ابن کثیر وایی چې ټول قبول لري چې د هغه نوم عبدالله بن عثمان و، مگر د ابن سعد هغه روایت پرته چې د ابن سیرین له لارې نقل شوی او ثابتوي چې نوم یې عتیق و، حال دا چې حقیقت دا دی چې دا د هغه محبت لرونکی لقب و. بیا د دې په اړه اختلاف دی چې دا نوم هغه ته کله ورکړل شو او د دې سبب څه و؛ ځینې وایي چې دا د هغه د مخ د ښکلا او ښایست له امله و، ابو نعیم الفضل بن دکین وویل چې دا د هغه د فضیلت د مخکښۍ له امله و، او دا هم ویل شوي چې دا د هغه د نسب د پاکۍ او عزت له امله و، یعنې داسې هیڅ شی په نسب کې نشته چې عیب وي. او ویل شوي چې لومړی ورته عتیق نوم ورکړل شو او وروسته یې عبدالله هم وبلل شو۔

Ibn Kathir said that all admit that his name was Abdullah ibn 'Uthman, except for the narration of Ibn Sacd on the authority of Ibn Sirin which asserts his name to have been cAteeq whereas the truth is that that was his affectionate nickname. Then there is some disagreement as to the time of his being so named, and the reason for it; for some say that it was on account of the citaqah of his countenance, that is, its beauty - but Abu Nucaym al-Fadl ibn Dukayn said that it was on account of his priority in merit - and also it is said on account of the nobility of his pedigree, that is its purity, as there is nothing in his lineage that can be accounted a stain; and it is said too he was first so named and afterwards called ‘Abdullah.

امام طبرانی روایت کرتے ہیں... اسی طرح کی روایت میں، امام طبرانی نے روایت کیا کہ قاسم بن محمد نے حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا سے ابوبکر کے نام کے بارے میں سوال کیا، تو انہوں نے فرمایا: "عبداللہ"۔ پھر انہوں نے کہا: "لوگ انہیں عتیق کہتے ہیں۔" حضرت عائشہ نے جواب دیا: "ابو قحافہ کے تین بیٹے تھے جن کے نام انہوں نے عتیق، معتق اور معیطیق رکھے۔" ابن مندہ اور ابن عساکر نے روایت کیا کہ موسیٰ بن طلحہ نے کہا: Note: The text is in Urdu script, but the request asked for Pashto. Here is the Pashto translation: امام طبراني روایت کوي چې قاسم بن محمد د حضرت عایشې رضي الله عنها څخه د ابوبکر د نوم په اړه پوښتنه وکړه، نو هغې وفرمایل: "عبدالله". بیا هغه وویل: "خلک هغه ته عتیق وایي." حضرت عایشې ځواب ورکړ: "د ابو قحافې درې زامن وو چې هغه یې د عتیق، معتق او معیطیق نومونه کېښودل." ابن مندې او ابن عساکر روایت کوي چې موسی بن طلحه وویل:

At-Tabarani narrated that al-Qasim ibn Muhammad questioned ‘ A’ishah, may Allah be pleased with her, as to the name of Abu Bakr, and she replied, <cAbdullah.’ Then he said, ‘The people call him cAteeq.’ She answered, ‘Abu Quhafah had three sons whom he named cAteeq, Muctaq and Mucaytaq.’ Ibn Mandah and Ibn cAsakir narrated that Musa ibn Talhah said:

ما د خپل پلار طلحې څخه وپوښتل: ابوبکر ولې «عتیق» ونومول شو؟ هغه وویل: د هغه مور ته هیڅ ژوندی زوی نه و پاتې، او کله چې هغې دی وزیږاوه، نو هغه یې د کعبې (بیت‌الله) لوري ته مخ کړ او وې ویل: «ای الله، که دا (ماشوم) له مرګه «عتیق» (آزاد) دی، نو دا ماته راکړه.» طبراني روایت کړی چې ابن عباس وویل: هغه یوازې د خپلې مخ د ښکلا له امله «عتیق» ونومول شو.

1 said to my father Talhah, ‘Why was Abu Bakr called cAteeq?’ He said, ‘His mother had no son surviving and when she gave birth to him, she faced towards the House (the Kacbah) with him and exclaimed, “O Allah if this one is cAteeq (free) from death then give him to me.’” At-Tabarani narrated that Ibn cAbbas said: He was only called ' Ateeq because of the beauty of his face.

