Bu Mezhebin kurucu alimi Mâlik bin Enes bin Âmir, 717 yılında Medine'de doğdu. Dedesi Âmir, Medine'nin önde gelen Sahâbîlerinden biriydi. Mâlik, dönemindeki en büyük hadis âlimi olan ez-Zührî'nin yanında ve Sahâbî Abdullah bin Ömer'in azatlı kölesi, büyük hadis râvisi Nâfi'nin yanında hadis öğrenimi gördü.

The founding scholar of this Madh-hab, Maalik ibn Anas ibn ‘Aamir, was born in Madeenah in the year 717 CE. His grandfather, ‘Aamir, was among the major Sahaabah of Madeenah. Maalik studied Hadeeth under az-Zuhree who was the greatest Hadeeth scholar of his time as well as under the great Hadeeth narrator, Naari’, the freed slave of the Sahaabee ‘Abdullah ibn ‘Umar.

Mālik’ın Medine dışına yaptığı tek yolculuklar Hac içindi; bu nedenle ilmini büyük ölçüde Medine’de bulunan bilgiyle sınırlandırdı. Medine emiri tarafından, zorlama altında verilen boşamanın geçersiz olduğuna dair fetvası nedeniyle, 764 yılında (M.S.) ağır bir şekilde dövüldü. Bu fetva, ‘Abbâsî yöneticilerinin halka alınan biat yemininin içine, yemini bozan kimsenin otomatik olarak boşanmış sayılacağına dair bir madde ekleme uygulamasına karşıydı. Mālik bağlandı ve kolları ciddi şekilde zarar görene kadar dövüldü; öyle ki namazda ellerini göğsünde birleştiremez hale geldi. Bazı rivayetlere göre bunun üzerine ellerini yanlarında tutarak namaz kılma uygulamasını başlattı.

Maalik’s only journeys outside of Madeenah were for Hajj, and thus he largely limited himself to the knowledge available in Madeenah. He was severely beaten in the year 764 CE by the order of the Ameer of Madeenah, because he made a legal ruling that forced divorce was invalid. This ruling opposed the ‘Abbaasid rulers’ practice of adding in the oath of allegiance given to them by the masses the clause that whoever broke the oath was automatically divorced. Maalik was tied and beaten until his arms became severely damaged to such a degree that he became unable to clasp them on his chest in Salaah and thus he began the practice of praying with his hands at his sides according to some reports.

İmam Mâlik, Medine'de kırk yıl boyunca hadis öğretmeye devam etti ve Peygamber'in (s.a.v.) hadislerini, Sahabe'nin ve tabiînin âsârını bir araya getirerek el-Muvatta' (Açılmış Yol) adını verdiği bir kitap derledi. Hadis derlemesine, Abbasî halifesi Ebu Ja'fer el-Mansûr'un (754-775 M.S.) isteğiyle başladı. Halife, Peygamber'in (s.a.v.) Sünnet'ine dayanan ve devletinin her yerinde tek düze biçimde uygulanabilecek kapsamlı bir hukuk kodu istiyordu. Ancak kitap tamamlandığında Mâlik, bunun halka zorla kabul ettirilmesine razı olmadı. Sahabe'nin İslam devletinin her yanına dağılıp Sünnet'in diğer parçalarını da beraberinde götürdüğünü, devlet genelinde konulacak hiçbir kuralın bunları göz ardı edemeyeceğini belirtti. Halife Hârûn er-Reşîd (768-809 M.S.) da İmam'dan aynı talepte bulundu, ancak o da bu isteği geri çevirdi. İmam Mâlik, 801 M.S. yılında doğduğu şehirde, saygın yaşı olan 83'te vefat etti.133

Imaam Maalik continued to teach Hadeeth in Madeenah over a period of forty years and he managed to compile a book containing Hadeeths of the Prophet (s.w.) and Athars of the Sahaabah and their successors which he named al-Muwatta’ (the Beaten Path). He began his compilation of Hadeeths at the request of the ‘Abbaasid caliph, Abu Ja’far al-Mansoor, (754-775 CE) who wanted a comprehensive code of law based on the Prophet’s (s.w.) Sunnah which could be applied uniformly throughout his realm. But, on its completion, Maalik refused to have it forced on the people pointing out that the Sahaabah had scattered throughout the Islamic empire and had taken with them other parts of the Sunnah which also had to be considered in any laws imposed throughout the state. Caliph Haaroon arRasheed (768-809 CE) also made the same request of the Imaam, but he was also turned down. Imaam Maalik died in the city of his birth in the year 801 CE at the venerable age of 83.133

İmam Malik'in öğretim yöntemi, hadis rivayet etmeye ve bunların anlamlarını o günkü meselelerin bağlamında tartışmaya dayanıyordu. Öğrencilerine İslam hukukunun çeşitli konularına dair hadisler ve eserler (Sahabe'nin sözleri) rivayet eder, ardından bunların sonuçlarını tartışırdı. Ya da öğrencilerinin geldiği bölgelerde ortaya çıkan meseleleri sorar, ardından bunları çözmeye uygun hadisleri veya eserleri nakledirdi.

