امام نووی در تهذیب خود گفت: ابوبکر الصدیق از رسول الله ﷺ صد و چهل و دو حدیث روایت کرده است. دلیل اندک بودن روایات او، با وجود تقدم صحبتش و نزدیکی‌اش به پیامبر ﷺ، این بود که وفات او پیش از گسترش حدیث و پیش از اهتمام تابعین به شنیدن، فراگرفتن و حفظ کردن آن فرا رسید.

An-Nawawi said in his Tahdhib: As-Siddiq related of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, one hundred and forty-two hadith. The reason for the small number of his narrations given the precedence of his companionship and his staying close to I he Prophet, may Allah bless him and grant him peace, was that h is death came before the spread of hadith and the concern of the Followers for listening to them, acquiring them and memorising them.

عمر، که الله از او خشنود باد، در حدیث پیشین درباره بیعت گفت که ابوبکر چیزی را که درباره انصار نازل شده بود یا رسول الله، که الله او را درود و سلام دهد، درباره ایشان فرموده بود فروگذار نکرد، مگر آنکه آن را بیان کرد. این بهترین دلیل بر مقدار زیاد سنتی است که او حفظ کرده بود و گستردگی دانش او در قرآن. عمر بن الخطاب از او روایت کرد، همچنین عثمان بن عفان، علی، ابن عوف، ابن مسعود، حذیفه، ابن عمر، ابن الزبیر، ابن عمرو، ابن عباس، انس، زید بن ثابت، البراء بن عازب، ابوهریره، عقبة بن الحارث، پسرش عبدالرحمن، زید بن ارقم، عبدالله بن مغفل، عقبة بن عامر الجهنی، عمران بن حصین، ابوبرزة الاسلمی، ابوسعید الخدری، ابوموسی الاشعری، ابوالطفیل اللیثی، جابر بن عبدالله، بلال، عایشه دخترش و اسماء دخترش؛ و از تابعین: اسلم آزادشده عمر، واسط البجلی و تعداد دیگری.

I say: cUmar, may Allah be pleased with him, mentioned in the previous hadith on the oath of allegiance that Abu Bakr left nothing which had been revealed about the Ansar or which the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, had said about them but that he mentioned it. This is the best proof of the great amount of material he had memorised of the Sunnah and the vastness of his knowledge of the Qur’an. cUmar ibn al-Khattab transmitted from him, as did cUthman ibn cAffan, fAli, Ibn cAwf, Ibn Mascud, Hudhayfah, Ibn cUmar, Ibn az-Zubayr, Ibn cAmr, Ibn ‘Abbas, Anas, Zaid ibn Thabit, al-Bara’ ibn cAzib, Abu Hurayrah, ‘Uqbah ibn al-Harith, his son cAbd ar-Rahman, Zaid ibn Arqam, ‘Abdullah ibn Mughaffal, cUqbah ibn cAmir al-Juhani, cImran ibn Husayn, AbuT-Barzah al-Aslami, Abu Sacid al-Khudri, Abu Musa al-Ashcari, Abu’t-Tufayl al-Laythi, Jabir ibn cAbdullah, Bilal, cA’ishah his daughter, Asma’ his daughter, and of the Followers: Aslam the freed slave of cUmar, Wasit al-Bajili and a number of others.

من تصمیم گرفته‌ام که احادیث او را در اینجا به‌طور خلاصه برشمارم و پس از هر حدیث توضیح دهم که چه کسی آن را منتشر کرده است. إن شاء الله، هر یک از آن‌ها را جداگانه، در مسیرهای مختلف نقلشان، در کتابی مُسنَد که به همین منظور تدوین شده است، بررسی خواهم کرد.

I have decided to enumerate his hadith here concisely, explaining after each hadith who made it public. I will treat each of them singly in their different paths of transmission in a musnad work devoted to that, inshaAllah.

۱. حدیثِ هجرت (شیخین [البخاری و مسلم] و دیگران).

1. The hadith of the Hijrah (the two Shaykhs [Al-Bukhari and Muslim] and others).

۲. حدیثِ دریا، «هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ، الْحِلُّ مَيْتَتُهُ» (روایت دارقطنی)؛ یعنی: «آب آن کاملاً پاک است (و برای پاکی و پاک‌کردن به کار می‌رود)، و مردارِ آن حلال است (خوردنش جایز است).»

2. The hadith of the sea, ‘It is completely pure, its water (for purification and cleansing), permitted are its dead (to eat).’ (Ad- Daraqutni).

3. «السِّوَاكُ مُطَهِّرَةٌ لِلْفَمِ، مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ». (أحمد)

3. ‘The siivak (toothstick) cleans the mouth and pleases the Lord.’ (Ahmad).

۴. «که فرستادهٔ خدا ﷺ شانهٔ گوسفند (گوشت آن) را خورد، سپس نماز گزارد و وضو نگرفت.» (البزار و ابو یعلی)

4. ‘That the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, ate (meat of a) shoulder then later prayed and did not perform wudu (washing to prepare for the prayer).’ (Al-Bazzar and Abu Yacla).

5. «هیچ یک از شما به خاطر طعم غذایی که خوردن آن برای او جایز است، وضو نگیرد.» (البزار)

5. ‘Let none of you make wudu because of the taste of his food which is permitted for him to eat.’ (Al-Bazzar).

۶. «رسول الله ﷺ از زدن مردم هنگام نماز نهی فرمودند.» (ابو یعلی و البزار)

6. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, forbade striking people at prayer.’ (Abu Yacla and al- Bazzar).

