Bilinmelidir ki, bir şeyin gerçekleşmesini umut eden kimse üç adım atmakla yükümlüdür: Birincisi, umduğu şeyi sevmek. İkincisi, umudunun elinden kayıp gidebileceğini bilmek. Üçüncüsü, gücü yettiğince bunu elde etmeye çalışmaktır. Ebu Hureyre ~ şöyle demiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: 'Korkan, geceleyin yola çıkar; geceleyin yola çıkan da menzile ulaşır. Allah'ın metaı pahalıdır. Allah'ın metaı Cennettir.'"3 Allah ~, iyi davrananların içine O'na duyulan ümit ve korku özelliklerini yerleştirmiştir; bu nedenle faydalı ümit ve korkuyu amelle ilişkilendirmiş ve şöyle buyurmuştur: {Şüphesiz ki Rablerinin azabından korkanlar; Rablerinin ayetlerine iman edenler; Rablerine hiçbir şeyi ortak koşmayanlar; verdikleri şeyleri (sadakalarını ve diğer hayırlı amellerini) yaparken, kalpleri Rablerine dönecekleri korkusuyla titreyenler; işte onlar, hayırlı işlerde yarışanlar ve onlar bunda öncü olanlardır.}4 Aişe ~ şöyle demiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ'e bu ayet hakkında sordum ve dedim ki: 'Bunlar şarap içen, zina eden ve hırsızlık yapanlar mıdır?' O ﷺ şöyle buyurdu: 'Hayır, ey Sıddık'ın (Ebu Bekir'in) kızı; bunlar oruç tutan, namaz kılan ve sadaka veren kimselerdir; yine de sadaka ve hayırlarının kabul edilip edilmediğinden korkarlar; hayırlı işlerde yarışanlar onlardır.'"1 Allah ~, mübarek kimseleri, Allah'tan korkarak mükemmel biçimde amel eden kimseler olarak; bahtsız kimseleri ise Allah'ın azabını önemsemeyerek kötülük yapan kimseler olarak tanımlamıştır. Sahabe'nin ~ hayatları üzerinde düşündüğümüzde, Allah'a olan korku ve sevgiden dolayı doğruluk üzere amel etmek için nasıl çaba gösterdiklerini görürüz. Ebu Bekir es-Sıddık ~ şöyle dediği nakledilmiştir: "Keşke mümin bir kulun yan tarafındaki bir kıl olsaydım." 2 Rabbini hoşnut etmek için neleri feda edebileceğini ve Allah'tan duyduğu korkunun derecesini böylece ifade etmiştir. Çok ağlardı ve şöyle derdi: "Ağlayın; ağlayamıyorsanız, ağlamak için çok çaba gösterin." Peygamber ﷺ namaz kıldığında, Allah korkusundan dolayı bir odun parçası gibi dururdu. Ölüm döşeğinde yatarken Aişe'ye şöyle dedi: "Bu örtüyü, bu sağmal deveyi ve bu köleyi Müslüman hazinesinden almıştım; lütfen bunları çabucak Ömer bin Hattab'a ulaştır." Ayrıca şöyle demişti: "Keşke yenilip ısırılacak bir ağaç olsaydım." Ebu Katade şöyle dedi: "Ebu Bekir'in şöyle dediğini duydum: 'Keşke hayvanların yiyeceği otlardan biri olsaydım.'" Ömer bin Hattab'a gelince, Tur suresini okuduğu, "Şüphesiz Rabbinin azabı mutlaka gerçekleşecektir" ayetine geldiğinde o kadar çok ağladığı, bunun sonucunda hastalandığı ve Ashabının onu ziyaret ettiği rivayet edilmiştir. Ölmek üzereyken oğluna şöyle dedi: "Yazıklar olsun sana! Yanağımı yere koy; belki Allah bana merhamet eder." Bir Kur'an ayeti okuyup günlerce evinde kalır, Allah korkusunun fazlalığından dolayı kendisini ziyarete gelenleri kabul ederdi; Allah'ın azabına karşı son derece dikkatliydi. Yüzünde gözyaşlarının izini gösteren iki siyah çizgi bile vardı. İbn Abbas ona