Imaam Maalik’s method of teaching was based on the narration of Hadeeths and the discussion of their meanings in the context of problems of that day. He would either narrate to his students Hadeeths and Athars (statements of the Sahaabah) on various topics of Islamic law then discuss their implications, or he would inquire about problems which had arisen in the areas from whence his students came, then narrate appropriate Hadeeths or Athars which could be used to solve them.

Mâlik, el-Muvatta'yı tamamladıktan sonra onu öğrencilerine mezhebinin özeti olarak rivayet ederdi; ancak kendisine yeni bilgiler ulaştıkça içinde zaman zaman küçük eklemeler ve çıkarmalar yapardı. Varsayıma dayalı ve farazî fıkıhtan titizlikle kaçınırdı; bu yüzden onun mezhebi ve mensupları "Ehl-i Hadis" olarak anılırdı.

After Maalik completed al-Muwatta’, he used to narrate it to his students as the sum total of his Madh-hab, but would add or subtract from it slightly, whenever new information reached him. He used to strictly avoid speculation and hypothetical Fiqh and thus his school and its followers were reffered to as the people of Hadeeth (Ahl al-Hadeeth).

İmam Malik, İslam hukukunu aşağıdaki kaynaklardan çıkarmıştır; bunlar önem sırasına göre sıralanmıştır.

Imaam Maalik deduced Islamic law from the following sources which are listed in the order of their importance.

Tüm diğer imamlar gibi Mâlik de Kur'an'ı İslam hukukunun birincil kaynağı kabul etmiş ve onu herhangi bir ön koşul koymadan uygulamıştır.

Like all the other Iaams, Maalik considered the Qur’aan to be the primary source of Islamic law and utlized it without laying any pre-conditions for its applications.

İmam Malik, Sünnet'i İslam hukukunun ikinci en önemli kaynağı olarak kullanmıştır; ancak Ebu Hanife gibi, onun kullanımına bazı kısıtlamalar getirmiştir. Bir hadis, Medineliler'in örf ve âdet olarak uyguladığı amelle çelişiyorsa, onu reddetmiştir. Bununla birlikte, bir hadisin meşhur (yaygın bilinen) olmasında ısrar etmemiştir.

The Sunnah was used by Imaam Maalik as the second most important source of Islamic law, but, like Abu Haneefah, he put some restrictions on its use. If a Hadeeth were contradicted by the customary practice of the Madeenites, he rejected it. He did not, however, insist that a Hadeeth be Mash-hoor (well-known)

Abu Haneefah'nın yaptığı gibi uygulanabilmesinden önce, o, kendisine rivayet edilen herhangi bir Hadis'i kullanıyordu; yeter ki rivayet zincirindeki hiçbir ravi bilinen bir yalancı ya da son derece zayıf hafızaya sahip biri olmasın.

before it could be applied as Abu Haneefah did. Instead he used any Hadeeth that was narrated to him as long as none of the narrators were known liars or extremely weak memorizers.

İmam Malik, Medine halkının çoğunun Sahabe'nin doğrudan soyundan geldiğini ve Medine'nin Peygamber ﷺ'in hayatının son on yılını geçirdiği yer olduğunu göz önünde bulundurarak şöyle akıl yürüttü: Medinelilerin ortak olarak uyguladığı uygulamalar, Peygamber ﷺ'in kendisi tarafından izin verilmiş, hatta teşvik edilmiş olmalıdır. Bu nedenle İmam Malik, Medinelilerin ortak uygulamalarını, söz yoluyla değil fiil yoluyla rivayet edilen, son derece sahih bir Sünnet türü olarak kabul etti.134

Imaam Maalik reasoned that since many of the Madeenites were direct descendants of the Sahaabah and Madeenah was where the Prophet (s.w.) spent the last ten years of his life, practices common to all Madeenites must have been allowed, if not encouraged by the Prophet (s.w.) himself. Thus, Imaam Maalik regarded common Madeenite practices as a form of highly authentic Sunnah narrated in deeds rather than words.134

Mâlik de Ebû Hanîfe gibi, Sahabenin icmâını ve daha sonraki âlimlerin icmâını, İslâm hukukunun üçüncü en önemli kaynağı olarak kabul etmiştir.

