د دې پلانونو د عملي کولو په موخه مسلمانانو ریښتني نظامي فعالیتونه پیل کړل، چې په لومړي سر کې د ګزمو د پلټنو بڼه لري، چې د مدینې شاوخوا او د مکې ته تلونکو لارو د جغرافیایي سیمهییزو ځانګړتیاوو سپړنې ته ګمارل شوې وې، او د شاوخوا قبیلو سره د اتحادونو جوړولو ته. پیغمبر ﷺ غوښتل چې د مدینې مشرکانو او یهودو او همدارنګه د هغې شاوخوا بدویانو ته ښکاره کړي چې مسلمانانو خپلې زاړه ویرې مات کړې دي، او دومره پیاوړي شوي دي چې په بېسزا توګه برید پرې ونشي. هغه غوښتل د خپلو پیروانو ځواک هم ښکاره کړي، ترڅو قریشو ته د هغه په وړاندې د نظامي ناسمه کړنې کولو څخه ډار ورکړي چې شاید د دوی اقتصادي ژوند او د ژوند وسایل وګواښي، او همدارنګه دوی د مکې کې بندي بېوسه مسلمانانو ته د زیان رسولو څخه منع کړي. په پایله کې هغه به دې فرصت څخه ګټه پورته کړي او د الهي دعوت د تبلیغ دنده په آزادۍ سره بیا پیل کړي. لاندې د دې ماموریتونو او سفرونو لنډيز دی:
With a view to implementing these plans, the Muslims commenced real military activities, which at first took the form of reconnaissance patrols delegated to explore the geopolitical features of the roads surrounding Madinah and others leading to Makkah, and building alliances with the tribes nearby. The Prophet wanted to impress upon the polytheists and Jews of Madinah as well as the bedouins in its vicinity, that the Muslims had smashed their old fears, and had been too strong to be attacked with impunity. He also wanted to display the power of his followers in order to deter Quraish from committing any military folly against him which might jeopardize their economic life and means of living, and to stop them from persecuting the helpless Muslims detained in Makkah, consequently he would avail himself of this opportunity and resume his job of propagating the Divine Call freely. The following is a resume of these missions and errands:
1. سیف البحر سریه د رمضان په میاشت کې، یعنې د ۱ هجري، ۶۲۳ میلادي کال کې، د حمزه بن عبدالمطلب په مشرۍ واستول شوه، چې د ۳۰ مهاجرینو څخه جوړه وه. د دې سریې ټاکلې دنده د قریشو د یوې کاروان مخه نیول وه. دغه کاروان ۳۰۰ کسان درلودل، چې ابوجهل بن هشام هم په کې شامل و. دواړه ډلې یو له بل سره مخ شوې او د جګړې لپاره صف جوړ کړ. د دواړو خواوو سره ښې اړیکې لرونکی مجدي بن عمرو هلته و او په دې توګه یې د نږدې جګړې مخه ونیوله.
1. Saif Al-Bahr Platoon sent in Ramadan 1 A.H., i.e. 623 A.D. led by Hamzah bin ‘Abdul Muttalib and comprising 30 Emigrants with a definite task of intercepting a caravan belonging to Quraish. It was a caravan of 300 people including Abu Jahl bin Hisham. The two parties encountered each other and aligned in preparation for fighting. Majdi bin ‘Amr, on good terms with both sides, happened to be there and managed to prevent an imminent clash.
په دې پېښه کې، پیغمبر ﷺ د مسلمانانو د تاریخ لومړی بيرغ وټاکه. دا بيرغ سپین رنګ درلود او د کنانه بن حصین الغنوي په لاس ورکړل شو چې یې پورته کړي.
• On that occasion, the Prophet (Peace be upon him) accredited the first flag in the history of Muslims. It was white in colour and was entrusted to Kinaz bin Husain Al-Ghanawi, to carry.
