Bu mezhebe nisbet edilen âlim, Bağdat'ta 778 yılında doğan Ahmed ibn Hanbel eş-Şeybânî'dir. Zamanının en büyük hadis hafızlarından ve rivayet edicilerinden biri olmuştur. Hadis ilmine yoğunlaşan Ahmed, fıkıh ve hadis ilmini, Ebû Hanife'nin meşhur öğrencisi İmam Ebû Yûsuf'un yanında ve bizzat İmam eş-Şâfiî'nin yanında öğrenmiştir. İmam Ahmed, zamanının halifelerinin Mu'tezilî felsefeyi benimsemeleri sebebiyle bir dizi işkenceye maruz kalmıştır. Kur'an'ın yaratılmış olduğu felsefi görüşünü reddetmesi yüzünden, Halife el-Me'mûn'un (813-842 yılları arasında hüküm sürdü) emriyle iki yıl hapsedilmiş ve dövülmüştür.

The scholar to whom this Madh-hab is attributed is Ahmad ibn Hambal ash-Shaybaanee, who was born in Baghdad in the year 778 CE. He became one of the greatest memorizers and narrators of Hadeeth of his time. Concentrating on the study of Hadeeth, Ahmad studied Fiqh and Hadeeth science under Imaam Abu Yoosuf, the famous student of Abu Haneefah, as well as under Imaam ashShaafi’ee himself. Imaam Ahmad went through a series of persecutions under the caliphs of his time due to their adoption of Mu’tazilite philosophy. He was jailed and beaten for two years by order of Caliph al-Ma’moon (rule 813-842 CE), because of his rejection of the philosophical concept that the Qur’aan was created.

Daha sonra serbest bırakıldı ve El-Vâsık halife olana (842-846 M.S. yılları arasında hüküm sürdü) ve zulmü yeniden başlatana kadar Bağdat'ta öğretmenliğine devam etti.

Later set free, he continued teaching in Baghdad until al-Waathiq became caliph (rule 842-846 CE) and renewed the persecution.

Bunun üzerine İmam Ahmed dersi bıraktı ve Halife el-Mutevekkil (847-862 M.S.) iktidara gelene kadar beş yıl boyunca saklandı.

Thereupon, Imaam Ahmad stopped teaching and went into hiding for five years until Caliph al-Mutawakkil (847-862 CE) took over.

Halife el-Mütevekkil, Mu'tezilî âlimleri sürgün ederek ve onların felsefesini resmen reddederek mihneyi kalıcı olarak sona erdirdi. Ahmed, 855 yılında vefat edene kadar Bağdat'ta ders vermeye devam etti.

Caliph al-Mutawakkil ended the inquisition permanently by expelling the Mu’tazilite scholars and officially rejecting their philosophy. Ahmad continued to teach in Baghdad until he died in the year 855 CE.

İmam Ahmed'in en büyük kaygısı hadisin toplanması, rivayet edilmesi ve yorumlanmasıydı. Öğretim yöntemi, otuz binden fazla hadis içeren ve el-Müsned adıyla bilinen geniş koleksiyonundan hadisleri dikte ettirmek ve Sahabenin bunların yorumuna dair çeşitli görüşlerini aktarmaktan ibaretti. Ardından bu hadisleri veya hükümleri ortaya çıkan çeşitli meselelere uygulardı. Uygun bir hadis veya görüş bulamadığı bir meselede ise kendi görüşünü belirtir, ancak öğrencilerinin kendi çözümlerinden hiçbirini kaydetmelerini yasaklardı. Bunun sonucu olarak mezhebi, öğrencileri tarafından değil, onların öğrencileri tarafından kaydedildi.

Imaam Ahmad’s greatest concern was the collection, narration, and interpretation of Hadeeth. His teaching method consisted of dictating Hadeeths from his vast collection known as alMusnad, which contained over 30,000 Hadeeths, as well as the various opinions of the Sahaabah concerning their interpretation. He would then apply the Hadeeths or rulings to various existing problems. If he could not find a suitable Hadeeth or opinion to solve a problem, he would offer his own opinion while forbidding his students to record any of his own solutions. As a result, his Madhhab was recorded, not by his students but by their students.

Ahmed bin Hanbel'in Kur'an'a yaklaşımı ile kendisinden önce gelenlerin yaklaşımı arasında hiçbir fark yoktu. Başka bir deyişle, Kur'an her koşulda diğer her şeyin önüne geçirilmişti.

There was no difference between the way Ahmad ibn Hambal approached Qur’aan and that of those who preceded him. In other words, the Qur’aan was given precedence over all else under all circumstances.

Benzer şekilde, bu mezhebin kurucusunun hükümleri çıkarırken kullandığı temel ilkeler arasında Peygamber'in (s.a.v.) Sünneti ikinci sırada yer almaktaydı. Onun tek şartı, Marfû' olması, yani doğrudan Peygamber'e (s.a.v.) nispet edilmiş olmasıydı.