۷. «آخرین نمازی که پیامبر، که درود و سلام خدا بر او باد، خواند، پشت سر من و با یک جامه انجام شد.» (ابویعلی)

7. ‘The last prayer which the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, prayed was behind me in a single garment.’ (Abu Yacla).

۸. «هر کس دوست دارد قرآن را تازه و چنان‌که نازل شده است بخواند، پس با قرائت ابن ام عبد (یعنی ابن مسعود) بخواند.» (احمد).

8. ‘Whoever it would please to recite the Qur’an freshly as it was revealed, then let him recite with the recitation of Ibn Umm cAbd (i.e. Ibn Mascud).’ (Ahmad).

۹. او به رسول خدا ﷺ عرض کرد: «مرا دعایی بیاموز که در نمازم با آن دعا کنم». فرمود: «بگو: "اللهم، من به خویشتن ستم بزرگی روا داشته‌ام و جز تو کسی گناهان را نمی‌آمرزد، پس مرا با آمرزشی از جانب خودت بیامرز و به من رحم فرما، که تو بسیار آمرزنده و مهربانی."» (روایت البخاری و مسلم).

9. He said to the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, ‘Teach me a prayer with which I can supplicate in my salah! He said, ‘Say, “O Allah I have wronged myself with a great wrong and none forgives wrong actions but You, so forgive me with a forgiveness from You and show mercy to me. Truly, You are the All-Forgiving, the Compassionate.’” (Al-Bukhari and Muslim).

۱۰. «هر کس نماز صبح را بخواند، پس او در پیمان الهی است؛ پس با الله درباره پیمانش خیانت نکنید. هر کس او را بکشد، الله او را جستجو خواهد کرد تا اینکه او را بر صورتش در آتش بیندازد.» (ابن ماجه).

10. ‘Whoever prayed the dawn prayer then he is in a covenant with Allah, so do not betray Allah with respect to His covenant. Whoever kills him, Allah will seek him out until He throws him in the Fire upon his face.’ (Ibn Majah).

۱۱. «هیچ پیامبری نمرده است مگر آنکه مردی از امتش او را در نماز امامت داده باشد.» (البزار)

11. ‘No Prophet has ever died until a man of his ummah led him in prayer.’ (Al-Bazzar).

۱۲. «هیچ بنده‌ای گناهی نمی‌کند، سپس وضو می‌گیرد» و وضوی خود را نیکو انجام می‌دهد، آنگاه دو رکعت نماز می‌گزارد و از خداوند طلب مغفرت می‌کند، مگر آنکه خداوند او را می‌آمرزد.» (روایت احمد، صاحبان سنن اربعه، و ابن حبان).

12. ‘No man makes a wrong action then performs wudu’ and does his wudu well, then performs two rakcfat and seeks Allah’s forgiveness but that He will forgive him.’ (Ahmad, the authors of the four Sunan, and Ibn Hibban).

۱۳. خداوند هیچ پیامبری را نمی‌میراند مگر در جایی که دوست دارد در آن دفن شود.» (الترمذی).

13. Allah has not made a prophet die but in the place in which he would love to be buried.’ (At-Tirmidhi).

۱۴. «لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»۔ (أبو يعلى)

14. ‘May Allah curse the Jews and the Christians; they took the graves of their prophets as places of prostration.’ (Abu Yacla).

15. «میت را برای اشک‌های زندگان، آب جوش بر او پاشیده می‌شود» (ابو یعلی). (یعنی اشک‌های نوحه‌گری و سوگواری، به‌ویژه سوگواری آیینی یا حرفه‌ای. این حدیث به اشک‌های اندوه و غم ارتباطی ندارد.)

15. ‘The dead person has boiling water sprinkled on him for the tears of the living (i.e. the tears of wailing and mourning, particularly ritualised or professional mourning. The tradition is held not to refer to tears of sadness and sorrow).’ (Abu Yacla).

۱۶. «خود را از آتش نگه دارید حتی اگر با دادنِ نیمی از یک خرما باشد، زیرا آن کجی را راست می‌کند، مرگ بد را دفع می‌کند، و به‌جای گرسنه، نزد سیر می‌ایستد.» (ابو یعلی)

16. ‘Protect yourselves from the Fire even if it were with (giving) the half of a date, because it straightens that which is crooked, repels an evil death, and it stands with the hungry one in its stead with the satiated one.’ (Abu Yacla).

17. حدیثِ فرائضِ صدقہ بہ تمامِ متن۔ (البخاری و دیگران)

17. The hadith of the obligations of sadaqat in its full length. (Al- Bukhari and others).

۱۸. از ابن ابی ملیکه روایت است که گفت: لگام شتر از دستان ابوبکر صدیق افتاد و او شتر را زد تا پای جلویش را خم کرد و بر زانو نشاند. به او گفتند: «چرا به ما نگفتی که آن را به تو بدهیم؟» گفت: «محبوبم، رسول خدا ﷺ به من فرمود که از مردم چیزی نخواهم.» (احمد)

18. From Ibn Abi Mulaykah that he said: The reins fell from the hands of Abu Bakr as-Siddiq and he struck upon the foreleg of his camel and made it kneel down. They said to him, ‘Why did you not tell us to give it back to you?’ He said, ‘My beloved, the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, told me that I was not to ask people for anything.’ (Ahmad).

۱۹. «پیامبر خدا ﷺ به اسماء بنت عُمَیس فرمود، هنگامی که محمد بن ابی‌بکر را به دنیا آورد، خود را غسل دهد و برای احرام (حج، زیرا در راه مکه زایمان کرد) محرم شود.» (روایت البزار و الطبرانی).

19. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, told Asma’ bint cUmays when she brought forth Muhammad ibn Abi Bakr to bathe herself and to enter ihram (for the Hajj, as she gave birth on the way to Makkah).’ (Al-Bazzar and at-Tabarani).

۲۰. از پیامبر خدا ﷺ پرسیده شد: «کدام بخش از حج برتر است؟» فرمود: «بلند کردن صدا (با تلبیه) و ریختن خون (قربانی‌هایی که برای قربانی آورده می‌شوند).» (روایت ترمذی و ابن ماجه).

20. The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, was asked, ‘Which part of Hajj is best?’ He said, ‘The raising of the voice (with talbiyah) and the shedding of blood (of animals brought to sacrifice).’ (At-Tirmidhi and Ibn Majah).

۲۱. اینکه او حجرالاسود را بوسید و گفت: «اگر ندیده بودم که پیامبر خدا ﷺ تو را می‌بوسد، هرگز تو را نمی‌بوسیدم.» (الدارقطنی)

21. That he kissed the (Black) Stone and said, ‘If I had not seen the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, kiss you I would not have kissed you.’ (Ad-Daraqutni).

۲۲. آنکه رسول خدا ﷺ برای مردم مکه امان‌نامه‌ای فرستاد که: «پس از این سال هیچ مشرکی حج نگزارد و هیچ برهنه‌ای گرد خانه طواف نکند.» (احمد)

22. That the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, sent an immunity to the people of Makkah, ‘Let not an idolater perform Hajj after this year, nor let a naked person go around the House.’ (Ahmad).

۲۳. «آنچه میان خانه‌ام و منبرم است، یکی از باغ‌های بهشت است، و منبرم بر یکی از حوض‌های بهشت قرار دارد.» ﷺ (روایت ابو یعلی)

23. ‘That which is between my house and my minbar is one of the meadows of the Garden, and my minbar is upon one of the fountains of the Garden.’ (Abu Yacla).

۲۴۔ متنِ کاملِ حدیثِ رفتنِ ایشان، صلی اللہ علیہ وسلم، به خانهٔ ابوالهیثم بن التیهان.ابویعلی Note: the original's "may Allah bless him and grant him peace" is an honorific written in words, so I've rendered it in Persian as written words (صلی اللہ علیہ وسلم) rather than adding ﷺ, per the rules above — but since that phrase is itself the honorific for the Prophet, I should use ﷺ instead. Corrected version: ۲۴۔ متنِ کاملِ حدیثِ رفتنِ ایشان ﷺ به خانهٔ ابوالهیثم بن التیهان.ابویعلی

24. The full hadith of his going, may Allah bless him and grant him peace, to the home of Abu’l-Haytham ibn at-Tayyihan. (Abu Yacla).

۲۵. «طلا در برابر طلا، مانند به مانند، و نقره در برابر نقره، مانند به مانند.»

25. ‘Gold for gold, like for like. And silver for silver, like for like.

«کسی که سود بدهد یا سود بگیرد، در آتش است.» (ابو یعلی و البزار)

The one who gives increase or seeks increase is in the Fire.’ (Abu Yacla and al-Bazzar).

«ملعون است کسی که به مؤمنی آزار رساند یا علیه او توطئه کند.» (الترمذی).

26. ‘Cursed is whoever harms a believer or plots against him.’ (At- Tirmidhi).

۲۷. «بخیل وارد بهشت نمی‌شود، و نه فریبکار، نه خیانتکار، و نه کسی که اخلاقش بد است. نخستین کسی که وارد بهشت می‌شود، برده‌ای است که از الله اطاعت کند و از اربابش فرمان ببرد.» (احمد)

27. ‘A mean person will not enter the Garden, nor a deceiver, nor a treacherous one, nor one of evil character. The first to enter the Garden is the slave when he obeys Allah and obeys his master.’ (Ahmad).

۲۸. «وَلَاءُ (تَعَلُّقُ الْعِتْقِ، وَمِنْهُ الْإِرْثُ بِالْقَرَابَةِ) لِمَنْ أَعْتَقَ». (ضياء المقدسي في المختارة).

28. ‘The clientage (of a slave which includes inheriting from him as a relative) is for the one who sets free.’ (Ad-Diya’ al-Maqdisi in al-Mukhtarah).

۲۹. «ما [پیامبران] ارث گذاشته نمی‌شویم؛ آنچه از خود به جای می‌گذاریم صدقه است.» (البخاری)

29. ‘We (prophets) are not inherited from; that which we leave is a sadaqah.’ (Al-Bukhari).

۳۰. «هنگامی که خداوند به پیامبری وسیلهٔ معاش (مانند زمینی که درآمد دارد) عطا کند و سپس او را بمیراند، آن را برای کسی که پس از او مسئولیت (خلافت) را بر عهده میگیرد، مقرر میفرماید.» (ابوداود).

30. ‘When Allah grants a prophet a means of subsistence (such as land yielding an income) and then later makes him die, He will appoint it for the one who undertakes it (the khilafah) after him.’ (Abu Dawud).

۳۱. «هر کس نسب خود را انکار کند، هرچند به شکلی اندک، نسبت به خداوند ناسپاسی کرده است (کفر ورزیده است).» (البزار)

31. ‘He is ungrateful (kafara) to Allah who declares himself free of his lineage, even though it be in a minute way.’ (Al-Bazzar).

۳۲. «تو و آنچه از آنِ توست، برای پدرت است.» ابوبکر گفت: او تنها نفقه را منظور داشته است. (البیهقی)

32. ‘You and that which is yours are for your father.’ Abu Bakr said, I Ic only meant by that maintenance.’ (Al-Bayhaqi).

