne ya 'yanta shi."" 2
Imam Muslim also reported that from the hadith of Ibn 'Umar (may Allah be pleased with him) who said, "The Messenger of Allah (pbuh) said, "Whoever beats his slave for something which he did not do, or slaps him, its expiation is to free him.” 2
Hakim bin Hizam (Allah ya yarda da shi) ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ce: "Allah zai azabtar da waɗanda suke azabtar da mutane a wannan duniya" 3
Hakim fun Hizam (may Allah be pleased with him) said that, "The Messenger of Allah (pbuh) said, "Allah will torture those who torture people in this worldly life” 3
A cikin wata riwayar kuma an ruwaito cewa: "Duk wanda ya dukan wani da bulala ba bisa adalci ba, za a rama masa a kansa a Ranar Alkiyama." 4
In another narration, it is also reported, "Whoever unjustly beats anyone with a whip, it will be retaliated on him on the Day of Judgment.” 4
Manzon Allah ﷺ aka tambaye shi, "Sau nawa ya kamata mu yafe wa bawa?" Ya amsa da cewa, "Sau saba'in a rana."
The Messenger of Allah (pbuh) was asked, "How many times should we forgive the servant? He replied, "Seventy times a day.” 5
Sau ɗaya Annabi (pbuh) yana riƙe da siwaki (sandar haƙori) a hannunsa, sai ya kira bawansa, amma ya makara na wasu mintuna. Sai Annabi ya ce: "Idan babu ramuwa, da na yi maka duka da wannan siwakin."ﷺ 6
Once the Prophet (pbuh) was holding a Siwak (tooth-stick) in his hands and he called his servant, but he was late for some minutes. The Prophet said, "If there was no retaliation, I would beat you with this Siwak.” 6
Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) yana da wata baiwa baka, sai ya ɗaga bulala a kanta, amma ya ce, "Idan babu ramuwa, da na yi maki duka har sai ka suma, amma zan sayar da kai ga wanda zai biya maka cikakken kuɗinka daga wurina." Sai ya 'yantar da ita saboda Allah.
Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) had a black slave girl and he raised a whip on her but he said, "If there was no retaliation, I would beat you until you fell unconscious but I will sell you to the One Who will pay your price in full from me and he freed her for the sake of Allah.
Sau ɗaya, wata mace ta zo wurin Annabi ﷺ ta ce, "Ya Manzon Allah, na ce wa baiwata, 'Ke karuwa!' Sai ya ce, 'Shin da gaske ne kamar yadda kike fada?' Sai ta ce, 'A'a.' Sai ya ce, 'Za ta nemi hakkinta a gare ki a Ranar Alkiyama.' Nan take ta koma wurin baiwarta, ta ba ta bulala, ta ce mata, 'Ki dule ni.' Baiwar ta ki yin haka. Sai ta 'yanta ta, ta koma wurin Annabi ﷺ ta gaya masa abin da ya faru. Sai ya ce, 'Abin da kika yi ya zama kaffara ga zargin da kika yi mata irin wannan.'"
Once, a woman came to the Prophet (pbuh) and said, "0 Messenger of Allah, I said to my slave girl, '0 adulteress! He said, 'Is she truly as you say?' She said, 'No' He said, 'She would seek justice from you on the Day of Judgment.’ Thereupon, she returned to her slave girl and gave her a whip and said to her 'beat me.' The salve girl refused to do so. She freed her and returned to the Prophet (pbuh) and told him about that. He said, 'May what you did be an expiation for your accusing her of such a thing.” 7
A cikin Sahihain, Manzon Allah (ﷺ) ya ce: "Duk wanda ya zargi bawansa da wani laifi alhali yana da tsarki daga gare shi, za a yi masa bulala a Ranar Alkiyama a matsayin ramako, sai dai idan ya kasance kamar yadda ya fada."
In the two Sahihs, the Messenger of Allah (pbuh) said, "Whoever charged his slave with an accusation while he is innocent from it, he will be flogged on the Day of Judgment as retaliation unless he was as he said.” 8
A wata riwayar kuma, "Ya kamata a ciyar da bawa, a suturta shi, kuma kada a ɗora masa abin da ya wuce ƙarfinsa."
