Birçok durumda, bazı hadislerin belli rivayetleri, bazı âlimlere ulaşmamıştır. Bunun sebebi, bu hadisleri rivayet eden Sahabilerin İslam devletinin çeşitli bölgelerine yerleşmiş olması ve hadislerin kapsamlı derlemeleri yapılmadan önce büyük mezheplerin devletin farklı yerlerinde kurulmuş olmasıdır. Daha açık söylemek gerekirse, Ebû Hanîfe'nin mezhebi (702-767

There were numerous cases where certain narrations of Hadeeths, did not reach some of the scholars, due to the fact that the Sahaabah who narrated them had settled in various regions throughout the Islamic empire, and the major Madhhabs were founded in different parts of the empire before the comprehensive compilations of Hadeeths were made. To be more specific, the Madh-hab of Abu Haneefah (702-767

...CE), Malik (717-855 CE), Eş-Şafi'i ve Ahmed (778-855 CE) ise sekizinci yüzyılın ortalarıyla dokuzuncu yüzyılın başları arasında kurulmuştur; oysa Hadis'in en sahih ve kapsamlı derlemeleri (Sahih Altılı170) dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına ve onuncu yüzyılın ilk on yıllarına kadar elde edilememiştir.

CE), Maalik (717-855 CE), Ash-Shaafi’ee and Ahmad (778- 855 CE) were founded between the middle of the eighth century CE and the early part of the ninth, whereas the most authentic and comprehensive compilations of Hadeeth (the Sound Six170) were not available until the latter5 part of the ninth century and the early decades of the tenth.

(i) Ebu Hanife, istiska (yağmur duası) namazının, yani müntazam cemaat namazının bu duaya dahil olmadığına hükmetmiştir. Bu görüşünü, Enes İbn Malik'in naklettiği bir rivayete dayandırmıştır; bu rivayete göre Peygamber ﷺ bir defasında namaz kılmadan, kendiliğinden yağmur için dua etmiştir.171

(i) Abu Haneefah ruled that Istisqaa (prayer for rain) did not include formal congregational prayer (Salaah). His position was based on the narration of Anas ibn Maalik in which the Prophet (s.w.), on an occasion, made a spontaneous Du’aa (supplication) for rain without making Salaah.171

(ii) Bununla birlikte, öğrencileri Ebû Yûsuf ve Muhammed ile diğer İmamların hepsi, İstisqâ namazının sahih olduğu konusunda hemfikirdi.172 Onların görüşü, Abbâd ibn Temîm ve diğerlerinin naklettiği bir rivayete dayanıyordu; bu rivayete göre Peygamber ﷺ namaz alanına çıkmış, Kıble (Mekke yönü) istikametinde yağmur duası yapmış, rida'sını ters çevirmiş ve halka iki rek'atlik namaz kıldırmıştı.173

(ii) However, his students Abu Yousuf and Muhammad and the other Imaams all agreed that Salaah for Istisqaa was correct.172 Their position was based on the narration of ‘Abbaad ibn Tameem and others in which the Prophet (s.w.)was reported to have gone out to the prayer area, made Du’aa for rain facing the Qiblah (direction of Makkah), reversed his cloak and led the people in two units of Salaah.173

Bazı fakihler, bazen zayıf ve güvenilmez olan Hadislere dayanarak hüküm vermişlerdir; bunun sebebi ya bu Hadislerin güvenilmezliğinden habersiz olmaları ya da zayıf bir Hadisi kendi kıyaslarına (analojik çıkarımlarına) tercih etmeleridir. Örneğin, (i) İmam Ebu Hanife, onun arkadaşları ve İmam Ahmed bin Hanbel, kusmanın abdesti bozduğu görüşündedirler. Bu görüşlerini, Hz. Aişe'ye atfedilen ve onun Peygamber ﷺ'in şöyle buyurduğunu rivayet ettiği bir Hadise dayandırmışlardır: "Kim Kay, Ru'af veya Kals (kusmanın farklı biçimleri) ile musibete uğrarsa, namazdan ayrılsın, abdest alsın, sonra namazında konuşmadan kaldığı yerden devam etsin."175

There were cases where some jurists based their rulings on Hadeeths which were in fact Da’eef (weak and unreliable), because they were unaware of the unreliability of those Hadeeths or because they took the position that a weak Hadeeth was to be preferred to their Qiyaas (analogical deduction)174. For example, (i) Imaam Abu Haneefah, his companions and Imaam Ahmad ibn Hambal all held that the state of Wudoo is broken by vomiting basing their ruling on a Hadeeth attributed to ‘Aa’eshah in which she reportedly claimed that the Prophet (s.w.) had said, “Whoever is afflicted by Qay, Ru’aaf or Qals (different forms of vomiting) should leave (the Salaah), make Wudoo, then continue where he left off without speaking during it.”175

(ii) İmam eş-Şafiî ve İmam Malik, kusmuğun abdesti bozmadığına iki gerekçeyle hükmetmişlerdir:

(ii) Imaam ash-Shaafi’ee and Imaam Maalik ruled for two reasons that Qay’ (vomit) did not break Wudoo:

Birincisi, yukarıda sözü edilen Hadis sahih değildi; ikincisi ise Kıyas, abdesti bozan bir fiil olarak İslam hukukunun diğer kaynaklarında özel olarak belirtilmemiştir.