۱۳. «هر کس که پاهایش در راه خدا غبارآلود شود، خداوند آن دو پا را از ورود به آتش باز خواهد داشت.» (البزار)

13. ‘Whoever’s two feet become dusty in the way of Allah, Allah will forbid them from (entering) the Fire.’ (Al-Bazzar).

۳۴. «به من دستور داده شده که با مردم بجنگم تا . . .» (متفق‌علیه)

34. ‘I have been ordered to fight men until . . (The two Shaykhs Mid others).

35. «چه نیکو بنده‌ای از بندگان خدا و برادری برای خویشاوندانش است خالد بن ولید، و او یکی از شمشیرهای خداست، خدا او را بر کافران و منافقان برکشد.» (احمد).

35. ‘How excellent a slave of Allah and brother to his kinsfolk Is Khalid ibn al-Walid, and (he is) one of the swords of Allah, may Allah draw him against the disbelievers and hypocrites.’ (Ahmad).

۳۶. «آفتاب بر هیچ مردی بهتر از عمر طلوع نکرده است.» (ترمذی)

36. ‘The sun has not risen over a man better than cUmar.’ (At- Tirmidhi).

37. «هر کس متولّیِ امری از امورِ مسلمانان شود و کسی را از روی جانبداری بر ایشان فرمانروا گرداند، لعنتِ خدا بر او باد، و خداوند نه توبه‌ی او را می‌پذیرد و نه فدیه‌ی او را، تا آنکه او را به جهنم درآورد. و هر کس به کسی امانِ خدا دهد، و او به هر شکل بدون حق امانِ خدا را بشکند، لعنتِ خدا بر او باد.» (احمد).

37. ‘Whoever is put in charge of any affair of the Muslims and he appoints in command over them anyone out of favouritism, then there is the curse of Allah upon him, and Allah will not accept I tom him either repentance nor a ransom until He enters him into Jahannam. Whoever gives anyone the sanctuary of Allah, and he violates the sanctuary of Allah in any way without right then may the curse of Allah be upon him.’ (Ahmad).

۳۸. حدیث ماعز و رجم او۔ (احمد)

38. The hadith of Maciz and his stoning. (Ahmad).

۳۹. «کسی که استغفار می‌کند، اگرچه در یک روز هفتاد بار آن را تکرار کند، در (گناه و کار نادرست) پافشاری‌کننده نیست.» (الترمذی)

39. ‘He is not persistent (in wrong action) who seeks forgiveness, even if he repeats it seventy times a day.’ (At-Tirmidhi).

۴۰. «که او، صلی الله علیه وسلم، در امر جنگ با یاران مشورت می‌کرد.» (طبرانی) ﷺ

40. ‘That he, may Allah bless him and grant him peace, took counsel on the command of war.’ (At-Tabarani).

۴۱. حدیثِ «هنگامی که آیهٔ "هر کس بدی کند، به آن کیفر داده خواهد شد..." (قرآن ۴: ۱۲۳) نازل شد..» (روایت ترمذی، ابن حبان و دیگران).

41. The hadith ‘When “Whoever does evil will be recompensed i t ...” (Qur’an 4: 123) was revealed ...’ (At-Tirmidhi, Ibn Hibban and others).

۴۲. «تم این آیه را تلاوت می‌کنی: "ای کسانی که ایمان آورده‌اید، مسئولیت خودتان بر عهده خودتان است..." (قرآن ۵: ۱۰۵)». (احمد، چهار صاحب کتاب‌های سنن، و ابن حبان).

42. ‘You recite this ayah, “O you who believe, you are responsible for your own selves . . (Qur’an 5: 105).’ (Ahmad, the four authors of hooks called Sunan and Ibn Hibban).

۴۳. «شما درباره‌ی دو نفری که خداوند سومین ایشان است چه می‌گویید؟» (دو شیخ)

43. ‘What do you think of two of whom Allah is the third?’ (The two Shaykhs).

۴۴. «اللَّهُمَّ بِالطَّعْنِ وَالطَّاعُونِ». (ابو یعلی).

44. ‘O Allah, by spear-thrusts and by plague.’ (Abu YaTa).

۴۵. «(سورۃ) هود مرا پیر کرد...» (الدارقطنی در العلل).

45. ‘(Surah) Hud made me grey ...’ (Ad-Daraqutni in al-cIlal).

۴۶. «شرک ورزیدن (با خداوند) در میان امتِ من، پنهان‌تر از راه رفتنِ مورچه است...» (ابو یعلی و دیگران)

46. ‘Associating partners (with Allah) among my ummah is more hidden than the creeping of ants . . (Abu Yacla and others).

47. «ای فرستادهٔ خدا، چیزی به من بیاموز که صبح و شام بگویم…» (الهیثم بن کُلیب در مسندش، و الترمذی و دیگران آن را از جمله احادیثی آورده‌اند که به ابوهریره نسبت داده شده است.)

47. ‘Messenger of Allah, teach me something I can say in the morning and the evening ...’ (Al-Haytham ibn Kulayb in his Musnad, and At-Tirmidhi and others have it among those ascribed to Abu Hurayrah).

۴۸. «به «لا إله إلا الله» و استغفار چنگ بزن، زیرا ابلیس گفت: «من مردم را با گناهان و اعمال نادرست نابود کردم، اما آنان مرا با «لا إله إلا الله» و استغفار نابود کردند.»

48. ‘Take hold of “No god but Allah” and seeking forgiveness, because Iblis said, “I destroyed people with wrong actions and they destroyed me with ‘No god but Allah’ and seeking forgiveness.

