Arap Kabilelerinin Konumu ve Doğası
Location And Nature Of Arab Tribes
Hiç şüphe yok ki Hz. Peygamber'in (ﷺ) hayatı, insanlığı karanlığın ve şirkin bataklığından aydınlığın ve tevhidin cennetine çıkarmak için tebliğ ettiği yüce İlahi Mesajın açık bir şekilde kapsamlı bir tecessümüdür. Bu Mesajın hem özgün hem de kapsamlı bir tasvirine, ancak bu hayatın arka planlarının ve meselelerinin dikkatli bir incelemesi ve derin bir analizi yoluyla ulaşılabilir. Bu nedenle, burada İslam öncesi Arap kabilelerinin doğası ve gelişimi ile Peygamberin (ﷺ) misyonunu çevreleyen şartlara dair bir bölüm sunulmaktadır.
Beyond a shadow of doubt, the biography of Prophet Muhammad (Peace be upon him) manifestedly represents an exhaustive embodiment of the sublime Divine Message that he communicated in order to deliver the human race from the swamp of darkness and polytheism to the paradise of light and monotheism. An image, authentic as well as comprehensive, of this Message is therefore only attainable through careful study and profound analysis of both backgrounds and issues of such a biography. In view of this, a whole chapter is here introduced about the nature and development of Arab tribes prior to Islam as well as the circumstantial environment that enwrapped the Prophet’s mission.
ARAPLARIN YERLEŞİMİ:
LOCATION OF THE ARABS:
Dilbilimsel olarak "Arap" kelimesi, neredeyse suyu ve ağacı olmayan çorak ve verimsiz çöller anlamına gelir. Tarihin başlangıcından beri Arabistan Yarımadası ve halkı bu şekilde adlandırılmıştır. Arabistan Yarımadası batıda Kızıldeniz ve Sina ile, doğuda Arap Körfezi ile, güneyde Hint Okyanusu'nun bir uzantısı olan Arap Denizi ile, kuzeyde ise eski Suriye ve Irak'ın bir kısmı ile çevrilidir. Bölgenin yüzölçümü bir milyon ile bir milyon çeyrek mil kare arasında tahmin edilmektedir.
Linguistically, the word “Arab” means deserts and waste barren land well-nigh waterless and treeless. Ever since the dawn of history, the Arabian Peninsula and its people have been called as such. The Arabian Peninsula is enclosed in the west by the Red Sea and Sinai, in the east by the Arabian Gulf, in the south by the Arabian Sea, which is an extension of the Indian Ocean, and in the north by old Syria and part of Iraq. The area is estimated between a million and a million and a quarter square miles.
Yarımadanın coğrafi konumu sayesinde, her zaman büyük bir önemi olmuştur. İç yapısına bakıldığında ise çoğunlukla çöl ve kumlu alanlardan oluşması, onu yabancılar ve işgalciler için erişilmez kılmış ve iki komşu büyük imparatorluğun varlığına rağmen, halkının çağlar boyunca tam bir özgürlük ve bağımsızlık içinde yaşamasına olanak tanımıştır.
Thanks to its geographical position, the peninsula has always maintained great importance.. Considering its internal setting, it is mostly deserts and sandy places, which has rendered it inaccessible to foreigners and invaders, and allowed its people complete liberty and independence through the ages, despite the presence of two neighbouring great empires.
Dış konumu ise, onu eski dünyanın merkezi haline getirmiş ve o dönemdeki çoğu milletle deniz ve kara bağlantıları sağlamıştır. Bu stratejik konum sayesinde Arap Yarımadası, ticaret, kültür, din ve sanatın merkezi haline gelmişti.
Its external setting, on the other hand, caused it to be the centre of the old world and provided it with sea and land links with most nations at the time. Thanks to this strategic position the Arabian Peninsula had become the centre for trade, culture, religion and art.
ARAP KABİLELERİ:
ARAB TRIBES:
Arap soyları, soy bağlarına göre üç gruba ayrılmıştır: Yok Olmuş Araplar: Tarihleri hakkında çok az şey bilinen eski Araplardır. Bunlar arasında ʿĀd, Semûd, Tasam, Cadis, Emlâk ve diğerleri vardır.