Maalik like Abu Haneefah considered the Ijmaa’ of the Sahaabah, as well as that of later scholars, as the third most important source of Islamic law.

İmam Malik, Sahabe'nin görüşlerini, birbiriyle çelişen ya da uzlaşan olsun, tam bir ağırlıkla değerlendirmiş ve bunları Hadis kitabı el-Muvatta'da yer vermiştir. Ancak Sahabe icmaı, Sahabe'den bireysel görüşlere üstün tutulmuştur. Sahabe arasında icmaın bulunmadığı yerlerde ise, onların bireysel görüşleri kendi görüşüne üstün tutulmuştur.

Imaam Maalik gave full weight to the opinions of the Sahaabha, whether they were conflicting or in agreement, and included them in his book of Hadeeth, al-Muwatta’. However, the consensus of the Sahaabah was given precedence over individual opinions of the Sahaabah. Where there was no consensus, their individual opinions were given precedence over his own opinion.

Mâlik, daha önce söz edilen kaynaklarda yer almayan konularda kendi içtihadî akıl yürütmesini uygulardı. Ancak bu tür akıl yürütmelerin öznel niteliği nedeniyle bunu yaparken son derece temkinliydi.

Maalik used to apply his own deductive reasoning on matters not covered by the previously mentioned sources. However, he was very cautious about doing so because of the subectivity of such forms of reasoning.

İmam Malik, bilinen hadislerle çelişmediği sürece Medine halkının bazı kişilerinde görülen tekil uygulamalara da bir ölçüde ağırlık verdi. Ona göre, yalnızca birkaç örnekte görülen bu tür âdetlerin de önceki nesillerden devredilmiş olması ve Sahâbe tarafından, hatta Peygamber ﷺ'in kendisi tarafından onaylanmış olması gerekirdi.

Imaam Maalik also gave some weight to isolated practices found among a few people of Madeenah so long as they were not in contradiction to known Hadeeths. He reasoned that such customs, though occurring only in isolated instances, must also have been handed down from earlier generations and sanctioned by the Sahaabah or even the prophet (s.w.) himself.

Ebû Hanîfe'nin geliştirdiği istihsân ilkesi, Mâlik ve öğrencileri tarafından da uygulanmıştır; yalnız onlar buna istislâh adını vermişlerdir, yani daha uygun olanı aramak anlamına gelir. Bu ilke, insan maslahatına ilişkin olup şeriatın özel olarak ele almadığı meselelerle ilgilenir. İstislâha bir örnek, Halife Ali'nin, bir cinayete katılan bir grubun tamamının suçlu sayılması yönündeki hükmüdür; oysa grubun içinden yalnızca biri fiilen cinayeti işlemişti. Bir başka örnek ise, devletin menfaati gerektirdiğinde Müslüman yöneticinin, şeriatta yalnızca zekâtın belirlendiği hâlde, zenginlerden zekât dışında vergi toplama hakkıdır. İmam Mâlik, güncel durumlardan doğan ihtiyaçlara kıyasla daha uygun hükümler çıkarmak için de istislâh ilkesini uygulamıştır.

The principle of Istihsaan developed by Abu Haneefah was also applied by Maalik and his students except that they called it by the name Istislaah which means seeking that which is more suitable. It deals with things which are for human welfare but have not been specifically considered by the Sharee’ah. An exaple of Istislaah is found in Caliph ‘Alee’s ruling that a whole group of people who took part in a murder were guilty even though only one of the group had actually committed the act of murder. Another example is the right of a Muslim leader to collect taxes from the rich other than Zakaah if the interest of the state demands it, whereas in Sharee’ah only Zakaah has been specified. Imaam Maalik also applied the principle of Istislaah to deduce laws more in keeping with needs which arose from current situations than those deduced by Qiyaas.

