Mekke'nin fethi ve fethedilmesi, daha önce de belirttiğimiz gibi, putperestliği tamamen yok eden kesin bir savaştı. Araplar bu savaş sonucunda hakla batılı birbirinden ayırt edebildiler. Hayatlarında artık sapkınlık kalmamıştı. Bu yüzden İslam'ı kabul etmek için yarıştılar. 'Amr bin Selemе şöyle demiştir: "İnsanların geçtiği bir su kenarındaydık. Bize uğrayan deve binicilerine sorardık: 'İnsanların durumu nedir? Bu adam (yani Peygamber) nasıl biridir?' Onlar da, 'Allah şöyle şöyle vahyetti diye iddia ediyor' derlerdi. Ben o sözleri sanki göğsümün içinde okunmuş gibi ezberlerdim. Araplar Müslüman olmalarını fethe bağlıyorlardı. Derlerdi ki: 'Onu kendi kavmiyle baş başa bırakın. Eğer doğru sözlü bir peygamber olsaydı, onlara galip gelirdi.' Fetih gerçekleşince, insanlar İslam'larını ilan etmek için acele ettiler. Babam kavmimin içinde İslam'a girmekte en hızlı olandı. Kavmine dönünce dedi ki: 'Allah'a yemin ederim ki ben az önce Peygamber (ﷺ) katına gittim ve o şöyle dedi: Namazı şu vakitte, şu şu vakitte de şu şu namazı kılın. Namaz vakti gelince içinizden biri ezan okusun ve sizin en çok Kur'an bileniniz imamınız olsun.'" Bu nebevî rivayet, Mekke'nin fethinin olayların seyri üzerindeki büyük etkisini göstermektedir. Bu, Mekke'nin fethinin İslam'ın sağlamlaşmasındaki ve Arapların tutumlarında ve İslam'a teslim olmalarındaki etkisini kesinlikle ortaya koymaktadır. Bu etki, Tebuk seferinden sonra kesin olarak doğrulanmış ve derinlemesine yerleşmiştir. Bu etkinin açık ve belirgin bir kanıtı, Hicri dokuzuncu ve onuncu yıllarda Medine'ye art arda gelen çok sayıdaki heyetin sayısından çıkarılabilir. Allah'ın dinine girmek için birbiri ardına koşan muazzam insan kalabalıkları ve Mekke'nin fethi seferinde on bin savaşçıyı içeren büyük ordu, Tebuk seferine katılan otuz bin savaşçıya kadar büyümüştü. İslam ordusundaki bu büyüme, Mekke'nin fethinden sonra bir yıldan az bir sürede gerçekleşmişti. Veda Haccı'na yüz bin ya da yüz kırk dört bin Müslüman hacı katıldı; Allah'ın Resulü ﷺ'in etrafında bir okyanus gibi dalgalanan bu muazzam Müslüman kalabalığı, ufuklar onların seslerinden yankılanıyor, geniş topraklar titriyordu. Onlar "Labbeyk" (yani: Rabbimiz, işte buradayız, sana ibadet ediyoruz) diyerek, Allah'ı yüceltip büyükleyerek ve O'na şükrederek ilerliyorlardı.