Arab kinfolks have been divided according to lineage into three groups: Perishing Arabs: The ancient Arabs, of whose history little is known, and of whom were ‘Ad, Thamûd, Tasam, Jadis, Emlaq, and others.
Saf Araplar: Yeşcüb bin Kahtan'ın oğlu Yarub bin Yeşcüb'ün soyundan gelenler. Onlara Kahtanî Araplar da denirdi.
Pure Arabs: Who originated from the progeny of Ya‘rub bin Yashjub bin Qahtan. They were also called Qahtanian Arabs.
Arapçalaşmış Araplar: İsmail'in soyundan gelen, ayrıca Adnanî Araplar olarak da anılan kişiler. Saf Araplar ise Kahtan halkı olup başlangıçta Yemen'de yaşamış, birçok kabileden oluşmuş ve bunların ikisi çok meşhur olmuştur:
Arabized Arabs: Who originated from the progeny of Ishmael. They were also called ‘Adnanian Arabs. The pure Arabs – the people of Qahtan – originally lived in Yemen and comprised many tribes, two of which were very famous:
1. Himyar: Kabileleri arasında en ünlüleri Zeyd el-Cemhur, Kudâa ve Sekâsik'tir.
1. Himyar: The most famous of whose septs were Zaid Al-Jamhur, Quda‘a and Sakasic.
2. Kahlan: En ünlü kolları Hemdan, Enmar, Tay', Mudhhic, Kinde, Lahm, Cüzam, Ezd, Evs, Hazrec ve Cefne soyundan gelenler olup, bunlar eski Suriye'nin krallarıdır.
2. Kahlan: The most famous of whose septs were Hamdan, Anmar, Tai’, Mudhhij, Kinda, Lakhm, Judham, Azd, Aws, Khazraj and the descendants of Jafna — the kings of old Syria.
Kahlan kabileleri, Ma'rib Barajı'nın yıkılmasına yol açan Büyük Sel'den (Sel-i Arim) önce Yemen'den ayrılarak Arap Yarımadası'nın çeşitli bölgelerine yerleşmiştir. Bunun nedeni, Romalıların Mısır ve Suriye'yi ele geçirmesinin ardından hem deniz hem de kara ticaret yollarında Roma baskısı ve egemenliği altında ticaretin çökmesidir. Doğal olarak, Kahlan ile Himyar arasındaki rekabet, birincinin Yemen'den çıkmasına ve ikincinin Yemen'e yerleşmesine yol açmıştır.
Kahlan septs emigrated from Yemen to dwell in the different parts of the Arabian Peninsula prior to the Great Flood (Sail Al-‘Arim of Ma’rib Dam), due to the failure of trade under the Roman pressure and domain on both sea and land trade routes following Roman occupation of Egypt and Syria. Naturally enough, the competition between Kahlan and Himyar led to the evacuation of the first and the settlement of the second in Yemen.
KAHLAN'IN GÖÇ EDEN KOLLARI DÖRT GRUBA AYRILIR:
THE EMIGRATING SEPTS OF KAHLAN CAN BE INTO FOUR GROUPS:
1. Azd: 'İmran bin 'Amr Muzeykiyâ'nın liderliğinde Yemen'de dolaşan, öncüler gönderen ve sonunda kuzeye doğru yönelen kabile. Hicretlerinin ayrıntıları şöyle özetlenebilir:
1. Azd: Who, under the leadership of ‘Imran bin ‘Amr Muzaiqbâ’, wandered in Yemen, sent pioneers and finally headed northwards. Details of their emigration can be summed up as follows:
2. Sa'lebe bin 'Amr kabilesi Ezd'den ayrılarak Hicaz'a gitti ve Ta'lebiyye ile Zi Kar arasında yerleşti.
2. Tha‘labah bin ‘Amr left his tribe Al-Azd for Hijaz and dwelt between Tha‘labiyah and Dhi Qar.
Güçlendiğinde Medine'ye yöneldi ve orada ikamet etti. Onun soyundan Sa'lebe'nin oğulları Havris'ten gelen Evs ve Hazrec'tir. Hicaz'da kavmiyle dolaşan, Huzâa olarak bilinen Hâris bin Amr, Mer-ez-Zahrân'a varana kadar yol aldı. Daha sonra Harem'i fethettiler ve buradaki halkı, Cürhüm kabilesini sürerek Mekke'ye yerleştiler.