ابن عساکر روایت کوي چې عائشه رضي الله عنها وفرمایل: د ابوبکر نوم چې کورنۍ یې ورسره بللی، عبدالله و، مګر عتیق نوم غالب شو. په یوه روایت کې راغلي: خو نبي ﷺ هغه ته عتیق وویل. ابویعلی، ابن سعد او حاکم، چې هغه یې صحیح ګڼلی، روایت کوي چې عائشه رضي الله عنها وفرمایل: په خدای قسم، یوه ورځ زه په خپل کور کې وم، او د الله رسول ﷺ او صحابه په صحن کې وو، زما او د هغوی ترمنځ پرده وه. ابوبکر راغی، نو نبي ﷺ وفرمایل: "څوک چې خوښ وي چې هغه ته وګوري څوک چې له اور څخه خلاص دی، نو ابوبکر ته وګوري." د هغه نوم چې کورنۍ یې پېژندی، عبدالله و، مګر عتیق نوم غالب شو. ترمذي او حاکم روایت کوي چې عائشه رضي الله عنها وفرمایل: ابوبکر د الله رسول ﷺ ته راننوت، هغه وفرمایل: "ابوبکره! ته هغه یې چې الله له اور څخه آزاد کړی." له هغې ورځې وروسته هغه عتیق په نوم مشهور شو. بزار او طبراني په ښه سند سره روایت کوي چې عبدالله بن زبیر وفرمایل: د ابوبکر نوم عبدالله و، بیا د الله رسول ﷺ ورته وفرمایل: "ته د الله له اور څخه آزاد شوی یې." نو هغه عتیق په نوم مشهور شو. د صدیق نوم په اړه ویل شوي چې جاهلیت کې دا د مینې نوم ورکړل شوی و، د هغه د صداقت له امله چې په هغه مشهور و، لکه ابن مسدي چې یادونه کړې. همدارنګه ویل شوي چې دا د دې له امله و چې هغه د الله رسول ﷺ په هغه خبره چې خبر یې ورکړی، په تصدیق کې ډیر ګړندی و. ابن اسحاق روایت کوي چې حسن بصري او قتاده وفرمایل: لومړی ځل چې دا نوم ورسره مشهور شو، د اسراء شپې سهار و.

Ibn cAsakir narrated that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said, ‘Abu Bakr’s name which his family called him by was 'Abdullah, but the name cAteeq became the dominant usage.’ In a version, ‘But the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, called him cAteeq.’ Abu Yacla, Ibn Sacd and al-Hakim, who declared it sahih, narrated that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said, ‘By Allah, I was in my house one day and the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, and his companions were in the courtyard, a curtain between me and them. Abu Bakr came up and the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, “Whoever is pleased to look upon one who is free from the Fire then let him look upon Abu Bakr.” The name which his family knew him by was cAbdullah but cAteeq became the dominant usage.’ At-Tirmidhi and al-Hakim narrated that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said, ‘Abu Bakr entered upon the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, who said, “Abu Bakr, you are the one Allah has freed from the Fire.” From that day he was known as cAteeq.” Al-Bazzar and at-Tabarani narrated with an excellent isnad that cAbdullah ibn az-Zubayr said, ‘Abu Bakr’s name was cAbdullah, then the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, said to him, “You are Allah’s freed one from the Fire.” So he was known as cAteeq.’ As for the name as-Siddiq, it is said about it, ‘He was given the affectionate nickname in the Jahiliyyah, because of the truthfulness for which he was known’ as Ibn Musdi mentioned. It has been said also, ‘Because of his haste in affirming the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, in that of which he informed.’ Ibn Ishaq narrated that al-Hasan al-Basri and Qatadah said: The first time that he became known for it was the morning after the Night of the Isra’.

الحاکم نے المستدرک میں روایت کیا کہ حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا نے فرمایا: مشرکین ابوبکر کے پاس آئے اور کہا: ''تم اپنے ساتھی کے بارے میں کیا کہتے ہو؟ وہ دعویٰ کرتا ہے کہ اسے آج رات بیت المقدس تک لے جایا گیا ہے۔'' انہوں نے پوچھا: ''کیا اس نے واقعی یہ کہا ہے؟'' انہوں نے کہا: ''ہاں۔'' ابوبکر نے فرمایا: ''اس نے یقیناً سچ کہا ہے۔ میں اس کی تصدیق کرتا ہوں اور اس سے بھی زیادہ دور کی باتوں میں اس کو سچا مانتا ہوں: آسمان کی خبر صبح کے ابتدائی وقت میں اور شام کو آتی ہے۔'' اسی وجہ سے انہیں الصدیق کہا گیا۔ اس کی سند بہت عمدہ ہے۔ یہ روایت حضرت انس اور حضرت ابوہریرہ رضی اللہ عنہما کی احادیث سے بھی مروی ہے، جن کی سندیں ابن عساکر نے بیان کی ہیں، اور حضرت ام ہانی رضی اللہ عنہا سے بھی، جسے طبرانی نے روایت کیا ہے۔

Al-Hakim narrated in the Mustadrak that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said: The idolaters came to Abu Bakr and said, ‘What do you think of your Companion? He claims that he was taken this night to Bait al-Maqdis (Jerusalem).’ He replied, ‘Did he say that?’ They said, ‘Yes.’ He said, ‘He has definitely told the truth. I believe and affirm him in matters more remote than that: the news from heaven in the early part of the morning and in the evening.’ For that reason he was called as-Siddiq. Its isnad is excellent, and that has also been narrated from hadith of Anas and Abu Hurayrah, for which Ibn cAsakir gave isnads, and Umm Hani', which was narrated by at-Tabarani.