In another narration, "The slave should be fed and clothed and should not be burdened with something beyond his capacity.” 1
A cikin rashin lafiyar mutuwarsa, Manzon Allah ﷺ yana yin wasiyya ga Sahabbansa yana cewa: "Ku kula da Salla da kuma waɗanda hannayen daman ku suka mallaka. Ku ciyar da su daga abin da ku ke ci, ku sutura su daga abin da ku ke sutura. Kada ku ɗora musu abin da ya fi ƙarfinsu. Idan kuka ɗora musu, to ku taimake su wajen yi. Kada ku azabtar da halittun Allah, domin Allah ya sanya ku masu mallakarsu."ﷺ 2
In his death-disease, the Messenger of Allah (pbuh) used to advise his Companions saying, "Be heedful of prayer and of those whom your right hands possess. Feed them from what you feed yourselves and clothe them from what you clothe yourselves. Do not burden them with something beyond their capacity. In case you burden them, you should help them to fulfill it. Do not torment the creatures of Allah, for Allah made you the owners.” 2
Wata rana, wasu mutane sun shiga wurin Salman Al-Farisi (Allah ya yarda da shi) yayin da yake gwamnan Al-Mada'in, sai suka same shi yana jiƙa wani abu don iyalinsa. Suka ce masa, ba za ka bar baiwar nan ta yi wannan aikin ba? Sai ya ce (Allah ya yarda da shi), "Mun aike ta ta yi wasu ayyuka, kuma mun ƙi mu ɗora mata wani aikin." Wani malamin farko na Musulunci ya ce, "Kada ka yi wa bawa duka saboda kowane kuskure, sai dai ka ƙidaya masa su. Idan kuwa ya saɓa wa Allah, to ka yi masa duka saboda wannan, kuma ka tunatar da shi kurakuransa."
Once, a group of people entered upon Salman AI-Parisi (may Allah be pleased with him) while he was the governor of AI-Mada'in and they found him soaking a paste for his family. They said to him, would you not leave the slave girl to do this? He (may Allah be pleased with him) said, "We sent her for some concerns (affairs) and we hated to burden her with another thing." An early Muslim said, "Do not beat the slave for every fault, but count them for him. And in case he disobeyed Allah, beat him for this and remind him with his faults.
Yana da zalunci mai girma ga bawa, namiji da mace, a raba shi da 'ya'yansa ko 'yan'uwansa. An ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Duk wanda ya raba bawa da 'ya'yansa, Allah zai raba shi da masoyansa a Ranar Alkiyama." 3
It is heinous maltreatment to the slave, both male and female to separate him from his children or his brothers. The Prophet (pbuh) isreported to have said, "Whoever separates a slave and his/her children, Allah will separate him and his beloved ones on the Day of Judgment.” 3
Ali Ibn Abi Talib (Allah ya girmama fuskarsa) ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ba ni 'yan'uwa bayi biyu. Na sayar da ɗaya daga cikinsu, sai Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Ka dawo da shi.' Ya kuma maimaita hakan." 4
Ali Ibn Abi Talib (may Allah honor his face) said, "The Messenger of Allah (pbuh) granted me two slave brothers. I sold one of them and thereupon the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) said, "Bring him back again and repeated it.” 4
Har ila yau, yin sakaci da bayi, maza da mata, da dabbobi har sai sun yi fushi, babban zalunci ne kuma mummunan abu ne. An rawaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ya isa zunubi ga mutum ya hana wadanda yake ciyarwa abincinsu."
It is also a heinous maltreatment to both the slave, male and female and to beasts to leave them until they get angry. The Messenger of Allah (pbuh) is reported to have said, "It is a sufficient sin for a person to prevent those whom he owns his food.” 5
Cin zalunci ga dabba shi ne idan: an yi mata mugun hali, an kulle ta, an hana ta abincinta, ko kuma a ɗora mata abin da ya wuce ƙarfinta. Game da haka Allah Ya ce, {Babu wata dabba (mai rayuwa) a cikin ƙasa, ko wata halitta mai tashi da fukafukanta, sai (tana cikin) al'ummomi kamar ku.
