Erning itoatsizligi (nushuz)
A Wife's Rebellion Against Her Husband
Alloh Taolo aytadi: {Agar ayollaringizning itoatsizligidan va nojo'ya xulqidan qo'rqsangiz, avval ularni nasihat qiling. Keyin ular bilan yotoqda birga bo'lishdan bosh torting va oxirida ularni (yengil) urib qo'ying. Agar ular sizga itoat qilsalar, ularga qarshi bahona izlamang. Albatta, Alloh Oliy va Buyukdir (hammangizdan ustundir).} (An-Nisa: 34)
Allah, Most High says, {As to those women on whose part ye fear disloyalty and ill-conduct, admonish them first. Next refuse to share their beds and lastly beat them (lightly). If they return to obedience, seek not means against them (of annoyance); for Allah is Most High, great (above you all).} (An-Nisa': 34)
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Agar erkak xotinini o'z yotog'iga chaqirsa-yu, u kelmasa va erkak uni xafa bo'lib tunni o'tkazsa, farishtalar uni tonggacha la'natlaydi."
The Prophet (pbuh) said, “When a man calls his wife to his bed and she does not come, if he spends the night angry with her, the angels curse her until morning.” 1
Al-Bukhari va Muslim rivoyat qilgan boshqa bir matn: "Agar ayol erining yotog'ida tunamasa va unga itoat qilishdan bosh tortsa, osmonda bo'lgan Zot (ya'ni Alloh) erini rozi qilmaguncha, undan norozi bo'lib turadi."2
Another version from Al-Bukhari and Muslim is, “When a woman does not spend the night in her husband's bed, and refuses him then He who is in heaven (i.e. Allah) remains displeased with her, till her husband has reconciled with her.” 2
Jobir (Alloh u haqida rozi bo‘lsin) rivoyat qildi: "Uch kishining namozi Alloh tomonidan qabul qilinmaydi va ularning hech bir yaxshi amali osmonga ko‘tarilmaydi: o‘z xo‘jayiniga qaytib, unga yordam bermaguncha qochgan qul, eri o‘zidan xafa bo‘lgan ayol to‘ng‘ich eri unga rozi bo‘lguncha, va o‘ziga kelguncha mast bo‘lgan odam." 3
Jabir (may Allah be pleased with him) related, "There are three people whose prayers will not be accepted by Allah, nor do any good deed of theirs risen up to heaven: a fleeing slave until he returns to his master and helps him, a woman whose husband is angry with her until he is pleased with her, and a drunkard until he becomes conscious.” 3
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Qiyomat kunida ayolning hisobga tortiladigan birinchi narsalari — uning namozi va eri bilan bo'lgan munosabati."4
The Prophet (pbuh) said, "The first things a woman is called to account for on the Day of Judgment are her prayers and her (relations with her) husband.” 4
Payg'ambar ﷺ aytdilar: "Erkagi uyda bo'lganda, ayol uning ruxsatisiz nafl ro'za tutishi halol emas, shuningdek, uning ruxsatisiz hech kimni uyiga kiritmasligi kerak." 5
The Prophet (pbuh) said, "It is not lawful for a woman to fast (voluntarily) when her husband is present, except by his permission nor permit anyone into his house except with his permission.” 5
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Agar bir insonning boshqasiga sajda qilishi joiz bo'lganida, men xotinga erigа sajda qilishni buyurgan bo'lardim."6
The Prophet (pbuh) said, "Had it been permissible that a person prostrate himself before another, I would have ordered that a wife prostrate herself before her husband.” 6
Husayn ibn Muhsan xolasi eri haqida Payg'ambar ﷺ ga gapirdi va u zot shunday dedilar: "Erингiz haqida o'zingizni tekshirib ko'ring, chunki u sizning jannatingiz yoki do'zaxingizdir." 7
Hussain Ibn Muhsan's aunt mentioned her husband to the Prophet (pbuh) who said, "Evaluate yourself concerning your husband for he is you Paradise or Hell-Fire.” 7
Payg'ambar (s.a.v.) ﷺ dedilar: "Alloh erini inkor qiladigan, holbuki unga muhtoj bo'lgan ayolga qaramaydi."
