1. Hicri 6 yılı Şaban ayında, Abdurrahman bin Avf'un komutasında bir askeri birlik Dümetü'l-Cendel'deki Beni Kelb yerleşim yerine gönderildi. Yola çıkmadan önce Peygamber ﷺ Abdurrahman'ı çağırdı, elini onun eline koydu, ona Allah'ın bereketini dileyerek savaşta cömertçe davranmasını emretti. Eğer o halk kendisine itaat ederse, kralın kızıyla evlenmesini söyledi. Abdurrahman üç gün o halkın arasında kaldı, onları İslam'a davet etti ve olumlu karşılık verdiler. Ardından gerçekten de kralın kızı Tamadur bint el-Asbağ ile evlendi.

1. A military expedition led by ‘Abdur Rahman bin ‘Auf was despatched to the habitation of Bani Kalb in Doumat Al-Jandal in Sha‘ban 6 Hijri. Before setting out, the Prophet (Peace be upon him) summoned ‘Abdur Rahman, and placed his hand on the latter’s hand invoking Allâh’s blessings and giving him commandments to act magnanimously during the war. He told him to marry the king’s daughter if they obeyed him. ‘Abdur Rahman stayed among those people for three days, invited them to Islam and they responded positively. He then did marry the king’s daughter Tamadur bint Al-Asbagh.

2. Aynı ay ve yılda Ali bin Ebi Talib, Fedek adı verilen bir yerde bulunan Beni Sa'd bin Bekr'in yerleşim yerine bir birlik başında gönderildi. Peygamber Muhammed ﷺ, bu kabilenin Yahudilere destek olmak için saflarını birleştirdiği haberini almıştı. Müslüman savaşçılar gündüz yürüyor, geceleri ise pusuya yatıyorlardı. Yolda, Hayber kabilesine, hurmalarına karşılık onlara destek vermek üzere gönderildiğini itiraf eden bir düşman keşif eri yakaladılar. Ali ve arkadaşları onların konaklama yerine baskın düzenleyerek beş yüz deve ile iki bin keçiyi ele geçirdi; ancak Beni Sa'd, reisleri Vebr bin Uleym ile birlikte kaçıp gitmişti.

2. In the same month and year, ‘Ali bin Abi Talib was despatched at the head of a platoon to the habitation of Bani Sa‘d bin Bakr in a place called Fadk. Prophet Muhammad (Peace be upon him) had been reported that those had rallied ranks to support the Jews. The Muslim fighters used to march in the day and lurk at night. On their way, they captured an enemy scout who admitted being sent to Khaibar tribe, to offer them support in return for their dates. ‘Ali and his companions raided their encampment, captured five hundred camels and two thousand goats, but Banu Sa‘d, with their chieftain Wabr bin ‘Aleem had fled away.

3. Ramazan 6 Hicri'de, Fezara kabilesinin Peygamber'in ﷺ hayatına kast etmeye teşebbüs etmesinin ardından, Ebu Bekr es-Sıddık veya Zeyd bin Harise liderliğinde bir sefer Vadi'l-Kura'ya gönderildi. Sabah namazının ardından birliğe düşmana baskın yapma emri verildi. Düşmandan bazıları öldürüldü, bazıları ise esir alındı. Esirler arasında Ümm Kırfa ve güzel kızı da vardı; kız, Mekke'de bulunan bazı Müslüman esirlerin serbest bırakılması karşılığında fidye olarak Mekke'ye gönderildi. Ümm Kırfa'nın Peygamber'in ﷺ hayatına kast etme girişimi kendisine geri döndü ve kötü planını uygulamak için topladığı ve beslediği otuz atlının tamamı öldürüldü.

3. An expedition led by Abu Bakr As-Siddiq or Zaid bin Haritha was despatched to Wadi Al-Qura in Ramadan 6 Hijri after Fazara sept had made an attempt at the Prophet’s life. Following the morning prayer, the detachment was given orders to raid the enemy. Some of them were killed and others captured. Amongst the captives, were Umm Qirfa and her beautiful daughter, who was sent to Makkah as a ransom for the release of some Muslim prisoners there. Umm Qirfa’s attempts at the Prophet’s life recoiled on her, and the thirty horsemen she had gathered and sustained to implement her evil scheme were all killed.