It is mistreatment to a beast if it is: treated in a harsh manner, imprisoned, deprived of its food, or to burden it with that which is beyond its capacity. Concerning this Allah says, {There is not an animal (that lives) on the earth, nor a being that flies on its wings, but (forms part of)
al'ummomi kamar ku} (Al-An'am: 38)
communities like you} (AI-An'am: 38)
An wararrawa cewa, "Waɗannan al'ummai za a kawo su a Ranar Alkiyama, alhali mutane ma za a kawo su a Ranar Alkiyama. Yayin da mutane suke tsaye, za a yi hukunci tsakanin dabbobi har ta kai ga cewa tunkiyar da ba ta da ƙaho za ta ramawa daga wadda take da ƙaho, har ƙwayar zarra ma za ta ramawa daga wata. Sa'an nan za a ce musu, 'Ku zama turɓaya.' A wannan lokaci kafirin zai ce, 'Kaitona! Da a ce ni turɓaya ce!'" Wannan shaida ce cewa za a yi hukunci tsakanin dabbobi da ɗan Adam har ta kai ga cewa idan mutum ya yi wa dabba zalunci, ko ya sa ta ƙishirwa, ko ya hana ta abinci, ko ya ɗora mata abin da ya zarce ƙarfinta, za ta ramu da shi a Ranar Alkiyama ta hanya daidai. Don tabbatarwa, akwai wannan shaida daga Sahihai biyu: Abu Hurairah (Allah ya yarda da shi) ya ce, "Manzon Allah ﷺ ya ce, 'Wata mace an azabtar da ita saboda wata kyanwa da ta kulle har ta mutu. Ta shiga Wuta saboda ita, domin ba ta ciyar da ita ba, ba ta shayar da ita ba, tana kulle ta kuma ba ta barin ta ta nemi abinci a kan ƙananan halittun ƙasa.'" 1
It is reported that, "These communities will be brought on the Day of Judgment while the people will be brought on the Day of Judgment. While the people are standing, there will be judgment amongst the animals to such an extent that the bald-headed sheep will retaliate from the horny and the atom from another.. Then it will be said to them, 'Be dust.’ At this moment the disbeliever will say, "Woe unto me! Would that I were (mere) dust! “ 6 This is evidence that there will be Judgment between the animals and the human being to such an extent that if a person unjustly beat an animal, or made it thirsty, prevented it food, or burdened it with that which is beyond its capacity, it will retaliate against him on the Day of Judgment in an equal way. To support this, we have the following evidence from the two Sahihs: Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) said, "The Messenger of Allah (pbuh) said, "A woman was tortured for a cat she imprisoned until it died. She went to Hell because of it, having neither fed it nor watered it, for she confined it and would not let it go to forage on the small creatures of the earth.” 1
A cikin Sahih Al-Bukhari, an ruwaito cewa, "Manzon Allah ﷺ ya gani (a mafarkinsa) wata mace an rataye ta a Wuta, da kyanwa tana karce fuskarta da kirjinta tana azabtar da ita kamar yadda ta azabtar da ita a rayuwar duniya ta hanyar daure ta da hana ta abinci."
In Sahih Al-Bukhari, it is reported that, "The Messenger of Allah (pbuh) saw (in his dream) a woman hanged in the Hell and a cat scratching her face and breast and torturing her as she tortured it in worldly life by imprisoning it and preventing it the food.” 2
Ini wannan hukunci ya shafi dukkan nau'ikan dabbobi. Haka kuma, duk wanda ya ɗora wa dabbobi abin da ya fi ƙarfinsu, za su ɗauki fansa a kansa ranar Alƙiyama. A cikin Sahihul Bukhari, an ruwaito cewa, "Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Wani mutum yana korar saniya, sai ya hau ta ya doke ta. Sai ta ce: "Ba a halicce mu don wannan ba, an halicce mu ne don noma."' 3
This is applied to all kinds of animals. By the same token, the one who burdens the animals with that which beyond their capacity, they will retaliate against him on the Day of Judgment. In Sahih Al Bukhari, it is reported that, "The Messenger of Allah (pbuh) said, "Once there was a man driving a cow, he mounted it and beat it. Consequently, it said, "We have not been created for this, but for ploughing.” 3
Wannan saniya ce, kuma Allah ya sa ta yi magana don ta kare kanta daga zalunci ko kuma don a yi amfani da ita ta hanyar da ta saɓa wa dalilin da aka halicce ta. Saboda haka, duk wanda ya ɗora wa dabba nauyin da ya wuce ƙarfinta ba bisa adalci ba, za ta ɗauki fansa a kansa a Ranar Alƙiyama daidai da abin da ya aikata.
This is a cow and Allah caused it to speak to defend itself against oppression or to be used for something contrary to that for which it was created. Therefore, whoever unjustly burdens an animal with something beyond its ability, it will retaliate from him on the Day of Judgment in an equal way.
Abu Sulaiman Al-Darani ya ce: "Wata rana na hau jaki, sai na buge shi sau biyu ko sau uku. Sai ya ɗaga kansa ya ce: 'Ya Abu Sulaiman, za a yi ramako a Ranar Alƙiyama. Don haka ka raina ni, ko ka ƙara yi, kamar yadda kake so!' Abu Sulaiman ya ce: Ba zan ƙara bugun wani abu ba har abada."
Abu Sulaiman AI-Darani said, "Once I mounted a donkey and I beat it twice or thrice. Consequently it raised its head and said, "O Abu Sulaiman, there will be a retaliation on the Day of Judgment. So, belittle or do it more, as you like! Abu Sulaiman said, I will never beat anything again.