The Prophet (pbuh) said, "Allah will not look at a woman who is ungrateful to her husband, while she is unable to do without him.” 1
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Kim erining uyidan (uning ruxsatisiz) chiqib ketsa, to qaytguncha yoki tavba qilguncha, farishtalar uni la'natlaydi."2
The Prophet (pbuh) said, "Whoever leaves her husband's house (without his permission), the angels curse her until she returns or repents.”2
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Agar biror ayol eri undan rozi bo'lgan holda vafot etsa, u jannatga kiradi." 3
The Prophet (pbuh) said, "If a woman dies while her husband was pleased with her, she will enter paradise.” 3
Shunga ko'ra, ayol uchun erining chaqirig'iga istalgan vaqtda va istalgan joyda javob berish vojib, agar uning shar'iy uzrі, hayz yoki shunga o'xshash sababi bo'lmasa.
Thus, it is obligatory for a woman to respond to her husband anytime and anywhere unless she has a legal excuse, menstruation or the like.
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Agar erkak xotinini o'z ehtiyoji uchun chaqirsa, u nonni pishirish (ovqat tayyorlash) bilan band bo'lsa ham, erkakning oldiga borishi kerak."
The Prophet (pbuh) said, "When a man sends for his wife for the satisfaction of his need, she should go to him even if she may be occupied in baking bread (cooking food).” 4
Hayz (hayzli) davrida ayolga yaqinlashish harom, chunki Alloh taolo shunday deydi:
It is unlawful to approach a woman during the time of her menstruation as stated by Allah:
{Ayollarni hayz ko'rganlarida ulardan uzoq turinglar va ular poklanmaguncha ularga yaqinlashmanglar} (Al-Baqara: 222)
{Keep away from women in their curses, and do not approach them until they are clean} (Al-Baqarah: 222)
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Kim hayz ko'rayotgan ayol bilan jinsiy aloqada bo'lsa, Muhammadga nozil qilingan narsani inkor etgan bo'ladi."
The Prophet said, "Whoever has intercourse with a woman during her period has disbelieved in what has been revealed upon Muhammad.” 5
"Hayz (hayzi) paytida ayolga yaqinlik qilgan yoki uni orqa yo'lidan qiladigan kishi la'natlangan." 6
"He who has intercourse with a woman during her period or sodomizes her is accursed.” 6
Bu tug'ruqdan keyingi qon ketishga ham tegishli.
This also applies to post natal bleeding.
Ayol kishi erining oldidagi ba'zi huquqlarga rioya qilishi kerakligini esda tutishi lozim. U erining mol-mulkidan uning ruxsatisiz sarflamasligi, hech narsani uning iznisiz qilmasligi kerak. Shuningdek, u erini haqorat qilmasligi va unga nafrat uyg'otadigan tarzda so'z yoki xatti-harakat qilmasligi lozim.
A woman should keep in mind that there are some rights towards her husband she should observe. She should not spend of his money, or do anything without permission. She also should not revile or disgust him.
Al-Asma'iy rivoyat qildi: bir safar cho'l yonidan o'tayotganimda, xunuk eriga ega bo'lgan juda go'zal bir ayolga duch keldim. Men undan so'radim: uni erim sifatida qanday qabul qildingiz? U dedi: quloqingizni bering! Balki u Alloh bilan yaxshi munosabatda bo'lgan, shuning uchun Alloh uni menga mukofot qilib bergan. Balki men Allohga itoatsizlik qilgandirman, shuning uchun U uni menga jazo qilib bergan.
