ابوبکر صدیق رضی اللہ عنہ د رسول اللہ ﷺ خلیفه وو. د هغه نوم عبدالله بن ابي قحافه عثمان بن عامر بن عمرو بن کعب بن سعد بن تیم بن مره بن کعب بن لؤي بن غالب القرشي التيمي وو، چې نسب یې د رسول الله ﷺ له نسب سره په مره کې یو ځای کیږي.

Abu Bakr as-Siddiq, may Allah be pleased with him, was the khalifah of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace. His name was cAbdullah ibn Abi Quhafah cUthman ibn cAmir ibn cAmr ibn Kacb ibn Sacd ibn Taym ibn Murrah ibn Kacb ibn Lu’ayy ibn Ghalib al-Qurashi at-Taymi, whose genealogy connects to that of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, in Murrah.

امام نووي په خپل «تهذيب» کې وفرمايل: هغه څه چې ما ويلي دي، يعني دا چې د ابوبکر الصديق نوم عبدالله و، سم دی او ښه مشهور دی.

An-Nawawi said in his Tahdhib: What I have said, that the name of Abu Bakr as-Siddiq was cAbdullah, is correct and well known.

کېدای شي چې نوم یې عتیق و، خو هغه حقیقت چې د علماؤ ډېرېدونکي پرې اتفاق لري دا دی چې عتیق (آزاد شوی) یو محبت آمېز لقب و نه د هغه اصلي نوم، او دا نوم ورکړل شو ځکه چې هغه د اور څخه آزاد شوی و، لکه څنګه چې د ترمذي په حدیث کې راغلي دی؛ او ویل کېږي چې د هغه د مخ د "عتاقه" له امله، یعنې د هغه د ښېګڼې او ښکلا له امله، لکه څنګه چې مصعب بن الزبیر، اللیث بن سعد او یوه ډله ویلي دي؛ او ویل شوي دي چې دا د دې له امله دی چې د هغه په نسب کې هېڅ داسې شی نشته چې عیب پرې ونیول شي.

It is said also that his name was cAteeq, but the truth upon which the generality of the men of knowledge agree is that cAteeq (the one set free) was an affectionate nickname and not his own name and he was given that name on account of his having been set free from the Fire as has been narrated in the hadith of at-Tirmidhi; and it is also said, on account of his face’s citaqah, that is to say its goodness and beauty, as Muscab ibn az-Zubayr, al-Layth ibn Sacd and a whole group said; and it has also been said that it is because there is nothing in his genealogy to be found fault with.

مصعب بن الزبیر و نور څوک وویل: «امت په اتفاق سره دا ومنله چې هغه ته "صدیق" نوم ورکړل شو، ځکه چې هغه د رسول الله ﷺ تصدیق ته په چټکۍ سره لاړ، او په صداقت باندې ثابت قدم پاتې شو، او هغه په هیڅ حال او هیڅ حالت کې سستي ونه کړه او نه یې تردد وکړ. هغه په اسلام کې لوړ درجې مواضع درلودې، چې له هغو څخه یو یې د معراج په شپه قصه وه، د هغه ثبات، او د هغې په اړه د کفارو ته د هغه ځواب.»

Muscab ibn az-Zubayr and others said, ‘The ummah agree unanimously on his being named as-Siddiq because he hastened to affirm the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, and adhered steadfastly to truthfulness, and he was not remiss nor did he hesitate in any state or condition. He made exalted stands in Islam, among which was his story on the Night of the Isra’, his steadfastness and his replying to the kujfar about it.

ځکه چې دده هجرت هم د الله رسول ﷺ سره وشو، په داسې حال کې چې هغه خپل کورنۍ او اولاد پرېښوده، او د نبي ﷺ سره په غار کې او د هجرت په نورو سفر کې پاته شو.

' I here is also his emigration with the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, leaving his family and children, and his remaining by the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, in the Cave and on the rest of the journey (of the Hijrah).