هنگامی که این را دیدم، آنها را با هواهایی که داشتند نابود کردم تا گمان کنند که به راه راست هدایت شده‌اند.» (ابو یعلی).

When I saw that, I destroyed them with whims so that they think they are guided aright.’” (Abu Yacla).

49. هنگامی که این آیه نازل شد: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید، صدای خود را بالاتر از صدای پیامبر نبرید} (قرآن ۴۹: ۲)، گفتم: «ای فرستاده خدا ﷺ، جز مانند پیرمردان فرتوت با شما سخن نخواهم گفت.» (البزار)

49. ‘When, “Do not raise your voices above the voice of the Prophet!" (Qur’an 49: 2) was revealed, I said, “Messenger of Allah, I will not speak to you except as the decrepit do.’” (Al-Bazzar).

۵۰. «هر کس برای آنچه آفریده شده، آسان گردانده می‌شود.» (احمد).

50. ‘Each one is eased to that for which he is created.’ (Ahmad).

۵۱. «هرکس عمداً بر من دروغ ببندد یا آنچه را که من دستور داده‌ام انکار کند، پس جایگاه خود را در جهنم قرار دهد.» (ابویعلی)

51. ‘Whoever forges a lie against me intentionally or rejects something I have ordered, then let him take up his abode in Jahannam.’ (Abu Yacla).

۵۲. «نجاتِ این امر در ... در «لا إله إلا الله» است». (روایت احمد و دیگران)

52. ‘What is the salvation of this matter ... in “No god but Allah”.’ (Ahmad and others).

53. «"برو و میان مردم اعلام کن که هر کس شهادت دهد که هیچ معبودی جز الله نیست، بهشت بر او واجب می‌شود." پس بیرون رفتم و عمر با من روبه‌رو شد ...» (ابو یعلی. این حدیث از ابوهریره روایت شده و به‌عنوان حدیثی از ابوبکر بسیار غیرمعمول است.)

53. ‘“Go out and announce among people that whoever witnesses that there is no god but Allah, the Garden becomes a must for him.” So I went out and cUmar met me ...’ (Abu Yacla. It is recorded from a hadith of Abu Hurayrah and is most unusual as a hadith of Abu Bakr).

۵۴. «دو گروه از امت من وارد بهشت نخواهند شد: المرجئه و القدریه.» (الدارقطنی در العلل)

54. ‘There are two types from my ummah who will not enter the Garden, al-Murji’ah and al-Qadariyyah.’ (Ad-Daraqutni in AlcIlal).

۵۵. «از خداوند سلامتی و عافیت بخواهید.» (روایت احمد، نسائی و ابن ماجه که این حدیث را از طرق متعدد نقل کرده است.)

55. ‘Ask Allah for health and safety.’ (Ahmad, an-Nasa’i and Ibn Majah who has it by many different chains of transmission).

۵۶. «پیامبر خدا ﷺ هرگاه می‌خواست کاری را انجام دهد، می‌فرمود: "خدایا، با من نیکی کن و برایم برگزین."» (ترمذی).

56. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, when he wanted some matter, used to say, “O Allah, do good to me and choose for me.’” (At-Tirmidhi).

۵۷. دعای ادای قرض این است: «اللَّهُمَّ يَا مُفَرِّجَ الْهَمِّ» (بزار و حاکم روایت کرده‌اند).

57. ‘The supplication of debt is, “O Allah, the dispeller of worry (Al-Bazzar and al-Hakim).

۵۸. «هر بدنی که از (غذای) ربا رشد کرده باشد، آتش برای آن سزاوارتر است»، و در روایتی دیگر: «بدنی که با حرام تغذیه شده باشد، وارد بهشت نخواهد شد». (ابویعلی)

58. ‘Every body which has grown from (the nourishment of) usury, I he Fire is more appropriate for it,’ and in another wording, ‘A body nourished on what is forbidden will not enter the Garden.’ (Abu Ya'la).

۵۹. «هیچ عضوی در بدن نیست که از تیزی زبان شکایت نکند.» (ابو یعلی)

59. ‘There is nothing in the body which does not complain of the sharpness of the tongue.’ (Abu Yacla).

۶۰. «اللہ تعالیٰ شعبان کی نصف شب کو نزول فرماتا ہے اور اس شب میں کافر اور اس شخص کے سوا جس کے دل میں کینہ ہو، ہر انسان کو بخش دیتا ہے۔» (الدارقطنی)

60. ‘Allah descends on the midmost night of Shacban and in it forgives every human apart from a kafir or a man in whose heart there is a grudge.’ (Ad-Daraqutni).

۶۱. «دجال از سرزمینی که به خراسان معروف است، در شرق ظهور خواهد کرد و مردمانی از او پیروی خواهند کرد که چهره‌هایشان چون سپرهایی است که از دو پوست ساخته شده و یکی بر روی دیگری دوخته شده باشد.» (الترمذی و ابن ماجہ).

61. ‘The Dajjal will emerge in the east from a land known as Khurasan, and peoples will follow him whose faces are as if they are shields formed of two hides, one sewn upon the other.’ (At-Tirmidhi and Ibn Majah).

۶۲. «به من هفتاد هزار نفر داده شده که بدون حساب به بهشت وارد خواهند شد.» (احمد).

62. ‘I have been given seventy thousand who will enter the Garden without any reckoning.’ (Ahmad).

۶۳. حدیثِ شفاعت به تمامِ طولش، با رفت‌وآمدِ مردم از پیامبری به پیامبر دیگر. (احمد)

63. The Hadith of Intercession in its full length with people’s going hack and forward between prophet after prophet. (Ahmad).