Al-Asma'i recounted, once I was passing by a desert and as met a very beautiful woman who had an ugly husband. I asked her, how did you accept him a husband? She said, give me your ear! He might have kept a good relation with Allah and thus He made me a reward to him. On the other hand, I might have disobeyed Allah and thus he made him my punishment.
Oisha dedi: "Ey ayollar, agar erlaringizning haqlarini bilganingizda edi, orangizdagi har bir ayol erining poyafzalidagi changni yuziga surtgan bo'lardi." Payg'ambar ﷺ dedilar: "Jannatdagi xotiningiz shunday xotinki, eri ranjiganda yoniga kelib, qo'lini uning qo'liga qo'yadi va aytadi: 'Sen rozi bo'lmagunингча men uxlamayman.'" 7
'Aishah said, "O women, had you known your husbands' rights, any woman among you would have wiped dust from her husband's shoes on her face" The Prophet (pbuh) said, "Your heavenly wife is the kind who, when her husband hurts comes close to her husband, puts her hand in his and says, I'll never sleep until you are pleased.” 7
Xotin, shuningdek, quyidagilarga ham amal qilishi kerak: eriga nisbatan sadoqatli bo‘lishi, uning oldida nigohini pastga tushirishi, u gapirganda sukut saqlashi, u kirib kelganda yoki chiqib ketganda o‘rnidan turishi, erining uxlayotgan paytida o‘zini unga taklif etishi, o‘zini xushbo‘y qilishi, misvok bilan tishlarini tozalashi, uning hamrohligida o‘zini bezashi, uning huzurida uni xafa qiladigan narsalardan – masalan, tuhmat qilishdan – o‘zini tiyishi, uning yo‘qligida esa – to‘shagida, mol-mulkida yoki uyida xiyonat qilishdan saqlanishi, erining oilasi va qarindoshlarini hurmat qilishi hamda u keltirgan narsaga, oz bo‘lsa ham, rozi bo‘lishi kerak.
A woman should also be: loyal before her husband, lower her gaze before him, keep silent when he speaks, stand when he comes, or leaves, offer herself when he sleeps, perfume herself, brush her teeth (with Siwak), be adorned in his accompany, leave aside what annoys him in his presence like slandering or in absence like treachery in bed, property or home, honor his family and kinsmen, and be content of what he brings however little.
Allohdan qo'rqadigan ayol Allohga va eriga itoat etishga, ularning roziligini topishga harakat qilishi kerak, chunki eri uning jannati yoki do'zaxi bo'lib hisoblanadi. Payg'ambar ﷺ aytdilar: "Agar ayol eri undan rozi bo'lgan holda vafot etsa, u jannatga kiradi." "Agar ayol besh vaqt namozni ado etsa, Ramazon oyida ro'za tutsa va erига itoat qilsa, u xohlagan eshigidan jannatga kiradi."1
A woman who fears Allah should do her best to obey Allah and her husband and seek his pleasures because he himself is her paradise or hell fire. The Prophet said, "If a woman dies while her husband was pleased with her, she will enter paradise.” "If a woman performs the five (prayers), fasts the month (of Ramadan) and obeys her husband, she will enter paradise from any gate she wants.”1
Payg'ambar (s.a.v.) dedilar: "Osmondagi qushlar, suvdagi baliqlar, jannatdagi farishtalar, quyosh va oy — barchasi erlariga itoat etgan, ular rozi bo'lgan ayollar uchun Allohdan mag'firat so'raydi. Agar ayol eriga itoatsizlik qilsa, u Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning la'natiga uchraydi. Agar ayol erini xafa qilib, uni qovog'ini solishga majbur etsa, u erini kuldirib rozi qilmaguncha Allohning g'azabi uning ustida bo'ladi. Agar ayol erining ruxsatisiz uning uyidan chiqib ketsa, u qaytmaguncha yoki tavba qilmaguncha farishtalar uni la'natlaydi."
