امام شافعی، همانند استادش مالک، به صراحت اشاره کرد که در آن زمان امکان نداشت که هیچ‌کس205

Imaam ash-Shaafi’ee, like his teacher Maalik, pointed out in no uncertain terms that it was not possible for anyone at that time205

برای آگاهی از همه احادیثی که از پیامبر (ص) روایت شده یا برای به یاد داشتن همه حدیثهایی که پیامبر (ص) با آنها روبهرو شده بود، ناچار بودند در برخی داوریها به خطا بیفتند. این یعنی تنها روش استوار و قابل اعتماد که در همه شرایط میتوانست برای تشخیص درست از نادرست به کار رود، سنت پیامبر (ص) بود. حافظ حدیثشناس حاکم، سخنی از شافعی گرد آورد که گفت: «در میان ما کسی نیست که سنتی از رسول الله ﷺ از او فوت نشده یا از ذهنش نلغزیده باشد؛ پس هر حکمی که من داده یا هر اصلی که بنیان نهادهام، در آنها چیزهایی خواهد بود که با احکام رسول الله ﷺ مخالف است. بنابراین حکم درست همان است که رسول الله ﷺ فرموده، و همان حکم من است.»206

to be aware of all the Hadeeths which were narrated from the Prophet (s.w.) or to remember all Hadeeths which he had encountered, therefore, they were bound to make some wrong judgements. That meant that the only firm and reliable method, which could be utilized under all circumstances to decide what was correct and what was not, was the Sunnah of the Prophet (s.w.). The Hadeeth scholar al-Haakim collected a statement of ash-Shaafi’ee in which he said, “There is no one among us who has not had a Sunnah of Allaah’s Messenger (s.w.) elude him or have one slip his mind; so no matter what rulings I have made or fundamental principles I have proposed, there will be in them things contrary to rulings of Allaah’s messenger (s.w.). Therefore, the correct ruling is according to what Allaah’s messenger (s.w.) said, and that is my ruling.”206

امام (شافعی) نیز بر نکته‌ای بسیار مهم درباره‌ی رأی شخصی در برابر سنت تأکید کرد. ایشان فرمود: «مسلمانان (در زمان من) بر این رأی متفق بودند که کسی که با سنتی صحیح از پیامبر خدا ﷺ روبه‌رو شود، جایز نیست آن را به خاطر رأی کس دیگری رها کند.»۲۰۷ این نکته درست به قلب تقلید می‌زند که یکی از ارکان آن، کنار گذاشتن سنت به نفع رأی مذهب است.

The Imaam also stressed a very important point concerning personal opinion versus the Sunnah. He said, “The Muslims (of my time) were of a unanimous opinion that one who comes across an authentic Sunnah of Allaah’s messenger (s.w.) is not allowed to disregard it in favor of someone else’s opinion.”207 This point strikes at the very heart of Taqleed which has as one of its pillars the rejection of the Sunnah for the opinion of the Madh-hab.

الحاکمُ نیز از امام شافعی همان سخنی را روایت کرده که امام ابوحنیفه درباره ارتباط مذهبش با احادیث صحیح گفته است: «اگر حدیثی صحیح یافت شود، آن مذهب من است.»208

Al-Haakim also collected from Imaam ash-Shaafi’ee the same statement made by Imaam Abu Haneefah concerning the relationship between his Madh-hab and authentic Hadeeths, “If a Hadeeth is found to be Saheeh (authentic) it is my Madh-hab.”208

چنین بود موضع سازش‌ناپذیر این امام بزرگ که در بغداد کتابی به نام «الحجة» را به‌عنوان خلاصه‌ای از مذهب خود نوشت، ولی سپس بازگشت و کتاب تازه‌ای به نام «الأم» نوشت که نمایندهٔ مذهب جدیدی بود که پس از سفر به مصر و کسب دانش‌های تازه از مذهب امام اللیث بن سعد شکل داد.

Such was the uncompromising stand of this great Imaam who, while in Baghdad, wrote a book called al-Hujjah as a summary of his Madh-hab, only to turn around and write a new book called al-Umm, representing the new Madh-hab which he formed after journeying to Egypt and acquiring new knowledge from the Madh-hab of Imaam al-Layth ibn Sa’d.