When he gained strength, he headed for Madinah where he stayed. Of his seed are Aws and Khazraj, sons of Haritha bin Tha‘labah. Haritha bin ‘Amr, known as Khuza‘a, wandered with his folks in Hijaz until they came to Mar Az-Zahran. Later, they conquered the Haram, and settled in Makkah after having driven away its people, the tribe of Jurhum.
İmran bin Amr ve ailesi Umman'a gitti; orada Ezd kabilesini kurdular. Ezd'in çocukları Tihame'ye yerleşti ve Şenu'a'nın Ezdi olarak tanındılar.
‘Imran bin ‘Amr and his folks went to ‘Oman where they established the tribe of Azd whose children inhabited Tihama and were known as Azd-of-Shanu’a.
Jafna bin ‘Amr ve ailesi, Suriye'ye gitti; orada yerleşti ve adını su kaynağından alan Gassan Krallığı'nı kurdu. Bu kaynak, Suriye'ye giderken konakladıkları Hicaz'daydı.
Jafna bin ‘Amr and his family, headed for Syria where he settled and initiated the kingdom of Ghassan who was so named after a spring of water, in Hijaz, where they stopped on their way to Syria.
2. Lakhm ve Judham: Hire'nin Meneziri krallarının babası Nasr bin Rabi'a kimdendi.
2. Lakhm and Judham: Of whom was Nasr bin Rabi‘a, father of Manadhira, Kings of Heerah.
3. Banu Tai': Onlar da kuzeye göç ederek, daha sonra bu isimle anılan Aja ve Salma Dağları yakınlarına yerleştiler; bu nedenle bu dağlara Tai' Dağları adı verildi.
3. Banu Tai’: Who also emigrated northwards to settle by the so- called Aja and Salma Mountains which were consequently named as Tai’ Mountains.
Araplaşmış Araplar, soy olarak büyük dedeleri İbrahim (Peace be upon him) yoluyla, Irak'ta Fırat'ın batı kıyısında, Kufe yakınlarındaki "Ur" adlı bir kasabaya dayanır. Kazılar, bu kasabaya, İbrahim'in ailesine ve o dönemde yaygın olan dinlere ve toplumsal koşullara dair pek çok ayrıntıyı gün ışığına çıkarmıştır.
The Arabized Arabs go back in ancestry to their great grandfather Abraham (Peace be upon him) from a town called “Ar” near Kufa on the west bank of the Euphrates in Iraq. Excavations brought to light great details of the town, Abraham’s family, and the prevalent religions and social circumstances.
Bilindiği üzere İbrahim (Peace be upon him) Ur'dan ayrılıp Harran'a, sonra da çağrısının merkezi kıldığı Filistin'e gitti. Bölgenin her yanını dolaştı. Mısır'a gittiğinde Firavun, karısı Sâre'ye kötülük yapmaya kalkıştı; ancak Allâh onu korudu ve Firavun'un kötü planı kendi başına döndü. Böylece Firavun, Sâre'nin Allâh'a olan güçlü bağlılığını anladı ve onun bu lütfuna karşılık olarak kızı Hacer'i Sâre'nin hizmetine verdi. Fakat Sâre, Hacer'i İbrahim'e eş olarak verdi.
It is known that Abrahaml (Peace be upon him) eft Ar for Harran and then for Palestine, which he made headquarters for his Message. He wandered all over the area. When he went to Egypt, the Pharaoh tried to do evil to his wife Sarah, but Allâh saved her and the Pharaoh’s wicked scheme recoiled on him. He thus came to realize her strong attachment to Allâh, and, in acknowledgment of her grace, the Pharaoh rendered his daughter Hagar at Sarah’s service, but Sarah gave Hagar to Abraham as a wife.
