Daha önce, Allah'ın Elçisi'nin (ﷺ) Medine'ye Hicri 1. yılın 12 Rebiü'l-Evvel'inde, yani Miladi 622 yılının 27 Eylül'ünde Cuma günü vardığını ve geçici olarak Ebu Eyyub'un evinin alt katını konaklama yeri olarak seçtiğini belirtmiştik.

We have already mentioned that the Messenger of Allâh (Peace be upon him) arrived in Madinah on Friday, 12th Rabi‘ Al-Awwal 1 A.H., i.e. September 27th. 622 A.D. and took the downstairs of Abi Ayyub’s house as a temporary residence.

Peygamber (Allah'ın selamı üzerine olsun), Medine'ye vardığında üstlendiği ilk iş, devesinin çöktüğü tam o yerde bir Mescid inşa etmek oldu. İki yetimin mülkü olan arazi satın alındı. Peygamber ﷺ, mescidin inşasına bizzat katıldı; kerpiç tuğla ve taş taşırken dizeler okuyordu:

The first task to which the Prophet (Peace be upon him) attended on his arrival in Madinah was the construction of a Mosque, in the very site where his camel knelt down. The land, which belonged to two orphans, was purchased. The Prophet (Peace be upon him) himself contributed to building the Mosque by carrying adobe bricks and stones while reciting verses:

• "Ey Allah'ım! Ahiret nimetinden başka hiçbir nimet yoktur; Muhacirlere ve Ensar'a bağışlanma dilerim."

• “O Allâh! no bliss is there but that of the Hereafter, I beseech you to forgive the Emigrants and Helpers.”.

Zemin; ot, çalılık, hurma ağaçları ve çöpten temizlendi, müşriklerin mezarları kazılıp düzleştirildi ve etrafına ağaçlar dikildi. Kıble (Müslümanların namazda yüzlerini çevirdikleri yön) Kudüs'e dönük olacak şekilde inşa edildi; tavanı taşımak için iki kiriş de dikildi. Kare biçimindeydi, her kenarı yaklaşık 100 yarda uzunluğundaydı, kuzeye bakıyordu ve diğer kenarlarının her birinde üç kapısı vardı. Yakınında, Peygamber ﷺ'in ailesine ayrılmış odalar taştan ve kerpiçten inşa edildi, tavanları hurma yapraklarındandı. Camiin kuzeyinde, ne ailesi ne de evi olan Müslümanlar için bir yer ayrıldı. Ezan (Müslümanları namaz çağrısıyla camiye davet eden seslenme) hicret sonrası dönemin bu erken aşamasında başlatıldı. Cami yalnızca namaz kılınan bir yer değil, Müslümanların İslam'a ve öğretilerine dair talimat aldığı bir İslami birlik merkeziydi. Cahiliye dönemindeki çatışan eğilimlerin uzlaştığı bir toplantı yeriydi; Müslümanların bütün işlerinin yürütüldüğü merkez karargâhtı ve istişare ile icra meclisleri burada toplanırdı.

The ground was cleared, of weeds and shrubs, palm trees and rubbish, the graves of the polytheists dug up and then levelled and the trees planted around. The Qiblah (the direction in which the Muslims turn their faces in prayer) was constructed to face Jerusalem; two beams were also erected to hold the ceiling up. It was square in form, each side measuring approximately 100 yards, facing towards the north and having three gates on each of the remaining sides. Nearby, rooms reserved for the Prophet’s household were built of stones and adobe bricks with ceilings of palm leaves. To the north of the Mosque a place was reserved for the Muslims who had neither family nor home. The Adhân (summoning the Muslims to the Mosque by the Call for prayer) was initiated at this early stage of post-migration era. The Mosque was not merely a locus to perform prayers, but rather an Islamic league where the Muslim’s were instructed in Islam and its doctrines. It served as an assembly place where the conflicting pre-Islamic trends used to come to terms; it was the headquarter wherein all the affairs of the Muslims were administered, and consultative and executive councils held.