سعید بن منصور نے اپنی سنن میں روایت کیا: ابو معشر نے روایت کیا کہ وہب، ابو ہریرہ کے آزاد کردہ غلام، نے کہا: جب رسول اللہ ﷺ اُس رات واپس لوٹے جس میں آپ کو سفر کروایا گیا (یعنی بیت المقدس کا سفر)، اور آپ ذو طویٰ میں تھے، تو فرمایا: ‘اے جبریل! میری قوم مجھ پر ایمان نہیں لائے گی۔’ جبریل نے کہا: ‘ابوبکر آپ کی تصدیق کریں گے، اور وہ صدیق ہیں۔’ حاکم نے المستدرک میں روایت کیا کہ نزال بن سبرہ نے کہا: ہم نے علیؓ سے کہا: ‘امیر المؤمنین! ہمیں ابوبکر کے بارے میں بتائیے۔’ انہوں نے فرمایا: ‘وہ شخص، اللہ نے جبریل کی زبان پر اور محمد ﷺ کی زبان پر ان کا نام صدیق رکھا۔ وہ رسول اللہ ﷺ کے نماز کے معاملے میں نائب تھے؛ آپ ﷺ ہمارے دین کے معاملے میں ان سے راضی تھے، اس لیے ہم دنیاوی معاملات میں ان سے راضی ہوئے۔’ اس کی سند عمدہ ہے۔

Sacid ibn Mansur narrated in his Sunan: Abu Macshar narrated that Wahb the freed slave of Abu Hurayrah said: When the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, returned on the night in which he was made to travel (to Jerusalem), and he was at Dhu Tuwa, he said, ‘Jibril, my people will not believe me.’ He ( ) ibril) said, ‘Abu Bakr will believe you, and he is as-Siddiq.’ Al-Hakim narrated in the Mustadrak that an-Nazzal ibn Sabrah said: We said to cAli: ‘Amir al-Mu’minin, tell us about Abu Bakr.’ He said, ‘That man, Allah named him as-Siddiq on the tongue of Jibril and on the tongue of Muhammad, may Allah bless him and grant him peace. He was the deputy of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, for thp prayer; he was contented with him for our deen and so we were pleased with him for our worldly affairs.’ Its isnad is excellent.

دارقطنی او حاکم روایت کوی چې ابو یحیی وویل: زه نه شم کولای هغه ځله وشمیرم چې ما علي (رضي الله عنه) په منبر باندې ویلي اوریدلي دي: "بې شکه الله تعالى د خپل پیغمبر ﷺ په ژبه ابوبکر نوم کړی دی صدیق." طبراني د ښې صحیحې سند سره روایت کوي چې حکیم بن سعد وویل: ما علي (رضي الله عنه) ته اورېدلي دي، هغه قسم کوي ورباندې او وایي: "بې شکه الله تعالى له آسمانه د ابوبکر صدیق نوم نازل کړی دی." د احد په حدیث کې دي: "ارام شه، ځکه په تا باندې یوازې یو پیغمبر ﷺ، یو صدیق او دوه شهیدان دي." ابن عساکر د زهري له روایت سره نقل کوي: "د ابوبکر مور د پلار د تره لور وه (د پلار ترور وه). نومېدله یې سلمى بنت صخر بن عامر بن کعب. هغې ته د ام الخیر (د ښېګڼو مور) کنیت ورکړل شو."

Ad-Daraqutni and al-Hakim narrated that Abu Yahya said: I cannot count the number of times that I heard cAli say upon the minbar, ‘Truly Allah named Abu Bakr through the tongue of His Prophet, a siddiq.’ At-Tabarani narrated with an excellent sahih isnad that Hakim ibn Sacd said: I heard cAli say, and he swore upon it, ‘Allah definitely revealed from heaven the name of Abu Bakr, as-Siddiq.’ In the hadith of Uhud, ‘Be still, for there are only upon you a Prophet, a siddiq and two martyrs.’ ‘Abu Bakr’s mother was the daughter of his father’s paternal uncle (she was his father’s cousin). Her name was Salma bint Sakhr ibn ‘Amir ibn Kacb. She was given the kunyah (surname) Umm al-Khayr (Mother of good),’ said az-Zuhri as narrated by Ibn cAsakir.