امام مالک هیڅکله د خپلو فتواوو د بدلولو څخه ډډه نه کوله، حتی که هغه په عامه توګه څرګندې کړې وې، که چیرې د دې خلافو د یوې باوري سرچینې څخه ورته ثبوت راورسیده. د هغه د مهمو شاګردانو څخه ابن وهب د امام دې طرز عمل تأیید کړی و او ویلي یې دي: «یوځل مې واورېدل چې یو سړي له مالک څخه د وضو کې د ګوتو تر منځ مينځلو په اړه پوښتنه وکړه، هغه ځواب ورکړ: خلکو ته دا کار ضروري نه دی.» ما انتظار وکړ تر دې چې ډیری خلک د درس له حلقې ووتل، بیا ورته وویل چې په دې اړه یوه حدیث شته. هغه وپوښتل چې هغه څه دی؟ ما ورته وویل: الليث بن سعد، ابن لهيعة او عمرو بن الحارث ټول له مستورد بن شداد القرشي څخه روایت کوي چې هغه رسول الله ﷺ ولیدل چې د خپلې کوچنۍ ګوتې په واسطه یې د خپلو ګوتو ترمنځ ملاسې کولې. مالک وویل: «یقیناً دا یوه ښه حدیث دی چې ما له دې مخکې هیڅکله نه و اورېدلی.» وروسته کله چې ما واورېدل چې خلک له مالک څخه د ګوتو تر منځ مینځلو په اړه پوښتنه کوي، هغه به ټینګار کاوه چې دا باید وشي.» دا روایت واضح ثبوت دی چې د مالک مذهب، د ابو حنیفه په شان، د صحیحې حدیث مذهب و، که څه هم موږ د هغه ځانګړې څرګندونه نه لرو په دې اړه، لکه څنګه چې د ابو حنیفه په قضیه کې شته.

Imaam Maalik never hesitated to change his rulings, even if he had already uttered them in public, if proof to the contrary came to him from a reliable source. One of his main students, Ibn Wahb confirmed this attitude of the Imaam saying, “I once heard some one ask Maalik about washing between the toes during Wudoo, to which he replied, People do not have to do it.’ I waited until most of the people left the study circle and informed him that there is a Hadeeth concerning it. He asked what it was, so I said, that al-Layth ibn Sa’d, Ibn Luhay’ah and “Amr ibn Al-Haarith all related from al-Mustawrid Ibn Shidaad al-Qurashee that he saw Allaah’s Messenger (s.w.) rub between his toes with his little finger, Maalik said, ‘Surely that is a good Hadeeth which I have never heard before.’ Later when I heard people ask Maalik about washing between the toes, the toes, he used to insist that it must be washed.”203 This narration is clear proof that Maalik’s Madh-hab, like Abu Haneefah’s was that of the sound Hadeeth, even though we do not have a specific statement by him to that effect, as in the case of Abu Haneefah.

مالک نے اس بات پر بھی زور دیا کہ وہ خطا کا شکار ہو سکتے ہیں، اور ان کے صرف وہی فیصلے قابلِ عمل ہیں جو قرآن و حدیث سے متصادم نہ ہوں۔ ابن عبد البر نے روایت کیا ہے کہ مالک نے ایک بار فرمایا: "بے شک میں صرف ایک انسان ہوں، کبھی خطا کرتا ہوں اور کبھی درست بات کہتا ہوں؛ پس میری رائے کو خوب جانچو، پھر جو کتاب اور سنت کے موافق ہو اسے لے لو، اور جو ان کے مخالف ہو اسے ترک کر دو۔"[204] یہ قول واضح طور پر ثابت کرتا ہے کہ اس عظیم عالم کے نزدیک قرآن و حدیث کو ہر چیز پر فوقیت حاصل تھی، اور ان کا مقصد ہرگز یہ نہ تھا کہ ان کی آراء کی سختی سے پیروی کی جائے۔ بلکہ جب عباسی خلیفہ ابو جعفر المنصور (دورِ حکومت 759–755 عیسوی) اور ہارون الرشید (دورِ حکومت 786–809

Maalik also emphasized the fact that he was subject to error and that the only rulings of his which should be used were those which did not come in conflict with the Qur’aan and Hadeeth. Ibn ‘Abdul-Barr reported that Maalik once said, “Verily I am only a man, I err and am at times correct; so thoroughly investigate my opinions, them take whatever agrees with the Book and the Sunnah, and reject whatever contradicts them.”204 This statement clearly proves that the Qur’aan and the Hadeeth were given preference over all else by this great scholar who never intended that his opinions be rigidly followed. In fact, when the ‘Abbaasid Caliph Abu Ja’far alMansoor (reign 759-755 CE) and Haroon ar-Rasheed (reign 786-809

د خلیفه منصور (رحمه الله) په دوه ځله غوښتنه وکړه چې امام مالک (رحمه الله) ته وویل شي چې دی دې دا مجموعه د حدیثونو، چې الموطأ نومیږي، په اسلامي دولت کې د سنت رسمي سرچینه وګرځوي، خو امام مالک دواړه ځله انکار وکړ او وې ویل چې صحابه کرام په ځمکه کې خپاره شوي وو او ډیر احادیث یې پریښي وو چې د هغه په مجموعه کې نه وو. په دې ترتیب امام مالک د دې فرصت څخه تیر شو چې د هغه مذهب د اسلامي دولت رسمي مذهب وګرځول شي، او په دې کار سره هغه داسې بیلګه وښوده چې نور خلک یې د عقل له مخې پیروي کولای شوای.

CE) requested that Maalik allow them to make this collection of Hadeeths, called al-Muwatta’, the official authority in the state on the Sunnah, he refused on both occasions, pointing out that the Sahaabah had scattered throughout the land and had left behind many Hadeeths not found in his collection. Thus, Maalik turned down the opportunity to have his Madh-hab made the official Madhhab of the Islamic state and in so doing, he set an example that others might have been wise to follow.