۲۔ د هجرت په لومړۍ کال، د شوال په میاشت کې، یعنی د ۶۲۳ زیږدیز کال د اپریل په میاشت کې، د الله رسول ﷺ عبیدة بن الحارث بن المطلب د مهاجرینو له ۶۰ سوارانو سره یو ځای د رابغ د "بطن رابغ" په نوم ځای ته ولېږل. هلته دوی د ابوسفیان سره مخ شول، چې د ۲۰۰ سړو یوه کاروان یې مشري کوله. یو نیم ساعت د تیر ګولو ډزې وشوې، خو په حقیقت کې هیڅ جنګ ونه شو.
2. In Shawwal, 1 A.H., i.e. April 623 A.D. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) despatched ‘Ubaidah bin Al-Harith bin Al-Muttalib at the head of 60 horsemen of Emigrants to a spot called Batn Rabegh where they encountered Abu Sufyan at the head of a caravan of 200 men. There was arrow shooting but no actual fighting.
دا جالبه چې دوه مسلمانان، المقداد بن عمرو البهراني او عتبه بن غزوان المازني، د قریش له کاروان څخه جلا شول او د عبیده په صفونو کې یوځای شول. مسلمانانو یو سپین بیرغ درلود چې مسطح بن اثاثه بن المطلب بن عبد مناف یې اخیستی و.
• It is interesting to note that two Muslims, Al-Miqdad bin ‘Amr Al-Bahrani and ‘Utbah bin Ghazwan Al-Mazini, defected from the caravan of Quraish and joined the ranks of ‘Ubaidah. The Muslims had a white flag carried by Mistah bin Athatha bin Al-Muttalib bin ‘Abd Munaf.
3. په ذوالقعده ۱ هجري کې، یعنې مې ۶۲۳ زیږدیز کال کې، پیغمبر ﷺ سعد بن ابي وقاص د ۲۰ سپاره کسانو په مشرۍ واستاوه، او دوی ته یې لارښوونه وکړه چې د الخرار له ځایه هاخوا لاړ نه شي. د پنځو ورځو سفر وروسته دوی هغه ځای ته ورسیدل، خو وموندل چې د قریش اوښان له دې ځایه تیر شوي وو. د دوی بیرغ، لکه عادت چې و، سپین و او د مقداد بن عمرو په لاس کې و.
3. In Dhul Qa‘dah 1 A.H., i.e. May 623 A.D. the Prophet (Peace be upon him) despatched Sa‘d bin Abi Waqqas at the head of 20 horsemen, and instructed them not to go beyond Al-Kharrar. After a five-day march they reached the spot to discover that the camels of Quraish had left the day before; their flag, as usual, was white and carried by Al-Miqdad bin ‘Amr.
٤۔ غزوۀ ابواء یا ودان۔ دا د ۲ هجري د صفر میاشتې کې وه، یعنې ۶۲۳ م کال. د الله رسول ﷺ پخپله د ۷۰ کسانو په مشرۍ ووت، چې ډېر یې مهاجرین وو، ترڅو د قریشو یو د اوښانو کاروان مخه ونیسي چې د دوی ملکیت و، او د مدینې چارې یې د سعد بن عبادۀ په غاړه وسپارلې. کله چې هغه ودان ته ورسېد، کوم ځای چې د مکې او مدینې ترمنځ دی، هلته هېڅ ونه موندل.
4. Ghazwa Al-Abwa’ or Waddan. It was in Safar 2 A.H., i.e. 623 A.D. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) set out himself at the head of 70 men, mostly Emigrants, to intercept a camel caravan belonging to Quraish, leaving behind Sa‘d bin ‘Ubadah to dispose the affairs in Madinah. When he reached Waddan, a place between Makkah and Madinah, he found none.