First, the above mentioned Hadeeth was not authentic and second , Qay’is not specifically mentioned in other sources of Islamic law as an act which breaks Wudoo.

Sünnet alanındaki hükümler arasında görülen diğer farklılıklar, fakihlerin sünnetin delil olarak kabul edilmesi için koydukları çeşitli şartlardan doğmuştur. Örneğin İmam Ebu Hanife, bir hadisin delil olarak kabul edilebilmesi için meşhur olmasını şart koşmuştur. Buna karşılık İmam Malik, bir hadisin kabul edilebilmesi için Medineliler'in âdetlerine aykırı olmamasını şart koşmuştur. Öte yandan İmam Ahmed, mürsel hadisleri delil olarak kabul ederken, İmam eş-Şafiî yalnızca çoğu hadis âlimine göre son derece sahih olan Saîd b. el-Müseyyeb'in mürsel hadislerini kabul etmiştir.177

Other differences among jurists in the area of the Sunnah arose from various conditions they placed on its acceptability. For example, Imaam Abu Haneefah stipulated that a Hadeeth had to be Mash-hoor (well known) before being regarded as admisible evidence, whereas Imaam Maalik stipulated that a Hadeeth must not contradict the customs of the Madeenites in order to be admissible. On the other had, Imaam Ahmad considered Mursal176 Hadeeths acceptable as proof, while Imaam ash-Shaafi’ee accepted only the Mursal Hadeeths of Sa’eed ibn al-Mussayib which most Hadeeth scholars felt were highly authentic.177

Mezheplerin kurucuları ve öğrencileri, hadis rivayetlerinin bazılarındaki lafzî anlamlar arasında görünen çelişkileri çözmede iki temel yol izlemişlerdir. Bazı fakihler "Tercih" yolunu seçmiştir; bu, aynı konudaki bazı hadisleri tercih edip diğerlerini reddetmek anlamına gelmektedir. Diğer bazı fakihler ise "Cem'" yolunu seçmiştir; bu da bu tür hadisleri genel bir anlamda birleştirmeyi içermektedir. Örneğin, Peygamber ﷺ'in belirli vakitlerde namazı yasakladığı, şöyle buyurduğu sahih bir hadis vardır: "Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar, ikindi namazından sonra da güneş batıncaya kadar namaz yoktur."178

The faounders of the Madh-habs and their students took two main approaches in resolving apparent contradictions between the literal meanings of some of the recorded narrations of Hadeeth. Some jurists chose the path of “Tarjeeh” which meant giving preference to some Hadeeths while rejecting others on the same topic. On the other hand, some of the other jurists chose the path of Jama’, which involved combining such Hadeeths using one in one in general sense. For example, there is an authentic Hadeeth in which the Prophet (s.w.) forbade Salaah at certain times saying; “No Salaah (is allowed) after fajr prayer until the sun has rised and after ‘Asr prayer until the sun has set.”178

Aynı zamanda, belli namazların vakit kısıtlaması olmaksızın tavsiye edildiği, eşit derecede sahih başka hadisler de vardır. Örneğin: "Sizden biri mescide girdiğinde, oturmadan önce iki rekât namaz kılsın."179

At the same time there are other equally authentic Hadeeths in which certain Salaahs were recommended without time restriction. For example, “If any of you enters a masjid, he should pray two Raka’aat (units of prayer) before sitting down.”179

(i) İmam Ebu Hanife birinci hadise üstünlük tanımış ve yasak vakitlerde namazın her çeşidinin haram olduğuna hükmetmiştir.

(i) Imaam Abu Haneefah gave preference to the first Hadeeth and ruled that all forms of Salaah were forbidden during the forbidden times.

(ii) İmam Malik, İmam eş-Şafiî ve İmam Ahmed iki hadisi birleştirerek şu hükme vardılar: Birinci hadis genel olup nafile namazları kapsar; ikinci hadis ise özeldir ve genellikle yasak olan vakitlerde bile müekked sünnet (müstehab) namazların kılınmasına izin verir.180

(ii) Imaam Malik, Imaam ash-Shaafi’ee and Imaam Ahmad combined the two Hadeeths, ruling that the first Hadeeth was general and referred to voluntary Salaah (Nafl), whereas the second Hadeeth was specific, allowing highly recommended Salaah (Mustahabb) even during the generally frobidden times.180