امامانو کې یو شمیر داسې کسان هم وو چې یو لړ بحث وړ اصول یې جوړ کړل او د ځینو فتوګانو بنسټ یې پر هغو کېښود. په پایله کې هم فتوې او هم هغه اصول د فقیهانو ترمنځ د اختلاف سبب شول. مثلاً د صحابه کرامو وروسته پر نسلونو د اجماع په اعتبار اکثر فقیهان متفق وو، خو امام شافعي د دې د پېښېدو پر امکان شک وښود، او امام احمد یې په بشپړ ډول رد کړ. همدارنګه اکثر فقیهانو د امام مالک دا اصل نه و منلی چې د مدینې والو دودونو ته د شریعت د سرچینې په توګه ځانګړی ارزښت ورکړي. او د امام ابو حنیفه استحسان او د امام مالک استصلاح دواړه امام شافعي د دې له امله ناروا وبلل چې دا دواړه د قرآن، سنت او اجماع څخه ډېر خپلواک دي؛ یعنی د هغه په نظر دا اصول ډېر د انساني استدلال پر بنسټ ولاړ وو.

There were among the Imaams some who developed a number of controversial principles on which they based some of their rulings. As a result, both the rulings and the principles became source of differences among jurists. For example, the majority of jurists recognized the validity of Ijmaa’ among the generations after the Sahaabah, but Imaam ash-Shaafi’ee questioned its occurrence while Imaam Ahmad rejected it outright. Similarly the majority of jurists rejected Imaam Maalikreliance on the customs of the Madeenites as a source of legislation. And Imaam Abu Haneefah’s principle of Istihsaan and Maalik’s Istislaah were both disallowed by Imaam ash-Shaafi’ee as being too independent of the Qur’aan, the Sunnah, and Ijmaa’. That is to say, they relied too much, in his opinion, on human reasoning.

له بلې، امام الشافعي د دې نظر و چې د صحابه کرامو رایه په فقهي مسائلو کې منل پکار ده، پداسې حال کې چې نورو علماؤ داسې ګڼلې چې دا یوازې د دوی شخصي اجتهاد دی چې وروستنیو نسلونو لپاره پابند نه دی.181

On the other hand, Imaam ash-Shaafi’ee felt that the opinion of the Sahaabah had to be accepted on legal matters, while others felt that it was only reasoning on their part which was not binding later generations.181