په دې کمپاین کې، هغه د عمرو بن مخشي الضمري سره د عدم تېری تړون وکړ. د تړون شرطونه داسې دي:
l In the process of this campaign, he contracted a non-aggressiopact with ‘Amr bin Makhshi Ad-Damari. The provisions of the pact go as follows:
• «دا د الله رسول محمد ﷺ له خوا د بني ضمره په اړه یو لیکلی سند دی، چې په هغه کې هغه دوی د خپل مال او خپلو ژوندونو په اړه امن او خوندي ټاکلي دي. دوی کولی شي له مسلمانانو څخه د مرستې تمه ولري، پرته لدې چې د الله د دین مخالفت وکړي. همدارنگه دوی ته دا هم پکار ده چې که پیغمبر ﷺ د دوی له مرستې غوښتنه وکړي، نو په مثبت ډول ځواب ورکړي.»
• “This is a document from Muhammad, the Messenger of Allâh concerning Bani Damrah in which he established them safe and secure in their wealth and lives. They can expect support from the Muslims unless they oppose the religion of Allâh. They are also expected to respond positively in case the Prophet sought their help.”.
دا د رسول الله ﷺ د مشرۍ لاندې لومړی یرغل و. دا پندره ورځې وخت ونیو، او سپین بیرغ د حمزه بن عبدالمطلب ﷺ په لاس کې و.
This was the first invasion under the leadership of the Messenger of Allâh. It took fifteen days, with a white flag carried by Hamzah bin ‘Abdul Muttalib.
۵۔ د بواط غزا۔ دا غزا د ہجرت په دوهم کال د ربیع الاول میاشت کې پېښه شوه، یعنې د ۶۲۳ میلادي کال سره سم۔ پیغمبر ﷺ د ۲۰۰ صحابه کرامو په مشرۍ د بواط په لور روان شو، ترڅو د قریشو یو کاروان مخه ونیسي چې ۱۰۰ قریشي، پکې عمیه بن خلف هم شامل و، او ۲۵۰۰ اوښان یې لرل۔ کله چې هغه بواط ته ورسید، کاروان تللی و۔ مدینه پریښودو دمخه، هغه سعد بن معاذ ته لارښوونه وکړه چې د هغه د بیرته راستنیدو تر وخته پورې د چارو سمبالولو مسؤلیت پر غاړه واخلي۔
5. Buwat Invasion. It took place in Rabi‘ Al-Awwal 2 A.H., i.e. 623 A.D. The Prophet (Peace be upon him), at the head of 200 companions, marched for Buwat to intercept a caravan belonging to Quraish comprising 100 Quraishites, Omaiya bin Khalaf among them, and 2500 camels. When he reached Buwat, the caravan had left. Before leaving Madinah, he mandated Sa‘d bin Mu‘adh to dispose the affairs until his return.
6. د صفوان غزوه
په ربیع الاول کې د 2 هجري کال، یعنې 623 میلادي کال کې، کرز بن جابر د مشرکانو د یوې کوچنۍ ډلې په مشرۍ د مدینې د څړ ځایونو باندې یرغل وکړ او ځینې څارويان یې وتښتول۔ پیغمبر ﷺ د 70 کسانو په مشرۍ مدینې څخه ووت، ترڅو د تیري کونکو سره وجنګیږي۔ هغه د دوی تعقیب وکړ تر دې چې بدر ته نږدې د صفوان په نوم ځای ته ورسید، خو هغوی ته ونه رسید۔ دا یرغل د مقدماتي بدر غزوه په نوم مشهور شو۔ د پیغمبر ﷺ د غیاب په وخت کې، هغه د مدینې د کارونو اداره زید بن حارثه ته وسپارله۔ بیرغ سپین رنګ درلود او د اوچولو لپاره علي بن ابي طالب ته وسپارل شو۔
6. Safwan Invasion. In Rabi‘ Al-Awwal 2 A.H., i.e. 623 A.D. Karz bin Jabir at the head of a small group of polytheists raided the pastures of Madinah and looted some animals. The Prophet (Peace be upon him) at the head of 70 men left Madinah to fight the aggressors. He went in their pursuit till he reached a place called Safwan near Badr but could not catch up with them. This invasion came to be known as the preliminary Badr Invasion. During his absence, the Prophet (Peace be upon him) entrusted Zaid bin Harithah with the disposition of the affairs in Madinah. The standard was white in colour and entrusted to ‘Ali bin Abi Talib to carry.
7. د ذي العشيرة غزوه. دا د ۲ هجري کال د جمادی الاولی او جمادی الاخره میاشتو کې وه، یعنې د ۶۲۳ م کال د نومبر او دسمبر میاشتو کې. نبي ﷺ د ۱۵۰ تر ۲۰۰ مسلمانو رضاکارانو په مشرۍ، د ۳۰ اوښانو سره چې دوی یو په بل پسې سپور کیدل، د قریشو یو کاروان د مخنیوي لپاره وځوځید. هغه ذي العشيرة ته ورسید، خو اوښان د څو ورځو مخکې تللي وو. دا همغه اوښان وو چې هغه د سوریې له بیرته راستنیدو په وخت کې د مخنیوي لپاره وتلی و، او د بدر د جګړې د پیل مستقیم سبب هم دوی وو. د دې غزوې په جریان کې نبي ﷺ د بني مدلج او د دوی متحدو بني ضمره سره د بېتېرې تړون وتړ. ابو سلمه بن عبد الاسد المخزومي ته دا مسؤولیت وسپارل شو چې د هغه په غیاب کې مدینې باندې واکمني وکړي.
7. Dhil ‘Ushairah Invasion. It was in Jumada-al-Ula and Jumada-al-Akhirah the first or second 2 A.H., i.e. November-December 623 A.D. The Prophet (Peace be upon him) at the head of 150- 200 Muslim volunteers, with 30 camels which they rode turn by turn, set out to intercept a Quraishite caravan. He reached Dhil ‘Ushairah but the camels had left some days before. These camels were the same that he went out to intercept on their return from Syria, and were the direct reason for the break out of the battle of Badr. In the process of this campaign, the Prophet وسلم علیه االله صلى contracted a non-aggression pact with Bani Madlij and their allies Bani Dhumrah. Abu Salama bin ‘Abd Al-Asad Al-Makhzumi was mandated to rule Madinah in his absence.
۸. د نخله لښکر. دا پېښه د ۲ هجري کال د رجب میاشت کې وشوه، یعنې د ۶۲۴ میلادي کال د جنورۍ میاشت. د اللہ رسول ﷺ عبداللہ بن جحش اسدي د ۱۲ مهاجرینو په مشرۍ سره، چې شپږ اوښان یې درلودل، نخلې ته ولېږه. عبداللہ ته رسول ﷺ یو لیک ورکړ، خو امر یې وکړ چې دا لیک یوازې دوه ورځې وروسته ولولي. هغه د امر سره سم وکړ او په لیک کې ولیدل چې له هغه څخه غوښتل شوي وو چې د مکې او طائف ترمنځ د نخلې نومي ځای ته ولاړ شي، د قریشو یوه کاروان ونیسي او د هغوی د نیت په اړه خبرونه راټول کړي. هغه د لیک محتوا خپلو ملګرو ته وښوده، چې هغوی هم په کورپه توګه امر ومنلو. په نخله کې کاروان تېر شو چې د کشمش (وچې انګورو)، خوړو توکو او نورو سامانونو سره روان و. هلته مشهور مشرکین هم موجود وول، لکه عمرو بن الحضرمي، عثمان او نوفل چې د عبداللہ بن المغیرې زامن وو، او نور... مسلمانانو د هغوی سره د جګړې په اړه یو بل سره مشورې وکړې، په دې پام کې نیولو سره چې رجب یوه مقدسه میاشت ده (چې د ذوالحجې، ذوالقعدې او محرم سره یوځای، په عربستان کې د دودیز عرف له مخې جګړه په کې بنده وه). په پای کې دوی د جګړې کولو کې موافقه وکړه. عمرو بن الحضرمي د یوې تیر په ویشتلو وژل شو، عثمان او الحکم ونیول شول، خو نوفل وتښتېد. دوی د غنیمت او دوو بندیانو سره بېرته راستانه شول. د غنیمت یو پنځمه برخه یې د اللہ او د هغه د رسول لپاره جلا کړه او پاتې نور یې واخیست. رسول ﷺ دغه کار ناخوښ وباله او د اوښانو او دوو بندیانو په اړه یې، د یادې شوې حرام میاشتې له امله، هرډول اقدام بند کړ. مشرکینو له دې فرصت څخه ګټه پورته کړه، مسلمانانو ته یې تورونه ولګول او د هغه څه د سپکاوي تور یې پرې ولګاوه چې الله تعالی په حرمت کې ټاکلی دی. دې بېبنسټ خبرو د محمد ﷺ د صحابهوو لپاره سخت سر درد پیدا کړ، تر دې چې بالاخره هغوی ته ارامي ورکړل شوه کله چې وحي راښکته شوه او یو قطعي ځواب یې ورکړ، او دا یې ډېر واضح بیان کړ چې د مشرکانو چلند د ټول پروسې په ترڅ کې د مسلمانانو له عمل څخه ډېر بد او ډېر سنگین و.
8. The Platoon of Nakhlah. It took place in Rajab 2 A.H., i.e. January 624 A.H. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) despatched ‘Abdullah bin Jahsh Asadi to Nakhlah at the head of 12 Emigrants with six camels. ‘Abdullah was given a letter by the Prophet (Peace be upon him) but was instructed to read it only after two days. He followed the instructions and discovered that he was asked to go on to a place called Nakhlah standing between Makkah and At-Ta’if, intercept a caravan for Quraish and collect news about their intentions. He disclosed the contents of the letters to his fellows who blindly obeyed the orders. At Nakhlah, the caravan passed carrying loads of raisins (dried grapes), food stuff and other commodities. Notable polytheists were also there such as ‘Amr bin Al-Hadrami, ‘Uthman and Naufal, sons of ‘Abdullah bin Al-Mugheerah and others... The Muslims held consultations among themselves with respect to fighting them taking into account Rajab which was a sacred month (during which, along with Dhul Hijja, Dhul Qa‘da and Muharram, war activities were suspended as was the custom in Arabia then). At last they agreed to engage with them in fighting. ‘Amr bin Al-Hadrami was shot dead by an arrow, ‘Uthman and Al-Hakam were captured whereas Naufal escaped. They came back with the booty and the two prisoners. They set aside one-fifth of the booty assigned to Allâh and His Messenger, and took the rest. The Messenger disapproved of that act and suspended any action as regards the camels and the two captives on account of the prohibited months already mentioned. The polytheists, on their part, exploited this golden opportunity to calumniate the Muslims and accuse them of violating what is Divinely inviolable. This idle talk brought about a painful headache to Muhammad’s Companions, until at last they were relieved when the Revelation came down giving a decisive answer and stating quite explicitly that the behaviour of the polytheists in the whole process was much more heinous and far more serious than the act of the Muslims:
• «دوی له تاسو څخه د حرمت لرونکو میاشتو کې د جنګ په اړه پوښتنه کوي (یعنې د اسلامي تقویم لومړۍ، اوومه، یوولسمه او دuolسمه میاشتې). ووایه: په دې کې جنګ لوی ګناه ده، مګر د الله په نزد لا لوې ګناه دا ده چې انسانان د الله د لاره پیروۍ څخه مخ واړوي، هغه ته کفر وکړي، د مسجد الحرام (په مکې کې) ته لاره بنده کړي او د هغې اوسیدونکي له هغه ځایه وباسي، او فتنه له وژلو څخه بده ده.» [2:217]
• “They ask you concerning fighting in the sacred months (i.e. 1st, 7th, 11th and 12th months of the Islamic calendar). Say, ‘Fighting therein is a great (transgression) but a greater (transgression) with Allâh is to prevent mankind from following the way of Allâh, to disbelieve in Him, to prevent access to Al-Masjid-Al-Harâm (at Makkah), and to drive out its inhabitants, and Al-Fitnah is worse than killing.” [2:217]