İbrahim Filistin'e döndü; Hacer orada İsmail'i dünyaya getirdi. Sara, Hacer'e karşı öyle kıskanç oldu ki İbrahim'i onu ve bebeğini uzaklaştırmaya zorladı. Hacer ve bebeği, Hicaz'da, Kutsal Ev'in yanında, sağdan soldan gelen sel sularının aşındırdığı, bitkisiz, küçük bir tepe üzerindeki vadiye gönderildi. İbrahim, Zemzem'in üstünde, Mekke'deki Mescid'in yukarı tarafına yakın, ne insan ne de su bulunan yerde, yüksek bir ağacın altındaki bir yeri onlar için seçti. Ardından eşine ve bebeğine bir miktar hurma ve bir testi su bırakan deri bir torba bırakarak Filistin'e geri döndü. Çok geçmeden ikisinin de yiyeceği ve suyu tükendi; ancak Allah'ın lütfuyla bir süre onları besleyecek su fışkırdı. Zemzem pınarının tüm hikâyesi zaten herkes tarafından bilinmektedir.
Abraham returned to Palestine where Hagar gave birth to Ishmael. Sarah became so jealous of Hagar that she forced Abraham to send Hagar and her baby away to a plantless valley on a small hill in Hijaz, by the Sacred House, exposed to the wearing of floods coming right and left. He chose for them a place under a lofty tree above Zamzam near the upper side of the Mosque in Makkah where neither people nor water was available, and went back to Palestine leaving with his wife and baby a leather case with some dates and a pot of water. Not before long, they ran out of both food and water, but thanks to Allâh’s favour water gushed forth to sustain them for sometime. The whole story of Zamzam spring is already known to everybody.
"Ve ikisi de teslim olunca (Allah'ın iradesine), ve İbrahim onu alnı üzere (ya da kesmek için alnının bir yanı üzere) yatırınca; ve Biz ona şöyle seslendik: 'Ey İbrahim! Rüyayı (vahyi) gerçekleştirdin!' Şüphesiz! Biz iyilik yapanları (Allah'ın emirlerine uygun olarak, yalnızca Allah'ın rızası için, gösteriş yapmadan ya da övgü ve şöhret kazanmak gibi amaçlar gütmeden tamamen iyi işler yapanları) işte böyle ödüllendiririz. Şüphesiz bu, açık bir imtihandı. Ve Biz onu büyük bir kurbanla (yani bir koçla) fidye ile kurtardık." [37:103-107].
• l “Then, when they had both submitted themselves (to the Will of Allâh), and he had laid him prostrate on his forehead (or on the side of his forehead for slaughtering); and We called out to him: “O Abraham! You have fulfilled the dream (vision)!” Verily! Thus do we reward the Muhsinûn (good-doers, who perform good deeds totally for Allâh’s sake only, without any show off or to gain praise or fame, etc. and do them in accordance to Allâh’s Orders). Verily, that indeed was a manifest trial — and We ransomed him with a great sacrifice (i.e. a ram)” [37:103- 107].
Tevrat'ta (Yaratılış kitabında) İsmail'in kardeşi İshak'tan on üç yaş büyük olduğu belirtilir. Kurbanlık hikâyesinin anlatım sırası, bu olayın gerçekten İshak'ın doğumundan önce gerçekleştiğini göstermektedir; Allah'ın İbrahim'e bir oğul, İshak'ı vaat etmesi ise bütün kıssanın anlatılmasından sonra gelmektedir. Bu kıssa, İsmail genç bir adam olmadan önce en az bir yolculuktan söz etmektedir. Buhârî, İbn Abbas'tan rivayetle diğer üç yolculuğu nakletmiştir; özeti şöyledir: İsmail genç bir adam olduğunda, Cürhüm kabilesinden Arapça öğrendi. Kabile onu büyük bir sevgiyle sever ve annesi vefat ettikten kısa süre sonra ona kendi kadınlarından birini eş olarak verir. İbrahim, İsmail'in evliliğinden sonra eşini ve oğlunu yeniden görmek isteyerek Mekke'ye geldi, ancak İsmail'i evde bulamadı. Eşine kocasını ve nasıl yaşadıklarını sordu. Kadın yoksulluktan şikâyet etti. Bunun üzerine İbrahim, kocasına kapısının eşiğini değiştirmesini söylemesini istedi. İsmail mesajı anladı, eşini boşadı ve Cürhüm kabilesinin reisi Mudâd bin Amr'ın kızıyla evlendi.