Ebû Hanîfe gibi Mâlik de, Şeriat'ın ne lafzına ne de ruhuna aykırı olmadığı sürece, Müslüman dünyasının dört bir yanındaki insanların çeşitli örf ve âdetlerini ve toplumsal alışkanlıklarını ikincil hükümlerin olası kaynakları olarak değerlendirmiştir.135

Like Abu Haneefah, Maalik considered the various customs and social havits of people throughout the Muslim world as possible sources of secondary laws as long as they did not contradict either the letter or the spirit of the Sharee’ah.135

Suriye'de örfe göre, örneğin "dabbah" kelimesi at anlamına gelirken, Arapçadaki genel anlamı dört ayaklı hayvandır. Dolayısıyla Suriye'de, ödemenin bir "dabbah" şeklinde yapılmasını gerektiren bir sözleşme hukuken at anlamına gelirdi; Arap dünyasının başka yerlerinde ise bunun açıkça at olarak tanımlanması gerekirdi.

According to custom in Syria, for example, the word Daabbah means a horse, whereas its general meaning in Arabic is four legged animal. Hence, a contract made in Syria requiring payment in the form of a Daabbah would legally mean a horse whereas elsewhere in the Arab world it would have to be more clearly defined as a horse.

Mâlik'in, sonradan kendi mezhebini kurmayan öğrencilerinin en meşhurları el-Kāsım ve İbn Vehb'dir.

The most notable of Maalik’s students who did not later form their own Madh-habs were al-Qaasim and Ibn Wahb.

Kāsım, Mısır'da doğdu, ancak Medine'ye giderek yirmi yılı aşkın bir süre hocası ve mürebbisi olan kişinin yanında ilim tahsil etti. Mezhebin fıkhı üzerine kapsamlı bir kitap yazdı; bu kitap Mâlik'in kendi el-Muvatta'ını bile gölgede bıraktı ve adını el-Mudevvene koydu.

Al-Qaasim was born in Egypt but travelled to Madeenah where he studied under his teacher and mentor for a period of more than twenty years. He wrote an extensive book on the Fiqh of the Madh-hab, eclipsing even al-Muwatta’ of Maalik himself and called it al-Mudawwanah.

İbn Vehb de İmam Malik'in yanında ilim tahsil etmek için Mısır'dan Medine'ye yolculuk etti. Şer'i hükümlerin istinbatında öyle bir seviyeye ulaştı ki Malik ona "el-Müftî" unvanını verdi; bu, İslam hukukunun resmî açıklayıcısı anlamına gelir.

Ibn Wahb also travelled from Egypt to Madeenah in order to study under Imaam Maalik. He distinguished himself in th deduction of laws to such a degree that Maalik gave him the title of al-Muftee, which means the official expounderof Islamic law.

İbn Vehb'e Mısır kadılığı teklif edildi, ancak bağımsız bir alim olarak dürüstlüğünü korumak için bu görevi kabul etmedi.136

Ibn Wahb was offered an appointment as judge of Egypt, but turned it down in order to maintain his integrity as an independent scholar.136

Mâlik'in başka mezheplerden de meşhur öğrencileri vardı.

Maalik had other famous students from other madh-habs.

Bazıları, Mâlik'ten öğrendiklerine dayanarak kendi mezheplerini değiştirdi; örneğin Ebû Hanîfe'nin en önde gelen öğrencilerinden olan Muhammed eş-Şeybânî bunlardandır. Mâlik'in öğretilerini başkalarınınkiyle birleştirerek kendi mezheplerini geliştirenler de oldu; örneğin Muhammed b. İdrîs eş-Şâfiî, uzun yıllar hem İmam Mâlik'in hem de Ebû Hanîfe'nin öğrencisi Muhammed eş-Şeybânî'nin yanında ilim tahsil etmiştir.

Some of them modified their own Madh-habs based on what they learnt from Maalik, for example, Muhammad ash-Shaybaanee who was among the foremost students of Abu Haneefah. There were others who developed their own Madh-habs by combining Maalik’s teachings with that of others, for example Muhammad ibn Idrees ash-Shaafi’ee who studied for many years under Imaam Maalik as well as under Abu Haneefah’s student Muhammad as-Shaybaanee.

Bugün bu mezhebin takipçileri çoğunlukla Yukarı Mısır, Sudan, Kuzey Afrika (Tunus, Cezayir ve Fas), Batı Afrika (Mali, Nijerya, Çad vb.) ve Arap Körfezi devletlerinde (Kuveyt, Katar ve Bahreyn) bulunmaktadır.

Today, the followers of this Madh-hab are found mostly in Upper Egypt, Sudan, North Africa (Tunisia, Algeria and Morocco), West Africa (Mali, Nigeria, Chad, etc) and the Arabian Gulf states (Kuwait, Qatar, and Bahrain).