Mescid inşa edildikten sonra Peygamber ﷺ, Medine'deki Müslümanlar arasında, yani Ensar (Yardımcılar) ile Muhacirun (Göçmenler) arasında karşılıklı kardeşlik bağlarını pekiştirmeye yöneldi. Bu, dünya tarihinde eşi benzeri olmayan bir olaydı. Yarısı Muhacir, diğer yarısı Ensar olan doksan kişilik bir topluluk, Enes bin Malik'in evinde toplandı ve Peygamber ﷺ burada kardeşlik ruhuna resmî bereketini verdi. Kardeş olarak eşleştirilen iki kişiden biri vefat ettiğinde, malı din kardeşi tarafından miras alınırdı. Bu uygulama, Bedir savaşı sırasında şu ayet indirilip miras hükmünün olağan seyrini almasına izin verilene kadar sürdü:

The Mosque being thus constructed, the Prophet (Peace be upon him) next turned his attention to cementing the ties of mutual brotherhood amongst the Muslims of Madinah, Al-Ansar (the Helpers) and Al-Muhajirun (the Emigrants). It was indeed unique in the history of the world. A gathering of 90 men, half of whom Emigrants and the others Helpers assembled in the house of Anas bin Malik where the Prophet (Peace be upon him) gave the spirit of brotherhood his official blessing. When either of the two persons who had been paired as brothers, passed away, his property was inherited by his brother-in-faith. This practice continued till the following verse was revealed at the time of the battle of Badr, and the regular rule of inheritance was allowed to take its usual course:

“Ancak kan bağıyla birbirine yakın olanlar, miras bakımından birbirlerine daha yakındır.” [8:75].

•“But kindred by blood are nearer to one another regarding inheritance.” [8:75].

“İmana dayalı kardeşlik”, Muhammed el-Gazzali'nin yeniden alıntıladığı üzere, her türlü ırk ve soy ayrımını ikinci plana itmek ve şu İslami ilkeyi desteklemekti: Takva ve Allah korkusu temelinde olmadıkça kimse bir diğerinden üstün değildir.

“Brotherhood-in-faith” to quote Muhammad Al-Ghazali again, “was holding subordinate every distinction of race and kindred and supporting the Islamic precept: none is superior to the other except on the basis of piety and God-fearing.”.

Peygamber (ﷺ), bu kardeşliğe geçerli bir akit bağlamıştır; bu, boş laflardan ibaret değildi, kan ve mal ile ilgili geçerli bir uygulamaydı; geçici bir heves ya da tesadüfen söylenmiş bir selamlaşma biçimi de değildi.

The Prophet (Peace be upon him) attached to that brotherhood a valid contract; it was not just meaningless words but rather a valid practice relating to blood and wealth rather than a passing whim taking the form of accidental greeting.

Kardeşlik ve dayanışma atmosferi, Peygamber'in ﷺ takipçilerinin kalplerinde derinden yerleşen bir fedakârlık ruhu yarattı ve bu çok sağlıklı sonuçlar doğurdu. Örneğin, Ensar'dan Sa‘d bin Er-Rabi‘, kardeşi ‘Abdurrahman bin ‘Avf'a şöyle dedi: "Ensar'ın en zengin adamıyım. Malımı seninle yarı yarıya paylaşmaktan memnuniyet duyarım. İki karım var; birini boşamaya hazırım, iddet süresi (boşanmış kadının evinde evlenmeden kalması gereken belirli süre) dolduktan sonra onunla evlenebilirsin." Ancak ‘Abdurrahman bin ‘Avf ne maldan ne de evden hiçbir şey kabul etmeye razı olmadı. Bunun yerine kardeşini kutsadı ve dedi ki: "Lütfen beni pazara yönlendir, ellerimle kendi servetimi kazanayım." Gerçekten de refaha kavuştu ve kısa süre sonra kendi emeğiyle evlendi.

The atmosphere of brotherhood and fellow-feeling created a spirit of selflessness infused deeply in the hearts of his followers, and produced very healthy results. For example, Sa‘d bin Ar-Rabi‘, a Helper, said to his fellow brother ‘Abdur Rahman bin ‘Awf, “I am the richest man amongst the Helpers. I am glad to share my property half and half with you. I have two wives, I am ready to divorce one and after the expiry of her ‘Iddah, (the prescribed period for a woman divorcee to stay within her house unmarried) you may marry her.” But ‘Abdur Rahman bin ‘Awf was not prepared to accept anything: neither property nor home. So he blessed his brother and said: “Kindly direct me to the market so that I may make my fortune with my own hands.” And he did prosper and got married very shortly by his own labour.

