پوه شئ چې ما یو کتاب لیدلی دی چې د یو عالم لخوا د هغو کسانو د نومونو په اړه لیکل شوی دی چې د دوی په حق کې قرآن نازل شوی، خو هغه نه و دقیق او نه جامع. نو ما په دې موضوع یو پراخ، جامع او دقیق کتاب تالیف کړ، او دلته له هغې برخې څخه نقل کوم چې د الصدیق رضي الله عنه پورې اړه لري.

Know that I have seen a book written by one of the scholars on the names of those about whom Qur’an was revealed but it was not accurate or comprehensive, so I composed on that subject a copious, comprehensive and accurate book and I excerpt from it here that wbich pertains to as-Siddiq, may Allah be pleased with him.

الله تعالیٰ فرمائی: {یو له دوو څخه دوهم هغه وخت چې دوه تنه په غار کې وو، کله چې هغه خپل ملګري ته وویل: غمجن مه کیږه، بې شکه الله زموږ سره دی۔ نو الله هغه باندې خپل آرامښت نازل کړ۔} (القرآن ۹: ۴۰)۔ مسلمانان په اتفاق سره پوهیږي چې دا ملګری چې دلته یادونه شوې، ابوبکر دی، او د هغه څخه به په دې اړه یوه روایت راشي۔

Allah, exalted is He, says, "The second of the two when the two of them were in the cave, when he said to his companion, “Do not be sad, truly Allah is with us. ” So Allah sent down His tranquillity upon him.’ (Qur’an 9: 40) The Muslims are unanimously agreed that the companion who is mentioned here is Abu Bakr, and there will come a tradition from him on it.

ابن ابی حاتم روایت کوي چې ابن عباس د الله تعالی د دې قول په اړه وویل: «بیا الله د هغه باندې خپله تسکین نازل کړ» (التوبہ: ۴۰)، ویې ویل: «دا د ابوبکر په اړه دی. څرنګه چې د نبي ﷺ په اړه، تسکین تل د هغه سره و.» ابن ابی حاتم روایت کوي چې ابن مسعود وویل: ابوبکر بلال د امیه بن خلف او ابي بن خلف څخه یوه چادر او لس ټوټې نقره (هر یوه شاوخوا یوه اونس) په بدل کې واخیست، بیا یې د الله د رضا لپاره آزاد کړ. بیا الله دا آیتونه نازل کړل: «په هغه شپې قسم چې پټیږي...» تر دې چې د هغه دا قول: «بې شکه ستاسو کوښښونه بېل بېل دي» (الليل: ۱-۴)، یعنې د ابوبکر، امیه او ابي د کوښښونو بېلتون.

Ibn Abi Hatim narrated that Ibn cAbbas said, about His words, exalted is He, ' Then Allah sent down His tranquillity upon him,’ he said, ‘upon Abu Bakr. (As for) the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, tranquillity was always upon him.’ Ibn Abi Hatim narrated that Ibn Mascud said that Abu Bakr bought Bilal from Umayyah ibn Khalf and Ubayy ibn Khalf with a cloak and ten pieces of silver (approximately an ounce each), then set him free for the sake of Allah. Then Allah revealed, "By the night when it covers... ’ up to His words, ‘... truly your endeavours are different,’ (Qur’an 96: 1-4) meaning the endeavours of Abu Bakr, Umayyah and Ubayy.

ابن جریر روایت کرتا ہے چې عامر بن عبدالله بن زبیر وویل: Note: the translation should be in Pashto, so let me correct that. ابن جریر روایت کوي چې عامر بن عبدالله بن زبیر ویلي دي:

Ibn Jarir narrated that cAmir ibn cAbdullah ibn az-Zubayr said:

ابوبکر په مکه کې د اسلام قبلولو پر مهال غلامان آزاد کول. هغه پخوانۍ ښځې او عموماً ښځې آزادولې، کله چې هغوی اسلام قبول کاوه. د هغه پلار وویل: "زویه، زه وینم چې ته ضعیف خلک آزادوې. ولې ته قوي سړي نه آزادوې چې ستا سره ودرېږي، تا وساتي او له تا څخه دفاع وکړي؟" هغه وویل: "پلاره، زه هغه غواړم چې د الله سره دی." هغه (عامر) وویل:

Abu Bakr used to set free (slaves) upon (their acceptance of) Islam, in Makkah. He would set free old women and women generally whenever they accepted Islam. His father said, ‘Son, I see you freeing weak people. Why do you not free strong men who would stand with you, protect you and repel (attackers) from you.’ He said, ‘Father, I wish for that which is with Allah.’ He (cAmir) said:

دا بیان ستاسو د کورنۍ څینو غړو راته وویل چې دا آیت د هغه په اړه نازل شوی دی: ﴿فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى﴾ (القرآن ۹۲:۵-۲۱)

Some of my family told me that this ayah was revealed about him, ‘So as for he who gives and has fearful obedience...’ (Qur’an 96: 5-21)

ستاسو پیغام یوازې "to its end." دی، یعنې "تر پای پورې" یا "خپل پای ته." هیڅ سرچینه متن نشته چې ژباړه شي. که تاسو د کتاب بله برخه، یا هغه پاراګراف راولئ چې ژباړل غواړئ، نو زه به یې د پښتو ژباړه وکړم.

to its end.

ابن ابی حاتم او طبرانی روایت کړی چې عروه وویل: ابوبکر صدیق، رضی الله عنه، اووه کسان آزاد کړل، چې هریو د الله لپاره شکنجه کیده، او د هغه په باره کې دا آیتونه نازل شول: «او تر ټولو متقی به له هغې (اورې) څخه لرې ساتل شي...» (قرآن ۹۶: ۱۸-۲۱) تر سورت پای پورې.

Ibn Abi Hatim and at-Tabarani narrated that cUrwah said that Abu Bakr as-Siddiq, may Allah be pleased with him, freed seven, each of whom was being tortured for Allah, and that about him was revealed, ‘And the most fearfully obedient will be avertedfrom it (the Fire)...' (Qur’an 96: 18-21) to the end of the surah.

بزار روایت کرده است که عبدالله بن زبیر گفت: این آیه، «وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ» (اور یہ کہ انسان کے لیے وہی ہے جس کی وہ کوشش کرے) ...6

Al-Bazzar narrated that cAbdullah ibn az-Zubayr said: This ayah, And there is not for anyone with him a benefit to be recompensed,’6

(قرآن ۹۶: ۱۹) د ابوبکر صدیق رضی اللہ عنہ په اړه نازل شو.

(Qur’an 96: 19) was revealed about Abu Bakr as-Siddiq, may Allah be pleased with him.

بخاري روایت کوي چې عائشه رضي الله عنها وویل چې ابوبکر رضي الله عنه هیڅکله قسم نه ماتاوه، تر هغه چې الله تعالیٰ د قسم ماتولو کفاره نازله کړه۔

Al-Bukhari narrated that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said that Abu Bakr never used to break oaths until Allah revealed the atonement for breaking an oath.

البزار و ابن عساکر روایت کړي چې اسید بن صفوان، چې د صحبت شرف یې درلود، وویل: علي رضي الله عنه وفرمایل: «او هغه څوک چې حق یې راوړ» (قرآن ۳۹: ۳۳) محمد ﷺ دی، «او هغه یې تصدیق وکړ» (همدغه ځای) ابوبکر صدیق رضي الله عنه ته اشاره ده. ابن عساکر وویل: روایت داسې دی، «بالحق» (حق سره) (نه «بالصدق» چې په قرآن کې معمول قرائت دی)، او شاید دا د علي رضي الله عنه یوه بله قرائت وه.

Al-Bazzar and Ibn cAsakir narrated that Usayd ibn Safwan, who enjoyed companionship (of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace), said: cAli said, “And the one who came with the truth (al-haqq)" (Qur’an 39: 33) is Muhammad “and he affirmed it" (Ibid.) refers to Abu Bakr as-Siddiq.’ Ibn cAsakir said: The narration is this way, ‘with al-haqq (truth)’ (rather than as-sidq [sincerity or truthfulness] the usual reading in Qur’an) and perhaps it was a variant reading of cAli.

الحاكم روى أن ابن عباس تكلم عن قوله تعالى: {وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ} [آل عمران: ۱۵۹].