Likewise, the Sunnah of the Prophet (s.w.) occupied the number two position among the fundamental principles used by the foiunder of this school in the deduction of laws. His only stipulation was that it be Marfoo’, i.e. attributed directly to the Prophet (s.w.).

İmam Ahmed, Sahabe'nin icmaını tanımış ve onu temel ilkeler arasında üçüncü sıraya yerleştirmiştir. Ancak Sahabe dönemi dışındaki icma iddialarını, âlimlerin çokluğu ve İslam devleti genelindeki geniş yayılımları nedeniyle isabetsiz bularak reddetmiştir. Ona göre Sahabe döneminden sonra icmanın gerçekleşmesi imkânsızdı.

Imaam Ahmad recognized the consensus of opinion of the Sahaabah, and placed it in the third position among the fundamental principles. However, he discredited the claims of Ijmaa’ out side the era of the Sahaabah as being inaccurate, due to the vast number of scholars and their wide diffusion throughout the Muslim empire. In his opinion Ijmaa’ after the era of the Sahaabah was impossible.

Bir konuda Sahabe'nin farklı görüşler ileri sürdüğü bir mesele ortaya çıktığında, Ahmed de tıpkı Malik gibi bu farklı bireysel görüşlerin tümüne değer verirdi. Bu yüzden Mezhep içinde, tek bir mesele için birden fazla hükmün bulunduğu pek çok örnek ortaya çıktı.

If a problem arose in an area where the Shaabah had expressed conflicting opinions, Ahmad, like Maalik, would give credence to all the various individual opinions. Because of that, there developed within the Madh-hab many instances of multiple rulings for individual issues.

Dört ilkeden hiçbirinin hazır bir çözüm sunmadığı bir olayda hüküm verirken İmam, kendi tümdengelimsel akıl yürütmesini (Kıyas) kullanmak yerine zayıf bir Hadis'i tercih ederdi. Ancak bu, Hadis'in zayıflığının, senedindeki ravilerden birinin Fâsık (fasık, ahlaksız) ya da Kezzâb (yalancı) olarak nitelendirilmesinden kaynaklanmaması şartına bağlıydı.

For a ruling on a case where none of the previous four principes offered a ready solution, the Imaam used to prefer to use a weak Hadeeth rather than applying his own deductive reasoning (Qiyaas). However, this was on condition that the weakness of the Hadeeth was not due to the fact that one of its narrators was classified as a Faasiq (degenerate), as a Kadh-dhaab (liar).

Son çare olarak, yani başka hiçbir temel ilke doğrudan uygulanamadığında, Ahmad isteksizce Kıyas ilkesini uygulayacak ve önceki ilkelerden bir ya da birkaçına dayanarak bir çözüme ulaşacaktır.146

As a last resort, that is when no other major principle could be directly applied, Ahmad would reluctantly apply the principle of Qiyaas and deduce a solution based on one or more of the previous principles.146

İmam Ahmed'in başlıca öğrencileri kendi iki oğlu, Salih (873 M. yılında vefat etti) ve Abdullah (903 M. yılında vefat etti) idi. Hadis koleksiyonlarının en seçkin olanlarını derleyen İmam Buhari ve Müslim de İmam Ahmed'den ders alan büyük hadis âlimleri arasındaydı.147

Imaam Ahmad’s main students were his own two sons, Saalih (died 873 CE) and ‘Abdullaah (died 903 CE). Imaam Bukhaaree and Muslim, compilers of the most outstanding collections of Hadeeth, were among the great scholars of Hadeeth who studied under Imaam Ahmad.147

Bu Mezhebin takipçilerinin çoğunluğu bugün Filistin ve Suudi Arabistan'da bulunmaktadır. Bu Mezhebin, İslam dünyasının diğer hemen hemen her yerinde neredeyse tamamen yok olmasına rağmen Suudi Arabistan'da varlığını sürdürmesinin nedeni, sözde Vehhâbîliğin kurucusunun Hanbelî Mezhebi âlimlerinden ders almış olmasıdır; bu nedenle Mezhep, resmi olmayan biçimde hareketin fıkıh mezhebi hâline gelmiştir. Abdulaziz İbn Suud Arabistan yarımadasının çoğunu ele geçirip Suudi hanedanını kurduğunda, Hanbelî Mezhebini krallığın hukuk sisteminin temeli yapmıştır.

The majority of the followers of this Madh-hab can now be found in Paledtine and Saudi Arabia. Its suvival in Saudi Arabia, after almost completely dying out elsewhere in the Muslim world, is due to the fact that the founder of the so called Wahhab, had studied under scholars of the Hambalee Madh-hab, and thus it unofficially became the Fiqh Madh-hab of the movement. When ‘abdul- ‘Azeez ibn Sa’oud captured most of the Arabian peninsula and established the Saudi dynasty, he made the Hambalee Madh-hab the basis of the kingdom’s legal system.