It is mentioned in the Genesis that Ishmael was thirteen years older than his brother Ishaq. The sequence of the story of the sacrifice of Ishmael shows that it really happened before Ishaq’s birth, and that Allâh’s Promise to give Abraham another son, Ishaq, came after narration of the whole story. This story spoke of one journey – at least – before Ishmael became a young man. Al-Bukhari, on the authority of Ibn ‘Abbas, reported the other three journeys; a summary of which goes as follows: When Ishmael became a young man, he learned Arabic at the hand of the tribe of Jurhum, who loved him with great admiration and gave him one of their women as a wife, soon after his mother died. Having wanted to see his wife and son again, Abraham came to Makkah, Ishmael’s marriage, but he didn’t find him at home. He asked Ishmael’s wife about her husband and how they were doing. She complained of poverty, so he asked her to tell Ishmael to change his doorstep. Ishmael understood the message, divorced his wife and got married to the daughter of Mudad bin ‘Amr, chief of the tribe of Jurhum.
Mudar kabileleri iki büyük koldan dallandı: Kays ‘Aylan bin Mudar ve İlyas bin Mudar'ın soyundan gelen kollar. Kays ‘Aylan'dan Benî Selîm, Benî Hevâzin ve Benî Gatafân geldi; bunlardan ‘Abs, Zubyân, Eşca‘ ve Gânî bin A‘sur türedi. İlyas bin Mudar'dan ise Temîm bin Mürre, Hüzeyl bin Mudrike, Benî Esed bin Huzeyme ve Kinâne bin Huzeyme'nin kolları geldi; bunların arasından Kureyş çıktı. Kureyş, Kinâne bin en-Nadr'ın oğlu Mâlik'in oğlu Fihr'in soyundan gelir.
Mudar tribes branched out into two great divisions: Qais ‘Ailan bin Mudar and septs of Elias bin Mudar. Of Qais ‘Ailan were the Banu Saleem, Banu Hawazin, and Banu Ghatafan of whom descended ‘Abs, Zubyan, Ashja‘ and Ghani bin A‘sur. Of Elias bin Mudar were Tamim bin Murra, Hudhail bin Mudrika, Banu Asad bin Khuzaimah and septs of Kinana bin Khuzaimah, of whom came Quraish, the descendants of Fahr bin Malik bin An-Nadr bin Kinana.
Kureyş, çeşitli kabilelere ayrıldı; bunların en meşhur olanları Cumah, Sehm, Adiy, Mahzum, Teyim, Zehra ve Kusay bin Kilab'ın üç kolu idi: Abdüddar bin Kusay, Esed bin Abdülüzza bin Kusay ve Abdümenaf bin Kusay.
Quraish branched out into various tribes, the most famous of whom were Jumah, Sahm, ‘Adi, Makhzum, Tayim, Zahra and the three septs of Qusai bin Kilab: ‘Abdud-Dar bin Qusai, Asad bin ‘Abdul ‘Uzza bin Qusai and ‘Abd Manaf bin Qusai.
'Abd Manaf dört kabileye ayrıldı: 'Abd Şems, Nevfel, Muttalib ve Hâşim. Ancak Allah'ın seçtiği Peygamber, Hâşim'in soyundan gelen Muhammed bin 'Abdullah bin 'Abdulmuttalib bin Hâşim'dir ﷺ.
‘Abd Manaf branched out into four tribes: ‘Abd Shams, Nawfal, Muttalib and Hashim. It is, however, from the family of Hashim that Allâh selected Prophet Muhammad bin ‘Abdullah bin ‘Abdul-Muttalib bin Hashim (Peace be upon him).
Peygamber Muhammed ﷺ şöyle buyurdu:
Prophet Muhammad (Peace be upon him) said:
“Allah, İsmail'i İbrahim'in oğulları arasından seçti, Kinâne'yi İsmail'in oğulları arasından, Kureyş'i Kinâne'nin oğulları arasından, Haşim'i Kureyş'in oğulları arasından seçti ve beni de Haşim'in oğulları arasından seçti.” ﷺ
• l “Allâh selected Ishmael from the sons of Abraham, Kinana from the sons of Ishmael, Quraish from the sons of Kinana, Hashim from the sons of Quraish and He selected me from the sons of Hashim”.
Abbas bin Abdulmuttalib, Allah'ın Elçisi'nin ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Al-‘Abbas bin ‘Abdul-Muttalib quoted the Messenger of Allâh (Peace be upon him) as saying: