Sevginin etkileri
The effects of love
Aşk beraberinde birçok sonuç, etki ve gereklilik getirir; övgüye değer ya da kınanmaya değer, faydalı ya da zararlı olabilir; tutkuda, zevkte, tatlılıkta, arzuda, birliktelikte, iletişimde, yakınlıkta, ayrılıkta, terk edilmişlikte, mutlulukta, hüzünde vb. kendini gösterir. Övgüye değer aşk, sahibine bu dünyada ve ahirette her türlü iyiliği çeken, böylece onun mutluluğunu sağlayan faydalı ve değerli olan aşktır. Zararlı aşk ise sahibine hem dünyasında hem de ahiretinde zarar veren her şeyi çekip, onun için bir azap hayatı kuran aşktır. Akıllı hiçbir insan kendisine zarar verecek olanı seçmez; eğer bir kimse böyle bir şeyi seçerse, bu ancak cehaletten olur, çünkü nefis bazen zararlı olanı keşfetmek ister ve bu da insanı kendisine karşı zalim olmaya götürür. Bir kimse hayatında kendisine zarar verecek olanı seçtiğinde, bu seçimi ya yanlış bir inanca ya da kötü bir arzuya dayanır. Zanlarının peşinden gidenler ve kendi istedikleri şeylerin peşinden gidenlerin durumu budur. Övgüye değer aşkın, mü'mine sevap kazandıran duygusal etkileri (hüzün ya da mutluluk) hepsi ona faydalıdır; kınanmaya değer aşkın etkileri ise ona kayıp ve zarardan başka bir şey kazandırmaz. Bu, Allah'a itaat ederek ya da O'na isyan ederek yapılan her amelin sonucudur. Çünkü Allah ﷻ şöyle buyurmuştur: "Bu, onların Allah yolunda bir susuzluğa, bir yorgunluğa ya da bir açlığa uğramalarından, kâfirleri öfkelendirecek bir adım atmalarından, bir düşmana bir zarar vermelerinden dolayıdır; bunların hepsi için onlara salih bir amel olarak yazılır. Şüphesiz Allah, iyilik yapanların mükâfatını zayi etmez. Küçük ya da büyük bir harcama yapmaları, bir vadiyi geçmeleri de onlara yazılır; Allah, yaptıkları en güzel şeyle onları karşılığını versin diye." (Tevbe, 120-121)1