Wata rana Abdullahi ɗan Umar ya wuce wata ƙungiya ta yara maza daga Quraish waɗanda suke amfani da wani tsuntsu a matsayin manufa suna harbinsa. Sun yi ta harbi ba tare da nasara ba ga mai tsuntsun. Da suka ga Ibn Umar, sai suka gudu. Ibn Umar ya ce: "Wane ne ya aikata haka? Allah ya la'anci wanda ya aikata haka."
Once' Abdullah Ibn 'Umar passed by a group of boys from Quraish who used a bird as a target and shot at him. They made every false shoot for its owner. Upon seeing Ibn 'Umar, they run away. Ibn 'Umar said, who did that? May Allah curse the one who did that?
Manzon Allah ﷺ ya la'anci duk wanda ya riƙa sanya wani abu mai rai ya zama manufa.
"The Messenger of Allah (pbuh) cursed the one who takes anything possessing life as a target.” 4
A wata riwayar kuma, "Manzon Allah ﷺ ya hana a tsare dabbobi domin a kashe su."
In another narration, "The Messenger of Allah (pbuh) forbade that animals be imprisoned for killing.” 5
Ko da abin da Shari'a ta halatta mana kashewa daga cikin dabbobi, kamar kunama, maciji, bera da karnuka masu tsanani, "An umurce mu da mu kashe su nan take, kada mu azabtar da su. Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Idan za a kashe, to a kashe da mafi kyawun hanya, kuma idan za a yanka, to a yanka da mafi kyawun hanya, ta hanyar fara sanya wuka ta yi kaifi da kuma sanya dabba cikin nutsuwa.'" 1
Even with what the Shari'ah allowed us to kill from animals, such as scorpions, snakes, mice and vicious dogs, "We are ordered to take their lives at once and should not torture them. The Messenger of Allah (pbuh) said, "If killing is to be done, do it in the best manner, and when you slaughter, do it in the best manner by first sharpening the knife and putting the animal at ease.” 1
Haka kuma, ba a kone dabbobi da wuta ba. A cikin wani hadisi ingantacce, an ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "A baya na umarce ku da ku kone kaza da kaza da wuta. Tun da babu wanda zai iya azabtarwa da wuta sai Allah, idan kun same su, ku kashe su (kada ku kone su)."
Likewise, the animals should not be burned by fire. In an authenticated hadith, the Messenger of Allah, (pbuh) is reported to have said, "Previously I ordered you to burn so and so with fire. Since there is no one who could torture with fire except Allah, if you found them, kill them (and do not burn them).” 2
Ibn Mas'ud ya ce: "Wata rana muna tafiya tare da Manzon Allah ﷺ. Yana cikin biyan wasu daga cikin buƙatunsa. Sai muka ga wata gwaggwon tsuntsu tare da 'ya'yanta biyu. Muka ɗauki 'ya'yanta, sai ta fara yin ihu."
Ibn Mas'ud said, "Once we went out with the Messenger of Allah (pbuh) on a journey. He was engaged in fulfilling some of his needs. We saw a sparrow with its two children. We took its children and thereupon, it started to shout.
Annabi ﷺ ya zo ya ce, "Wane ne ya sa wannan tsuntsun sparrow ya yi baƙin ciki saboda 'ya'yansa? Ku mayar masa da 'ya'yansa." Haka kuma, Manzon Allah ﷺ ya tambaye mu game da wani gungun tururuwa da muka ƙone. Sai ya ce, "Wane ne ya ƙone wannan gungun tururuwa?" Muka amsa, "Mu ne." Sai Annabi ﷺ ya ce, "Bai kamata kowa ya azabtar da kowane abu da wuta ba face Ubangijinsa."
The Prophet (pbuh) came and said, "Who made this sparrow grieve for its children? Return it's (children back to it). Likewise, the Messenger of Allah (pbuh) asked us about a co long of ant's which we burnt. And he said, "Who burned this colong?' We replied, "It was us." The Prophet (pbuh) said, "No one should torture anything with fire except its Lord.” 3
Wannan dalili ce da ke nuna cewa ba a halatta a kashe ko a azabtar da kowace dabba da wuta ba, har kwari kamar kwarkwata ko ƙuma ko wasu makamantansu. Haka kuma an haramta a kashe kowace dabba don wasa kawai. Annabi ﷺ ya ce: "Duk wanda ya kashe gwaggon tsuntsu don wasa, tsuntsun zai yi kuka a Ranar Kiyama yana cewa: Ya Ubangiji! Ka tambayi wannan mutum me ya sa ya kashe ni a banza, bai kashe ni don wata manufa mai amfani ba."
