Arap Dinleri
Religions Of The Arabs
Çoğu Arap, İsmail (Aleyhisselam) çağrısına uymuş ve babası İbrahim'in (Aleyhisselam) dinini benimsemişti. Allah'a ibadet etmiş, Onun birliğini kabul etmiş ve uzun süre Onun dinine bağlı kalmışlardı; ta ki kendilerine hatırlatılanların bir kısmını unutana dek. Yine de tevhid gibi temel inançlarını ve İbrahim dininin çeşitli diğer yönlerini sürdürmüşlerdi. Ta ki Huzâa kabilesinin bir reisi, yani doğruluğu, cömertliği, saygınlığı ve dine olan özeni ile tanınan ve kabilesinin koşulsuz sevgisini ve itaatini kazanmış olan Amr bin Luhay, Suriye'den bir seyahatten döndüğünde, orada insanların putlara taptığını gördü. Bu duruma hayran kalıp doğru olduğuna inandı, çünkü Suriye peygamberlerin ve kitapların merkeziydi. Beraberinde Hubel adında bir put getirdi ve onu Kâbe'nin ortasına yerleştirip insanları ona tapmaya çağırdı. Kolayca, putperestlik bütün Mekke'ye ve oradan Hicaz'a yayıldı. Mekke halkı yalnızca Kutsal Ev'in değil, bütün Harem'in de koruyucusuydu. Bölgeye, farklı isimler taşıyan pek çok put getirildi.
Most of the Arabs had complied with the call of Ishmael (Peace be upon him) , and professed the religion of his father Abraham (Peace be upon him) They had worshipped Allâh, professed His Oneness and followed His religion a long time until they forgot part of what they had been reminded of. However, they still maintained such fundamental beliefs such as monotheism as well as various other aspects of Abraham’s religion, until the time when a chief of Khuza‘a, namely ‘Amr bin Luhai, who was renowned for righteousness, charity, reverence and care for religion, and was granted unreserved love and obedience by his tribesmen, came back from a trip to Syria where he saw people worship idols, a phenomenon he approved of and believed it to be righteous since Syria was the locus of Messengers and Scriptures, he brought with him an idol (Hubal) which he placed in the middle of Al-Ka‘bah and summoned people to worship it. Readily enough, paganism spread all over Makkah and, thence, to Hijaz, people of Makkah being custodians of not only the Sacred House but the whole Haram as well. A great many idols, bearing different names, were introduced into the area.
Örneğin, Kızıldeniz kıyısında Kadid yakınlarındaki El-Müşellel adlı yerde "Menat" adlı bir put tapılıyordu. Bir diğeri Taif'te "El-Lat", üçüncüsü Nahle vadisinde "El-Uzza" idi ve böyle devam ediyordu. Putperestlik yaygınlaştı ve Hicaz'ın her yerinde put sayısı arttı. Hatta Amr bin Luhay'ın, Nuh kavminin putları olan Vedd, Suva, Yeğus, Yeuk ve Nesr'in Cidde'ye gömüldüğünü kendisine söyleyen bir cin arkadaşının yardımıyla bunları çıkarıp Tihame'ye götürdüğü bile rivayet edilmiştir. Hac zamanı geldiğinde, putlar kabilelere dağıtılıyor ve her kabile bunları evlerine geri götürüyordu. Her kabilenin ve her evin kendi putları vardı ve Kutsal Ev de bunlarla doluydu. Peygamber ﷺ Mekke'yi fethettiğinde, Kâbe'nin çevresinde 360 put bulundu. Onları kırdırdı, kaldırttı ve yaktırdı.
An idol called ‘Manat’, for instance, was worshipped in a place known as Al-Mushallal near Qadid on the Red Sea. Another, ‘Al-Lat’ in Ta’if, a third, ‘Al-‘Uzza’ in the valley of Nakhlah, and so on and so forth. Polytheism prevailed and the number of idols increased everywhere in Hijaz. It was even mentioned that ‘Amr bin Luhai, with the help of a jinn companion who told him that the idols of Noah’s folk – Wadd, Suwa‘, Yaguth, Ya‘uk and Nasr – were buried in Jeddah, dug them out and took them to Tihama. Upon pilgrimage time, the idols were distributed among the tribes to take back home. Every tribe, and house, had their own idols, and the Sacred House was also overcrowded with them. On the Prophet’s conquest of Makkah, 360 idols were found around Al-Ka‘bah. He broke them down and had them removed and burned up.
