برخی واژه‌ها هستند که هم در قرآن و هم در سنت با بیش از یک معنای لغوی به کار رفته‌اند؛ برای نمونه، واژه «قُرء» (جمع آن: قُروء یا أقراء) که هم به معنای حیض است و هم به معنای دورهٔ پاکی میان دو حیض.

There are a few words which occur in both the Qur’aan and the Sunnah with more than one literal meanings; for example, the word Qur (plural Quroo’ or Aqraa’), which means menses as well as the time of purity between menses.

بنابراین، فقها در تفسیر این آیه‌ی قرآن، که می‌فرماید: {وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَاثَةَ قُرُوءٍ}، به دو گروه تقسیم شدند.153

Thus, scholars of Fiqh were divided into two camps concerning the interpretation of the Qur’anic verse, “Divorced women should wait three Quroo’.”153

تفسیرِ خاصی که برگزیده می‌شود، هنگام بررسی حکمِ زنی که طلاق داده شده و حیضِ سومش را آغاز کرده، تفاوتی مهم ایجاد می‌کند. کسانی که «قُرء» را دورانِ طُهر می‌دانستند، معتقدند که به محض آغازِ حیضِ سوم، طلاق قطعی می‌شود، در حالی که کسانی که «قُرء» را خودِ حیض می‌دانستند، بر این باورند که تا پایانِ حیضِ سوم، طلاق قطعی نمی‌شود.

The particular interpretation chosen makes an important difference when considering the case of a divorced woman who has started her third menses. According to those who considered Qur’ to be the period of purity, the divorce becomes finalized as soon as her menses have started , while according to those who viewed Qur’ as the actual menses, it is not finalized until her third menses have ended.

مالک، الشافعی و احمد حکم کردند که «قُرء» به معنای دوره طهر است.

(i) Maalik, Ash-Shaafi’ee and Ahmad ruled that Qur’ meant the period of purity.

(ii) ابو حنیفہ نے حکم دیا کہ «قُرْء» سے مراد اصل حیض ہے۔154

(ii) Abu Haneefa, ruled that Qur’ meant the actual menses.154

نکته:

Note:

عائشه گفت: «اُمّ حبیبه دچار خونریزی نامنظم بود و دربارهٔ آن از پیامبر ﷺ پرسید. ایشان به او فرمودند که در روزهای حیضش نماز نخواند.»۱۵۵ همچنین از عائشه روایت شده که گفت: «به بریره گفتم که عدّهٔ سه حیض را رعایت کند.»156

‘Aa’eshah said, “Umm Habeebah had irregualr menses and she asked the Prophet (s.w.) about it. He told her to stop praying during the days of her Qur’s.”155 ‘Aa’eshah was also reported to have said, “I told Bareerah to observe a waiting period (‘Iddah) of three menses.”156

این روایات به وضوح نشان می‌دهند که مقصود از «قُرُوء» خود حیض است.

These narrations clearly indicate that the intended meaning of Qur’ is the menses itself.

همچنین در قرآن و سنت واژههایی وجود دارد که هم معنای حقیقی و هم معنای مجازی دارند. برای نمونه، واژهٔ «لمس» در معنای حقیقی برای اشاره به لمس با دست یا تماس دو شیء با یکدیگر به کار میرود، و در معنای مجازی برای اشاره به آمیزش جنسی. از همین رو، فقها دربارهٔ معنای این آیهٔ قرآن سه دیدگاه مختلف داشتند:

There are also some words in the Qur’aan and the Sunnah which have both literal and figurative meanings. For example to word Lams (touch) is literally used to indicate touching by the hand or the coming in contact of two objects, and figuratively to indicate sexual intercourse. Thus, the jurists were of three different opinions concernign the meaning of the Qur’anic verse:

این آیه در سیاق عواملی ذکر شده که وضو را باطل می‌کنند.159

This verse occurs in the context of the factors which break the state of Wudoo.159

(i) الشافعی و بیشتر شاگردانش حکم کردند که «لمس» به معنای تماس با دست یا تماس بدنی است. بنابراین، اگر مردی عمداً یا سهواً زنی را لمس کند یا زنی مردی را، و پوست به پوست برسد، هر دوی آنها وضوی خود را از دست می‌دهند.

(i) Ash-Shaafi’ee and most of his students ruled that Lams meant the touch of the hand or body contact. Therefore, if a man intentionally of accidentally touche a woman or vice versa, skin, then both of them would lose their state of Wudoo.