Al-Hakim narrated that Ibn cAbbas spoke about His words, exalted is He, And take their counsel in the matter.’ (Qur’an 3: 159)

هغه وویل: «دا په ابوبکر او عمر باندې نازل شوې ده.» ابن ابي حاتم روایت کوي چې ابن شَوْذَب وویل: «﴿وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ﴾ (الرحمن: ۴۶) د ابوبکر په حق کې نازل شوې ده، الله ترې راضي شه.»

He said, ‘It was revealed about Abu Bakr and cUmar.’ Ibn Abi Hatim narrated that Ibn Shaw’dhab said: And for him who fears the standing (before) his Lord there are two gardens', (Qur’an M: 46) was revealed about Abu Bakr, may Allah be pleased with him.

امام طبرانی نے المعجم الاوسط میں روایت کیا ہے کہ ابن عمر اور ابن عباس رضی اللہ عنہم نے اللہ تعالیٰ کے فرمان ﴿وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ﴾ [التحریم: ۴] کے بارے میں کہا کہ یہ آیت ابوبکر اور عمر کے بارے میں نازل ہوئی۔

At-Tabarani narrated in al-Awsat that Ibn cUmar and Ibn cAbbas ruib said about His words, exalted is He, "And the right-acting of the believers,’ (Qur’an 66: 4) that they were revealed about Abu Bakr and ‘Umar.

عبدالله بن ابی حمید د خپل تفسیر کې روایت کوي چې مجاهد وویل: کله چې ﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ﴾ (الأحزاب: ۵۶) نازل شو، ابوبکر وویل: "یا رسول اللہ ﷺ! الله تعالی تاسو ته هیڅ نیک شی نه دی نازل کړی، مګر چې موږ هم پکې شریک یو." بیا دا آیت نازل شو: ﴿هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلَائِكَتُهُ﴾ (الأحزاب: ۴۳).

‘Abdullah ibn Abi Humayd narrated in his tafsir that Mujahid Nil ill: When ‘ Truly Allah and His angels send blessings on the Prophet I (Qur’an 33: 56) was revealed, Abu Bakr said, ‘Messenger of Allah, Allah has not sent down on you good but that we share in it,’ and I hen this ayah was revealed, ‘He is the One Who sends blessings upon you (the mu’minun) and His angels (send blessings upon you)! (Qur’an 33: 43)

ابن عساکر روایت کوي چې علي بن الحسین ویلي دي چې دا آیت د ابوبکر، عمر او علي په اړه نازل شوی دی: {او موږ هغه کینه چې په زړونو کې یې ده له منځه وړو، دا ورونه دي چې په تختونو باندې یو له بل ته مخ کوي}. (قرآن ۱۵:۴۷)

I bn cAsakir narrated that cAli ibn al-Hussein said that this ayah was revealed about Abu Bakr, cUmar and cAli, And We wrest away that which is in their breasts of malice, as brothers on couches, facing each other? (Qur’an 15: 47)

ابن عساکر روایت کوي چې ابن عباس وفرمایل: «دا آیت د ابوبکر په حق کې نازل شو: ﴿وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا﴾ تر دې چې ﴿وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ﴾.» (سورۃ الاحقاف 46: 15-16)

Ibn cAsakir narrated that Ibn cAbbas said: ’I here was revealed about Abu Bakr, And We have counselled man with good treatment of his parents! up to His words, ‘the promise of sincerity which they were promised! (Qur’an 46: 15-16)

ابن عساکر روایت کوی چې ابن عُیینہ وویل: الله تعالیٰ ټول مسلمانان د رسول الله ﷺ په اړه ملامت کړل، یوازې ابوبکر پرته، ځکه هغه له دې ملامتۍ څخه په یقین سره مستثنیٰ و. بیا هغه دا آیت تلاوت کړ: ‹که تاسو هغه ته مرسته ونه کړئ نو یقیناً الله هغه ته مرسته کړې ده کله چې کافرانو هغه د دوو څخه دوهم ویستلی و، کله چې دوی دواړه په غار کې وو.› ([القرآن ۹: ۴۰])

Ibn cAsakir narrated that Ibn cUyaynah said: Allah reproached all of the Muslims concerning the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, excepting only Abu Bakr alone, for lie was definitely excluded from the reproach. Then he recited, ‘If you do not help him then Allah has already helped him when the ones who disbelieve expelled him as the second of two, when they two were in the cave? (Qur’an 9: 40).