This is evidence that it is not allowed to kill or torture with fire even a lice, fleas or otherwise. It is also forbidden to kill any animal merely for sport. The Prophet (pbuh) said, "If someone kills a sparrow for sport, the sparrow will cry out on the Day of Judgment, a Lord!. Ask this person why he killed me in vain and did not kill me for any useful purpose.” 4
Haka kuma abin ƙyama ne a farauto tsuntsaye a lokacin da suke ƙyanƙyashe ƙwayayensu, ko a yanka dabba a gaban uwarta. Ibrahim Ibn Adham (Allah ya yi masa rahama) ya ruwaito cewa: "Wani mutum ya taba yanka ɗan maraƙi a gaban uwarsa. Sai Allah ya sa hannunsa ya gurgunce." Haka kuma yana da matuƙar kyau a 'yantar da bawa, ko namiji ne ko mace. Abu Hurairah (Allah ya yarda da shi) ya ce: "Annabi ﷺ ya ce: 'Duk wanda ya 'yantar da baiwa mai imani, Allah zai 'yantar da kowace gaɓa tasa daga Wuta tare da kowace gaɓar tata, har al'aurarta ma za ta zama kaffarar tasa.'" 5
It is also detested to hunt birds during the period when they hatch their eggs or slaughtering an animal before its mother. Ibrahim Ibn Adham (may Allah bestow mercy upon him) reported, "Once a man slaughtered a calf before its mother. Thereupon Allah caused his hand to become paralyzed." It is also highly recommended to free a slave, whether male or female. Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) said, "The Prophet (pbuh) said, "Whoever frees a believing slave girl, Allah will, with every organ of hers, free his organs from the Hell- Fire, even her private parts will be an expiation for his.” 5
Abu Umamah (Allah ya yarda da shi) ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Duk wani Musulmi da ya 'yantar da bawa namiji mai imani, zai zama tsira a gare shi daga Wuta. Kowace gaba daga cikin jikinsa za ta zama kaffara ga gabobinsa. Duk wani Musulmi da ya 'yantar da baiwa biyu masu imani, za su zama tsira a gare shi daga Wuta. Kowace gaba daga cikinsu za ta zama kaffara ga gabobinsa. Kuma duk wata Musulma da ta 'yantar da baiwa mai imani, za ta zama tsira a gare ta daga Wuta. Kowace gaba daga cikin jikinta za ta zama kaffara ga gabobinta."
Abu Umamah (may Allah be pleased with him) reported the Prophet (pbuh) saying, "Any Muslim frees a believing, male slave, he will be a salvation for him from the Hell-Fire. Every organ of his will be expiation for his organs. Any Muslim who frees two believing slave girls, they will be a salvation for him from the Hell-Fire. Every organ of theirs will be expiation for his organs. And any Muslim woman who frees a believing slave girl, she will be a salvation for her from the Hell-Fire. Every organ of hers will be an expiation for her organs.” 1
1 Al-Bukhari ne ya ruwaito shi.
1 Reported by A1-Bukhari.
2 Ibn Majah ne ya ruwaito shi.
2 Reported by Ibn Majah.
.
.
1 Al-Bukhari ne ya ruwaito shi.
1 Reported by A1-Bukhari.
Wanda Al-Asbahani ya ruwaito a cikin At-Targhib wa At-Tarhib.
2 Reported by A1-Asbahani in At-Targhib wa At-Tarhib.
Ahmad Al-Bukhari ne ya ruwaito shi.
3 Reported by A1-Bukhari.
4 Abu Dawud ne ya ruwaito shi.
4 Reported by Abu Dawud.
5 An ruwaito shi daga Abu Dawud.
5 Reported by Abu Dawud.
6 Ibn Majah ne ya ruwaito shi.
6 Reported by Ibn Majah.
.
.
1 Muslim ne ya ruwaito shi.
1 Reported by Muslim.
Wanda Muslim ya ruwaito.
2 Reported by Muslim.
Ƙaddamar da Muslim ya ruwaito.
3 Reported by Muslim.
An an riga an ambata shi.
4 It is previously mentioned.
Tirmidhi ne ya ruwaito shi.
5 Reported by At- Tirmidhi.
6 Ibn Hajar ya ruwaito shi.
6 Reported by Ibn Hajar.
An Ruwaito shi Al-Hakim a cikin Al-Mustadrak.
7 Reported by AI-Hakim in AI-Mustadrak.
Bukhari ne ya ruwaito.
8 Reported by AI-Bukhari.