(ii) امام مالک و بیشتر شاگردان ایشان نیز حکم کردند که «لمس» به معنای لمس با دست است. با این حال، ایشان شرط گذاشتند که وضو تنها در صورتی باطل می‌شود که لمس همراه با لذت باشد، خواه لمس عمدی باشد یا غیرعمدی، پوست به پوست باشد یا نباشد. این نیز مشهورترین دیدگاه امام احمد بود. ایشان بر این عقیده بودند که عامل تعیین‌کننده، پدید آمدن لذت است؛ زیرا احادیث صحیحی وجود دارد که بیان می‌کند پیامبر ﷺ هنگام سجده، پای همسرش عایشه را لمس می‌کرد تا آن را از سر راه کنار بزند.160

(ii) Imaam Maalik and most of his students also ruled that Lams meant touching by the hand. However, he stupulated that Wudoo would only be broken if the touch were pleasurable, whether the touch were intended or unintended, skin on skin or otherwise. This was also the most well known position of Imaam Ahmad. They took the position that the dciding factor was the occurrence of pleasure due to the existance of accurate Hadeeths stating that the Prophet (s.w.) used to touch his wife ‘Aa’eshah’s foot in order to move it out of the way when he was making Sujood (prostration during prayer).160

(iii) امام ابوحنیفه (رحمه الله) فرمودند که «لمس» در آیهٔ مورد بحث به معنای آمیزش جنسی است، و بنابراین لمس زن، چه همراه با احساس لذت باشد و چه نباشد، وضو را باطل نمی‌کند۔ این موضع بر حدیث پیشین از عائشه، و نیز حدیث دیگری از او که صحابی، عروه، روایت کرده است، استوار است: که پیامبر ﷺ برخی از همسرانش را بوسید و سپس بدون وضو به نماز رفت۔162

(iii) Imaam Abu Haneefah ruled that Lams in the verse under consideration meant sexual intercourse and therefore, touching a woman did not break Wudoo, whether it was accompanied by a pleasurable feeling of not.161 This position was based on the previously mentioned Hadeeth of ‘Aa’eshah as well as another from her reported by the Sahaabee, ‘Urwah, that the prophet (s.w.) kissed some of his wives then left for Salaah without performing Wudoo.162

همچنین برخی ساختارهای دستوری در زبان عربی وجود داشت که مبهم بودند. برای نمونه، واژه «إلى» (به، تا)

There were also certain grammatical constructions in Arabic, which were ambiguous. For example, the word elaa (to)

«إلى» ممکن است به معنای «تا، اما نه شامل» باشد، همانگونه که در آیهٔ قرآن: {وَأَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ} دیده میشود.163

could simply mean “up to but not including”, as in the case of the Qur’anic verse, “And complete the fast up to (elaa) the night.”163

روزه تا مغرب، یعنی آغاز شب، ادامه می‌یابد، اما خود شب را شامل نمی‌شود. در این تفسیر هیچ اختلافی وجود ندارد. با این حال، «إلی» همچنین به معنای «تا و شامل» نیز به کار می‌رود، چنان‌که در آیه قرآن می‌فرماید: {و نَسُوقُ المُجْرِمِينَ إِلَىٰ جَهَنَّمَ وِرْدًا}؛ یعنی: «و مجرمان را همچون گله‌ای تشنه به سوی جهنم می‌رانیم.»164

The fast is continued up to Maghrib (sunset), the beginning of the night, but does not include the night itself. There is no dispute about this interpretation. However, elaa also means “up to and including” as in the Qur’anic verse, “And We will drive the guilty up to (elaa) Hell like a weary herd.”164

بنابراین، فقیهان درباره معنای آیهٔ قرآنی زیر که جنبه‌ای از چگونگی انجام وضو را توصیف می‌کند، دو دیدگاه داشتند:

Thus, Fiqh scholars held two opinions concerning the meaning of the following Qur’anic verse describing an aspect of the performance of Wudoo:

(i) شاگرد ابوحنیفه، زُفَر، و ابن داود الظاهری و برخی از شاگردان مالک، این آیه را به این معنا تفسیر کردند که «تا، اما نه شامل، آرنج‌ها».167

(i) Abu Hane4efah’s student Zufar, Ibn Daawood adhDhaahiree166 and some of Maalik’s students interpreted this verse to mean “up to but not including the elbows.”167

(ii) هر چهار امام فتوا دادند که مقصود آیه «تا و شامل آرنج‌ها» است।۱۶۸ این دیدگاه با توصیفی تأیید می‌شود که در احادیث صحیح از شیوه وضوی پیامبر ﷺ آمده است।169

(ii) The four Imaams all ruled that the verse meant “up to and including the elbows.”168 This position is supported by the description found in authentic Hadeeths of the Prophet’s (s.w.) method of performing Wudoo.169