۶۴. «اگر مردم در دره‌ای راه بپیمایند و انصار در دره‌ای دیگر، من در دره‌ی انصار راه خواهم پیمود.»

64. ‘Even if mankind were to travel in a valley and the Ansar were to travel in another valley, I would travel in the valley of the Ansar'.

(احمد)

(Ahmad).

۶۵. «قریش سروران این امرند؛ بهترینِ ایشان از بهترینِ ایشان پیروی می‌کند و بدترینِ ایشان از بدترینِ ایشان.» (احمد)

65. ‘Quraysh are the masters of this authority, the best of them following the best of them and the worst of them following the worst of them.’ (Ahmad).

66. حدیثی که پیامبر ﷺ هنگام وفات خود درباره انصار وصیت فرمودند و گفتند: «از نیکوکارِ ایشان بپذیرید و از بدکارِ ایشان درگذرید.» (البزار و الطبرانی)

66. The hadith that he, may Allah bless him and grant him peace, made a last testament about the Ansar at his death and said, ‘Accept from their one who behaves excellently well and overlook (the behaviour of) their evildoer.’ (Al-Bazzar and at-Tabarani).

۶۷. «من سرزمینی را می‌شناسم که عُمان نام دارد و دریا کرانه‌هایش را می‌شوید، و در آن قبیله‌ای از عرب هست. اگر فرستاده‌ام نزد آنان می‌آمد، نه با تیر و نه با سنگ به او تیراندازی نمی‌کردند.» (احمد و ابویعلی)

67. ‘I know a land which is called Oman whose shores the sea sprinkles, and in which there is a tribe of the Arabs. If my messenger were to come to them they would not shoot him either with arrows or stones.’ (Ahmad and Abu Yacla).

۶۸. این حدیث که ابوبکر از کنار حسن گذشت، در حالی که او با چند پسربچه بازی می‌کرد، و او را بر گردن خود نشاند و گفت: «پدرم فدای او! شبیه پیامبر ﷺ است و شباهتی به علی ندارد.» ابن کثیر گفت: این گویی حدیثی است که به پیامبر ﷺ متصل است، زیرا این سخن در حکم آن است که پیامبر ﷺ فرموده باشد: «همانا پیامبر ﷺ شبیه حسن بود.» ۶۹. این حدیث که «پیامبر ﷺ به دیدار ام ایمن می‌رفت.» (مسلم)

68. The hadith that Abu Bakr passed by al-Hasan while he was playing with some boys and he put him upon his neck and said, ‘My father! A resemblance with the Prophet and no resemblance to cAli.’ Ibn Kathir said: This is as if it were a hadith connected to the Prophet, because it has the strength of him saying, ‘Truly the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to resemble al-Hasan.’ 69. The hadith that ‘The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to visit Umm Ayman.’ (Muslim).

۷۰. حدیثِ کشتنِ دزد به‌سبب دزدیِ پنجم. (ابو یعلی و الدیلمی)

70. The hadith on the killing of the thief for the fifth theft. (Abu Yacla and ad-Daylami).

۷۱. حدیثِ داستانِ اُحُد. (الطیالسی و الطبرانی)

71. The hadith of the story of Uhud. (At-Tayalisi and at-Tabarani).

۷۲. از عبدالله بن مسعود (رضی الله عنه) روایت شده است که گفت: «در حالی که با رسول خدا ﷺ بودم، دیدم که چیزی را از خود دور می‌کند، اما چیزی ندیدم. پس گفتم: "ای رسول خدا ﷺ، چه چیزی را از خود دور می‌کنی؟" فرمود: "دنیا. دنیا به سوی من دراز شد، پس گفتم: دور شو از من! پس به من گفت: چرا! تو مرا به چنگ نخواهی آورد!؟"» (البزار).

72. ‘While I was with the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, I saw him pushing something away from himself but I did not see anything, so I said, “Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, what are you pushing away?” He said, “The world. It extended itself towards me, so I said, ‘Get away from me!’ So it said to me, ‘Why! You will not grasp me!?”” (Al-Bazzar).

این چیزی است که ابن کثیر در «مسند الصدیق» از احادیثی روایت کرده که به پیامبر ﷺ منتهی می‌شوند، اما برخی احادیث از قلم او افتاده است که در ادامه پی می‌گیریم تا عدد مورد نظر امام نووی را کامل کنیم.

This is what Ibn Kathir narrated in Musnad as-Siddiq of the hadith which are connected back to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, but there escaped him other hadith which we will follow on with in order to complete the number which an-Nawawi mentioned.

۷۳. «کنه (زالوی خونخوار) را هر که باشد در میان مردم بکشید.» (الطبرانی در الاوسط).

73. ‘Kill the tick (bloodsucker) whatever he may be among men.’ (At-Tabarani in al-Awsai).

۷۴. «بنگر به خانه‌های چه کسانی رفت‌وآمد می‌کنی، در سرزمین چه کسانی سکونت می‌کنی و در راه چه کسانی گام برمی‌داری.» (الدیلمی).

74. ‘Look to whose houses you frequent, whose land you inhabit and in whose path you walk.’ (Ad-Daylami).

۷۵. «در فرستادن درود بر من زیاده‌روی کنید، زیرا خداوند برای قبر من فرشته‌ای مقرر کرده است؛ پس هرگاه یکی از افراد امتم بر من درود فرستد، آن فرشته به من می‌گوید: "فلان پسر فلان، همین ساعت بر تو درود فرستاد."» (الدیلمی).

75. ‘Increase in sending blessings upon me, for Allah has appointed for my grave an angel; so that when a man of my ummah sends blessings, that angel will say to me, “So-and-so the son of so-and-so has this very hour sent blessings upon you.’” (Ad-Daylami).