4. Enes bin Malik rivayet etti: Uraina kabilesinden bazı kimseler Allah Resulü ﷺ'nin yanına gelip İslam'a girdiklerini iddia ettiler. Medine'de kaldılar ancak iklimi kendilerine uygun bulmadılar; bunun üzerine kendilerine yakındaki otlaklara çadır kurmaları söylendi. Onlar da bunu yaptılar ve iyi oldular. Sonra Peygamber ﷺ'in çobanına saldırıp onu öldürdüler, İslam'dan döndüler ve develeri sürüp götürdüler. Bu haber Peygamber ﷺ'e ulaşınca, Karz bin Cabir el-Fihri'nin önderliğinde yirmi Müslümanlık bir grubu onların izinde gönderdi. Onlar yakalanıp kendisine teslim edildiler. Yaptıklarının karşılığı olarak ellerini ve ayaklarını kestirdi, gözlerini oydurdu ve sonra taşlık zemine atılıp ölünceye kadar orada bırakıldılar.

4. Anas bin Malik reported that some people belonging to tribe of ‘Uraina came to Allâh’s Messenger (Peace be upon him) and made pretensions to Islam. They stayed in Madinah but found its climate uncongenial, so they were asked to pitch their tents in the pastures nearby. They did so and were all right. They then fell on the Prophet’s shepherd and killed him, turned apostates from Islam and drove off the camels. This news reached the Prophet (Peace be upon him), who sent a group of twenty Muslims led by Karz bin Jabir Al-Fihri on their track. They were brought and handed over to him. He had their hands and feet cut off, their eyes gouged out in recompense for their behaviour, and then they were thrown on the stony ground until they died.

Biyografi yazarları, Kureyş'in önderi Ebu Süfyan'ı öldürmek için 'Amr bin Umeyye ed-Damri ile Selemetü'bnü Ebi Selame'nin görevlendirildiğini de nakletmişlerdir. Ebu Süfyan daha önce Peygamber ﷺ'i öldürmek üzere bir bedevi göndermişti. İki kişilik bu görev, yolda öldürülen üç müşrik dışında başarıya ulaşamamıştır. Dikkat çekicidir ki, bahsedilen bütün seferler gerçek ve şiddetli bir savaşı içermiyordu; bunlar daha çok, hâlâ boyun eğmemiş bazı düşmanları caydırmak amacıyla yapılan çatışmalar ya da cezalandırıcı askerî harekâtlardı. Savaş koşullarının gelişimi üzerine derin bir düşünceyle bakıldığında, İslam'ın düşmanları arasında moralin sürekli çöktüğü görülür. Onlar artık İslam davetini durdurabilecek ya da onun aktif gücünü zayıflatabilecek durumda olmadıklarını anlamışlardı. Bu durum, Hudeybiye Antlaşması'nda doruğa ulaştı. Müminler ve kâfirler olan iki savaşan taraf, İslam'ın gittikçe artan gücüne açıkça işaret eden ve bu semavî dinin Arap yarımadasındaki kalıcılığını açıkça kayda geçiren bir ateşkes anlaşması yaptı.

• Biographers also reported ‘Amr bin Omaiya Ad-Damari and Salamah bin Abi Salamah to have been sent on an errand to kill Abu Sufyan, the chief of Quraish, who had already sent a bedouin to kill the Prophet (Peace be upon him). The two-men mission failed except for three polytheists killed on the way. It is noteworthy that all the foregone invasions did not imply real bitter fighting, they were rather skirmishes or punitive military manoeuvres carried out to deter some enemies still unsubdued. Deep meditation on the development of war circumstances reveal the continuous collapse of the morale among the enemies of Islam, who had come to understand that they were no longer in a position to contain the Islamic call or weaken its active drive. This state of affairs reached its climax in Al-Hudaibiyah Treaty when the two belligerent parties, believers and disbelievers, entered into a truce agreement that pointed markedly to the ever-growing power of Islam, and recorded unequivocally the perpetuity of this heavenly religion in pan-Arabia.

Arabistan'da Müslümanlar lehine büyük ve etkileyici bir gelişme görülmeye başladığında, İslam Daveti'nin büyük fetih ve başarısının öncüleri yavaş yavaş demografik ufukta belirmeye başladı ve mümin kimseler, mukaddes harimde ibadet etme tartışmasız haklarını yeniden kazandılar.

When Arabia began to witness the large impressive sweep in favour of the Muslims, the forerunners of the great conquest and success of the Islamic Call started gradually to loom on the demographic horizon, and the true believers restored their undisputed right to observe worship in the sacred sanctuary.

Hicri altıncı yılın civarıydı; Peygamber ﷺ henüz Medine'de iken rüyasında, ashabıyla birlikte güvenlik içinde Mekke'deki kutsal harem'e girdiğini ve umre merasimlerini yerine getirdiğini gördü. Başları tıraş ediliyor ve saçları kesiliyordu. Rüyasının içeriğini Ashabından bazılarına haber verir vermez, altı yıllık bir sürgünden sonra hac ve onun kutsal ibadetlerine katılma konusundaki derin özlemlerinin gerçekleştiğini görerek kalpleri sevinçle çarptı.

It was about the sixth year Hijri when the Prophet (Peace be upon him) saw in a dream, while he was still in Madinah, that he had entered the sacred sanctuary in Makkah in security with his followers, and was performing the ceremonies of ‘Umrah (lesser pilgrimage). Their heads were being shaved and hair cut off. As soon as he informed some of his Companions the contents of his dream, their hearts leapt up with joy since they found in it the actualization of their deep longing to take part in pilgrimage and its hallowed rites after an exile of six years.

Peygamber ﷺ elbiselerini yıkattı, devesine bindi ve eşi Ümmü Selemе'nin de aralarında bulunduğu on beş yüz Müslümanın başında Mekke'ye doğru yola çıktı. İmanı zayıf olan bazı çöl Bedevileri geri kaldı ve mazeretler ileri sürdü. Yanlarında kınlarında kılıçlardan başka silah taşımıyorlardı, çünkü savaşmaya niyetleri yoktu. Peygamber ﷺ yokluğunda Medine'nin işlerini düzenlemekle İbn Ümmi Mektum görevlendirildi. Mekke'ye yaklaşıp Zülhuleyfe denilen yerde, kurbanlık hayvanların boyunlarına gerdanlık takılmasını ve bütün mü'minlerin hac elbisesi olan ihram giymesini emretti. Düşman hakkında haber getirmesi için bir keşif öncüsü gönderdi. Adam dönüp Peygamber ﷺ'e, kendisine karşı çıkmak üzere çok sayıda köle ile büyük bir ordunun toplandığını ve Mekke yolunun tamamen kapalı olduğunu bildirdi. Peygamber ﷺ Ashabına danıştı; onlar, hacc ibadetlerini yapmaları engellenmedikçe kimseyle savaşmayacaklarını düşündüler.

The Prophet (Peace be upon him) had his clothes washed, mounted his camel and marched out towards Makkah at the head of fifteen hundred Muslims including his wife Umm Salamah. Some desert bedouins whose Faith was lukewarm hung back and made excuses. They carried no weapons with them except sheathed swords because they had no intention of fighting. Ibn Umm Maktum was mandated to dispose the affairs of Madinah during the Prophet’s absence. As they approached Makkah, and in a place called Dhi Hulaifa, he ordered that the sacrificial animals be garlanded, and all believers donned Al-Ihrâm, the pilgrim’s garb. He despatched a reconnoiterer to hunt around for news of the enemy. The man came back to tell the Prophet (Peace be upon him) that a large number of slaves, as well as a huge army, were gathered to oppose him, and that the road to Makkah was completely blocked. The Prophet (Peace be upon him) consulted his Companions, who were of the opinion that they would fight none unless they were debarredfrom performing their pilgrimage.

Bu antlaşma yazılırken Suhail'in oğlu Ebû Cendel ortaya çıktı. Vahşice zincirlenmiş, yoksulluk ve yorgunluktan sendeleyerek geliyordu. Peygamber ﷺ ve Ashâbı onun haline acıdılar ve serbest bırakılması için çaba gösterdiler; ancak Suhail kararlıydı ve şöyle dedi: "Antlaşmanıza bağlı olduğunuzu göstermek için tam da fırsat ortaya çıktı." Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Ama oğlun kampa girdiğinde antlaşma henüz imzalanmamıştı." Bunun üzerine Suhail patladı ve "Ama antlaşmanın şartları kabul edilmişti" dedi. Gerçekten de endişe verici bir andı. Bir yandan Ebû Cendel yüksek sesle feryat ediyordu: "Müşriklere geri mi döndürüleceğim ki beni dinimden döndürsünler, ey Müslümanlar!" Öte yandan, sadık bir şekilde verilen söz, diğer tüm hususların önünde gerekli görülüyordu. Peygamber ﷺ'in yüreği merhametle doldu, ama sözünü ne pahasına olursa olsun tutmak istiyordu. Ebû Cendel'i teselli etti ve şöyle dedi: "Sabret, Allah'ın takdirine razı ol. Allah sana ve çaresiz arkadaşlarına bir rahatlık ve kurtuluş yolu hazırlayacaktır. Onlarla bir barış antlaşması yaptık ve Allah'ın adıyla söz verdik. Bu yüzden hiçbir koşulda onu bozmaya hazır değiliz." Ömer bin Hattâb, yüreğinin derinlerindeki ıstırabı dışa vurmaktan kendini alamadı. Ayağa kalkıp derin bir nefret ve aşırı bir öfke ifade eden sözler söyledi ve Ebû Cendel'den kılıcını alıp Suhail'i öldürmesini istedi; ancak oğul babasını bağışladı. Yine de sessiz bir teslimiyetle Ebû Cendel zincirleriyle geri götürüldü.

It was during this time while the treaty was being written that Abu Jandal, Suhail’s son, appeared on the scene. He was brutally chained and was staggering with privation and fatigue. The Prophet (Peace be upon him) and his Companions were moved to pity and tried to secure his release but Suhail was adamant and said: “To signify that you are faithful to your contract, an opportunity has just arrived.” The Prophet (Peace be upon him) said: “But the treaty was not signed when your son entered the camp.” Upon this, he burst forth and said, “but the terms of the treaty were agreed upon.” It was indeed an anxious moment. On the one hand, Abu Jandal was lamenting at the top of his voice, “Am I to be returned to the polytheists that they might entice me from my religion, O Muslims!” but, on the other hand, the faithful engagement was also considered to be necessary, above all other considerations. The Prophet’s heart welled up with sympathy, but he wanted to honour his word at all costs. He consoled Abu Jandal and said, “Be patient, resign yourself to the Will of Allâh. Allâh is going to provide for you and your helpless companions relief and means of escape. We have concluded a treaty of peace with them and we have taken the pledge in the Name of Allâh. We are, therefore, under no circumstances prepared to break it.” ‘Umar bin Al-Khattab could not help giving vent to the deep-seated agony of his heart. He rose to his feet uttering words implying deep hatred and extreme indignation and requested Abu Jandal to take his sword and kill Suhail, but the son spared his father. However, in silent resignation was therefore, Abu Jandal borne away with his chains.

Bir dizi olay, Allâh'ın "apaçık bir zafer" olarak nitelendirdiği barış antlaşmasının derin hikmetini ve muhteşem sonuçlarını doğruladı. Kureyş'in, Arabistan'ın siyasi yaşam sahnesinde meşru Müslümanların varlığını kabul etmeye ve müminlerle eşit koşullarda muamele etmeye başlamasıyla bu nasıl başka türlü olabilirdi ki? Antlaşmanın maddeleri ışığında Kureyş, dolaylı olarak dini liderlik iddiasından vazgeçmiş, Kureyş dışındaki insanlarla artık ilgilenmediğini kabul etmiş ve Arabistan Yarımadası'nın dini geleceğine herhangi bir biçimde müdahale etmekten elini eteğini çekmişti. Müslümanlar, bloody savaşlarla insanların mallarına el koymak veya onları öldürmek gibi bir niyet taşımıyordu; İslam'ı yayma çabalarında zorlayıcı yöntemler izlemeyi de hiçbir zaman düşünmediler. Aksine, tek hedefleri inanç ve din konusunda bir özgürlük ortamı sağlamaktı. Not: "bloody wars" ifadesi orijinal metinde "kanlı savaşlar" anlamına gelir; yukarıdaki çeviride bu kısım, metnin doğal akışına uygun biçimde "kanlı savaşlar" olarak düzeltilmeliydi. Düzeltilmiş hali şöyledir: Bir dizi olay, Allâh'ın "apaçık bir zafer" olarak nitelendirdiği barış antlaşmasının derin hikmetini ve muhteşem sonuçlarını doğruladı. Kureyş'in, Arabistan'ın siyasi yaşam sahnesinde meşru Müslümanların varlığını kabul etmeye ve müminlerle eşit koşullarda muamele etmeye başlamasıyla bu nasıl başka türlü olabilirdi ki? Antlaşmanın maddeleri ışığında Kureyş, dolaylı olarak dini liderlik iddiasından vazgeçmiş, Kureyş dışındaki insanlarla artık ilgilenmediğini kabul etmiş ve Arabistan Yarımadası'nın dini geleceğine herhangi bir biçimde müdahale etmekten elini eteğini çekmişti. Müslümanlar, kanlı savaşlarla insanların mallarına el koymak veya onları öldürmek gibi bir niyet taşımıyordu; İslam'ı yayma çabalarında zorlayıcı yöntemler izlemeyi de hiçbir zaman düşünmediler. Aksine, tek hedefleri inanç ve din konusunda bir özgürlük ortamı sağlamaktı:

A series of events confirmed the profound wisdom and splendid results of the peace treaty which Allâh called “a manifest victory”. How could it be otherwise when Quraish had recognized the legitimate Muslims’ existence on the scene of political life in Arabia, and began to deal with the believers on equal terms. Quraish in the light of the articles of the treaty, had indirectly relinquished its claim to religious leadership, and admitted that they were no longer interested in people other than Quraish, and washed their hands of any sort of intervention in the religious future of the Arabian Peninsula. The Muslims did not have in mind to seize people’s property or kill them through bloody wars, nor did they ever think of pursuing any coercive approaches in their endeavours to propagate Islam, on the contrary, their sole target was to provide an atmosphere of freedom as regards ideology or religion:

• "Dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin." [18:29].