Cahiliye Arapları'nın dini, İbrahim'in dinine mensup olduklarını iddia etmelerine rağmen, çok tanrıcılık ve put tapıcılığı en belirgin özelliği haline gelmişti. Putlarına tapınma gelenek ve törenlerinin çoğu, 'Amr bin Luhai tarafından oluşturulmuştu ve bunlar İbrahim'in dininden sapma olarak değil, iyi yenilikler olarak kabul ediliyordu. Putlarına tapınmalarının bazı özellikleri şunlardı:
Polytheism and worship of idols became the most prominent feature of the religion of pre-Islam Arabs despite alleged profession of Abraham’s religion. Traditions and ceremonies of the worship of their idols had been mostly created by ‘Amr bin Luhai, and were deemed as good innovations rather than deviations from Abraham’s religion. Some features of their worship of idols were:
• Putlara kendini adama, onlara sığınma, adlarını anma, sıkıntı anında yardım isteme ve isteklerinin yerine gelmesi için onlara dua etme; putların (yani puta tapan tanrıların) insanların isteklerinin yerine gelmesi için Allah katında aracılık etmelerini umarak.
• Self-devotion to the idols, seeking refuge with them, acclamation of their names, calling for their help in hardship, and supplication to them for fulfillment of wishes, hopefully that the idols (i.e., heathen gods) would mediate with Allâh for the fulfillment of people’s wishes.
• Putlara hac yapmak, onların etrafında tavaf etmek, kendilerini alçaltmak ve hatta önlerinde secde etmek.
• Performing pilgrimage to the idols, circumrotation round them, self-abasement and even prostrating themselves before them.
• Çeşitli türden kurbanlar ve adaklar aracılığıyla putların rızasını kazanmaya çalışmak; Kur'an-ı Kerim'in ayetlerinde bahsedilen husustur:
• Seeking favour of idols through various kinds of sacrifices and immolations, which is mentioned in the Qur’ânic verses:
• "Nusub (dikili taşlar) üzerinde kesilen (boğazlanan) hayvan" [5:3].
• “And that which is sacrificed (slaughtered) on An-Nusub (stone-altars)” [5:3].
Allah ayrıca şöyle buyurur:
Allâh also says:
• "(Ey müminler!) Allah'ın adı anılmadan (kesilerek) boğazlanan hayvandan yemeyin." [6:121].
• “Eat not (O believers) of that (meat) on which Allâh’s Name has not been pronounced (at the time of the slaughtering of the animal).” [6:121].
• Belirli miktarlarda yiyecek, içecek, hayvan ve ekinin putlara adanması. Şaşırtıcı biçimde, bunların bir kısmı Allah'a da adanırdı; ancak insanlar çoğu zaman Allah'a ayrılan payın bir kısmını putlara aktarmak için gerekçeler bulurlardı, ama bunun tersini hiç yapmazlardı. Bu konuda Kur'an ayetleri şöyle buyurur:
• Consecration of certain portions of food, drink, cattle, and crops to idols. Surprisingly enough, portions were also consecrated to Allâh Himself, but people often found reasons to transfer parts of Allâh’s portion to idols, but never did the opposite. To this effect, the Qur’ânic verses go:
• “Onlar, Allah'ın yarattığı ekin ve hayvanlardan bir pay ayırıp şöyle derler: ‘Bu, iddialarına göre Allah'ındır, bu da bizim (Allah'ın sözde) ortaklarımızındır.’ Ama (Allah'ın sözde) ‘ortaklarına’ ayrılan pay Allah'a ulaşmaz, Allah'a ayrılan pay ise (Allah'ın sözde) ‘ortaklarına’ ulaşır. Hükmettikleri ne kötüdür.” [6:136].
• “And they assign to Allâh a share of the tilth and cattle which He has created, and they say: ‘This is for Allâh according to their pretending, and this is for our (Allâh’s so-called) partners.’ But the share of their (Allâh’s so-called) ‘partners’, reaches not Allâh, while the share of Allâh reaches their (Allâh’s so-called) ‘partners’. Evil is the way they judge.” [6:136].
• Bu putlara adak yoluyla, ekinler ve hayvanlar sunarak yakınlık kazanmaya çalışmak; bu konuda Kur'an şöyle buyurur:
• Currying favours with these idols through votive offerings of crops and cattle, to which effect, the Qur’ân goes:
• "Ve uydurmalarına göre, (şöyle) derler: 'Şu hayvanlar ve ekinler haram kılınmıştır; onlardan yalnızca dilediklerimizden başkası yemesin.' Ve (derler ki:) 'Üzerlerine binilmesi veya herhangi bir iş için kullanılması haram kılınmış hayvanlar vardır; bir de (kesilirken) üzerlerine Allah'ın adı anılmayan hayvanlar vardır.' Bunlar, Allah'a karşı yalan uydurmaktır." [6:138].
• “And according to their pretending, they say that such and such cattle and crops are forbidden, and none should eat of them except those whom we allow. And (they say) there are cattle forbidden to be used for burden or any other work, and cattle on which (at slaughtering) the Name of Allâh is not pronounced; lying against Him (Allâh).” [6:138].
• "Ve derler ki: Şu ve şu hayvanların karınlarında olan (süt veya ceninler), yalnızca erkeklerimize mahsustur ve kadınlarımıza (kız çocuklarına ve kadınlara) haramdır; ama eğer ölü doğarsa, o zaman hepsi bunda pay sahibidir." [6:139].
• “And they say: What is in the bellies of such and such cattle (milk or foetus) is for our males alone, and forbidden to our females (girls and women), but if it is born dead, then all have shares therein.” [6:139].
Sahih rivayetlerle, bu tür batıl inançların ilk olarak ‘Amr bin Luhai tarafından icat edildiği bildirilmiştir. Araplar, bu tür putların veya putperest tanrıların kendilerini Allah'a yaklaştıracağına, onları O'na ulaştıracağına ve kendileri adına O'na aracılık edeceğine inanıyorlardı; nitekim Kur'an bu konuda şöyle buyurur:
It has been authentically reported that such superstitions were first invented by ‘Amr bin Luhai. The Arabs believed that such idols, or heathen gods, would bring them nearer to Allâh, lead them to Him, and mediate with Him for their sake, to which effect, the Qur’ân goes:
"Biz onlara ancak bizi Allah'a yaklaştırsınlar diye ibadet ediyoruz." [39:3], ve.
• “We worship them only that they may bring us near to Allâh.” [39:3], and.
Ve Allah'ın dışında, ne kendilerine zarar veren ne de fayda sağlayan şeylere tapıyorlar ve diyorlar ki: "Bunlar Allah katında bizim şefaatçilerimizdir." [10:18].
“And they worship besides Allâh things that hurt them not, nor profit them, and they say: These are our intercessors with Allâh.” [10:18].
Arapların bir başka kehanet geleneği de Ezlam'ın (yani üç türü olan, tüysüz oklarla yapılan kura) çekilmesiydi; bu oklardan biri "evet", biri "hayır", üçüncüsü ise boştu. Bunu, yolculuk, evlilik ve benzeri ciddi meselelerde yaparlardı. Kura "evet" çıkarsa işi yapar, "hayır" çıkarsa bir sonraki yıla kadar erteler; su, diyet ödeme veya "senden" ("from you"), "senden değil" ("not from you") ya da "Mulsaq" (bağlı) gibi durumlar için de başka Ezlam türleri çekilirdi. Nesep konusunda şüphe olduğunda ise, ok atıcısı için yüz deve bağışıyla Hubal putuna başvururlardı. Böylece ilişkinin türüne yalnızca oklar karar verirdi. Ok "senden" çıkarsa, çocuğun kabileye ait olduğuna karar verilirdi; "başkasından" çıkarsa, onun bir müttefik sayılırdı; "bağlı" çıkarsa ise kişi kendi konumunu korur, ancak bir soy bağı ya da ittifak sözleşmesi olmazdı.
Another divinatory tradition among the Arabs was casting of Azlam (i.e. featherless arrows which were of three kinds: one showing ‘yes’, another ‘no’ and a third was blank) which they used to do in case of serious matters like travel, marriage and the like. If the lot showed ‘yes’, they would do, if ‘no’, they would delay for the next year. Other kinds of Azlam were cast for water, blood-money or showed ‘from you’, ‘not from you’, or ‘Mulsaq’ (consociated). In cases of doubt in filiation they would resort to the idol of Hubal, with a hundred-camel gift, for the arrow caster. Only the arrows would then decide the sort of relationship.If the arrow showed (from you), then it was decided that the child belonged to the tribe; if it showed (from others), he would then be regarded as an ally, but if (consociated) appeared, the person would retain his position but with no lineage or alliance contract.
Bu, kesip ettikleri develerin etini bu gelenekle paylaştırdıkları, kumara ve ok fal çekmeye benzer bir uygulamaydı.
This was very much like gambling and arrow-shafting whereby they used to divide the meat of the camels they slaughtered according to this tradition.
Üstelik onlar kâhinlerin, falcıların ve yıldızbilimcilerin (münecciplerin) haberlerine derin bir inanç beslerlerdi. Kâhin, gelecekte olacak olayları önceden bildirmek ticaretini yapar, gizli sırlara vâkıf olduğunu iddia eder ve kendisine haberleri getiren cinleri emrinde bulunduğunu söylerdi. Bazı kâhinler, verilmiş bir güç sayesinde bilinmeyeni açığa çıkarabildiklerini iddia ederlerdi. Diğer falcılar ise sebep-sonuç çıkarımına dayalı bir yöntemle sırları ortaya çıkarabildiklerini, çalınmış bir malın, hırsızlığın yerinin, kayıp bir hayvanın ve benzerlerinin bulunabileceğini övünerek söylerlerdi. Yıldızbilimci ise üçüncü bir kategoriye aitti; yıldızları gözlemler, hareketlerini ve yörüngelerini hesaplar ve bu yolla geleceği önceden bildirirdi. Bu haberlere itibar etmek, özellikle belirli yıldızların hareketlerine yağmurla ilgili olarak önem atfeden inançlarının bir göstergesiydi.
Filistin'den Arabistan'a Yahudi göçü iki aşamada gerçekleşti. Birinci aşamada, maruz kaldıkları baskılar, tapınaklarının yıkılması ve çoğunlukla Babil Kralı Buhtanassar eliyle Babil'e esir götürülmeleri sonucunda, M.Ö. 587 yılında bazı Yahudiler Filistin'den Hicaz'a giderek kuzey bölgelerine yerleştiler. İkinci aşama, M.S. 70 yılında Roma komutanı Buts'un önderliğinde Roma'nın Filistin'i işgaliyle başladı. Bu durum, özellikle Yesrib, Hayber ve Teyma' yönünde Hicaz'a büyük bir Yahudi göçü dalgasına yol açtı. Burada Yahudiler birçok kabileyi din değiştirmeye yönlendirdiler, kale ve hisarlar inşa ettiler ve köylerde yaşadılar. Yahudilik, İslam öncesi siyasi hayatta önemli bir rol oynamayı başardı. İslam bu topraklarda doğduğunda, Hayber, Benü'l-Mustalik, Nadîr, Kureyza ve Kaynuka' gibi birçok ünlü Yahudi kabilesi zaten mevcuttu. Bazı rivayetlere göre Yahudi kabilelerinin sayısı yirmiye kadar ulaşmıştı.
The migration of the Jews from Palestine to Arabia passed through two phases: first, as a result of the pressure to which they were exposed, the destruction of the their temple, and taking most of them as captives to Babylon, at the hand of the King Bukhtanassar. In the year B.C. 587 some Jews left Palestine for Hijaz and settled in the northern areas whereof. The second phase started with the Roman occupation of Palestine under the leadership of Roman Buts in 70 A.D. This resulted in a tidal wave of Jewish migration into Hijaz, and Yathrib, Khaibar and Taima’, in particular. Here, they made proselytes of several tribes, built forts and castles, and lived in villages. Judaism managed to play an important role in the pre-Islam political life. When Islam dawned on that land, there had already been several famous Jewish tribes — Khabeer, Al-Mustaliq, An-Nadeer, Quraizah and Qainuqa‘. In some versions, the Jewish tribes counted as many as twenty.
Yemen'e Yahudiliği ilk getiren, As‘ad Abi Karb adında biriydi. Yesrib'e savaşmak için gitmiş, orada Yahudiliği kabul etmiş, sonra yanında Bani Kurayza'dan iki hahamla birlikte Yemen halkına bu yeni dini öğretmek üzere geri dönmüştü. Yahudilik orada yayılmak ve taraftar kazanmak için verimli bir zemin buldu. Onun ölümünden sonra oğlu Yusuf Zu Nüvas iktidara geldi, Necran'daki Hristiyan topluluğa saldırdı ve onlara Yahudiliği kabul etmelerini emretti. Kabul etmeyince, bir ateş çukuru kazılmasını ve bütün Hristiyanların ayrım gözetmeksizin içine atılıp yakılmasını emretti. Tahminlere göre bu insan katliamında 20 ila 40 bin Hristiyan öldürüldü. Kur'an-ı Kerim bu olayın bir kısmını Büruc (Burçlar) suresinde anlatmıştır.
Judaism was introduced into Yemen by someone called As‘ad Abi Karb. He had gone to fight in Yathrib and there he embraced Judaism and then went back taking with him two rabbis from Bani Quraizah to instruct thpeople of Yemen in this new religion. Judaism found a fertile soil there to propagate and gain adherents. After his death, his son Yusuf Dhu Nawas rose to power, attacked the Christian community in Najran and ordered them to embrace Judaism. When they refused, he ordered that a pit of fire be dug and all the Christians indiscriminately be dropped to burn therein. Estimates say that between 20- 40 thousand Christians were killed in that human massacre. The Qur’ân related part of that story in Al-Buruj (zodiacal signs) Chapter.
DİNİ DURUM:
THE RELIGIOUS SITUATION:
İslam'ın gelişinden önce Arapların dini hayatı böyleydi. Yaygın olan dinlerin oynadığı rol çok önemsizdi; aslında neredeyse hiç yoktu. İbrahimilik'i taklit eden müşrikler, onun ilkelerinden o kadar uzaktı ve onun içkin güzel ahlakından tamamen habersizdi. Itaatsizliğe ve dinsizliğe daldılar ve bütün Arabistan'ın dini ve sosyo-politik hayatında ciddi bir etki bırakmayı başaran kendilerine özgü bazı dini batıl inançlar geliştirdiler.
Such was the religious life of the Arabians before the advent of Islam. The role that the religions prevalent played was so marginal, in fact it was next to nothing. The polytheists, who faked Abrahamism, were so far detached from its precepts, and totally oblivious of its immanent good manners. They plunged into disobedience and ungodliness, and developed certain peculiar religious superstitions that managed to leave a serious impact on the religious and socio-political life in the whole of Arabia.
Yahudilik, hegemonya ile iş birliği içinde iğrenç bir ikiyüzlülüğe dönüştü. Hahamlar, Rab'bin yerine geçen efendilere dönüştü. Halkı baskı altında tutmaya ve astlarını en küçük bir söz ya da düşünce yüzünden hesaba çekmeye giriştiler. Tek hedefleri, dinlerini kaybetme pahasına bile olsa, mal ve güç edinmek oldu; hatta bu yüzden ateizmin ve inkârın ortaya çıkmasına yol açtılar.
Judaism turned into abominable hypocrisy in league with hegemony. Rabbis turned into lords to the exclusion of the Lord. They got involved in the practice of dictatorial subjection of people and calling their subordinates to account for the least word or idea. Their sole target turned into acquisition of wealth and power even if it were at the risk of losing their religion, or the emergence of atheism and disbelief.
Hristiyanlık da çoktanrıcılığa kapılarını ardına kadar açmış ve göksel bir din olarak kavranması güç hale gelmişti. Dini bir uygulama olarak, insan ile Tanrı'nın tuhaf bir karışımına dönüşmüştü. Bu dini benimseyen Arapların ruhları üzerinde hiçbir etkisi olmadı; çünkü yaşam tarzlarına yabancıydı ve pratik hayatlarıyla hiçbir ilgisi yoktu. Diğer dinlerin mensupları ise eğilimleri, inançları, adetleri ve gelenekleri bakımından çoktanrıcılara benziyordu.
Christianity likewise opened its doors wide to polytheism, and got too difficult to comprehend as a heavenly religion. As a religious practice, it developed a sort of peculiar medley of man and God. It exercised no bearing whatsoever on the souls of the Arabs who professed it simply because it was alien to their style of life and did not have the least relationship with their practical life. People of other religions were similar to the polytheists with respect to their inclinations, dogmas, customs and traditions