یکی از بزرگ‌ترین منابع اختلاف میان فقیهان، شاید همان رویکردهای گوناگونی بود که ایشان در به‌کارگیری قیاس در پیش گرفتند. برخی با تعیین شماری از شرایط پیشینی برای کاربست آن، دامنه‌ی قیاس را محدود کردند، و برخی دیگر دامنه‌ی آن را گسترش دادند.

The various approaches which jurists took in their application of Qiyaas were perhaps the largest source of defferences among them. Some narrowed down the scope of Qiyaas by setting a number of preconditions for its use, while others expanded its scope.

از آنجا که این اصل بیش از هر اصل دیگری بر پایه رأی و اجتهاد استوار بود، قواعد مشخص و محکمی برای مهار آن وجود نداشت و در نتیجه اختلافات گسترده‌ای پدید آمد.182

Because this principle was based on opinion to a greater extent than any of the others, there were no hard and fast rules with which to contain it, and thus a wide range of differences developed.182

اختلاف‌های فقهی در احکام از اختلاف در برداشت‌ها ناشی می‌شد، و خود این اختلاف برداشت‌ها نیز به تفاوت در معانی واژگان (مشترک، حقیقی و مجازی) و ساختارهای دستوری بازمی‌گشت (مانند «قُرء»، «لمس» و «إلى»).

1. Varying rulings arose from differences in interpretation which were themselves attributable to variations in word meanings (shared, literal and figurative) and grammatical constructions (e.g. Qur’, Lams and elaa).

۲. در به‌کارگیری احادیث، میان احکام فقهی تفاوت‌هایی پدید آمد؛ این تفاوت‌ها بسته به میزان دسترسی به احادیث، میزان صحت آن‌ها، شرایطی که برای پذیرش‌شان مقرر شده بود، و روش‌های رفع تعارض میان متون، گوناگون بود.

2. In the application of Hadeeths, a variation of legal rulings occurred depending on the degree of availability of the Hadeeths, their authenticity, the conditions imposed for their acceptance and the methods of resolving textual conflicts.

۳. برخی از پیشوایان اصول فرعی فقهی را پدید آوردند و بر اساس آنها احکامی صادر کردند. هم آن اصول و هم آن احکام از سوی دیگر پیشوایان رد شد (مانند استحسان و اجماع اهل مدینه).

3. Some Imaams evolved certain secondary legal principles and made rulings based on them. Both the priciples and the rulings were rejected by other Imaams (e.g. Istihsaan and Ijmaa’ of the Madeenates).

۴. اصل ثانوی قیاس به‌طور کلی پذیرفته شده بود، اما قواعد حاکم بر روش‌های استنباطی آن میان ائمه متفاوت بود و همین امر به اختلاف در احکامشان درباره مسائل مشابه انجامید.

4. The secondary principle of Qiyaas was generally accepted, but the rules governing its deductive procedures varied among Imaams, resulting in a variation in their rulings on similar issues.