The Prophet (pbuh) said, "Birds in the sky, whales in the water, angels in the heaven, the sun and the moon will all ask Allah to forgive women who obey their husbands so long as they are pleased with them. If a woman disobeys her husband she entails the curse of Allah, the angels and all people. If a woman makes her husband frown, Allah's wrath is upon her until she makes him laugh and pleased. If a woman leaves her husband's house without his permission, the angels curse her until she returns or repents.” 2
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Jannatda to'rt xil ayol bo'ladi. Ular: Allohga va eriga itoatkor, pok-iffatli, sabrli, qanoatli, nozik-nafosatli va farzand ko'rishga qodir bo'lgan ayol; erining yo'qligida o'zini va erining mol-mulkini saqlaydigan, erining huzurida tilini tiyadigan ayol. Bolalari uchun umrini bag'ishlagan va ularni tashlab qo'yishdan qo'rqib, qayta turmushga chiqmagan beva ayol. Do'zaxdagi to'rt xil ayol esa: tili achchiq va erining oldida qo'pol gapiradigan ayol, erining yo'qligida o'zini saqlamaydigan va erining huzurida tili bilan unga zarar yetkazadigan ayol."
The Prophet (pbuh) said, "There are four women in Paradise and they are: a chaste and an obedient one to Allah and her husband, patient, content, coy, and reproductive who guards her husband's property and herself in his absence and holds her tongue in his presence. A widow who devotes her life for her children and does not marry lest they fail. As for the four women of Hell –fire.” "The woman who has a shrew tongue and is vulgar towards her husband, who does not guard herself in his absence and injures him with her tongue in his presences.
"Erini o'z zimmasidagi og'irlikdan ortiq yuklarni yuklovchi ayol. Erkaklarga o'zini ko'rsatadigan va go'zalligini namoyish qilib eshiklardan chiqadigan ayol. Faqat ovqat, ichimlik va uyqu bilan band bo'ladigan ayol. Bundan tashqari, u namoz o'qishga yoki Allohga va erига itoat qilishga intilmaydi; bularning ustiga erining ruxsatisiz uydan chiqib ketadigan bunday ayol, Allohga tavba qilmaguncha, do'zax ahli tomonidan la'natlangandir." 3
The one who charges her husband burdens greater than he can bear. The one who shows herself to men and goes out doors displaying her beauty. The one who does not concern herself except with food, drink and sleep. Further she is not eager to pray or to obey Allah and her husband, such a woman who in addition to that, leaves her husband's home without his permission is accursed by the people of fire until she repents to Allah.” 3
U shuningdek dedi: "Jahannamga qarab ko'rganimda, uning ahlining ko'pchiligi ayollar ekanini ko'rdim. Buning sababi shuki, ular har doim ham Allohga, Uning Rasuliga va erlariga itoat qilmaydilar hamda erlaridan boshqalarga o'z go'zalliklarini ko'rsatadilar."ﷺ 4
He also said, "Having had a look at the fire, I found that most of its people are women. This is because, they do not always obey Allah, his Messenger and their husband's and display their beauty to other than their husbands.” 4
"Ayol kishi avratdir. U tashqariga chiqqanda, shayton uni qabul qiladi." 5
"A woman is Awrah. Whenever she goes outdoors, Satan receives her.” 5
Ayol Allohga qanchalik yaqin bo'lsa, uy-joyida shunchalik ko'p turadi.
The closer a woman is to Allah, the longer she stays in her home.
Payg'ambar ﷺ shunday dedilar: "Ayol kishi – yashirin narsa (avrat)dir. Shuning uchun uni uyda saqlang. Chunki u eshikdan chiqmoqchi bo'lganda, qarindoshlari: 'Qayoga borasan?' deb so'rasa, u: 'Bemorni yo'qlamoqchiman yoki janozada qatnashmoqchiman', deydi. Shaytон u uyidan chiqquncha uni vasvasaga solaveradi. Demak, agar ayol Allohning roziligini istasa, uyda qolib, Allohga ibodat qilishi va eriga itoat etishi u uchun yaxshiroqdir."
