4. Kıyas Yöntemleri
4. Methods Of Qiyaas
Fakihlerin kıyası uygulamada izledikleri çeşitli yaklaşımlar, aralarındaki ihtilafların belki de en büyük kaynağını oluşturmuştur. Kimi âlimler, kıyasın kullanımı için bir dizi ön koşul belirleyerek kapsamını daraltmış; kimileri ise kapsamını genişletmiştir.
The various approaches which jurists took in their application of Qiyaas were perhaps the largest source of defferences among them. Some narrowed down the scope of Qiyaas by setting a number of preconditions for its use, while others expanded its scope.
Bu ilke, diğerlerinden çok daha fazla görüşe dayandığı için, onu sınırlandıracak kesin ve net kurallar yoktu ve bu nedenle geniş bir farklılık yelpazesi ortaya çıktı.182
Because this principle was based on opinion to a greater extent than any of the others, there were no hard and fast rules with which to contain it, and thus a wide range of differences developed.182
Bölüm Özeti
Section Summary
1. Yorumlardaki farklılıklardan kaynaklanan farklı hükümler ortaya çıktı; bu yorum farklılıkları da kelime anlamlarındaki (ortak, hakiki ve mecazi) ve dilbilgisel yapılardaki (ör. Kur', Lams ve İlâ) farklılıklara dayanıyordu.
1. Varying rulings arose from differences in interpretation which were themselves attributable to variations in word meanings (shared, literal and figurative) and grammatical constructions (e.g. Qur’, Lams and elaa).
2. Hadislerin uygulanmasında, hadislerin ulaşılabilirlik derecesine, sahihliklerine, kabul edilmeleri için konulan şartlara ve metinler arasındaki çelişkileri çözme yöntemlerine bağlı olarak hükümlerde çeşitlilik ortaya çıkmıştır.
2. In the application of Hadeeths, a variation of legal rulings occurred depending on the degree of availability of the Hadeeths, their authenticity, the conditions imposed for their acceptance and the methods of resolving textual conflicts.
3. Bazı imamlar belli ikincil hukuk ilkeleri geliştirmiş ve hükümlerini bunlara dayandırmıştır. Hem bu ilkeler hem de bu ilkelere dayanan hükümler diğer imamlar tarafından reddedilmiştir (örneğin İstihsan ve Medineliler'in icmaı).
3. Some Imaams evolved certain secondary legal principles and made rulings based on them. Both the priciples and the rulings were rejected by other Imaams (e.g. Istihsaan and Ijmaa’ of the Madeenates).
4. Kıyas'ın ikincil ilkesi genel olarak kabul edilmişti, ancak çıkarım usullerini yöneten kurallar İmamlar arasında farklılık gösteriyordu; bu da benzer meselelerdeki hükümlerinde bir farklılığa yol açtı.
4. The secondary principle of Qiyaas was generally accepted, but the rules governing its deductive procedures varied among Imaams, resulting in a variation in their rulings on similar issues.
182 al-Madkhal, s. 209-210.
182 al-Madkhal, pp. 209-210.