بیا هغه خبرې دي چې هغه د بدر په ورځ کړې، او هغه په حدیبیه کې کړې کله چې د مکې ته د ننوتلو د ځنډ مسئله د نورو لپاره ناڅرګنده بریښېده. بیا د هغه ژړا ده کله چې د الله رسول ﷺ وفرمایل: «الله یو بنده ته د دې دنیا او د آخرت ترمنځ اختیار ورکړ، نو هغه آخرت غوره کړ.» وروسته د الله د رسول ﷺ د وفات په ورځ د هغه ثابت قدمي ده، د خلکو سره د هغه خبرې او د هغوی د آرام کولو لپاره د هغه کار.

Ihen there are his words on the Day of Badr, and on the Day of Hudaybiyyah when the matter of delaying entry into Makkah seemed unclear to others. There is his weeping when the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said, “Allah has given a slave the choice between this life and the next (and he has chosen the next).” Later there is his steadfastness on the day of the death of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, his addressing the people and his stilling them.

دا د مسلمانانو د ګټې لپاره د بیعت د مسئلې په ترسره کولو کې د ده کوښښ دی، بیا د اسامه بن زید د لښکر د شام ته لیږلو کې د ده ګړندي کیدل او په دې باب کې د ده پریکړه ګړندې.

There is his undertaking the matter of the oath of allegiance for the benefit of the Muslims, and then his diligence in sending the army of Usamah ibn Zaid to Syria and his determination on that.

ازاو هغه دریځ هم دی چې هغه د هغو کسانو په وړاندې واخیست چې له خپل اسلام څخه واوښتل، او د نورو صحابه‌وو سره د هغه خبرې اترې، تر دې چې هغه د خپلو دلیلونو په واسطه د دوی استدلالونه ماتې کړل، او الله د هغه ځای ورکړ چې د ځان په زړه کې حقیقت او رښتیا ته پراخه کړی وه، یعنې د مرتدانو سره جنګ. بیا د شام د فتح لپاره د لښکرو تیارول او د هغوی ملاتړ هم دی. بیا هغه دا ټول یو لوی عمل سره وتړل، کوم چې د هغه له غوره کارونو او د هغه له لوړو فضیلتونو څخه و: د عمر، رضي الله عنه، د مسلمانانو خلیفه ټاکل، (د هغه په اړه د هغه بصیرت، د هغه وصیت او د امت په الله سپارل، ترڅو الله، عزیز او جلیل، هغه د دوی په منځ کې د غوره خلیفه په توګه جانشین کړ، او د عمر په واسطه، چې د هغه له ښو کارونو څخه و، د اسلام تأسیس، د دین پیاوړتیا او د الله، جل جلاله، هغه وعده پوره شوه چې هغه به دا دین په ټولو ادیانو غالب کړي.) د الصدیق ډیرې داسې ځانګړتیاوې، مقامونه او فضیلتونه شتون لري چې شمېرل یې ناشونې دي. دا خبره له النووي څخه ده.

Then there is the stand he took over those who reneged (on their Islam) and his exchange of views with the other Companions until he overcame their arguments with his proofs, and Allah expanded their breasts as He had expanded his breast to the reality and truth, which was to fight the renegades. Then there is his equipping the armies to go to Syria to conquer it and his support of them. Then he sealed all of that by an important action which was one of his best deeds and most majestic of his virtues - his appointment of cUmar, may Allah be pleased with him, as khalifah of the Muslims, (and his perceptiveness concerning him, his bequeathing to him, and his entrusting the ummah to Allah, so that Allah, the Mighty and Exalted, made him succeed among them as the best khalifah, and for cUmar, who was one of his good actions, were realised the establishment of Islam, the strengthening of the deen and the fulfilment of the promise of Allah, the Exalted, that He would make it manifest over the deen, all of it.) How many qualities, stations and virtues of as-Siddiq there are which just cannot be numbered.’ The above is from an-Nawawi.

زه غواړم د الصدیق سریزه یو څه پراخه کړم، د هغه د ژوند په اړه هغه ډیر څه یادوم چې ما ترې موندلي دي، او دا په برخو کې تنظیم کړم.

I say: I want to expand upon the introduction to as-Siddiq somewhat, mentioning about him much that I have discovered of his life, and to arrange that in sections.