şöyle dedi: "Allah senin elinle yeni topraklar fethetti (İslam'ı yaymak için)..." Ancak o şöyle cevap verdi: "Keşke kurtulmuş olsaydım; ne sevabım ne de günahım olsaydı." Osman bin Affan bir mezarın başında durduğunda, sakalı tamamen ıslanana kadar ağlardı. Şöyle demişti: "Eğer cennet ile cehennem arasında durup nereye götürüleceğimi bilmeseydim, son durağımı bilmeden önce kül olmayı tercih ederdim." Ali bin Ebi Talib iki şeyden korktuğu için ağlardı: Solmayan ümit ve nefsin arzularına uymak. Şöyle dedi: "Solmayan ümit insanı ahireti unutturur; nefsin arzularına uymak ise insanı hakikatten saptırır." Bu dünya geri çekiliyor, ahiret ise yaklaşıyor. Bu yüzden ahiret evladlarından olun, dünya evladlarından olmayın. Çünkü bugün amel vardır, hesap yoktur; yarın ise hesap vardır, amel yoktur." Ebu'd-Derda radıyallahu anh şöyle demiştir: "En çok korktuğum şey, Kıyamet Günü'nde 'Ey Ebu'd-Derda, sen (sahih İslami) ilim almıştın; peki bildiklerin konusunda ne yaptın?' denilmesidir." Şöyle derdi: "Ölümden sonra karşılaşacaklarınızı bilseydiniz, yemeğinizi yemez, içeceğinizi de iştahla içmezdiniz... Keşke bir ağaç olsaydım, ısırılsaydım ve sonra yenseydim." Ebu Zer radıyallahu anh da şöyle derdi: "Keşke ısırılan bir ağaç olsaydım, keşke hiç doğmasaydım." Ona sadaka olarak hediyeler getirildiğinde şöyle dedi: "Sağacak keçilerimiz, bizi taşıyacak develerimiz, hizmet edecek bir hizmetçimiz, üzerimizi örtecek bir yorganımız var. Bu nimetlerin hepsinden Hesap Günü'nde sorguya çekilmekten endişe ederim." Temim ed-Dari radıyallahu anh bir gece Casiye suresini okuyordu. "Yoksa kötülük işleyenler, onları iman edip salih amel işleyenlerle bir tutacağımızı mı sanıyorlar?" ayetine gelince, sabaha kadar bunu tekrar tekrar okuyup ağladı. Ebu Ubeyde Amir bin el-Cerrah radıyallahu anh şöyle demiştir: "Keşke takip edilecek bir sure olsaydım." Bu, ailemin kesip yediği uzun bir koyundur. Buhari, Sahih'inde şöyle bir bap adlandırmıştır: "Bir müminin amelinin, kendisi farkında olmadan boşa gitmesinden korkması babı." İbrahim et-Teymi şöyle demiştir: "Ne zaman sözümü amelimle karşılaştırsam, zulme uğramaktan korkarım." Ben, Peygamber ﷺ'in ashabından otuz kişinin bulunduğu bir zamanda yaşadım. Hepsi nifaktan endişe ediyordu ve hiçbiri, imanının seviyesinin Cebrail ya da Mikail aleyhimesselam gibi olduğunu söylemezdi. Hasan el-Basri şöyle demiştir: "Allah'tan korkan yalnızca mümindir; Allah'ın azabından emin olan ise yalnızca münafıktır." Ömer bin el-Hattab, Hz. Huzeyfe'ye gitti. Peygamber ﷺ, Medine'deki münafıkların isimlerini ona emanet etmişti. Ömer ona şöyle dedi: "Allah adına yemin ederim ki bana söyle. Peygamber ﷺ beni (münafıklar arasında) saymış mıdır?" Huzeyfe şöyle cevap verdi: "Hayır, ama senden sonra kimseyi temize çıkarmayacağım." Şeyhimiz (İbn Teymiyye)'nin şöyle dediğini duydum: "Huzeyfe, kimseyi münafıklıktan korumayacağını kastetmemiştir. Onun kastettiği, başkalarının gelip Peygamber ﷺ'in münafıklar listesine onları dahil edip etmediğini sormalarına fırsat vermemek istemesidir."

