4.9 Shouldn't We All Support Freedom of Choice?
4.9 Shouldn’t We All Support Freedom Of Choice
Liberal tafakkurining asosiy mohiyati shaxsiy tanlov va huquqlarni maksimal darajada kengaytirish emasmi? Shaxsiy tanlov va erkinlik eng ustun qadriyat bo'lib, buni baholash uchun umuman olganda mutlaq mezon yo'q. Shunday ekan, biz G'arbdagi ozchilik sifatida shu paradigmani qo'llab-quvvatlashimiz kerak emasmi?
Question: Isn’t the main concept of liberal thought to maximize individual choice and rights? Individual choice and freedom is paramount, and by and large, there is no absolute standard to judge that. So shouldn’t we as minorities in the West support that paradigm?
Muammo shundaki, har qanday jamiyatda qonunning mavjudligi shaxsiy tanlov erkinligini istisno qiladi. Barcha odamlar qonun bilan cheklangan. Har kimning irodasi va tanlash erkinligi qonun tomonidan cheklanadi. Ammo liberal sekulyarizm shunday da'vo qiladi: qonunlar faqat odamlarning boshqalarga zarar yetkazishining oldini olgandagina oqlanadi. Shu sababli sekulyar qonun odamlarning cheklanmagan tanlov erkinligini cheklashi maqbul hisoblanadi, diniy qonun esa qabul qilinmaydi. Birinchisi faqat zararning oldini oladi, bu esa barcha insonlarning umumiy manfaatidir, ikkinchisi esa diniy ibodatga qaratilgan bo'lib, uni faqat o'sha dinga mansub ayrim odamlargina qadrlaydi, boshqalar esa qadrlamaydi. Bu sekulyar qonun va diniy qonun o'rtasidagi da'vo qilingan farqda ko'plab kontseptual muammolar bor. Eng asosiysi shundaki, nima "zarar" hisoblanishi yoki hisoblanmasligi juda bahsli masala. Nega zararning sekulyar tasavvuri yagona to'g'ri tasavvur bo'lishi kerak?