Ensar, din kardeşlerine karşı son derece cömerttiler. Ebu Hureyre rivayet ettiğine göre, bir defasında Peygamber'e (ﷺ) gelip hurma bahçelerinin Medine'deki Müslümanlar ile Mekke'den gelen kardeşleri arasında eşit olarak paylaştırılmasını istediler. Ancak Peygamber (ﷺ) bu ağır yükü onların üzerine yüklemek istemedi. Yine de, Muhacirlerin Ensar ile birlikte bahçelerde çalışması ve elde edilen ürünün aralarında eşit olarak bölüşülmesi kararlaştırıldı.

The Helpers were extremely generous to their brethren-in-faith. Abu Hurairah reported that they once approached the Prophet (Peace be upon him) with the request that their orchards of palm trees should be distributed equally between the Muslims of Madinah and their brethren from Makkah. But the Prophet (Peace be upon him) was reluctant to put this heavy burden upon them. It was, however, decided that the Emigrants would work in the orchards alongwith the Helpers and the yield would be divided equally amongst them.

Bu örnekler, Ensar'ın fedakârlık, özgecilik ve samimiyet ruhuna; Muhacirlerin de içlerinde taşıdıkları onur, şükran ve izzetinafs duygusuna doğrudan işaret etmektedir. Onlar yalnızca makul bir geçim sağlamaya yetecek kadarını almışlardır. Kısacası, bu karşılıklı kardeşlik politikası o kadar hikmetli ve zamanında alınmış bir adımdı ki, pek çok inatçı sorun harika ve makul bir biçimde çözülmüştür.

Such examples point directly to the spirit of sacrifice, altruism and cordiality on the part of the Helpers, and also to the feeling of appreciation, gratitude and self-respect that the Emigrants held dear to their hearts. They took only what helped them eke a reasonable living. In short, this policy of mutual brotherhood was so wise and timely that many obstinate problems were resolved wonderfully and reasonably.

Tıpkı Peygamber ﷺ'in müminler arasında bir kardeşlik düzeni kurması gibi, Arabistan'daki Müslümanlar ile Müslüman olmayan kabileler arasında da dostane ilişkiler kurmaya önem vermişti. Cahiliye dönemine ait tüm kin ve kabile çatışmalarını ortadan kaldırmayı amaçlayan bir çeşit antlaşma yaptı. Yeni kurmak istediği düzenin içine cahiliye geleneklerinin sızmasına ya da bu düzeni ihlal etmesine izin verecek hiçbir alan bırakmamak konusunda son derece titizdi. Burada, bu antlaşmanın bazı hükümlerine göz atıyoruz.

Just as the Prophet (Peace be upon him) had established a code of brotherhood amongst the believers, so too he was keen on establishing friendly relations between the Muslims and non-Muslim tribes of Arabia. He established a sort of treaty aiming at ruling out all pre-Islamic rancour and inter-tribal feuds. He was so meticulous not to leave any area in the charter that would allow pre-Islamic traditions to sneak in or violate the new environment he wanted to establish. Herein, we look over some of its provisions.

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla.

• In the Name of Allâh, the Most Beneficent, the Most Merciful.

Bu, Allah'ın Elçisi Muhammed ﷺ'in Muhacirler, Ensar ve onlara uyanlar ile onlarla birlikte cihad edenler hakkında yazdığı bir belgedir.

This is a document from Muhammad, the Messenger of Allâh, concerning Emigrants and Helpers and those who followed and strove with them.

1. Onlar, diğer insanları dışlayan tek bir ümmettir.

1. They are one nation to the exclusion of other people.

2. Kureyş'in Muhacirleri bir araya gelirler ve aralarında kan parasını öderler; esirlerini de uygun bir biçimde fidye karşılığında kurtarırlar. Ensar'ın her kabilesi, ilk zamanlarda olduğu gibi bir araya gelir; onlardan her bölük, akrabalarından olan esirleri serbest bırakmak için bir fidye öder.

2. The Emigrants of Quraish unite together and shall pay blood money among themselves, and shall ransom honourably their prisoners. Every tribe of the Helpers unite together, as they were at first, and every section among them will pay a ransom for acquitting its relative prisoners.