The Prophet said, "A woman is privacy. Thus, hold her at home. Because, if she is about to go out door, and her kinsmen ask where are you going? She says, 'I'll visit a patient, or I'll attend a funeral. Satan keeps on tempting her until she leaves the house. Thus, if a woman seeks Allah's pleasure, it is better to her to stay home, worship Allah and obey her husband.” 1
Ali o‘z xotini Fotima (roziyallohu anhuma) ga dedi: "Ey Fotima, ayol uchun eng yaxshi narsa nima?" U javob berdi: "Erkaklarni ko‘rmaslik va ularning ko‘zi tushmaslik." Ali yana dedi: "Sen rashk qilmaysanmi! Xotinlaringni erkaklar orasida yurishga va bir-birlarini ko‘rishga qo‘yib yuborganingda!" Bir kuni Oisha va Hafsa Nabiy ﷺ huzurida o‘tirgan edilar, shu payt ko‘zi ojiz Ummu Maktum u yerga keldi.
Ali said to his wife, Patimah (may Allah be pleased with them both), "O Patimah, what is the best thing for a woman? She answered, "not to see men or be seem by them". Ali also said, "Do you not grow jealous! When you let your wives walk among men and see each other!" Once' Aishah and Hafsa were sitting with the Prophet (pbuh) when fun Umm Maktum who was blind came there.
Payg'ambar ﷺ dedilar: "Undan o'zingizni yashiring." Ular javob berdilar: "Itoat etamiz, ey Allohning Elchisi! Axir u ko'r emasmi, bizni tanimaydi?" Shunda Payg'ambar ﷺ dedilar: "Lekin sizlar ko'r emassiz va uni ko'rasiz."
"The Prophet (pbuh) said, "Cover yourselves from him." They replied, "We submit, O Messenger of Allah! Is he not blind and cannot see to recognize us. On this the Prophet (pbuh) said, But you are not blind and can see him.” 2
Shunga ko'ra, erkaklar ham, ayollar ham zarurat bo'lmasa, bir-birlariga qarashlari kerak emas. Bir vaqtlar bir ayol ko'chaga chiqqanida o'z go'zalligini namoyon qilar edi. Vafotidan keyin uning qarindoshlari uni tushida Allohning huzurida shaffof kiyimda turganini ko'rishdi. Shunda shamol esdi va uning badanini ochib qo'ydi.
Thus, both men and women should not look at each other except because of necessity. Once there was a woman who used to display her beauty when she went outdoors. After her death, her kinsmen saw her in a dream standing before Allah dressed in transparent clothes. Then the wind blew and exposed her.
Shunga ko'ra, Alloh uni rad etdi va dedi: "Uni chapga, do'zax olovi tomon olib boringlar, chunki u dunyoga o'z go'zalligini namoyon qilib yurgan edi."
Accordingly, Allah rejected her and said take her leftward to the Hell-Fire since she was displaying her beauty to the world.