It should be known that whoever hopes for something to happen, is required to take three steps: First, to love the thing he/she hopes for. Second, to know that his/her hope could slip away. Third, to endeavour to obtain this according to his/her ability. Abu Hurayrah ~ said: "The Messenger of Allah ~ said: "He who fears sets out at nightfall, and he who sets out at nightfall reaches the destination. Allah's commodity is dear. Allah's commodity is Paradise."3 Allah ~ has placed the characteristics of hope and fear of Him within good doers; therefore, He~ has made beneficial hope and fear related to action, saying: (Verily, those who live in awe of their Lord; and those who believe in the Signs of their Lord; and those who join not anyone as partners with their Lord; and those who give that (their charity) which they give (and also do other good deeds) with their hearts full of fear, because they are sure to return to their Lord (for reckoning); it is these who hasten in good deeds, and they are foremost in them.)4 Aishah .~ said: "I asked the Messenger of Allah ~ about this Verse, and said: 'Are they the ones who drink wine, fornicate and steal?' He ~ replied: 'No, 0 daughter of As- Siddiq (Abu Bakr); they are those who fast, pray and give charity; yet they fear whether their alms and charities have been accepted or not; those who hasten in ( doing) good deeds." 1 Allah ~ described blessed people as people who act perfectly, fearing Allah, and described wretched people as those who do misdeeds, disregarding the Punishment of Allah. When we reflect on the lives of the Companions ~ . we discover how they endeavour to act righteously, out of fear and love for Allah ~. Abu Bakr as-Siddiq ~ was quoted as saying: "I wish I were a hair in the side of believing servant"2 He ~ expressed the extent of his fear of Allah, and how he would anything to please his Lord. He ~ used to weep a lot and say: "Cry and if you can't, try hard to." When he ~ stood for prayers, he would stand like a piece of wood, out of fear of Allah ~. When he was dying on his bed, he said to Aishah :$,, : "I have obtained this cover, this milker and this slave from the Muslim treasury; so please take them quickly to Umar bin Al-Khattab. He~ also said: "I wish I were this tree, to be eaten and bitten." Abu Qatadah said: "I was told that Abu Bakr ~ said: 'I wish I were herbs to be eaten by animals."' As for Umar bin Al-Khattab 4,, it was said that he was reciting Surat At-Tur, and when he reached the Verse: ( Verily, the Torment of your Lord will surely come to pass), he cried so intensely that he fell ill, and was visited by his Companions. He ~ said to his son as he was dying: "Woe unto you! Place my cheek on the ground, in the hope that Allah ~ might be merciful to me." He 4, would recite a Verse of the Qur' an and stay indoors for days, receiving people who would come to visit him, because of his excessive fear of Allah; he was extremely mindful of the Punishment of Allah ~; he even had two black lines on his face which marked the lines of his tears. lbn 'Abbas 4, said to him: "Allah ~ has conquered new lands with your hands (to spread Islam) ... " But he ~ replied: "I wish I would be safe, having no reward and no sin in my account." Uthman bin 'Affan ~ would cry as he stood before a grave, until his beard would become totally wet. He 4, said: "If I were to stand between Paradise and Hell, not knowing where I would be taken, I would rather choose to be ashes before I should know my final destination." Ali bin Abi Talib 4, used to cry because he feared two things: unfading hope, and following one's desires. He 4, said: "Having unfading hope makes one forget the Hereafter, while following one's desires deviates from the truth. This world is retreating and the Hereafter is coming, so be among the sons of the Hereafter, but do not be among the followers of this world; because today there is action without reckoning, whereas tomorrow, there 1s reckoning without (any more) action." Abu Darda' ~ said: "The biggest thing I worry about is that it may be said on the Day of Resurrection: 'O Abu Darda', you have received (true Islamic) knowledge, so what have you done in respect to what you have known?"' He ~ used to say: "If you knew what you are facing after death, you would not eat your meal nor drink with any appetite ... I wish I were a tree to be bitten and then eaten." Abu Dharr ~ also used to say: "I wish I were a tree being bitten, and I wish that I were never born." Charitable gifts were presented to him, to which he~ said: "We have goats to milk, camels to transport ourselves, a servant to serve us, a duvet to cover ourselves. So, I am worried about being questioned about all these blessings on the Day of Reckoning." Tamim ad-Dari~ was reciting Surat Al-Jathiyah one night, and when he read the Verse: ( Or do those who earn evil deeds think that We shall hold them equal with those who believe and do righteous deeds), and he kept reciting it and crying all night, until dawn. Abu 'Ubaydah 'Amir bin Al-Jarrah ~ said: "I wish I were a chapter to follow." This is a long sheep, slaughtered and eaten by my family. Al-Bukhari named a chapter in his Sahih: "Chapter on: the Fear of a Believer that his Deed may come to Nothing while he is Unaware" Ibrahim Tamimi said: "Whenever I compare my word to my deed, I fear that I may be wronged." I have lived at a time where there thirty Companions of the Prophet~; they were all worried about hypocrisy, and none of them ever mentioned that the level of his belief was like that Jibreel or Michael ~I. Al-Hasan ~ said: "Only a believer has fear of Allah, and only a hypocrite feels safe from Allah's Punishment." Umar bin Al-Khattab ~ went to Hudhayfah ~' to whom the Prophet ~ confided the names of the hypocrites in Al- Madinah, and said to him: "I adjure you, by Allah. Has the Prophet ~ named me?" (i.e. among the hypocrites). Hudhayfah ~ replied: "No, but I will not vindicate anyone else after you." I heard that our Shaikh (Ibn Taymiyah) said: "Hudhayfah ~ did not mean that he would not defend anyone else from hypocrisy, but that he did not want to give others the chance to come and ask him whether they were named by the Prophet ~' in the list of the hypocrites.