3. Müminler, aralarındaki hiç kimseyi fidye parasını veya kan parasını ayni olarak ödemeyerek muhtaç bırakmazlar.

3. Believers shall not leave anyone destitute among them by not paying his redemption money or blood money in kind.

4. Her kim asi olursa veya fitne ve düşmanlık yaymaya çalışırsa, Allah'tan korkan her Müslüman'ın eli ona karşı olacaktır, o kişi kendi oğlu bile olsa.

Peygamber (sav) da ihtiyaç duyulmadıkça başkalarından yardım istemekten kaçınma alışkanlığını teşvik ederdi. Ashabıyla, belirlenmiş ibadet ve ritüellerin uygulanmasında bulunan faziletler, erdemler ve ilahi mükafat hakkında sık sık konuşurdu. Onları, gönderilen Vahye hem fiziksel hem de manevi olarak bağlamak için her zaman doğrulanmış delilleri ortaya koyardı. Bu yüzden onlara, İslam davetinin sonuçları bakımından görev ve sorumluluklarını bildirir, aynı zamanda anlama ve tefekkür etmenin gerekliliklerini vurgulardı. Bu, onların moralini yükseltmek ve onlara asil değer ve idealleri aşılamak için izlediği yoldu; böylece sonraki nesillerin örnek alacağı erdem önderleri olabilmelerini sağlardı.

The Prophet (Peace be upon him) used as well to promote that habit of abstention from asking the others for help unless one is totally helpless. He used to talk to his companions a lot about the merits, virtues and Divine reward implied in observing the prescribed worships and rituals. He would always bring forth corroborated proofs in order to link them physically and spiritually to the Revelation sent to him, hence he would apprise them of their duties and responsibilities in terms of the consequences of the Call of Islam, and at the same time emphasize the exigencies of comprehension and contemplation. That was his practice of maximizing their morale and imbuing them with the noble values and ideals so that they could become models of virtue to be copied by subsequent generations.

‘Abdullah bin Mas‘ud (Allah ondan razı olsun) bir keresinde şöyle demiştir: Eğer iyi bir örneğe uymak istiyorsanız, o hâlde vefat etmiş olanların yolunu esas alın; çünkü yaşayanlar fitneye ve zulme kolayca kapılabilir (bu yüzden imanları sarsılabilir). Muhammed'in ashabının izinden gidin. Onlar bu ümmetin en iyisi, en takvalısı, en ilimlisi ve en az gösteriş meraklısıydı. Allah, onları Peygamber ﷺ'e refakat etmek ve dinini kurmak için seçti. Bu yüzden onların faziletini tanımak, doğru yollarını izlemek, ahlaklarına ve hayatlarını özümsemeye elinden geldiğince bağlı kalmak gerekir. Onlar daima doğru yol üzerindeydiler. Ardından Allah'ın Resulü ﷺ gelir; onun görünen ahlaki vasıfları, kemal yönleri, yetenekleri, faziletleri, asil huyları ve övgüye değer davranışları, kalplerimizin en derin köşelerinde yer almaya ve nefsin özlemle arzuladığı en sevgili hedef olmaya layıktır. Bir söz söylediğinde ashabı, onu özümsemek ve ışığında amel etmek için yarışırdı ﷺ.

‘Abdullah bin Mas‘ud (May Allah be pleased with him) once said: If you are willing to follow a good example, then you can have a recourse in the tradition of the deceased, because the living are likely to fall an easy victim to oppression (so they might waver in faith). Follow the steps of Muhammad’s Companions. They were the best in this nation, the most pious, the most learned and the least pretentious. Allâh chose them to accompany the Prophet (Peace be upon him) and establish His religion. Therefore, it is imperative to get to know their grace, follow their righteous way and adhere as much as you can to their manners and assimilate their biography. They were always on the orthodox path. There is then the great Messenger of Allâh (Peace be upon him) whose moral visible attributes, aspects of perfection, talents, virtues, noble manners and praiseworthy deeds, entitle him to occupy the innermost cells of our hearts, and become the dearest target that the self yearns for. Hardly did he utter a word when his Companions would race to assimilate it and work in its light.