Ali ibn Abi Solih (Allohning roziligi unga bo'lsin) aytdi: "Men Payg'ambar huzuriga Fotima bilan birga keldim, lekin uni qattiq yig'layotganini ko'rdim. Men dedim: "Ey Allohning Elchisi, otam va onam sizga fido bo'lsin. Nega yig'layapsiz?" U dedi: "Ey Ali, Isro kechasida meni osmonga olib chiqilganda, ummatimning ba'zi ayollarini turli xil azoblarga giriftor bo'lganini ko'rdim. Ularning og'ir azoblaridan yig'ladim. Sochidan osilib turgan bir ayolni ko'rdim, uning miyasi qaynab turardi. Yana bir ayol tilidan osilgan edi, og'ziga qaynoq suyuqlik quyilardi. Yana bir ayolning oyoqlari ko'kraklariga, qo'llari peshonasiga bog'langan edi. Yana biri ko'kragidan osilgan edi. Yana biri esa boshi cho'chqanikiga, tanasi eshakniki kabi bo'lib, million xil azob chekardi. Yana bir ayol it shaklida edi, olov uning og'zini teshib, orqa teshigidan chiqib ketardi, farishtalar esa uni olov qamchilari bilan urardi. Buni eshitgan Fotima so'radi: "Ey aziz farzandim va ko'z quvonchim, ular qanday gunoh qilib bunday azob chekishyapti?" Shunda Payg'ambar dedi: "Ey qizim, sochidan osilgan ayol erkaklardan sochini yopmasdi. Tilidan osilgan ayol erini ranjitardi. Ko'kragidan osilgan ayol erining to'shagini bulg'agan edi. Oyoqlari ko'kragiga, qo'llari peshonasiga bog'langan, ilonlar va chayonlar bilan azoblanayotgan ayol esa tanasini janoba yoki hayz holatidan tozalamas va namozni tark etar edi. Boshi cho'chqanikiga, tanasi eshakniki kabi bo'lgan ayol chimchilovchi va yolg'onchi edi. Oxirgi ayol esa sadaqa qilgan kishilarga o'z sadaqasini eslatib, hasad qilar edi. Ey qizim, erига itoat qilmagan ayolga voy!"
Ali Ibn Abi Talib (may Allah be pleased with him) said, "1 came to the Prophet accompanied with Fatimah but We noticed him weeping vehemently. I said, "I sacrifice you with my father and mother, Messenger of Allah. Why do you weep?" He said, "0 Ali, in the night Journey (Isra) when I was taken up to the sky, I saw some women of my nation suffering some types of torture. Therefore, I wept because of their sever tortures. I saw a woman who was hanging from her hair and her brain was boiling. Another Woman was hanging from her tongue and a boiling fluid was being poured into her mouth. Another woman whose legs were tied to her breasts and her hands to her forehead and another who was hanging from her breasts. Another whose head was like a pig's and body like a donkey and suffered million types of torture, and another woman who had the shape of a dog while the fire pierced her month until it left her body from the anus and the angels were also Scourging her with lashes of fire. Upon hearing that, Fatimah asked. O darling and the pleasure of my eyes, what were they doing to Suffer such torture? Then the Prophet said; O daughter, as for the woman who was hanged from hair, she would not cover her hair from men. The woman who was hanged from her tongue used to bring harm to her husband; the one who was hanged from her breasts cumulated her husband's bed. The woman whose legs were tied to her breasts and hands to forehead and suffering from serpents and scorpions would not clean her body from major impurity or menstruation, and neglected prayer. The woman whose head was like a pig's and had a donkey’s body was a talebearer and lair. As for the last one, she used to remind recipients of her charity to them and was envious. O daughter, woe to her who disobeys her husband.” 1
Muoz ibn Jabal (Alloh unnan rozi bo'lsin) rivoyat qilishicha, Payg'ambar ﷺ shunday degan: "Qachonki bir ayol bu dunyoda eriga ozor va azob bersa, uning jannatlik xotinlaridan bo'lgan juftlari unga shunday deydi: «Alloh seni halok qilsin! Eringga ozor berma, chunki u faqat sening mehmoning, va tez orada seni tark etib, bizning oramizga, jannatga qo'shiladi»." 2
Muadh Ibn Jabal (may Allah be pleased with him) related that the Prophet (pbuh) said, "Whenever a woman causes annoyance and torture to her husband in this world, his mate from among the hour is of Paradise says to her: may Allah ruin thee, do not cause your husband annoyance, for, he is only your guest, and will soon leave thee to join us in Paradise.” 2
Xuddi shunday, er xotiniga mehr-muruvvat bilan va muloyimlik bilan muomala qilishga buyurilgan. Agar xotini unga yomonlik qilsa, u ham sabr qilishi kerak. Erkakning xotiniga ovqat, kiyim-kechak berishi va unga mehribonlik bilan muomala qilishi ham majburiy. Alloh Taolo aytadi: {Ular bilan yaxshilik bilan muomala qilinglar} (An-Niso: 19)
Similarly, a husband is commanded to treat his wife kindly and tenderly. He should also be patient if she mistreats him. Food, clothes and kind treatment are also binding for a man to give to his wife. Allah the Almighty says, {But consort with them in kindness} (An-Nisa': 19)
Payg'ambar (s.a.v.) aytdilar: "Diqqat qiling! Ayollarga mehr bilan muomala qilinglar, ular sizlarning qo'lingizdagi asirlarga o'xshaydilar. Bundan tashqari ulardan hech narsani olishga haqqingiz yo'q. Agar ular ochiq-oydin yomon xulqlik qilsalar, sizlar ularni yotoqlaringizdan uzoqlashtirishingiz va urishingiz mumkin, lekin ularga og'ir jazo bermang. Agar ular sizga itoat qilsalar, ularga qarshi boshqa hech narsa qilishga yo'l qo'ymang. Diqqat qiling! Sizlarning xotinlaringiz ustida haqlaringiz bor, ularning ham sizlar ustida haqlari bor. Sizning haqingiz shuki, ular yoqtirmaydigan kishilarni yotog'ingizni bosib o'tishga yo'l qo'ymasinlar va uyingizga kirishlariga ruxsat bermasinlar." 3
The Prophet (pbuh) said, "Listen! Treat women kindly, they are like prisoners in you hands. Beyond this do not use anything from them. If they are guilty of flagrant misbehaviors, you can remove them from your beds and beat them but do not inflict upon them any severe punishment. Then, if they obey you, you do not have recourse to anything else against them. Listen! You have your rights upon your wives and they have their rights upon you. Your right is that they shall not allow anyone you dislike to trample your bed and do not permit them to enter your home.” 3
Payg'ambar ﷺ aytdilar: "Sizning eng yaxshilaringiz - xotiniga eng yaxshi munosabatda bo'lganingizdir."
The Prophet (pbuh) said, "The best of you is whoever treats his wife kindly.” 4
Payg'ambar ﷺ ayollarga juda mehr-shafqat bilan munosabatda bo'lardilar. U zot ﷺ shunday deganlar: "Kim xotinining noto'g'ri xatti-harakatlariga nisbatan sabr qilsa, Alloh unga Ayyub (alayhissalom)ning musibati uchun berilgan mukofot kabi ulkan mukofot beradi. Xuddi shunday, agar ayol erining noto'g'ri xatti-harakatlariga nisbatan sabr qilsa, Alloh unga Fir'avnning xotini Muzohimning qizi Osiya (roziyallohu anho) mukofoti kabi ulkan mukofot beradi." 5
The Prophet (pbuh) used to treat women very tenderly. He (pbuh) said, "Whoever remains patient with regards to the misbehavior of his wife, Allah will give him a reward as great as Ayub's for his affliction. Likewise, if a woman keeps patient with regards to the misbehavior of her husband, Allah will give her a reward as great as 'Aishah's Bint Muzahim, (the Pharaoh's wife).” 5
Bir kuni bir kishi Umar oldiga xotinining yomon muomalasidan shikoyat qilish uchun keldi. U eshik oldida Umarni kutib turganda, Umarning xotini unga nomaqbul so'zlar bilan gapirayotganini eshitdi, Umar esa jim turardi. Shunda o'sha kishi qaytib ketib dedi: "Agar bu ahvol qat'iyatli va mo'minlarning amiri bo'lgan Umarning boshiga tushgan bo'lsa, mening holim nima bo'ladi?" Shunda Umar tashqariga chiqdi va uning ketayotganini ko'rdi. U kishini chaqirib dedi: "Nima istaysan?" Kishi dedi: "Ey mo'minlarning amiri, xotinimning noto'g'ri xatti-harakatlari va menga nisbatan nomaqbul muomalasidan shikoyat qilish uchun kelgan edim, ammo sizning xotiningizni eshitib, qaytib ketdim va dedim: mening holim nima bo'ladi?" Shunda Umar dedi: "Ey birodar, men uning yomon muomalasiga chidayman, chunki unda menga nisbatan ba'zi haqlar bor: u mening ovqatimni pishiradi, nonimni yopadi, kiyimlarimni yuvadi va bolalarimni emizadi."
Once, there was a man who came to 'Umar to complain about the misbehavior of his wife. While he was waiting for 'Umar by the door, he heard 'Umar's wife speaking to him indecently but 'Umar was keeping silent. Thereupon, the man went back and said, "If this is the case of 'Umar who was decisive and he was also the Commander of the Believers what about me?" Then 'Umar went out and noticed him leaving. He called him and said, "What do you want?" The man said, "O Commander of the Believers, I came to complain about my wife's misconduct and her indecency towards me but when I heard your wife I went back and said what about me?" 'Umar then said, "O brother, I endured her misbehavior for some rights upon me to her: she cooked my food, bakes my bread, washes my clothes and suckles my babies.
U'nga bunday ishni bajarish shart emas. Bundan tashqari, uning tufayli mening qalbim harom narsalardan nafratlanadi.
She is not required to do such work. Furthermore, my heart is repelled from the unlawful because of her.
Shu bilan men uning yonida sabr qildim. "Mening xotinim ham shunday, ey mo‘minlarning amiri", dedi odam. Shunda Umar dedi: "Demak, sen ham unga shunday sabr qilishing kerak. Biz yashayotgan hayot qisqa-ku."
Thereby, I endured her. “So is my wife, Commander of the Believers" the man said. Then, 'Umar said, "Thus you should endure her. It is a short life we live in."
1 Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.
1 Reported by Al-Bukhari and Muslim.
2 Muslim rivoyat qilgan.
2 Reported by Muslim.
3 ta rivoyat Ibn Hibban tomonidan keltirilgan.
3 Reported by Ibn Hibban.
4 As-Suyuti "Al-Jami' al-Kabir" kitobida rivoyat qilingan.
4 Reported by As-Suyuti in AI-Jam! AI-Kabir.
5 Imom al-Buxoriy va Muslim rivoyat qilganlar.
5 Reported by AI-Bukhari and Muslim.
6-Hadis. At-Termiziy, Abu Dovud, Ibn Moja va Ahmad tomonidan rivoyat qilingan.
6 Reported by At- Tirmidhi, Abu Dawud, Ibn Majah and Ahmad.
7 Ahmad va Al-Hakim rivoyat qilgan.
7 Reported by Ahmad and AI-Hakim.
.
.
Al-Hakim tomonidan rivoyat qilingan, u bu hadisni sahih deb aytgan.
1 Reported by AI-Hakim who said that it is an authentic hadith.
2 — AI-Mundhiri tomonidan at-Targhib wa at-Tarhib kitobida rivoyat qilingan va u ko'plab manbalarga ega.
2 Reported by AI-Mundhiri in At-Targhib wa At-Tarhib and it has numerous references.
3 At-Tirmidhi, Ibn Majah va Al-Hakim tomonidan rivoyat qilingan.
3 Reported by At- Tirmidhi, Ibn Majah and AI-Hakim.
4 At-Tirmidhi tomonidan rivoyat qilingan 5 Avval rivoyat qilingan
4 Reported by At- Tirmidhi 5 Reported before.
6 Oldin rivoyat qilingan.
6 Reported before.
7 Haysamiy tomonidan ko'plab usullar bilan rivoyat qilingan, ularning barchasi zaif.
7 Reported by AI-Haithami in numerous ways all of which are weak.
.
.