۷۶. «نماز جمعه تا جمعهٔ بعد، کفّارهٔ آنچه میان آن دو است، و غسل روز جمعه کفّاره است.» (حدیثی از العُقَیلی در الضُّعَفاء [احادیث ضعیف]).

76. ‘The Jumucah (Friday prayer) to the Jumucah is an expiation for what is between them, and the ghusl (complete washing of the entire body) on the day of the Jumucah is an expiation.’ (A hadith of al-cAqili in ad-Ducafa [weak traditions]).

۷۷. «حرارتِ جهنم برای امتِ من فقط مانند حرارتِ حمامهای داغ خواهد بود.» (الطبرانی).

77. ‘The heat of Jahannam will only be for my ummah like the heat of the hot baths.’ (At-Tabarani).

۷۸. «از دروغ بپرهیزید، زیرا دروغ به ایمان دور است!» (ابن لعی در مکارم الاخلاق)

78. ‘Beware of lying, for lying is remote from iman! (Ibn Lai in Makarim al-Akhlaq).

۷۹. «بشارت دهید به بهشت کسی را که در بدر شرکت کرد.» (الدارقطنی در الأفراد)

79. ‘Give the good news of the Garden to whoever took part in Badr.’ (Ad-Daraqutni in al-Afrad).

۸۰. «دین، پرچمِ سنگین و گرانبارِ خداست. چه کسی توانِ حملِ آن را دارد؟» (الدیلمی).

80. ‘The deen is Allah’s weighty banner. Who is able to carry it?’ (Ad-Daylami).

۸۱. «سورۂ یاسین را آن سوره می‌نامند که خیر و برکتش مردم را به‌طور عام فرا می‌گیرد، روزی‌بخش است و وسیلهٔ معاش فراهم می‌کند.» (الدیلمی، و البیهقی در شعب الایمان).

81. ‘Surah Yasin is called the one which encompasses people generally in its goodness, which feeds and provides the means of living.’ (Ad-Daylami, and al-Bayhaqi in Shucab al-Iman).

۸۲. «حاکمِ فروتن و عادل سایهٔ خداوند در زمین و نیزهٔ اوست. برای او در هر شبانه‌روز اعمالِ شصت صدّیق (در کارنامهٔ اعمالش) ثبت و بالا برده می‌شود.» (ابوالشیخ و العقیلی در الضعفاء، و ابن حبان در کتاب الثواب)

82. ‘The humble and just ruler (sultan) is the shade of Allah and His spear in the land. There will be raised up for him (in the record of his actions) every day and night the actions of sixty siddiqs.’ (Abu’sh-Shaykh and al-cAqili in ad-Ducafa, and Ibn Hibban in Kitab ath-Thawab).

۸۳. «موسی به پروردگارش گفت: "پاداش کسی که مادری را که فرزندش را از دست داده تسلیت دهد چیست؟" فرمود: "او را در سایهٔ خود قرار می‌دهم."» (ابن شاهین در «الترغیب»، و الدیلمی).

83. ‘Musa said to his Lord, “What is the recompense for whoever consoles a mother bereaved of her child?” He said, “I will shade him in My shade.’” (Ibn Shahin in at-Targheeb, and ad-Daylami).

۸۴. «اللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ». (الطبرانی در الأوسط).

84. ‘O Allah, strengthen Islam with cUmar ibn al-Khattab.’ (At- Tabarani in al-Awsat).

85. «شکار گرفته نمی‌شود، و درخت خاردار بریده نمی‌شود، و ریشهٔ درخت قطع نمی‌گردد، مگر به سبب کم‌بودن تسبیح (خداوند).» (ابن راهویه در مسندش)

85. ‘Game is not caught, nor a thorny tree lopped, nor the root of a tree cut except through insufficient glorification (of Allah).’ (Ibn Rahwayh in his Musnad).

۸۶. «اگر من میان شما فرستاده نمی‌شدم، عمر فرستاده می‌شد.» ﷺ (الدیلمی).

86. ‘If I had not been sent among you, cUmar would have been sent.’ (Ad-Daylami).

۸۷. «لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ تَاجَرُوا لَتَاجَرُوا فِي الْبَزِّ.» (أبو يعلى)

87. ‘If the people of the Garden had traded, they would have traded in cloth.’ (Abu Yacla).

88. «هر کس که شورش کند و به سوی خود یا به سوی دیگری دعوت کند (به بیعت)، در حالی که بر مردم امامی (امیر یا خلیفه) باشد، لعنت خداوند، فرشتگان و همه مردم بر او باد، پس او را بکشید.» (الدیلمی در التاریخ).

88. ‘Whoever rebels, inviting (allegiance) to himself or to another, while there is an imam {amir or khalifah) over people, then the curse of Allah, the angels and all men is upon him, so kill him.’ (Ad-Daylami in at-Tarikh).

۸۹. «هرکس دانشی یا حدیثی از من ثبت کند، پاداشش تا زمانی که آن دانش یا حدیث باقی است، برای او ثبت می‌شود و قطع نمی‌گردد.» (الحاکم در التاریخ)

89. ‘Whoever records some knowledge or a hadith from me, reward will not cease being recorded for him as long as that knowledge or hadith remains.’ (Al-Hakim in at-Tarikh).

۹۰. «هرکس پابرهنه در اطاعت از الله راه برود، الله در روز قیامت از آنچه بر او واجب کرده است، از او بازخواست نخواهد کرد.» (الطبرانی در الاوسط).