The invasion and the conquest of Makkah was — as we have already stated — a decisive battle that destroyed paganism utterly. The Arabs as a result of that battle were able to differentiate the truth from the error. Delusion no longer existed in their life. So they raced to embrace Islam. ‘Amr bin Salamah said: “We were at a water (spring) where the passage of people was. So when camel riders passed by us we used to ask them: ‘What is the matter with people? What is this man (i.e. the Prophet) like?’ They would say, ‘He claims that Allâh has revealed so and so.’ I used to memorize those words as if they had been recited within my chest. The Arabs used to ascribe their Islamization to the conquest. They would say: ‘Leave him alone to face his people. If he were a truthful Prophet he would overcome them.’ So when the conquest took place, peoples hastened to declare their Islam. My father was the quickest of all my people to embrace Islam. Arriving at his people he said: ‘By Allâh I have just verily been to the Prophet (Peace be upon him) . And he said: ‘Perform so a prayer at such a time, and so and so prayers at such and such time. When the prayer time is due let one of you call for the prayer and appoint the most learned of the Qur’ân among you to be an Imam (leader) of yours.” This Prophetic tradition manifests the great effect of the conquest of Makkah on the phase of events. It certainly shows the influence of the conquest of Makkah upon the consolidation of Islam as well as on the Arabs’ stand and their surrender to Islam. That influence was absolutely confirmed and deeply rooted after the invasion of Tabuk. A clear and an obvious evidence of that influence could be deduced from the great number of delegations arriving in Madinah successively in the ninth and tenth years of Al-Hijra. The immense crowds of people who raced to embrace the religion of Allâh and the great army which included ten thousand fighters in the invasion of the conquest of Makkah had grown big enough to include thirty thousand fighters sharing in Tabuk invasion. It was only in less than a year after the conquest of Makkah that this growth in Islamic army had taken place. A hundred thousand or a hundred and forty four thousand Muslim pilgrims shared in Hajjatul -Wada‘ (i.e. Farewell Pilgrimage); it was such an enormous number of Muslims surging — as an ocean of men — round the Messenger of Allâh (Peace be upon him) , that the horizon echoed their voices and the expanses of land shook whereby while saying Labbaik (i.e. Lord, here we are worshipping), glorifying and magnifying Allâh, and thanking Him.

Ahl Al-Maghazi'de kayda geçen heyetlerin sayısı yetmişin üzerindeydi. Bu kadar çok sayıda heyeti incelemek herkesin yapabileceği bir iş değildir; ayrıca bunların hepsini ayrıntılı biçimde sıralamanın da büyük bir faydası yoktur. Bu nedenle, tarihsel olarak olağanüstü ya da son derece önemli olanları ortaya koymayı amaçlıyorum. Yine de okuyucunun şunu akılda tutması gerekir: kabilelerin çoğu fetihten sonra Medine'ye gelmiş olsa da, fetih öncesinde gelen heyetler de vardı.

The number of delegations listed in Ahl Al-Maghazi were over seventy. Investigating such a large number is not an accessible thing; besides stating them in detail is not of a great benefit. Therefore, I am going to reveal an expose about what is historically wonderful or highly significant. Anyway a reader should always keep in mind that whilst the majority of tribes arrived in Madinah after the conquest, there were also pre-conquest delegations.

1. Abdulkays heyeti: Bu kabilenin iki kez gelişi olmuştur. İlki Hicri beşinci yılda ya da bu tarihten önce olmuştur. Kabilenin bir üyesi olan Munkıd bin Hayyan, Medine'de ticaret yapardı. Ticaret için Medine'ye geldiğinde, bu hicretten sonra gerçekleşmişti, İslam'ı duyar duymaz Müslüman oldu ve Peygamber ﷺ'den kavmine bir ahit taşıdı; kavmi de sonunda Müslüman oldu. Onlardan on üç ya da on dördü, Haram aylarından birinde Peygamber ﷺ'in yanına geldi. O zaman İslam dini ve içecekler hakkında Peygamber ﷺ'in öğüdünü istediler. Onların reisi, Eşec el-Usrî idi ve Allah'ın Elçisi ﷺ ona şöyle buyurdu: "Allah'ın sevdiği iki özelliğin sende var: Ağır başlılık ve hilm (yumuşak huyluluk)."

1. The delegation of ‘Abdul Qais: This tribe had two arrivals. The first was in the fifth year of Al-Hijra or before that date. Munqidh bin Haiyan, a member of that tribe, used to trade in Madinah. So, as soon as he heard of Islam when he had arrived in it for trading — that was after the migration — he embraced Islam and carried a pledge from the Prophet (Peace be upon him) to his people who eventually became Muslims too. Thirteen or fourteen of them came to the Prophet (Peace be upon him) in one of the Hurum Months. It was then that they asked the Prophet’s advice about the Faith and drinks. Their chief was Al-Ashaj Al-Usri, to whom the Messenger of Allâh (Peace be upon him) said: “You have two qualities that Allâh likes: They are deliberatenessandclemency.”.

2. Ikinci gelişleri Heyetler Yılı'nda oldu. Kırk kişilik bir gruptu. Hristiyan iken iyi bir Müslüman olan Abdülkays oğullarından El-Cârûd bin El-‘Alâ’ El-‘Abdî de bu grubun içindeydi.

2. Their second arrival was in the Year of Delegations. They were forty men. Al-Jarud bin Al-‘Alâ’ Al- ‘Abdi, who was Christian but turned to be a good Muslim, was one of that group.

Peygamberimiz Allah Resulü'nün son günlerini düşünmeye ve üzerinde durmaya başlamadan önce, onun kendine özgü olan büyük görevine kısaca bir göz atmamız gerekir. Tüm diğer peygamberleri ve elçileri geride bırakmasını sağlayan, onu öyle yüce kılan ve Allah'ın onu önceki ve sonraki herkesin üstüne çıkardığı o eşsiz özellik budur. Allah'ın hitap ettiği kişi de işte O'ydu:

Before we move one more step and meditate on the last days of the Messenger of Allâh’s life, we ought to cast a quick glance at the great work that was a peculiarity of his. That very peculiarity that made him excel all other Prophets and Messengers and made him so superb that Allâh made him atop the formers and the latters. It was him that was addressed by:

• "Ey örtünüp bürünen [yani Peygamber Muhammed ﷺ]! Az bir kısmı hariç geceleri ayakta namaz kıl." [73:1,2].

• “O you wrapped in garments [i.e Prophet Muhammad (Peace be upon him)]! Stand (to pray) all night, except a little.” [73:1,2].

Ve dedi ki:

And said:

• “Ey örtünen [Muhammed (s.a.s.)]! Kalk ve uyar!” [74:1,2]. Bunun üzerine o kalktı ve yirmi yılı aşkın bir süre bu şekilde devam etti. Bu yıllar boyunca bütün insanlık ve beşeriyet için, imanın ve cihadın çeşitli alanlarında büyük beklentilerin yükünü omuzlarına almayı üstlendi.

• “O you [Muhammad (Peace be upon him)] enveloped (in garments). Arise and warn!” [74:1,2]. So he arose and kept on like that for over twenty years. During those years he undertook to carry the burdens of the great expectations on his shoulders for the sake of the whole mankind and humanity, the Faith and Jihad in various fields.

Allah'ın Resulü ﷺ, cahiliyenin yanılgılarına ve dünyevi ağırlıklarla yerçekimine batmış insan vicdanını kurtarmak için mücadele ve cihat yükünü üstlendi. Arzu ve şehvetlerle zincirlenmiş insan vicdanını özgürleştirmek için omzuna aldı bu yükü ﷺ. Ashabının vicdanını cahiliyenin ve dünyevi hayatın yükünden ve yığınlarından kurtarır kurtarmaz, başka bir alanda başka bir savaşa başladı; daha doğrusu, Allah'ın Davetinin düşmanlarına ve ona karşı komplo kuranlara karşı art arda savaşlar verdi. Bu, mümin olanlara karşı komplo kuranlara ve o saf fidanın toprağa kök salıp dallarını havaya uzatıp başka alanlara yayılmasından önce, onu dikimi sırasında büyük bir titizlikle koruyanlara karşı bir savaşıydı. Arap Yarımadası'ndaki savaşları bitirir bitirmez, Bizanslılar kuzey sınırlarında bu yeni ümmeti yok etmek için hazırlıklara başladı.