90. ‘Whoever walks barefoot in obedience of Allah, then Allah will not ask him on the Day of Resurrection about what He made obligatory upon him.’ (At-Tabarani in al-Awsat).

۹۱. «هر کس دوست دارد که خداوند او را از گرمای دوزخ در سایه‌ی خود قرار دهد و او را در سایه‌ی خویش جای دهد، پس نباید بر مؤمنان سختگیری کند، و باید با آنان مهربان باشد.» (ابن لَهِیعَه در مکارم الأخلاق، ابوالشیخ، و ابن حبان در الثواب)

91. ‘Whoever it would please that Allah should shade him from the boiling of Jahannam, and that He should place him in His shade, then let him not be tough on the mu’minun, and let him be compassionate to them.’ (Ibn Lai in Makarim al-Akhlaq, Abu’sh- Shaykh, and Ibn Hibban in ath-Thawab).

۹۲. «هر کس صبح‌گاهان با نیت اطاعت از خداوند برخیزد، خداوند پاداش روز او را برایش ثبت می‌کند، حتی اگر نافرمانی او کند.» (الدیلمی).

92. ‘Whoever rises in the morning intending obedience towards Allah, Allah will record for him the reward of his day even if he disobeys Him.’ (Ad-Daylami).

۹۳. «هیچ قومی جهاد را رها نمی‌کند، مگر آنکه خداوند ایشان را به عذاب فرا‌می‌گیرد.» (طبرانی در الأوسط)

93. ‘A people do not abandon jihadbut that Allah will envelop them in punishment.’ (At-Tabarani in al-Awsat).

۹۴. «کسی که دروغی به هم ببافد، وارد بهشت نخواهد شد.» (الدیلمی بدون اسناد)

94. ‘One who forges a lie will not enter the Garden.’ (Ad-Daylami without an isnad).

۹۵. «هیچ‌یک از مسلمانان را خوار مشمارید، زیرا کوچک‌ترین مسلمان نزد خداوند بزرگ است.» (الدیلمی)

95. ‘Do not despise any one of the Muslims because the small one of the Muslims is, with Allah, great.’ (Ad-Daylami).

۹۶. «خداوند می‌فرماید: "اگر خواهان رحمت من هستی، به آفریدگان من رحم کن."» (ابوالشیخ، ابن حبان و الدیلمی)

96. ‘Allah says, “If you wish for My mercy then show mercy to My creation.’” (Abu’sh-Shaykh, Ibn Hibban and ad-Daylami).

97. از پیامبر ﷺ درباره‌ی پایین‌تر از کعب‌ها بودن ازار پرسیدم، و ایشان ساق پای من را گرفت. گفتم: «ای فرستاده‌ی خدا، مرا بالاتر ببر!» ایشان قسمت جلوی ساق را گرفت. گفتم: «بالاتر ببر»، و فرمود: «در آنچه پایین‌تر از آن باشد خیری نیست.» گفتم: «ای فرستاده‌ی خدا، ما هلاک شدیم!» فرمود: «ابوبکر، قصد میانه‌روی کن و میانه را برگزین تا در امان باشی.» (ابونعیم در حلیة الأولیاء)

97. ‘I asked the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, about the lower garment and he took hold of the calf muscle. I said, “Messenger of Allah, increase me!” He took hold of the forepart of the muscle. I said, “Increase me,” and he said, “There is no good in what is lower than that.” I said, “We are destroyed, Messenger of Allah!” He said, “Abu Bakr, aim for and take a middle course and you will be safe.’” (Abu Nucaym in Hilyat al-Awliya’).

«کف من و کف علی در عدالت برابر است.» (الدیلمی و ابن عساکر)

98. ‘My palm and the palm of cAli are equal in justice.’ (Ad-Daylami and Ibn cAsakir).

۹۹. «از پناه بردن به شیطان غافل مباش، زیرا اگر تو او را نمی‌بینی، او از تو غافل نیست.» (الدیلمی که زنجیره‌ی راویان را ذکر نکرده است.)

99. ‘Do not neglect to seek refuge from the shaytan, for if you do not see him, he is not unaware of you.’ (Ad-Daylami who did not quote a chain of transmission).

۱۰۰. «هرکس مسجدی برای خدا بنا کند، خداوند خانه‌ای برای او در بهشت بنا خواهد کرد.» (الطبرانی در المعجم الاوسط)

100. ‘Whoever builds a mosque for Allah, then Allah will build a house for him in the Garden.’ (At-Tabarani in al-Awsat).

۱۰۱. «هر کس از این گیاه بدبو (سیر) خورده باشد، پس نباید به مسجد ما نزدیک شود.» (الطبرانی در الاوسط).

101. ‘Whoever has eaten of this foul-smelling herb (garlic) then let him not approach our mosque.’ (At-Tabarani in al-Awsat).

۱۰۲. حدیثِ بلند کردنِ دستها در آغازِ نماز، هنگامِ رکوع، هنگامِ سجده و هنگامِ برخاستن. (البیهقی در السنن).

102. The hadith of the raising of the hands in the opening, the liowing, the prostration and the rising. (Al-Bayhaqi in as-Sunan).

۱۰۳. «که او، صلی اللہ علیہ وسلم، شتری را به‌عنوان هدیه به ابوجهل داد.» (الإسماعیلی در مُفْرَدات خود).

103. ‘That he, may Allah bless him and grant him peace, gave a camel as a gift to Abu Jahl.’ (Al-Ismacili in his Mufjarri).

۱۰۴. «نگاه کردن به علی عبادت است.»۸ (ابن عساکر).

104. ‘Looking at cAli is an act of worship.’8 (Ibn cAsakir).